Shivapurana 7.1.24: caturviṃśo'dhyāyaḥ | śivamandaragirinivāsakrīḍoktivarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 7.1.24
- Language
- Sanskrit
Contents
- 7.1.24.58 — 4 parts
caturviṃśo'dhyāyaḥ | śivamandaragirinivāsakrīḍoktivarṇanam
7.1.24.1
ṛṣaya ūcuḥ |
antardhānagato devyā saha sānucaro haraḥ |
kva yātaḥ kutra vā vāsaḥ kiṃ kṛtvā virarāma ha ||
7.1.24.2
vāyuruvāca |
mahīdharavaraḥ śrīmān mandaraścitrakandaraḥ |
dayito devadevasya nivāsastapaso'bhavat ||
7.1.24.3
tapo mahatkṛtaṃ tena voḍhuṃ svaśirasā śivau |
cireṇa labdhaṃ tatpādapaṅkajasparśajaṃ sukham ||
7.1.24.4
tasya śailasya saundaryaṃ sahasravadanairapi |
na śakyaṃ vistarādvaktuṃ varṣakoṭiśatairapi ||
7.1.24.5
śakyamapyasya saundaryaṃ na varṇayitumutsahe |
parvatāntarasaundaryaṃ sādhāraṇavidhāraṇāt ||
7.1.24.6
idaṃ tu śakyate vaktumasminparvatasundare |
ṛddhyā kayāpi saundaryamīśvarāvāsayogyatā ||
7.1.24.7
ata eva hi devena devyāḥ priyacikīrṣayā |
atīva ramaṇīyo'yaṃ girirantaḥpurīkṛtaḥ ||
7.1.24.8
mekhalābhūmayastasya vimalopalapādapāḥ |
śivayornityasānnidhyānnyakkurvantyakhilaṃ jagat ||
7.1.24.9
pitṛbhyāṃ jagato nityaṃ snānapānopayogataḥ |
avāptapuṇyasaṃskāraḥ prasaradbhiritastataḥ ||
7.1.24.10
laghuśītalasaṃsparśairacchācchairnirjharāmbubhiḥ |
adhirājyena cādrīṇāmadrīreṣo'bhiṣicyate ||
7.1.24.11
niśāsu śikharaprāntarvartinā sa śiloccayaḥ |
candreṇācalasāmrājyacchatreṇeva virājate ||
7.1.24.12
sa śailaścañcalībhūtairbālaiścāmarayoṣitām |
sarvaparvatasāmrājyacāmarairiva vījyate ||
7.1.24.13
prātarabhyudite bhānau bhūdharo ratnabhūṣitaḥ |
darpaṇe dehasaubhāgyaṃ draṣṭukāma iva sthitaḥ ||
7.1.24.14
kūjadvihaṅgavācālairvātoddhṛtalatābhujaiḥ |
vimuktapuṣpaiḥ satataṃ vyālambimṛdupallavaiḥ ||
7.1.24.15
latāpratānajaṭilaistarubhistāpasairiva |
jayāśiṣā sahābhyarcya niṣevyata ivādrirāṭ ||
7.1.24.16
adhomukhairūrdhvamukhaiḥ śṛṅgaistiryaṅmukhaistathā |
prapatanniva pātāle bhūpṛṣṭhādutpatanniva ||
7.1.24.17
parītaḥ sarvato dikṣu bhramanniva vihāyasi |
paśyanniva jagatsarvaṃ nṛtyanniva nirantaram ||
7.1.24.18
guhāmukhaiḥ pratidinaṃ vyāttāsyo vipulodaraiḥ |
ajīrṇalāvaṇyatayā jṛmbhamāṇa ivācalaḥ ||
7.1.24.19
grasanniva jagatsarvaṃ pibanniva payonidhim |
vamanniva tamo'ntasthaṃ mādyanniva khamambudaiḥ ||
7.1.24.20
nivāsabhūmayastāstā darpaṇapratimodarāḥ |
tiraskṛtātapāḥ snigdhāśramacchāyāmahīruhāḥ ||
7.1.24.21
saritsarastaḍāgādisamparkaśiśirānilāḥ |
tatra tatra niṣaṇṇābhyāṃ śivābhyāṃ saphalīkṛtāḥ ||
7.1.24.22
tamimaṃ sarvataḥ śreṣṭhaṃ smṛtvā sāmbastriyambakaḥ |
raibhyāśramasamīpasthaścāntardhānaṃ gato yayau ||
7.1.24.23
tatrodyānamanuprāpya devyā saha maheśvaraḥ |
rarāma ramaṇīyāsu devyāntaḥpurabhūmiṣu ||
7.1.24.24
tathā gateṣu kāleṣu pravṛddhāsu prajāsu ca |
daityau śumbhaniśumbhākhyau bhrātarau sambabhūvatuḥ ||
7.1.24.25
tābhyāṃ tapobalāddattaṃ brahmaṇā parameṣṭhinā |
avadhyatvaṃ jagatyasminpuruṣairakhilairapi ||
7.1.24.26
ayonijā tu yā kanyā hyambikāṃśasamudbhavā |
ajātapuṃsparśaratiravilaṅghyaparākramā ||
7.1.24.27
tayā tu nau vadhaḥ saṅkhye tasyāṃ kāmābhibhūtayoḥ |
iti cābhyarthito brahmā tābhyāṃ prāha tathāstviti ||
7.1.24.28
tataḥ prabhṛti śakrādīnvijitya samare surān |
niḥsvādhyāyavaṣaṭkāraṃ jagaccakraturakramāt ||
7.1.24.29
tayorvadhāya deveśaṃ brahmābhyarthitavānpunaḥ |
vinindyāpi rahasyambāṃ krodhayitvā yathā tathā ||
7.1.24.30
tadvarṇakośajāṃ śaktimakāmāṃ kanyakātmikām |
niśumbhaśumbhayorhantrīṃ surebhyo dātumarhasi ||
7.1.24.31
evamabhyarthito dhātrā bhagavānnīlalohitaḥ |
kālītyāha rahasyaṃ vāṃ nindayanniva sasmitaḥ ||
7.1.24.32
tataḥ kruddhā tadā devī suvarṇā varṇakāraṇāt |
smayantī cāha bhartāramasamādheyayā girā ||
7.1.24.33
devyuvāca |
īdṛśe mama varṇe'sminna ratirbhavato'sti cet |
evāvantaṃ ciraṃ kālaṃ kathameṣā niyamyate ||
7.1.24.34
aratyā vartamāno'pi kathaṃ ca ramase mayā |
na hyaśakyaṃ jagatyasminnīśvarasya jagatprabhoḥ ||
7.1.24.35
svātmārāmasya bhavato ratirna sukhasādhanam |
iti hetoḥ smaro yasmātprasabhaṃ bhasmasātkṛtaḥ ||
7.1.24.36
yā ca nābhiratā bharturapi sarvāṅgasundarī |
sā vṛthaiva hi jāyeta sarvairapi guṇāntaraiḥ ||
7.1.24.37
bharturbhogaikaśeṣo hi sarga evaiṣa yoṣitām |
tathāsatyanyathā bhūtā nārī kutropayujyate ||
7.1.24.38
tasmādvarṇamimaṃ tyaktvā tvayā rahasi ninditam |
varṇāntaraṃ bhajiṣye vā na bhajiṣyāmi vā svayam ||
7.1.24.39
ityuktvotthāya śayanāddevī sācaṣṭa gadgadam |
yayāce'numatiṃ bhartustapase kṛtaniścayā ||
7.1.24.40
tathā praṇayabhaṅgena bhīto bhūtapatiḥ svayam |
pādayoḥ praṇamanneva bhavānīṃ pratyabhāṣata ||
7.1.24.41
īśvara uvāca |
ajānatī ca krīḍoktiṃ priye kiṃ kupitāsi me |
ratiḥ kuto vā jāyeta tvattaścedaratirmama ||
7.1.24.42
mātā tvamasya jagataḥ pitāhamadhipastathā |
kathaṃ tadupapadyeta tvatto nābhiratirmama ||
7.1.24.43
āvayorabhikāmo'pi kimasau kāmakāritaḥ |
yataḥ kāmasamutteḥ prāgeva jagadudbhavaḥ ||
7.1.24.44
pṛthagjanānāṃ rataye kāmātmā kalpito mayā |
tataḥ kathamupālabdhaḥ kāmadāhādahaṃ tvayā ||
7.1.24.45
māṃ vai tridaśasāmānyaṃ manyamāno manobhavaḥ |
manākparibhavaṃ kurvanmayā vai bhasmasātkṛtaḥ ||
7.1.24.46
vihāro'pyāvayorasya jagatastrāṇakāraṇāt |
tatastadarthaṃ tvayyadya krīḍoktiṃ kṛtavānaham ||
7.1.24.47
sa cāyamacirādarthastavaivāviṣkariṣyate |
krodhasya janakaṃ vākyaṃ hṛdi kṛtvedamabravīt ||
7.1.24.48
devyuvāca |
śrutapūrvaṃ hi bhagavaṃstava cāṭuvaco mayā |
yenaivamatidhīrāhamapi prāgabhivañcitā ||
7.1.24.49
prāṇānapyapriyā bharturnārī yā na parityajet |
kulāṅganā śubhā sadbhiḥ kutsitaiva hi gamyate ||
7.1.24.50
bhūyasī ca tavāprītiragauramiti me vapuḥ |
krīḍoktirapi kālīti ghaṭate kathamanyathā ||
7.1.24.51
sadbhirvigarhitaṃ tasmāttava kārṣṇyamasammatam |
anutsṛjya tapoyogātsthātumeveha notsahe ||
7.1.24.52
śiva uvāca |
yadyevaṃvidhatāpaste tapasā kiṃ prayojanam |
mamecchayā svecchayā vā varṇāntaravatī bhava ||
7.1.24.53
devyuvāca |
necchāmi bhavato varṇaṃ svayaṃ vā kartumanyathā |
brahmāṇaṃ tapasārādhya kṣipraṃ gaurī bhavāmyaham ||
7.1.24.54
īśvara uvāca |
matprasādātpurā brahmā brahmatvaṃ prāptavānpurā |
tamāhūya mahādevi tapasā kiṃ kariṣyasi ||
7.1.24.55
devyuvāca |
tvatto labdhapadā eva sarve brahmādayaḥ surāḥ |
tathāpyārādhya tapasā brahmāṇaṃ tvanniyogataḥ ||
7.1.24.56
purā kila satī nāmnā dakṣasya duhitā'bhavam |
jagatāṃ patimeva tvāṃ patiṃ prāptavatī tathā ||
7.1.24.57
evamadyāpi tapasā toṣayitvā dvijaṃ vidhim |
gaurī bhavitumicchāmi ko doṣaḥ kathyatāmiha ||
7.1.24.58
evamukto mahādevyā vāmadevaḥ smayanniva |
na tāṃ nirbandhayāmāsa devakāryacikīrṣayā ||
7.1.24.58.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāṃ pūrvakhaṇḍe śivamandaragirinivāsakrīḍoktivarṇanaṃ nāma caturviṃśo'dhyāyaḥ ||
7.1.24.58.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
7.1.24.58.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
7.1.24.58.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
Other recensions (1)
- Śivapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
Linked texts (1)
- Brahmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit