Shivapurana 7.1.30: triṃśo'dhyāyaḥ | śivatattvapraśnaḥ
Śivapurāṇa (complete text) 7.1.30
- Language
- Sanskrit
Contents
- 7.1.30.53 — 4 parts
triṃśo'dhyāyaḥ | śivatattvapraśnaḥ
7.1.30.1
ṛṣaya ūcuḥ |
caritāni vicitrāṇi gṛhyāṇi gahanāni ca |
durvijñeyāni devaiśca mohayanti manāṃsi naḥ ||
7.1.30.2
śivayostattvasambandhe na doṣa upalabhyate |
caritaiḥ prākṛto bhāvastayorapi vibhāvyate ||
7.1.30.3
brahmādayo'pi lokānāṃ sṛṣṭisthityantahetavaḥ |
nigrahānugrahau prāpya śivasya vaśavartinaḥ ||
7.1.30.4
śivaḥ punarna kasyāpi nigrahānugrahāspadam |
ato'nāyattamaiśvaryaṃ tasyaiveti viniścitam ||
7.1.30.5
yadyevamīdṛśaiśvaryaṃ tattu svātantryalakṣaṇam |
svabhāvasiddhaṃ caitasya mūrtimattāspadaṃ bhavet ||
7.1.30.6
na mūrtiśca svatantrasya ghaṭate mūlahetunā |
mūrterapi ca kāryatvāttatsiddhiḥ syādahaitukī ||
7.1.30.7
sarvatra paramo bhāvo'paramaścānya ucyate |
paramāparamau bhāvau kathamekatra saṅgatau ||
7.1.30.8
niṣphalo hi svabhāvo'sya paramaḥ paramātmanaḥ |
sa eva sakalaḥ kasmātsvabhāvo hyaviparyayaḥ ||
7.1.30.9
svabhāvo viparītaścetsvatantraḥ svecchayā yadi |
na karoti kimīśāno nityānityaviparyayam ||
7.1.30.10
mūrtātmā sakalaḥ kaścitsa cānyo niṣphalaḥ śivaḥ |
śivenādhiṣṭhitaśceti sarvatra laghu kathyate ||
7.1.30.11
mūrtyātmaiva tadā mūrtiḥ śivasyāsya bhavediti |
tasyāṃ mūrtau mūrtimatoḥ pāratantryaṃ hi niścitam ||
7.1.30.12
anyathā nirapekṣeṇa mūrtiḥ svīkriyate katham |
mūrtisvīkaraṇaṃ tasmānmūrtau sādhyaphalepsayā ||
7.1.30.13
na hi svecchāśarīratvaṃ svātantryāyopapadyate |
svecchaiva tādṛśī puṃsāṃ yasmātkarmānusāriṇī ||
7.1.30.14
svīkartuṃ svecchayā dehaṃ hātuṃ ca prabhavantyuta |
brahmādayaḥ piśācāntāḥ kiṃ te karmātivartinaḥ ||
7.1.30.15
icchayā dehanirmāṇamindrajālopamaṃ viduḥ |
aṇimādiguṇaiśvaryavaśīkārānatikramāt ||
7.1.30.16
viśvarūpaṃ dadhadviṣṇurdadhīcena maharṣiṇā |
yudhyatā samupālabdhastadrūpaṃ dadhatā svayam ||
7.1.30.17
sarvasmādadhikasyāpi śivasya paramātmanaḥ |
śarīravattayānyātmasādharmyaṃ pratibhāti naḥ ||
7.1.30.18
sarvānugrāhakaṃ prāhuḥ śivaṃ paramakāraṇam |
sa nirgṛhṇāti devānāṃ sarvānugrāhakaḥ katham ||
7.1.30.19
ciccheda bahuśo devo brahmaṇaḥ pañcamaṃ śiraḥ |
śivanindāṃ prakurvantaṃ putreti kumaterhaṭhāt ||
7.1.30.20
viṣṇorapi nṛsiṃhasya rabhasā śarabhākṛtiḥ |
bibheda padbhyāmākramya hṛdayaṃ nakharaiḥ kharaiḥ ||
7.1.30.21
devastrīṣu ca deveṣu dakṣasyādhvarakāraṇāt |
vīreṇa vīrabhadreṇa na hi kaścidadaṇḍitaḥ ||
7.1.30.22
puratrayaṃ ca sastrīkaṃ sadaityaṃ saha bālakaiḥ |
kṣaṇenaikena devena netrāgnerindhanīkṛtam ||
7.1.30.23
prajānāṃ ratihetuśca kāmo ratipatiḥ svayam |
krośatāmeva devānāṃ huto netrahutāśane ||
7.1.30.24
gāvaśca kaściddugdhaughaṃ sravantyo mūrdhni khecarāḥ |
saruṣā prekṣya devena tatkṣaṇe bhasmasātkṛtāḥ ||
7.1.30.25
jalandharāsuro dīrṇaścakrīkṛtya jalaṃ padā |
baddhvānantena yo viṣṇuṃ cikṣepa śatayojanam ||
7.1.30.26
tameva jalasandhāyī śūlenaiva jaghāna saḥ |
taccakraṃ tapasā labdhvā labdhavīryo hariḥ sadā ||
7.1.30.27
jighāṃsatāṃ surārīṇāṃ kulaṃ nirghṛṇacetasām |
triśūlenāndhakasyoraḥ śikhinaivopatāpitam ||
7.1.30.28
