Shivapurana 7.1.19: ekonaviṃśo'dhyāyaḥ | vīrabhadrotpattivarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 7.1.19
- Language
- Sanskrit
Contents
- 7.1.19.67 — 4 parts
ekonaviṃśo'dhyāyaḥ | vīrabhadrotpattivarṇanam
7.1.19.1
ṛṣaya ūcuḥ |
kathaṃ dakṣasya dharmārthaṃ pravṛttasya durātmanaḥ |
maheśaḥ kṛtavān vighnametadicchāma veditum ||
7.1.19.2
vāyuruvāca |
viśvasya jagato māturapi devyāstapobalāt |
pitṛbhāvamupāgamya mudite himavadgirau ||
7.1.19.3
deve'pi tatkṛtodvāhe himavacchikharālaye |
saṅkrīḍati tayā sārddhaṃ kāle bahutare gate ||
7.1.19.4
vaivasvate'ntare prāpte dakṣaḥ prācetasaḥ svayam |
aśvamedhena yajñena yakṣyamāṇo'nvapadyata ||
7.1.19.5
tato himavataḥ pṛṣṭhe dakṣo vai yajñamāharat |
gaṅgādvāre śubhe deśe ṛṣisiddhaniṣevite ||
7.1.19.6
tasya tasminmakhe devāḥ sarve śakrapurogamāḥ |
gamanāya samāgamya buddhimāpedire tadā ||
7.1.19.7
ādityā vasavo rudrāḥ sādhyāḥ saha marudgaṇaiḥ |
ūṣmapāḥ somapāścaiva ājyapā dhūmapāstathā ||
7.1.19.8
aśvinau pitaraścaiva tathā cānye maharṣayaḥ |
viṣṇunā sahitāḥ sarve svāgatā yajñabhāginaḥ ||
7.1.19.9
dṛṣṭvā devakulaṃ sarvamīśvareṇa vinā gatam |
dadhīco manyunāviṣṭo dakṣamevamabhāṣata ||
7.1.19.10
dadhīca uvāca |
apyapūjye caiva pūjā pūjyānāṃ cāpyapūjane |
naraḥ pāpamavāpnoti mahadvai nātra saṃśayaḥ ||
7.1.19.11
asatāṃ sammatiryatra satāmavamatistathā |
daṇḍo devakṛtastatra sadyaḥ patati dāruṇaḥ ||
7.1.19.12
evamuktvā tu viprarṣiḥ punardakṣamabhāṣata |
pūjyaṃ tu paśubhartāraṃ kasmānnārcayase prabhum ||
7.1.19.13
dakṣa uvāca |
santi me bahavo rudrāḥ śūlahastāḥ kapardinaḥ |
ekādaśāvasthitā ye nānyaṃ vedmi maheśvaram ||
7.1.19.14
dadhīca uvāca |
kimebhiramarairanyaiḥ pūjitairadhvare phalam |
rājā cedadhvarasyāsya na rudraḥ pūjyate tvayā ||
7.1.19.15
brahmaviṣṇumaheśānāṃ sraṣṭā yaḥ prabhuravyayaḥ |
brahmādayaḥ piśācāntā yasya kaiṅkaryavādinaḥ ||
7.1.19.16
prakṛtīnāṃ paraścaiva puruṣasya ca yaḥ paraḥ |
cintyate yogavidvadbhirṛṣibhistattvadarśibhiḥ ||
7.1.19.17
akṣaraṃ paramaṃ brahma hyasacca sadasacca yat |
anādimadhyanidhanamapratarkyaṃ sanātanam ||
7.1.19.18
yaḥ sraṣṭā caiva saṃhartā bhartā caiva maheśvaraḥ |
tasmādanyaṃ na paśyāmi śaṅkarātmānamadhvare ||
7.1.19.19
dakṣa uvāca |
etanmakheśasya suvarṇapātre haviḥ samastaṃ vidhimantrapūtam |
viṣṇornayāmyapratimasya bhāgaṃ prabhorvibhajyāhavanīyamadya ||
7.1.19.20
dadhīca uvāca |
yasmānnārādhito rudraḥ sarvadeveśvareśvaraḥ |
tasmāddakṣa tavāśeṣo yajño'yaṃ na bhaviṣyati ||
7.1.19.21
ityuktvā vacanaṃ kruddho dadhīco munisattamaḥ |
nirgamya ca tato deśājjagāma svakamāśramam ||
7.1.19.22
nirgate'pi munau tasmindevā dakṣaṃ na tatyajuḥ |
avaśyamanubhāvitvādanarthasya tu bhāvinaḥ ||
7.1.19.23
etasminneva kāle tu jñātvaitatsarvamīśvarāt |
dagdhuṃ dakṣādhvaraṃ viprā devī devamacodayat ||
7.1.19.24
devyā sañcodito devo dakṣādhvarajighāṃsayā |
sasarja sahasā vīraṃ vīrabhadraṃ gaṇeśvaram ||
7.1.19.25
sahasravadanaṃ devaṃ sahasrakamalekṣaṇam |
sahasramudgaradharaṃ sahasraśarapāṇikam ||
7.1.19.26
śūlaṭaṅkagadāhastaṃ dīptakārmukadhāriṇam |
cakravajradharaṃ ghoraṃ candrārddhakṛtaśekharam ||
7.1.19.27
kuliśodyotitakaraṃ taḍijjvalitamūrddhajam |
daṃṣṭrākarālaṃ bibhrāṇaṃ mahāvaktraṃ mahodaram ||
7.1.19.28
vidyujjihvaṃ pralamboṣṭhaṃ meghasāgaraniḥsvanam |
vasānaṃ carma vaiyāghraṃ mahadrudhiranisravam ||
7.1.19.29
gaṇḍadvitayasaṃsṛṣṭamaṇḍalīkṛtakuṇḍalam |
varāmaraśiromālāvalīkalitaśekharam ||
7.1.19.30
raṇannūpurakeyūramahākanakabhūṣitam |
ratnasañcayasandīptaṃ tārahārāvṛtorasam ||
7.1.19.31
mahāśarabhaśārdūlasiṃhaiḥ sadṛśavikramam |
praśastamattamātaṅgasamānagamanālasam ||
7.1.19.32
śaṅkhacāmarakundendumṛṇālasadṛśaprabham |
satuṣāramivādrīndraṃ sākṣājjaṅgamatāṃ gatam ||
7.1.19.33
jvālāmālāparikṣiptaṃ dīptamauktikabhūṣaṇam |
tejasā caiva dīvyantaṃ yugānta iva pāvakam ||
7.1.19.34
sa jānubhyāṃ mahīṃ gatvā praṇataḥ prāñjalistataḥ |
pārśvato devadevasya paryatiṣṭhad gaṇeśvaraḥ ||
7.1.19.35
manyunā cāsṛjadbhadrāṃ bhadrakālīṃ maheśvarīm |
ātmanaḥ karmasākṣitve tena gantuṃ sahaiva tu ||
7.1.19.36
taṃ dṛṣṭvāvasthitaṃ vīrabhadraṃ kālāgnisannibham |
bhadrayā sahitaṃ prāha bhadramastviti śaṅkaraḥ ||
7.1.19.37
sa ca vijñāpayāmāsa saha devyā maheśvaram |
ājñāpaya mahādeva kiṃ kāryaṃ karavāṇyaham ||
7.1.19.38
tatastripurahā prāha haimavatyāḥ priyecchayā |
vīrabhadraṃ mahābāhuṃ vācā vipulanādayā ||
7.1.19.39
mahādeva uvāca |
prācetasasya dakṣasya yajñaṃ sadyo vināśaya |
bhadrakālyā sahāsi tvametatkṛtyaṃ gaṇeśvara ||
7.1.19.40
ahamapyanayā sārddhaṃ raibhyāśramasapīpataḥ |
sthitvā vīkṣe gaṇeśāna vikramaṃ tava duḥsaham ||
7.1.19.41
vṛkṣāḥ kanakhale ye tu gaṅgādvārasamīpagāḥ |
suvarṇaśṛṅgasya girermerumandarasannibhāḥ ||
7.1.19.42
tasminpradeśe dakṣasya yujñaḥ samprati vartate |
sahasā tasya yajñasya vighātaṃ kuru mā ciram ||
7.1.19.43
ityukte sati devena devī himagirīndrajā |
bhadraṃ bhadrāṃ ca samprekṣya vatsaṃ dhenurivaurasam ||
7.1.19.44
āliṅgya ca samāghrāya mūrdhni ṣaḍvadanaṃ yathā |
sasmitā vacanaṃ prāha madhuraṃ madhuraṃ svayam ||
7.1.19.45
devyuvāca |
vatsa bhadra mahābhāga mahābalaparākrama |
matpriyārthaṃ tvamutpanno mama manyuṃ pramārjaya ||
7.1.19.46
yajñeśvaramanāhūya yajñakarmarato'bhavat |
dakṣaṃ vaireṇa taṃ tasmādbhindhi yajñaṃ gaṇeśvara ||
7.1.19.47
yajñalakṣmīmalakṣmīṃ tvaṃ bhadra kṛtvā mamājñayā |
yajamānaṃ ca taṃ hatvā vatsa hiṃsaya bhadrayā ||
