Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 7.1.22: dvāviṃśo'dhyāyaḥ | dakṣayajñavidhvaṃsavarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 7.1.22

Language
Sanskrit

Contents

dvāviṃśo'dhyāyaḥ | dakṣayajñavidhvaṃsavarṇanam

7.1.22.1

vāyuruvāca
tasminnavasare vyomni samāvirabhavadrathaḥ |
sahasrasūryasaṅkāśaścārucīravṛṣadhvajaḥ ||

7.1.22.2

aśvaratnadvayodāro rathacakracatuṣṭayaḥ |
sañcitānekadivyāstraśastraratnapariṣkṛtaḥ ||

7.1.22.3

tasyāpi rathavaryasyāsītsa eva hi sārathiḥ |
yaścaiva traipure yuddhe pūrvaṃ śārvarathe sthitaḥ ||

7.1.22.4

sa taṃ rathavaraṃ brahmā śāsanādeva śūlinaḥ |
hareḥ samīpamānīya kṛtāñjalirabhāṣata ||

7.1.22.5

bhagavan bhadra bhadrāṅga bhagavānindubhūṣaṇaḥ |
ājñāpayati vīrastvāṃ rathamāroḍhumavyayaḥ ||

7.1.22.6

raibhyāśramasamīpasthastryambako'mbikayā saha |
sampaśyate mahābāho dussahaṃ te parākramam ||

7.1.22.7

tasya tadvacanaṃ śrutvā sa vīro gaṇakuñjaraḥ |
āruroha rathaṃ divyamanugṛhya pitāmaham ||

7.1.22.8

tathā rathavare tasmin sthite brahmaṇi sārathau |
bhadrasya vavṛdhe lakṣmī rudrasyeva puradviṣaḥ ||

7.1.22.9

tataḥ śaṅkhavaraṃ dīptaṃ pūrṇacandrasamaprabham |
pradadhmau vadane kṛtvā bhānukampo mahābalaḥ ||

7.1.22.10

tasya śaṅkhasya taṃ nādaṃ bhinnasāgarasannibham |
śrutvā bhayena devānāṃ jajvāla jaṭharānalaḥ ||

7.1.22.11

yakṣavidyādharāhīndraiḥ siddhairyuddhadidṛkṣubhiḥ |
kṣaṇena nibiḍībhūtāḥ sākāśavivarā diśaḥ ||

7.1.22.12

tataḥ śārṅgeṇa cāpāṅkātsa nārāyaṇanīradaḥ |
mahatā bāṇavarṣeṇa tutoda gaṇagovṛṣam ||

7.1.22.13

taṃ dṛṣṭvā viṣṇumāyāntaṃ śatadhā bāṇavarṣiṇam |
sa cādade dhanurjaitraṃ bhadro bāṇasahasramuk ||

7.1.22.14

samādāya ca taddivyaṃ dhanuḥ samarabhairavam |
śanairvisphārayāmāsa meruṃ dhanuriveśvaraḥ ||

7.1.22.15

tasya visphāryyamāṇasya dhanuṣo'bhūnmahāsvanaḥ |
tena svanena mahatā pṛthivīṃ samakampayat ||

7.1.22.16

tataḥ śaravaraṃ ghoraṃ dīptamāśīviṣopamam |
jagrāha gaṇapaḥ śrīmānsvayamugraparākramaḥ ||

7.1.22.17

bāṇoddhāre bhujo hyasya tūṇīvadanasaṅgataḥ |
pratyadṛśyata valmīkaṃ vivekṣuriva pannagaḥ ||

7.1.22.18

samuddhṛtaḥ kare tasya tatkṣaṇaṃ ruruce śaraḥ |
mahābhujaṅgasandaṣṭo yathā bālabhujaṅgamaḥ ||

7.1.22.19

śareṇa ghanatīvreṇa bhadro rudraparākramaḥ |
vivyādha kupito gāḍhaṃ lalāṭe viṣṇumavyayam ||

7.1.22.20

lalāṭe'bhihato viṣṇuḥ pūrvamevāvamānitaḥ |
cukopa gaṇapendrāya mṛgendrāyeva govṛṣaḥ ||

7.1.22.21

tatastvaśanikalpena krūrāsyena maheṣuṇā |
vivyādha gaṇarājasya bhuje bhujagasannibhe ||

7.1.22.22

so'pi tasya bhuje bhūyaḥ sūryāyutasamaprabham |
visasarja śaraṃ vegādvīrabhadro mahābalaḥ ||

7.1.22.23

sa ca viṣṇuḥ punarbhadraṃ bhadro viṣṇuṃ tathā punaḥ |
sa ca taṃ ca sa taṃ viprāḥ śaraistāvanujaghnatuḥ ||

7.1.22.24

tayoḥ parasparaṃ vegāccharānāśu vimuñcatoḥ |
dvayoḥ samabhavadyuddhaṃ tumulaṃ romaharṣaṇam ||

7.1.22.25

taddṛṣṭvā tumulaṃ yuddhaṃ tayoreva parasparam |
hāhākāro mahānāsīdākāśe khecareritaḥ ||

7.1.22.26

tatastvanalatuṇḍena śareṇādityavarcasā |
vivyādha sudṛḍhaṃ bhadraṃ viṣṇormahati vakṣasi ||

7.1.22.27

sa tu tīvraprapātena śareṇa dṛḍhamāhataḥ |
mahatīṃ rujamāsādya nipapāta vimohitaḥ ||

7.1.22.28

punaḥ kṣaṇādivotthāya labdhasaṃjñastadā hariḥ |
sarvāṇyapi ca divyāstrāṇyathainaṃ pratyavāsṛjat ||

7.1.22.29

sa ca viṣṇurdhanurmuktānsarvān śarvacamūpatiḥ |
sahasā vārayāmāsa ghoraiḥ pratiśaraiḥ śarān ||

7.1.22.30

tato viṣṇuḥ svanāmāṅkaṃ bāṇamavyāhataṃ kvacit |
sasarja krodharaktākṣaḥ tamuddiśya gaṇeśvaram |
taṃ bāṇaṃ bāṇavaryeṇa bhadro bhadrāhvayeṇa tu ||

7.1.22.31

aprāptameva bhagavān ciccheda śatadhā pathi |
athaikeneṣuṇā śārṅgaṃ dvābhyāṃ pakṣau garutmataḥ ||

7.1.22.32

nimeṣādeva ciccheda tadadbhutamivābhavat |
tato yogabalādviṣṇurdehāddevān sudāruṇān ||

7.1.22.33

śaṅkhacakragadāhastān visasarja sahasraśaḥ |
sarvāṃstānkṣaṇamātreṇa traipurāniva śaṅkaraḥ ||

7.1.22.34

nirdadāha mahābāhurnetrasṛṣṭena vahninā |
tataḥ kruddhataro viṣṇuścakramudyamya satvaraḥ ||

7.1.22.35

tasminvīre samutsraṣṭuṃ tadānīmudyato'bhavat |
taṃ dṛṣṭvā cakramudyamya purataḥ samupasthitam ||

7.1.22.36

smayanniva gaṇeśāno vyaṣṭambhayadayatnataḥ |
stambhitāṅgastu taccakraṃ ghoramapratimaṃ kvacit ||

7.1.22.37

icchannapi samutsraṣṭuṃ na viṣṇurabhavatkṣamaḥ |
śvasannivaikamuddhṛtya bāhuṃ cakrasamanvitam ||

7.1.22.38

atiṣṭhadalaso bhūtvā pāṣāṇāmiva niścalaḥ |
viśarīro yathā jīvo viśṛṅgo vā yathā vṛṣaḥ ||

7.1.22.39

vidaṃṣṭraśca yathā siṃhastathā viṣṇuravasthitaḥ |
taṃ dṛṣṭvā durdaśāpannaṃ viṣṇumindrādayaḥ surāḥ |
samunnaddhā gaṇendreṇa mṛgendreṇeva govṛṣāḥ ||

7.1.22.40

pragṛhītāyudhā yauddhuṃ kruddhāḥ samupatasthire |
tāndṛṣṭvā samare bhadraḥ kṣudrāniva harirmṛgān ||

7.1.22.41

sākṣād rudratanurvīro varavīragaṇāvṛtaḥ |
aṭṭahāsena ghoreṇa vyaṣṭambhayadaninditaḥ ||

7.1.22.42

tathā śatamakhasyāpi savajro dakṣiṇaḥ karaḥ |
sisṛkṣoreva udvajraścitrīkṛta ivābhavat ||

7.1.22.43

anyeṣāmapi sarveṣāṃ saraktā api bāhavaḥ |
alasānāmivārambhāstādṛśāḥ pratiyāntyuta ||

7.1.22.44

evaṃ bhagavatā tena vyāhatāśeṣavaibhavāt |
amarāḥ samare tasya purataḥ sthātumakṣamāḥ ||

7.1.22.45

stabdhairavayavaireva dudruvurbhayavihvalāḥ |
sthitiṃ ca cakrire yuddhe vīratejo'bhayākulāḥ ||

7.1.22.46

vidrutāṃstridaśānvīrānvīrabhadro mahābhujaḥ |
vivyādha niśitairbāṇaiermegho varṣairivācalān ||

7.1.22.47

bahavastasya vīrasya bāhavaḥ parighopamāḥ |
śastraiścakāśire dīptaiḥ sāgnijvālā ivoragāḥ ||

7.1.22.48

astraśastrāṇyanekāni sa vīro visṛjanbabhau |
visṛjansarvabhūtāni yathādau viśvasambhavaḥ ||

7.1.22.49

yathā raśmibhirādityaḥ pracchādayati medinīm |
tathā vīraḥ kṣaṇādeva śaraiḥ prācchādayaddiśaḥ ||

7.1.22.50

khamaṇḍale gaṇendrasya śarāḥ kanakabhūṣitāḥ |
utpatantastaḍidrūpairupamānapadaṃ yayuḥ ||

7.1.22.51

mahāntaste suragaṇān maṇḍūkāniva ḍuṇḍubhāḥ |
prāṇairviyojayāmāsuḥ papuśca rudhirāsavam ||

7.1.22.52

nikṛttabāhavaḥ kecitkecillūnavarānanāḥ |
pārśve vidāritāḥ kecinnipeturamarā bhuvi ||

7.1.22.53

viśikhonmathitairgātrairbahubhiśchinnasandhibhiḥ |
vivṛttanayanāḥ kecinnipeturbhūtale mṛtāḥ |
gāṃ praveṣṭumivecchantaḥ khaṃ gantumiva lipsavaḥ ||

7.1.22.54

alabdhātmanirodhānāṃ vyalīyantaḥ parasparam |
bhūmau kecitpraviviśuḥ parvatānāṃ guhāḥ pare ||

7.1.22.55

apare jagmurākāśaṃ pare ca viviśurjalam |
tathā sañchinnasarvāṅgaiḥ sa vīrastridaśairbabhau ||

7.1.22.56

parigrastaḥ prajāvargo bhagavāniva bhairavaḥ |
dagdhatripurasaṃvyūhastripurāriryathā'bhavat ||

7.1.22.57

evaṃ devabalaṃ sarvaṃ dīnaṃ bībhatsadarśanam |
gaṇeśvarasamutpannaṃ kṛpaṇaṃ vapurādade ||

7.1.22.58

tadā tridaśavīrāṇāmasṛksalilavāhinī |
prāvartata nadī ghorā prāṇināṃ bhayaśaṃsinī ||

7.1.22.59

rudhireṇa pariklinnā yajñabhūmistadā babhau |
raktārdravasanā śyāmā hataśumbheva kaiśikī ||

7.1.22.60

tasminmahati saṃvṛtte samare bhṛśadāruṇe |
bhayeneva paritrastā pracacāla vasundharā ||

7.1.22.61

mahormikalilāvartaścukṣubhe ca mahodadhiḥ |
petuścolkā mahotpātāḥ śākhāśca mumucurdrumāḥ ||

7.1.22.62

aprasannā diśaḥ sarvāḥ pavanaścāśivo vavau |
aho vidhiviparyāsastvaśvamedho'yamadhvaraḥ |
yajamānaḥ svayaṃ dakṣau brahmaputraprajāpatiḥ ||

7.1.22.63

dharmādayaḥ sadasyāśca rakṣato garuḍadhvajaḥ |
bhāgāṃśca pratigṛhṇanti sākṣādindrādayaḥ surāḥ ||

7.1.22.64

tathāpi yajamānasya yajñasya ca sahartvijaḥ |
sadya eva śiraśchedaḥ sādhu sampadyate phalam ||

7.1.22.65

tasmānnāvedanirdiṣṭaṃ na ceśvarabahiṣkṛtam |
nāsatparigṛhītaṃ ca karma kuryātkadācana ||

7.1.22.66

kṛtvāpi sumahatpuṇyamiṣṭvā yajñaśatairapi |
na tatphalamavāpnoti bhaktihīno maheśvare ||

7.1.22.67

kṛtvāpi sumahatpāpaṃ bhaktyā yajati yaḥ śivam |
mucyate pātakaiḥ sarvairnātra kāryā vicāraṇā ||

7.1.22.68

bahunātra kimuktena vṛthā dānaṃ vṛthā tapaḥ |
vṛthā yajño vṛthā homaḥ śivanindāratasya tu ||

7.1.22.69

tataḥ sanārāyaṇakāḥ sarudrāḥ salokapālāḥ samare suraughāḥ |
gaṇendracāpacyutabāṇaviddhāḥ pradudruvurgāḍharujābhibhūtāḥ ||

7.1.22.70

celuḥ kvacitkecana śīrṇakeśāḥ seduḥ kvacitkecana dīrghagātrāḥ |
petuḥ kvacitkecana bhinnavaktrā neśuḥ kvacitkecana devavīrāḥ ||

7.1.22.71

kecicca tatra tridaśā vipannā visrastavastrābharaṇāstraśastrāḥ |
nipeturudbhāsitadīnamudrā madaṃ ca darpaṃ ca balaṃ ca hitvā ||

7.1.22.72

sasmutpathaprasthitamapradhṛṣyo vikṣipya dakṣādhvaramakṣatāstraiḥ |
babhau gaṇeśaḥ sa gaṇeśvarāṇāṃ madhye sthitaḥ siṃha ivarṣabhāṇām ||

7.1.22.72.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāṃ pūrkhaṇḍe dakṣayajñavidhvaṃsavarṇanaṃ nāma dvāviṃśo'dhyāyaḥ ||

7.1.22.72.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

7.1.22.72.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

7.1.22.72.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

Other recensions (1)