Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 7.1.30: triṃśo'dhyāyaḥ | śivatattvapraśnaḥ

Śivapurāṇa (complete text) 7.1.30

Language
Sanskrit

Contents

triṃśo'dhyāyaḥ | śivatattvapraśnaḥ

7.1.30.1

ṛṣaya ūcuḥ |
caritāni vicitrāṇi gṛhyāṇi gahanāni ca |
durvijñeyāni devaiśca mohayanti manāṃsi naḥ ||

7.1.30.2

śivayostattvasambandhe na doṣa upalabhyate |
caritaiḥ prākṛto bhāvastayorapi vibhāvyate ||

7.1.30.3

brahmādayo'pi lokānāṃ sṛṣṭisthityantahetavaḥ |
nigrahānugrahau prāpya śivasya vaśavartinaḥ ||

7.1.30.4

śivaḥ punarna kasyāpi nigrahānugrahāspadam |
ato'nāyattamaiśvaryaṃ tasyaiveti viniścitam ||

7.1.30.5

yadyevamīdṛśaiśvaryaṃ tattu svātantryalakṣaṇam |
svabhāvasiddhaṃ caitasya mūrtimattāspadaṃ bhavet ||

7.1.30.6

na mūrtiśca svatantrasya ghaṭate mūlahetunā |
mūrterapi ca kāryatvāttatsiddhiḥ syādahaitukī ||

7.1.30.7

sarvatra paramo bhāvo'paramaścānya ucyate |
paramāparamau bhāvau kathamekatra saṅgatau ||

7.1.30.8

niṣphalo hi svabhāvo'sya paramaḥ paramātmanaḥ |
sa eva sakalaḥ kasmātsvabhāvo hyaviparyayaḥ ||

7.1.30.9

svabhāvo viparītaścetsvatantraḥ svecchayā yadi |
na karoti kimīśāno nityānityaviparyayam ||

7.1.30.10

mūrtātmā sakalaḥ kaścitsa cānyo niṣphalaḥ śivaḥ |
śivenādhiṣṭhitaśceti sarvatra laghu kathyate ||

7.1.30.11

mūrtyātmaiva tadā mūrtiḥ śivasyāsya bhavediti |
tasyāṃ mūrtau mūrtimatoḥ pāratantryaṃ hi niścitam ||

7.1.30.12

anyathā nirapekṣeṇa mūrtiḥ svīkriyate katham |
mūrtisvīkaraṇaṃ tasmānmūrtau sādhyaphalepsayā ||

7.1.30.13

na hi svecchāśarīratvaṃ svātantryāyopapadyate |
svecchaiva tādṛśī puṃsāṃ yasmātkarmānusāriṇī ||

7.1.30.14

svīkartuṃ svecchayā dehaṃ hātuṃ ca prabhavantyuta |
brahmādayaḥ piśācāntāḥ kiṃ te karmātivartinaḥ ||

7.1.30.15

icchayā dehanirmāṇamindrajālopamaṃ viduḥ |
aṇimādiguṇaiśvaryavaśīkārānatikramāt ||

7.1.30.16

viśvarūpaṃ dadhadviṣṇurdadhīcena maharṣiṇā |
yudhyatā samupālabdhastadrūpaṃ dadhatā svayam ||

7.1.30.17

sarvasmādadhikasyāpi śivasya paramātmanaḥ |
śarīravattayānyātmasādharmyaṃ pratibhāti naḥ ||

7.1.30.18

sarvānugrāhakaṃ prāhuḥ śivaṃ paramakāraṇam |
sa nirgṛhṇāti devānāṃ sarvānugrāhakaḥ katham ||

7.1.30.19

ciccheda bahuśo devo brahmaṇaḥ pañcamaṃ śiraḥ |
śivanindāṃ prakurvantaṃ putreti kumaterhaṭhāt ||

7.1.30.20

viṣṇorapi nṛsiṃhasya rabhasā śarabhākṛtiḥ |
bibheda padbhyāmākramya hṛdayaṃ nakharaiḥ kharaiḥ ||

7.1.30.21

devastrīṣu ca deveṣu dakṣasyādhvarakāraṇāt |
vīreṇa vīrabhadreṇa na hi kaścidadaṇḍitaḥ ||

7.1.30.22

puratrayaṃ ca sastrīkaṃ sadaityaṃ saha bālakaiḥ |
kṣaṇenaikena devena netrāgnerindhanīkṛtam ||

7.1.30.23

prajānāṃ ratihetuśca kāmo ratipatiḥ svayam |
krośatāmeva devānāṃ huto netrahutāśane ||

7.1.30.24

gāvaśca kaściddugdhaughaṃ sravantyo mūrdhni khecarāḥ |
saruṣā prekṣya devena tatkṣaṇe bhasmasātkṛtāḥ ||

7.1.30.25

jalandharāsuro dīrṇaścakrīkṛtya jalaṃ padā |
baddhvānantena yo viṣṇuṃ cikṣepa śatayojanam ||

7.1.30.26

tameva jalasandhāyī śūlenaiva jaghāna saḥ |
taccakraṃ tapasā labdhvā labdhavīryo hariḥ sadā ||

7.1.30.27

jighāṃsatāṃ surārīṇāṃ kulaṃ nirghṛṇacetasām |
triśūlenāndhakasyoraḥ śikhinaivopatāpitam ||

7.1.30.28

kaṇṭhātkālāṅganāṃ sṛṣṭvā dārako'pi nipātitaḥ |
kauśikīṃ janayitvā tu gauryyāstvakkośagocarām ||

7.1.30.29

śumbhaḥ saha niśumbhena prāpito maraṇaṃ raṇe |
śrutaṃ ca mahadākhyānaṃ skānde skandasamāśrayam ||

7.1.30.30

vadhārthe tārakākhyasya daityendrasyendravidviṣaḥ |
brahmaṇābhyarthito devo mandarāntaḥpuraṃ gataḥ ||

7.1.30.31

vihṛtya suciraṃ devyā vihārātiprasaṅgataḥ |
rasāṃ rasātalaṃ nītāmiva kṛtvābhidhāṃ tataḥ ||

7.1.30.32

devīṃ ca vañcayaṃstasyāṃ svavīryamatidurvaham |
avisṛjya visṛjyāgnau haviḥ pūtamivāmṛtam ||

7.1.30.33

gaṅgādiṣvapi nikṣipya vahnidvārā tadaṃśataḥ |
tatsamāhṛtya śanakaistokaṃ stokamitastataḥ ||

7.1.30.34

svāhayā kṛttikārūpātsvabhartrā ramamāṇayā |
suvarṇībhūtayā nyastaṃ merau śaravaṇe kvacit ||

7.1.30.35

sandīpayitvā kālena tasya bhāsā diśo daśa |
rañjayitvā girīnsarvān kāñcanīkṛtya meruṇā ||

7.1.30.36

tataścireṇa kālena sañjāte tatra tejasi |
kumāre sukumārāṅge kumārāṇāṃ nidarśane ||

7.1.30.37

tacchaiśavaṃ svarūpaṃ ca tasya dṛṣṭvā manoharam |
saha devāsurairlokairvismite ca vimohite ||

7.1.30.38

devo'pi svayamāyātaḥ putradarśanalālasaḥ |
saha devyāṅkamāropya tato'sya smeramānanam ||

7.1.30.39

pītāmṛtamiva snehavivaśenāntarātmanā |
deveṣvapi ca paśyatsu vītarāgaistapasvibhiḥ ||

7.1.30.40

svasya vakṣaḥsthale svairaṃ nartayitvā kumārakam |
anubhūya ca tatkrīḍāṃ sambhāvya ca parasparam ||

7.1.30.41

stanyamājñāpayandevyāḥ pāyayitvāmṛtopamam |
tavāvatāro jagatāṃ hitāyetyanuśāsya ca ||

7.1.30.42

svayaṃ devaśca devī ca na tṛptimupajagmatuḥ |
tataḥ śakreṇa sandhāya bibhyatā tārakāsurāt ||

7.1.30.43

kārayitvā'bhiṣekaṃ ca senāpatye divaukasām |
putramantarataḥ kṛtvā devena tripuradviṣaḥ ||

7.1.30.44

svayamantarhitenaiva skandamindrādirakṣitam |
tacchaktyā krauñcabhedinyā yudhi kālāgnikalpayā ||

7.1.30.45

cheditaṃ tārakasyāpi śiraḥ śakrabhiyā saha |
stutiṃ cakrurviśeṣeṇa haridhātṛmukhāḥ surāḥ ||

7.1.30.46

tathā rakṣo'dhipaḥ sākṣādrāvaṇo balagarvitaḥ |
uddharansvabhujairdīrghaiḥ kailāsaṃ girimātmanaḥ ||

7.1.30.47

tadāgo'sahamānasya devadevasya śūlinaḥ |
padāṅguṣṭhaparispandānmamajja mṛdito bhuvi ||

7.1.30.48

baṭoḥ kenacidarthena svāśritasya gatāyuṣaḥ |
tvarayāgatya devena pādāntaṃ gamito'ntakaḥ ||

7.1.30.49

svavāhanamavijñāya vṛṣendraṃ vaḍavānalaḥ |
sagalagrahamānītastato'styekodakaṃ jagat ||

7.1.30.50

alokaviditaistaistairvṛttairānandasundaraiḥ |
aṅgahārakrameṇedamasakṛccālitaṃ jagat ||

7.1.30.51

śānta eva sadā sarvamanugṛhṇāti cecchivaḥ |
sarvāṇi pūrayedeva kathaṃ śaktena mocayet ||

7.1.30.52

anādikarmavaicitryamapi nātra niyāmakam |
kāraṇaṃ khalu karmāpi bhavedīśvarakāritam ||

7.1.30.53

kimatra bahunoktena nāstikyaṃ hetukārakam |
yathā hyāśu nivarteta tathā kathaya māruta ||

7.1.30.53.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāṃ pūrvakhaṇḍe śivatattvapraśno nāma triṃśo'dhyāyaḥ ||

7.1.30.53.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

7.1.30.53.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

7.1.30.53.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

Other recensions (1)