7.1.19.48
aśeṣāmiva tāmājñāṃ śivayościtrakṛtyayoḥ |
mūrdhni kṛtvā namaskṛtya bhadro gantuṃ pracakrame ||
7.1.19.49
athaiṣa bhagavānkruddhaḥ pretāvāsakṛtālayaḥ |
vīrabhadro mahādevo devyā manyupramārjakaḥ ||
7.1.19.50
sasarja romakūpebhyo romajākhyān gaṇeśvarān |
dakṣiṇādbhujadeśāttu śatakoṭigaṇeśvarān ||
7.1.19.51
pādāttathorudeśācca pṛṣṭhātpārśvānmukhādgalāt |
guhyād gulphācchiromadhyātkaṇṭhādāsyāttathodarāt ||
7.1.19.52
tadā gaṇeśvarairbhadrairbhadratulyaparākramaiḥ |
sañchāditamabhūtsarvaṃ sākāśavivaraṃ jagat ||
7.1.19.53
sarve sahasrahastāste sahasrāyudhapāṇayaḥ |
rudrasyānucarāḥ sarve sarve rudrasamaprabhāḥ ||
7.1.19.54
śūlaśaktigadāhastāṣṭaṅkopalaśilādharāḥ |
kālāgnirudrasadṛśāstrinetrāśca jaṭādharāḥ ||
7.1.19.55
nipeturbhṛśamākāśe śataśaḥ siṃhavāhanāḥ |
vineduśca mahānādāñjaladā iva bhadrajāḥ ||
7.1.19.56
tairbhadrairbhagavān bhadrastathā parivṛto babhau |
kālānalaśatairyukto yathānte kālabhairavaḥ ||
7.1.19.57
teṣāṃ madhye samāruhya vṛṣendraṃ vṛṣabhadhvajaḥ |
jagāma bhagavān bhadraḥ śubhramabhraṃ yathā bhavaḥ ||
7.1.19.58
tasminvṛṣabhamārūḍhe bhadre tu bhasitaprabhaḥ |
babhāra mauktikaṃ chatraṃ gṛhītasitacāmaraḥ ||
7.1.19.59
sa tadā śuśubhe pārśve bhadrasya bhasitaprabhaḥ |
bhagavāniva śailendraḥ pārśve viśvajagadguroḥ ||
7.1.19.60
so'pi tena babhau bhadraḥ śvetacāmarapāṇinā |
bālasomena saumyena yathā śūlavarāyudhaḥ ||
7.1.19.61
dadhmau śaṅkhaṃ sitaṃ bhadraṃ bhadrasya purataḥ śubham |
bhānukampo mahātejā hemaratnairalaṅkṛtaḥ ||
7.1.19.62
devadundubhayo nedurdivyasaṅkulaniḥsvanāḥ |
vavṛṣuḥ śataśo mūrdhni puṣpavarṣaṃ balāhakāḥ ||
7.1.19.63
phullānāṃ madhugarbhāṇāṃ puṣpāṇāṃ gandhabandhavaḥ |
mārgānukūlasaṃvāhā vavuśca pathi mārutāḥ ||
7.1.19.64
tato gaṇeśvarāḥ sarve mattā yuddhabaloddhatāḥ |
nanṛturmumudurnedurjahasurjagadurjaguḥ ||
7.1.19.65
tadā bhadragaṇāntaḥstho babhau bhadraḥ sabhadrayā |
yathā rudragaṇāntaḥ sthastryambako'mbikayā saha ||
7.1.19.66
tatkṣaṇādeva dakṣasya yajñavāṭaṃ hiraṇmayam |
praviveśa mahābāhurvīrabhadro mahānugaḥ ||
7.1.19.67
tatastu dakṣapratipāditasya kratupradhānasya gaṇapradhānaḥ |
prayogabhūmiṃ praviveśa bhadro rudro yathānte bhuvanaṃ didhakṣuḥ ||
7.1.19.67.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāṃ pūrvakhaṇḍe vīrabhadrotpattivarṇanaṃ nāmaikonaviṃśo'dhyāyaḥ ||
7.1.19.67.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
7.1.19.67.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
7.1.19.67.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
Other recensions (1)
- Śivapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
Linked texts (1)
- Brahmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit