Shivapurana 7.1.22: dvāviṃśo'dhyāyaḥ | dakṣayajñavidhvaṃsavarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 7.1.22
- Language
- Sanskrit
Contents
- 7.1.22.72 — 4 parts
dvāviṃśo'dhyāyaḥ | dakṣayajñavidhvaṃsavarṇanam
7.1.22.1
vāyuruvāca
tasminnavasare vyomni samāvirabhavadrathaḥ |
sahasrasūryasaṅkāśaścārucīravṛṣadhvajaḥ ||
7.1.22.2
aśvaratnadvayodāro rathacakracatuṣṭayaḥ |
sañcitānekadivyāstraśastraratnapariṣkṛtaḥ ||
7.1.22.3
tasyāpi rathavaryasyāsītsa eva hi sārathiḥ |
yaścaiva traipure yuddhe pūrvaṃ śārvarathe sthitaḥ ||
7.1.22.4
sa taṃ rathavaraṃ brahmā śāsanādeva śūlinaḥ |
hareḥ samīpamānīya kṛtāñjalirabhāṣata ||
7.1.22.5
bhagavan bhadra bhadrāṅga bhagavānindubhūṣaṇaḥ |
ājñāpayati vīrastvāṃ rathamāroḍhumavyayaḥ ||
7.1.22.6
raibhyāśramasamīpasthastryambako'mbikayā saha |
sampaśyate mahābāho dussahaṃ te parākramam ||
7.1.22.7
tasya tadvacanaṃ śrutvā sa vīro gaṇakuñjaraḥ |
āruroha rathaṃ divyamanugṛhya pitāmaham ||
7.1.22.8
tathā rathavare tasmin sthite brahmaṇi sārathau |
bhadrasya vavṛdhe lakṣmī rudrasyeva puradviṣaḥ ||
7.1.22.9
tataḥ śaṅkhavaraṃ dīptaṃ pūrṇacandrasamaprabham |
pradadhmau vadane kṛtvā bhānukampo mahābalaḥ ||
7.1.22.10
tasya śaṅkhasya taṃ nādaṃ bhinnasāgarasannibham |
śrutvā bhayena devānāṃ jajvāla jaṭharānalaḥ ||
7.1.22.11
yakṣavidyādharāhīndraiḥ siddhairyuddhadidṛkṣubhiḥ |
kṣaṇena nibiḍībhūtāḥ sākāśavivarā diśaḥ ||
7.1.22.12
tataḥ śārṅgeṇa cāpāṅkātsa nārāyaṇanīradaḥ |
mahatā bāṇavarṣeṇa tutoda gaṇagovṛṣam ||
7.1.22.13
taṃ dṛṣṭvā viṣṇumāyāntaṃ śatadhā bāṇavarṣiṇam |
sa cādade dhanurjaitraṃ bhadro bāṇasahasramuk ||
7.1.22.14
samādāya ca taddivyaṃ dhanuḥ samarabhairavam |
śanairvisphārayāmāsa meruṃ dhanuriveśvaraḥ ||
7.1.22.15
tasya visphāryyamāṇasya dhanuṣo'bhūnmahāsvanaḥ |
tena svanena mahatā pṛthivīṃ samakampayat ||
7.1.22.16
tataḥ śaravaraṃ ghoraṃ dīptamāśīviṣopamam |
jagrāha gaṇapaḥ śrīmānsvayamugraparākramaḥ ||
7.1.22.17
bāṇoddhāre bhujo hyasya tūṇīvadanasaṅgataḥ |
pratyadṛśyata valmīkaṃ vivekṣuriva pannagaḥ ||
7.1.22.18
samuddhṛtaḥ kare tasya tatkṣaṇaṃ ruruce śaraḥ |
mahābhujaṅgasandaṣṭo yathā bālabhujaṅgamaḥ ||
7.1.22.19
śareṇa ghanatīvreṇa bhadro rudraparākramaḥ |
vivyādha kupito gāḍhaṃ lalāṭe viṣṇumavyayam ||
7.1.22.20
lalāṭe'bhihato viṣṇuḥ pūrvamevāvamānitaḥ |
cukopa gaṇapendrāya mṛgendrāyeva govṛṣaḥ ||
7.1.22.21
tatastvaśanikalpena krūrāsyena maheṣuṇā |
vivyādha gaṇarājasya bhuje bhujagasannibhe ||
7.1.22.22
so'pi tasya bhuje bhūyaḥ sūryāyutasamaprabham |
visasarja śaraṃ vegādvīrabhadro mahābalaḥ ||
7.1.22.23
sa ca viṣṇuḥ punarbhadraṃ bhadro viṣṇuṃ tathā punaḥ |
sa ca taṃ ca sa taṃ viprāḥ śaraistāvanujaghnatuḥ ||
7.1.22.24
tayoḥ parasparaṃ vegāccharānāśu vimuñcatoḥ |
dvayoḥ samabhavadyuddhaṃ tumulaṃ romaharṣaṇam ||
7.1.22.25
taddṛṣṭvā tumulaṃ yuddhaṃ tayoreva parasparam |
hāhākāro mahānāsīdākāśe khecareritaḥ ||