kaṇṭhātkālāṅganāṃ sṛṣṭvā dārako'pi nipātitaḥ |
kauśikīṃ janayitvā tu gauryyāstvakkośagocarām ||
7.1.30.29
śumbhaḥ saha niśumbhena prāpito maraṇaṃ raṇe |
śrutaṃ ca mahadākhyānaṃ skānde skandasamāśrayam ||
7.1.30.30
vadhārthe tārakākhyasya daityendrasyendravidviṣaḥ |
brahmaṇābhyarthito devo mandarāntaḥpuraṃ gataḥ ||
7.1.30.31
vihṛtya suciraṃ devyā vihārātiprasaṅgataḥ |
rasāṃ rasātalaṃ nītāmiva kṛtvābhidhāṃ tataḥ ||
7.1.30.32
devīṃ ca vañcayaṃstasyāṃ svavīryamatidurvaham |
avisṛjya visṛjyāgnau haviḥ pūtamivāmṛtam ||
7.1.30.33
gaṅgādiṣvapi nikṣipya vahnidvārā tadaṃśataḥ |
tatsamāhṛtya śanakaistokaṃ stokamitastataḥ ||
7.1.30.34
svāhayā kṛttikārūpātsvabhartrā ramamāṇayā |
suvarṇībhūtayā nyastaṃ merau śaravaṇe kvacit ||
7.1.30.35
sandīpayitvā kālena tasya bhāsā diśo daśa |
rañjayitvā girīnsarvān kāñcanīkṛtya meruṇā ||
7.1.30.36
tataścireṇa kālena sañjāte tatra tejasi |
kumāre sukumārāṅge kumārāṇāṃ nidarśane ||
7.1.30.37
tacchaiśavaṃ svarūpaṃ ca tasya dṛṣṭvā manoharam |
saha devāsurairlokairvismite ca vimohite ||
7.1.30.38
devo'pi svayamāyātaḥ putradarśanalālasaḥ |
saha devyāṅkamāropya tato'sya smeramānanam ||
7.1.30.39
pītāmṛtamiva snehavivaśenāntarātmanā |
deveṣvapi ca paśyatsu vītarāgaistapasvibhiḥ ||
7.1.30.40
svasya vakṣaḥsthale svairaṃ nartayitvā kumārakam |
anubhūya ca tatkrīḍāṃ sambhāvya ca parasparam ||
7.1.30.41
stanyamājñāpayandevyāḥ pāyayitvāmṛtopamam |
tavāvatāro jagatāṃ hitāyetyanuśāsya ca ||
7.1.30.42
svayaṃ devaśca devī ca na tṛptimupajagmatuḥ |
tataḥ śakreṇa sandhāya bibhyatā tārakāsurāt ||
7.1.30.43
kārayitvā'bhiṣekaṃ ca senāpatye divaukasām |
putramantarataḥ kṛtvā devena tripuradviṣaḥ ||
7.1.30.44
svayamantarhitenaiva skandamindrādirakṣitam |
tacchaktyā krauñcabhedinyā yudhi kālāgnikalpayā ||
7.1.30.45
cheditaṃ tārakasyāpi śiraḥ śakrabhiyā saha |
stutiṃ cakrurviśeṣeṇa haridhātṛmukhāḥ surāḥ ||
7.1.30.46
tathā rakṣo'dhipaḥ sākṣādrāvaṇo balagarvitaḥ |
uddharansvabhujairdīrghaiḥ kailāsaṃ girimātmanaḥ ||
7.1.30.47
tadāgo'sahamānasya devadevasya śūlinaḥ |
padāṅguṣṭhaparispandānmamajja mṛdito bhuvi ||
7.1.30.48
baṭoḥ kenacidarthena svāśritasya gatāyuṣaḥ |
tvarayāgatya devena pādāntaṃ gamito'ntakaḥ ||
7.1.30.49
svavāhanamavijñāya vṛṣendraṃ vaḍavānalaḥ |
sagalagrahamānītastato'styekodakaṃ jagat ||
7.1.30.50
alokaviditaistaistairvṛttairānandasundaraiḥ |
aṅgahārakrameṇedamasakṛccālitaṃ jagat ||
7.1.30.51
śānta eva sadā sarvamanugṛhṇāti cecchivaḥ |
sarvāṇi pūrayedeva kathaṃ śaktena mocayet ||
7.1.30.52
anādikarmavaicitryamapi nātra niyāmakam |
kāraṇaṃ khalu karmāpi bhavedīśvarakāritam ||
7.1.30.53
kimatra bahunoktena nāstikyaṃ hetukārakam |
yathā hyāśu nivarteta tathā kathaya māruta ||
7.1.30.53.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāṃ pūrvakhaṇḍe śivatattvapraśno nāma triṃśo'dhyāyaḥ ||
7.1.30.53.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
7.1.30.53.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
7.1.30.53.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
Other recensions (1)
- Śivapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit