Shivapurana 7.1.18: aṣṭādaśo'dhyāyaḥ | satīdehatyāgaḥ
Śivapurāṇa (complete text) 7.1.18
- Language
- Sanskrit
Contents
- 7.1.18.62 — 4 parts
aṣṭādaśo'dhyāyaḥ | satīdehatyāgaḥ
7.1.18.1
ṛṣaya ūcuḥ |
devī dakṣasya tanayā tyaktvā dākṣāyaṇīṃ tanum |
kathaṃ himavataḥ putrī menāyāmabhavatpurā ||
7.1.18.2
kathaṃ ca nindito rudro dakṣeṇa ca mahātmanā |
nimittamapi kiṃ tatra yena syānnindito bhavaḥ ||
7.1.18.3
utpannaśca kathaṃ dakṣo hyabhiśāpādbhavasya tu |
cākṣuṣasyāntare pūrvaṃ manoḥ prabrūhi māruta ||
7.1.18.4
vāyuruvāva śṛṇvantu kathayiṣyāmi dakṣasya laghucetasaḥ |
vṛttaṃ pāpāt pramādācca viśvāmaravidūṣaṇam ||
7.1.18.5
purā surāsurāḥ sarve siddhāśca paramarṣayaḥ |
kadācid draṣṭumīśānaṃ himavacchikharaṃ yayuḥ ||
7.1.18.6
tadā devaśca devī ca divyāsanagatāvubhau |
darśanaṃ dadatusteṣāṃ devādīnāṃ dvijottamāḥ ||
7.1.18.7
tadānīmeva dakṣo'pi gatastatra sahāmaraiḥ |
jāmātaraṃ haraṃ draṣṭuṃ devīṃ cātmasutāṃ satīm ||
7.1.18.8
tadātmagauravāddevo devyā dakṣe samāgate |
devādibhyo viśeṣeṇa na kadācidabhūtsmṛtiḥ ||
7.1.18.9
tasya tasyāḥ paraṃ bhāvamajñātuścāpi kevalam |
putrītyevaṃ vimūḍhasya tasyāṃ vairamajāyata ||
7.1.18.10
tatastenaiva vaireṇa vidhinā ca pracoditaḥ |
nājuvāha bhavaṃ dakṣo dīkṣitastāmapi dviṣan ||
7.1.18.11
anyāñjāmātaraḥ sarvānāhūya sa yathākramam |
śataśaḥ puṣkalāmarcāñcakāra ca pṛthak pṛthak ||
7.1.18.12
tathā tānsaṅgatān śrutvā nāradasya mukhāttadā |
yayau rudrāya rudrāṇī vijñāpya bhavanaṃ pituḥ ||
7.1.18.13
atha sannihitaṃ divyaṃ vimānaṃ viśvatomukham |
lakṣaṇāḍhyaṃ sukhārohamatimātraṃ manoharam ||
7.1.18.14
taptajāmbūnadaprakhyaṃ citraratnapariṣkṛtam |
muktāmayavitānāgnyaṃ sragdāmasamalaṅkṛtam ||
7.1.18.15
taptakañcananirvyūhaṃ ratnastambhaśatāvṛtam |
vajrakalpitasopānaṃ vidrumastambhatoraṇam ||
7.1.18.16
puṣpapaṭṭaparistīrṇaṃ citraratnamahāsanam |
vajrajālakiracchidramacchidramaṇikuṭṭimam ||
7.1.18.17
maṇidaṇḍamanojñena mahāvṛṣabhalakṣmaṇā |
alaṅkṛtapurobhāgamabhraśubhreṇa ketunā ||
7.1.18.18
ratnakañcukaguptāṅgaiścitravetraikapāṇibhiḥ |
adhiṣṭhitamahādvāramapradhṛṣyairgaṇeśvaraiḥ ||
7.1.18.19
mṛdaṅgatālagītādiveṇuvīṇāviśāradaiḥ |
vidagdhaveṣabhūṣaiśca bahubhiḥ strījanairvṛtam ||
7.1.18.20
āruroha mahādevī saha priyasakhījanaiḥ |
cāmāravyajane tasyā vajradaṇḍamanohare ||
7.1.18.21
gṛhītvā rudrakanye dve vivījaturubhe śubhe |
tadā cāmarayormadhye devyā vadanamābabhau ||
7.1.18.22
anyo'nyaṃ yudhyatormadhye haṃsayoriva paṅkajam |
chatraṃ śaśinibhaṃ tasyāścūḍopari sumālinī ||
7.1.18.23
dhṛtamuktāparikṣiptaṃ babhāra premanirbharā |
tacchatramujjvalaṃ devyā ruruce vadanopari ||
7.1.18.24
uparyamṛtabhāṇḍasya maṇḍalaṃ śaśino yathā |
atha cāgre samāsīnā susmitāsyā śubhāvatī ||
7.1.18.25
akṣadyūtavinodena ramayāmāsa vai satīm |
suyaśāḥ pāduke devyāḥ śubhe ratnapariṣkṛte ||
7.1.18.26
stanayorantare kṛtvā tadā devīmasevata |
anyā kāñcanacārvaṅgī dīptaṃ jagrāha darpaṇam ||
7.1.18.27
aparā tālavṛntaṃ ca parā tāmbūlapeṭikām |
kācitkrīḍāśukaṃ cāru kare'kuruta bhāminī ||
7.1.18.28
kācittu sumanojñāni puṣpāṇi surabhīṇi ca |
kācidābharaṇādhāraṃ babhāra kamalekṣaṇā ||
7.1.18.29
kācicca punarālepaṃ suprasūnaṃ śubhāñjanam |
anyāśca sadṛśāstāstā yathāsvamucitakriyāḥ ||
7.1.18.30
āvṛtya tāṃ mahādevīmasevanta samantataḥ |
atīva śuśubhe tāsāmantare parameśvarī ||
7.1.18.31
tārāpariṣado madhye candralekheva śāradī |
tataḥ śaṅkhasamutthasya nādasya samanantaram ||
7.1.18.32
prāsthāniko mahānādaḥ paṭahaḥ samatāḍyata |
tato madhuravādyāni saha tālodyataiḥ svanaiḥ ||
7.1.18.33
anāhatāni sanneduḥ kāhalānāṃ śatāni ca |
sāyudhānāṃ gaṇeśānāṃ maheśasamatejasām ||
7.1.18.34
sahasrāṇi śatānyaṣṭau tadānīṃ purato yayuḥ |
teṣāṃ madhye vṛṣārūḍho gajārūḍho yathā guruḥ ||
7.1.18.35
jagāma gaṇapaḥ śrīmān somanandīśvarārcitaḥ |
devadundubhayo nedurdivi divyasukhā ghanāḥ ||
7.1.18.36
nanṛturmunayaḥ sarve mumuduḥ siddhayoginaḥ |
sasṛjuḥ puṣpavṛṣṭiṃ ca vitānopari vāridāḥ ||
7.1.18.37
tadā devagaṇaiścānyaiḥ pathi sarvatra saṅgatāḥ |
kṣaṇādiva piturgehaṃ praviveśa maheśvarī ||
7.1.18.38
tāṃ dṛṣṭvā kupito dakṣaścātmanaḥ kṣayakāraṇāt |
tasyā yavīyasībhyo'pi cakre pūjāmasatkṛtām ||
7.1.18.39
tadā śaśimukhī devī pitaraṃ sadasi sthitam |
ambikā yuktamavyagramuvācākṛpaṇaṃ vacaḥ ||
7.1.18.40
devyuvāca |
brahmādayaḥ piśācāntā yasyājñāvaśavartinaḥ |
sa devaḥ sāmprataṃ tāta vidhinā nārcitaḥ kila ||
7.1.18.41
tadāstāṃ mama jyāyasyāḥ putryāḥ pūjāṃ kimīdṛśīm |
asatkṛtāmavajñāya kṛtavānasi garhitam ||
7.1.18.42
evamukto'bravīdenāṃ dakṣaḥ krodhādamarṣitaḥ |
tvattaḥ śreṣṭhā viśiṣṭāśca pūjyā bālāḥ sutā mama ||
7.1.18.43
tāsāṃ tu ye ca bharttāraste me bahumatā mudā |
guṇaiścāpyadhikāḥ sarve bhartuste tryambakādapi ||
7.1.18.44
stabdhātmā tāmasaḥ śarvaḥ tvamimaṃ samupāśritā |
tena tvāmavamanye'haṃ pratikūlo hi me bhavaḥ ||
7.1.18.45
tathoktā pitaraṃ dakṣaṃ kruddhā devī tamabravīt |
śṛṇvatāmeva sarveṣāṃ ye yajñasadasi sthitāḥ ||
7.1.18.46
akasmānmama bhartāramajātāśeṣadūṣaṇam |
vācā dūṣayase dakṣa sākṣāllokamaheśvaram ||
7.1.18.47
vidyācauro gurudrohī vedeśvaravidūṣakaḥ |
ta ete bahupāpmānaḥ sarve daṇḍyā iti śrutiḥ ||
7.1.18.48
tasmādatyutkaṭasyāsya pāpasya sadṛśo bhṛśam |
sahasā dāruṇo daṇḍastava daivādbhaviṣyati ||
7.1.18.49
tvayā na pūjito yasmāddevadevastriyambakaḥ |
tasmāttava kulaṃ duṣṭaṃ naṣṭamityavadhāraya ||
7.1.18.50
ityuktvā pitaraṃ ruṣṭā satī santyaktasādhvasā |
tadīyāṃ ca tanuṃ tyaktvā himavantaṃ yayau girim ||
7.1.18.51
sa parvataparaḥ śrīmām̐llabdhapuṇyaphalodayaḥ |
tadarthameva kṛtavān suciraṃ duścaraṃ tapaḥ ||
7.1.18.52
tasmāttamanugṛhṇāti bhūdhareśvaramīśvarī |
svecchayā pitaraṃ cakre svātmano yogamāyayā ||
7.1.18.53
yadā gatā satī dakṣaṃ vinindya bhayavihvalam |
tadā tirohitā mantrā vihataśca tato'dhvaraḥ ||
7.1.18.54
tadupaśrutya gamanaṃ devyāstripurumardanaḥ |
dakṣāya ca ṛṣibhyaśca cukopa ca śaśāpa tān ||
7.1.18.55
yasmādavamatā dakṣamatkṛte'nāgasā satī |
pūjitāścetarāḥ sarvāḥ svasutā bhartṛbhiḥ saha ||
7.1.18.56
vaivasvate'ntare tasmāttava jāmātarastvamī |
utpatsyante samaṃ sarve brahmayajñeṣvayonijāḥ ||
7.1.18.57
bhavitā mānuṣo rājā cākṣuṣasya tvamanvaye |
prācīnabarhiṣaḥ pautraḥ putraścāpi pracetasaḥ ||
7.1.18.58
ahaṃ tatrāpi te vighnamācariṣyāmi durmate |
dharmārthakāmayukteṣu karmasvapi punaḥ punaḥ ||
7.1.18.59
tenaivaṃ vyāhṛto dakṣo rudreṇāmitatejasā |
svāyambhuvīṃ tanuṃ tyaktvā papāta bhuvi duḥkhitaḥ ||
7.1.18.60
tataḥ prācetaso dakṣo jajñe vai cākṣuṣe'ntare |
prācīnabarhiṣaḥ pautraḥ putraścaiva pracetasām ||
7.1.18.61
bhṛgvādayo'pi jātā vai manorvaivasvatasya tu |
antare brahmaṇo yajñe vāruṇīṃ bibhratastanum ||
7.1.18.62
tadā dakṣasya dharmārthaṃ pravṛttasya durātmanaḥ |
maheśaḥ kṛtavān vighnaṃ manau vaivasvate sati ||
7.1.18.62.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāṃ pūrvakhaṇḍe satīdehatyāgo nāmāṣṭādaśo'dhyāyaḥ ||
7.1.18.62.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
7.1.18.62.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
7.1.18.62.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
Other recensions (1)
- Śivapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
Linked texts (2)
- Brahmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Bṛhadbrahmasaṃhitā — Sanskrit