7.1.22.26
tatastvanalatuṇḍena śareṇādityavarcasā |
vivyādha sudṛḍhaṃ bhadraṃ viṣṇormahati vakṣasi ||
7.1.22.27
sa tu tīvraprapātena śareṇa dṛḍhamāhataḥ |
mahatīṃ rujamāsādya nipapāta vimohitaḥ ||
7.1.22.28
punaḥ kṣaṇādivotthāya labdhasaṃjñastadā hariḥ |
sarvāṇyapi ca divyāstrāṇyathainaṃ pratyavāsṛjat ||
7.1.22.29
sa ca viṣṇurdhanurmuktānsarvān śarvacamūpatiḥ |
sahasā vārayāmāsa ghoraiḥ pratiśaraiḥ śarān ||
7.1.22.30
tato viṣṇuḥ svanāmāṅkaṃ bāṇamavyāhataṃ kvacit |
sasarja krodharaktākṣaḥ tamuddiśya gaṇeśvaram |
taṃ bāṇaṃ bāṇavaryeṇa bhadro bhadrāhvayeṇa tu ||
7.1.22.31
aprāptameva bhagavān ciccheda śatadhā pathi |
athaikeneṣuṇā śārṅgaṃ dvābhyāṃ pakṣau garutmataḥ ||
7.1.22.32
nimeṣādeva ciccheda tadadbhutamivābhavat |
tato yogabalādviṣṇurdehāddevān sudāruṇān ||
7.1.22.33
śaṅkhacakragadāhastān visasarja sahasraśaḥ |
sarvāṃstānkṣaṇamātreṇa traipurāniva śaṅkaraḥ ||
7.1.22.34
nirdadāha mahābāhurnetrasṛṣṭena vahninā |
tataḥ kruddhataro viṣṇuścakramudyamya satvaraḥ ||
7.1.22.35
tasminvīre samutsraṣṭuṃ tadānīmudyato'bhavat |
taṃ dṛṣṭvā cakramudyamya purataḥ samupasthitam ||
7.1.22.36
smayanniva gaṇeśāno vyaṣṭambhayadayatnataḥ |
stambhitāṅgastu taccakraṃ ghoramapratimaṃ kvacit ||
7.1.22.37
icchannapi samutsraṣṭuṃ na viṣṇurabhavatkṣamaḥ |
śvasannivaikamuddhṛtya bāhuṃ cakrasamanvitam ||
7.1.22.38
atiṣṭhadalaso bhūtvā pāṣāṇāmiva niścalaḥ |
viśarīro yathā jīvo viśṛṅgo vā yathā vṛṣaḥ ||
7.1.22.39
vidaṃṣṭraśca yathā siṃhastathā viṣṇuravasthitaḥ |
taṃ dṛṣṭvā durdaśāpannaṃ viṣṇumindrādayaḥ surāḥ |
samunnaddhā gaṇendreṇa mṛgendreṇeva govṛṣāḥ ||
7.1.22.40
pragṛhītāyudhā yauddhuṃ kruddhāḥ samupatasthire |
tāndṛṣṭvā samare bhadraḥ kṣudrāniva harirmṛgān ||
7.1.22.41
sākṣād rudratanurvīro varavīragaṇāvṛtaḥ |
aṭṭahāsena ghoreṇa vyaṣṭambhayadaninditaḥ ||
7.1.22.42
tathā śatamakhasyāpi savajro dakṣiṇaḥ karaḥ |
sisṛkṣoreva udvajraścitrīkṛta ivābhavat ||
7.1.22.43
anyeṣāmapi sarveṣāṃ saraktā api bāhavaḥ |
alasānāmivārambhāstādṛśāḥ pratiyāntyuta ||
7.1.22.44
evaṃ bhagavatā tena vyāhatāśeṣavaibhavāt |
amarāḥ samare tasya purataḥ sthātumakṣamāḥ ||
7.1.22.45
stabdhairavayavaireva dudruvurbhayavihvalāḥ |
sthitiṃ ca cakrire yuddhe vīratejo'bhayākulāḥ ||
7.1.22.46
vidrutāṃstridaśānvīrānvīrabhadro mahābhujaḥ |
vivyādha niśitairbāṇaiermegho varṣairivācalān ||
7.1.22.47
bahavastasya vīrasya bāhavaḥ parighopamāḥ |
śastraiścakāśire dīptaiḥ sāgnijvālā ivoragāḥ ||
7.1.22.48
astraśastrāṇyanekāni sa vīro visṛjanbabhau |
visṛjansarvabhūtāni yathādau viśvasambhavaḥ ||
7.1.22.49
yathā raśmibhirādityaḥ pracchādayati medinīm |
tathā vīraḥ kṣaṇādeva śaraiḥ prācchādayaddiśaḥ ||
7.1.22.50
khamaṇḍale gaṇendrasya śarāḥ kanakabhūṣitāḥ |
utpatantastaḍidrūpairupamānapadaṃ yayuḥ ||
7.1.22.51
mahāntaste suragaṇān maṇḍūkāniva ḍuṇḍubhāḥ |
prāṇairviyojayāmāsuḥ papuśca rudhirāsavam ||
7.1.22.52
nikṛttabāhavaḥ kecitkecillūnavarānanāḥ |
pārśve vidāritāḥ kecinnipeturamarā bhuvi ||
7.1.22.53
viśikhonmathitairgātrairbahubhiśchinnasandhibhiḥ |
vivṛttanayanāḥ kecinnipeturbhūtale mṛtāḥ |
gāṃ praveṣṭumivecchantaḥ khaṃ gantumiva lipsavaḥ ||
7.1.22.54
alabdhātmanirodhānāṃ vyalīyantaḥ parasparam |
bhūmau kecitpraviviśuḥ parvatānāṃ guhāḥ pare ||
7.1.22.55
apare jagmurākāśaṃ pare ca viviśurjalam |
tathā sañchinnasarvāṅgaiḥ sa vīrastridaśairbabhau ||
7.1.22.56
parigrastaḥ prajāvargo bhagavāniva bhairavaḥ |
dagdhatripurasaṃvyūhastripurāriryathā'bhavat ||
7.1.22.57
evaṃ devabalaṃ sarvaṃ dīnaṃ bībhatsadarśanam |
gaṇeśvarasamutpannaṃ kṛpaṇaṃ vapurādade ||
7.1.22.58
tadā tridaśavīrāṇāmasṛksalilavāhinī |
prāvartata nadī ghorā prāṇināṃ bhayaśaṃsinī ||
7.1.22.59
rudhireṇa pariklinnā yajñabhūmistadā babhau |
raktārdravasanā śyāmā hataśumbheva kaiśikī ||
7.1.22.60
tasminmahati saṃvṛtte samare bhṛśadāruṇe |
bhayeneva paritrastā pracacāla vasundharā ||
7.1.22.61
mahormikalilāvartaścukṣubhe ca mahodadhiḥ |
petuścolkā mahotpātāḥ śākhāśca mumucurdrumāḥ ||
7.1.22.62
aprasannā diśaḥ sarvāḥ pavanaścāśivo vavau |
aho vidhiviparyāsastvaśvamedho'yamadhvaraḥ |
yajamānaḥ svayaṃ dakṣau brahmaputraprajāpatiḥ ||
7.1.22.63
dharmādayaḥ sadasyāśca rakṣato garuḍadhvajaḥ |
bhāgāṃśca pratigṛhṇanti sākṣādindrādayaḥ surāḥ ||
7.1.22.64
tathāpi yajamānasya yajñasya ca sahartvijaḥ |
sadya eva śiraśchedaḥ sādhu sampadyate phalam ||
7.1.22.65
tasmānnāvedanirdiṣṭaṃ na ceśvarabahiṣkṛtam |
nāsatparigṛhītaṃ ca karma kuryātkadācana ||
7.1.22.66
kṛtvāpi sumahatpuṇyamiṣṭvā yajñaśatairapi |
na tatphalamavāpnoti bhaktihīno maheśvare ||
7.1.22.67
kṛtvāpi sumahatpāpaṃ bhaktyā yajati yaḥ śivam |
mucyate pātakaiḥ sarvairnātra kāryā vicāraṇā ||
7.1.22.68
bahunātra kimuktena vṛthā dānaṃ vṛthā tapaḥ |
vṛthā yajño vṛthā homaḥ śivanindāratasya tu ||
7.1.22.69
tataḥ sanārāyaṇakāḥ sarudrāḥ salokapālāḥ samare suraughāḥ |
gaṇendracāpacyutabāṇaviddhāḥ pradudruvurgāḍharujābhibhūtāḥ ||
7.1.22.70
celuḥ kvacitkecana śīrṇakeśāḥ seduḥ kvacitkecana dīrghagātrāḥ |
petuḥ kvacitkecana bhinnavaktrā neśuḥ kvacitkecana devavīrāḥ ||
7.1.22.71
kecicca tatra tridaśā vipannā visrastavastrābharaṇāstraśastrāḥ |
nipeturudbhāsitadīnamudrā madaṃ ca darpaṃ ca balaṃ ca hitvā ||
7.1.22.72
sasmutpathaprasthitamapradhṛṣyo vikṣipya dakṣādhvaramakṣatāstraiḥ |
babhau gaṇeśaḥ sa gaṇeśvarāṇāṃ madhye sthitaḥ siṃha ivarṣabhāṇām ||
7.1.22.72.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāṃ pūrkhaṇḍe dakṣayajñavidhvaṃsavarṇanaṃ nāma dvāviṃśo'dhyāyaḥ ||
7.1.22.72.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
7.1.22.72.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
7.1.22.72.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
Other recensions (1)
- Śivapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit