Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 7.1.24: caturviṃśo'dhyāyaḥ | śivamandaragirinivāsakrīḍoktivarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 7.1.24

Language
Sanskrit

Contents

caturviṃśo'dhyāyaḥ | śivamandaragirinivāsakrīḍoktivarṇanam

7.1.24.1

ṛṣaya ūcuḥ |
antardhānagato devyā saha sānucaro haraḥ |
kva yātaḥ kutra vā vāsaḥ kiṃ kṛtvā virarāma ha ||

7.1.24.2

vāyuruvāca |
mahīdharavaraḥ śrīmān mandaraścitrakandaraḥ |
dayito devadevasya nivāsastapaso'bhavat ||

7.1.24.3

tapo mahatkṛtaṃ tena voḍhuṃ svaśirasā śivau |
cireṇa labdhaṃ tatpādapaṅkajasparśajaṃ sukham ||

7.1.24.4

tasya śailasya saundaryaṃ sahasravadanairapi |
na śakyaṃ vistarādvaktuṃ varṣakoṭiśatairapi ||

7.1.24.5

śakyamapyasya saundaryaṃ na varṇayitumutsahe |
parvatāntarasaundaryaṃ sādhāraṇavidhāraṇāt ||

7.1.24.6

idaṃ tu śakyate vaktumasminparvatasundare |
ṛddhyā kayāpi saundaryamīśvarāvāsayogyatā ||

7.1.24.7

ata eva hi devena devyāḥ priyacikīrṣayā |
atīva ramaṇīyo'yaṃ girirantaḥpurīkṛtaḥ ||

7.1.24.8

mekhalābhūmayastasya vimalopalapādapāḥ |
śivayornityasānnidhyānnyakkurvantyakhilaṃ jagat ||

7.1.24.9

pitṛbhyāṃ jagato nityaṃ snānapānopayogataḥ |
avāptapuṇyasaṃskāraḥ prasaradbhiritastataḥ ||

7.1.24.10

laghuśītalasaṃsparśairacchācchairnirjharāmbubhiḥ |
adhirājyena cādrīṇāmadrīreṣo'bhiṣicyate ||

7.1.24.11

niśāsu śikharaprāntarvartinā sa śiloccayaḥ |
candreṇācalasāmrājyacchatreṇeva virājate ||

7.1.24.12

sa śailaścañcalībhūtairbālaiścāmarayoṣitām |
sarvaparvatasāmrājyacāmarairiva vījyate ||

7.1.24.13

prātarabhyudite bhānau bhūdharo ratnabhūṣitaḥ |
darpaṇe dehasaubhāgyaṃ draṣṭukāma iva sthitaḥ ||

7.1.24.14

kūjadvihaṅgavācālairvātoddhṛtalatābhujaiḥ |
vimuktapuṣpaiḥ satataṃ vyālambimṛdupallavaiḥ ||

7.1.24.15

latāpratānajaṭilaistarubhistāpasairiva |
jayāśiṣā sahābhyarcya niṣevyata ivādrirāṭ ||

7.1.24.16

adhomukhairūrdhvamukhaiḥ śṛṅgaistiryaṅmukhaistathā |
prapatanniva pātāle bhūpṛṣṭhādutpatanniva ||

7.1.24.17

parītaḥ sarvato dikṣu bhramanniva vihāyasi |
paśyanniva jagatsarvaṃ nṛtyanniva nirantaram ||

7.1.24.18

guhāmukhaiḥ pratidinaṃ vyāttāsyo vipulodaraiḥ |
ajīrṇalāvaṇyatayā jṛmbhamāṇa ivācalaḥ ||

7.1.24.19

grasanniva jagatsarvaṃ pibanniva payonidhim |
vamanniva tamo'ntasthaṃ mādyanniva khamambudaiḥ ||

7.1.24.20

nivāsabhūmayastāstā darpaṇapratimodarāḥ |
tiraskṛtātapāḥ snigdhāśramacchāyāmahīruhāḥ ||

7.1.24.21

saritsarastaḍāgādisamparkaśiśirānilāḥ |
tatra tatra niṣaṇṇābhyāṃ śivābhyāṃ saphalīkṛtāḥ ||

7.1.24.22

tamimaṃ sarvataḥ śreṣṭhaṃ smṛtvā sāmbastriyambakaḥ |
raibhyāśramasamīpasthaścāntardhānaṃ gato yayau ||

7.1.24.23

tatrodyānamanuprāpya devyā saha maheśvaraḥ |
rarāma ramaṇīyāsu devyāntaḥpurabhūmiṣu ||

7.1.24.24

tathā gateṣu kāleṣu pravṛddhāsu prajāsu ca |
daityau śumbhaniśumbhākhyau bhrātarau sambabhūvatuḥ ||

7.1.24.25

tābhyāṃ tapobalāddattaṃ brahmaṇā parameṣṭhinā |
avadhyatvaṃ jagatyasminpuruṣairakhilairapi ||

7.1.24.26

ayonijā tu yā kanyā hyambikāṃśasamudbhavā |
ajātapuṃsparśaratiravilaṅghyaparākramā ||

7.1.24.27

tayā tu nau vadhaḥ saṅkhye tasyāṃ kāmābhibhūtayoḥ |
iti cābhyarthito brahmā tābhyāṃ prāha tathāstviti ||

7.1.24.28

tataḥ prabhṛti śakrādīnvijitya samare surān |
niḥsvādhyāyavaṣaṭkāraṃ jagaccakraturakramāt ||

7.1.24.29

tayorvadhāya deveśaṃ brahmābhyarthitavānpunaḥ |
vinindyāpi rahasyambāṃ krodhayitvā yathā tathā ||

7.1.24.30

tadvarṇakośajāṃ śaktimakāmāṃ kanyakātmikām |
niśumbhaśumbhayorhantrīṃ surebhyo dātumarhasi ||

7.1.24.31

evamabhyarthito dhātrā bhagavānnīlalohitaḥ |
kālītyāha rahasyaṃ vāṃ nindayanniva sasmitaḥ ||

7.1.24.32

tataḥ kruddhā tadā devī suvarṇā varṇakāraṇāt |
smayantī cāha bhartāramasamādheyayā girā ||

7.1.24.33

devyuvāca |
īdṛśe mama varṇe'sminna ratirbhavato'sti cet |
evāvantaṃ ciraṃ kālaṃ kathameṣā niyamyate ||

7.1.24.34

aratyā vartamāno'pi kathaṃ ca ramase mayā |
na hyaśakyaṃ jagatyasminnīśvarasya jagatprabhoḥ ||

7.1.24.35

svātmārāmasya bhavato ratirna sukhasādhanam |
iti hetoḥ smaro yasmātprasabhaṃ bhasmasātkṛtaḥ ||

7.1.24.36

yā ca nābhiratā bharturapi sarvāṅgasundarī |
sā vṛthaiva hi jāyeta sarvairapi guṇāntaraiḥ ||

7.1.24.37

bharturbhogaikaśeṣo hi sarga evaiṣa yoṣitām |
tathāsatyanyathā bhūtā nārī kutropayujyate ||

7.1.24.38

tasmādvarṇamimaṃ tyaktvā tvayā rahasi ninditam |
varṇāntaraṃ bhajiṣye vā na bhajiṣyāmi vā svayam ||

7.1.24.39

ityuktvotthāya śayanāddevī sācaṣṭa gadgadam |
yayāce'numatiṃ bhartustapase kṛtaniścayā ||

7.1.24.40

tathā praṇayabhaṅgena bhīto bhūtapatiḥ svayam |
pādayoḥ praṇamanneva bhavānīṃ pratyabhāṣata ||

7.1.24.41

īśvara uvāca |
ajānatī ca krīḍoktiṃ priye kiṃ kupitāsi me |
ratiḥ kuto vā jāyeta tvattaścedaratirmama ||

7.1.24.42

mātā tvamasya jagataḥ pitāhamadhipastathā |
kathaṃ tadupapadyeta tvatto nābhiratirmama ||

7.1.24.43

āvayorabhikāmo'pi kimasau kāmakāritaḥ |
yataḥ kāmasamutteḥ prāgeva jagadudbhavaḥ ||

7.1.24.44

pṛthagjanānāṃ rataye kāmātmā kalpito mayā |
tataḥ kathamupālabdhaḥ kāmadāhādahaṃ tvayā ||

7.1.24.45

māṃ vai tridaśasāmānyaṃ manyamāno manobhavaḥ |
manākparibhavaṃ kurvanmayā vai bhasmasātkṛtaḥ ||

7.1.24.46

vihāro'pyāvayorasya jagatastrāṇakāraṇāt |
tatastadarthaṃ tvayyadya krīḍoktiṃ kṛtavānaham ||

7.1.24.47

sa cāyamacirādarthastavaivāviṣkariṣyate |
krodhasya janakaṃ vākyaṃ hṛdi kṛtvedamabravīt ||

7.1.24.48

devyuvāca |
śrutapūrvaṃ hi bhagavaṃstava cāṭuvaco mayā |
yenaivamatidhīrāhamapi prāgabhivañcitā ||

7.1.24.49

prāṇānapyapriyā bharturnārī yā na parityajet |
kulāṅganā śubhā sadbhiḥ kutsitaiva hi gamyate ||

7.1.24.50

bhūyasī ca tavāprītiragauramiti me vapuḥ |
krīḍoktirapi kālīti ghaṭate kathamanyathā ||

7.1.24.51

sadbhirvigarhitaṃ tasmāttava kārṣṇyamasammatam |
anutsṛjya tapoyogātsthātumeveha notsahe ||

7.1.24.52

śiva uvāca |
yadyevaṃvidhatāpaste tapasā kiṃ prayojanam |
mamecchayā svecchayā vā varṇāntaravatī bhava ||

7.1.24.53

devyuvāca |
necchāmi bhavato varṇaṃ svayaṃ vā kartumanyathā |
brahmāṇaṃ tapasārādhya kṣipraṃ gaurī bhavāmyaham ||

7.1.24.54

īśvara uvāca |
matprasādātpurā brahmā brahmatvaṃ prāptavānpurā |
tamāhūya mahādevi tapasā kiṃ kariṣyasi ||

7.1.24.55

devyuvāca |
tvatto labdhapadā eva sarve brahmādayaḥ surāḥ |
tathāpyārādhya tapasā brahmāṇaṃ tvanniyogataḥ ||

7.1.24.56

purā kila satī nāmnā dakṣasya duhitā'bhavam |
jagatāṃ patimeva tvāṃ patiṃ prāptavatī tathā ||

7.1.24.57

evamadyāpi tapasā toṣayitvā dvijaṃ vidhim |
gaurī bhavitumicchāmi ko doṣaḥ kathyatāmiha ||

7.1.24.58

evamukto mahādevyā vāmadevaḥ smayanniva |
na tāṃ nirbandhayāmāsa devakāryacikīrṣayā ||

7.1.24.58.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāṃ pūrvakhaṇḍe śivamandaragirinivāsakrīḍoktivarṇanaṃ nāma caturviṃśo'dhyāyaḥ ||

7.1.24.58.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

7.1.24.58.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

7.1.24.58.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

Other recensions (1)

Linked texts (1)