Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 7.1.33: trayastriṃśo'dhyāyaḥ | paśupativratavidhānavarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 7.1.33

Language
Sanskrit

Contents

trayastriṃśo'dhyāyaḥ | paśupativratavidhānavarṇanam

7.1.33.1

ṛṣaya ūcuḥ |
bhagavañchrotumicchāmo vrataṃ pāśupataṃ param |
brahmādayo'pi yatkṛtvā sarve pāśupatāḥ smṛtāḥ ||

7.1.33.2

vāyuruvāca |
rahasyaṃ vaḥ pravakṣyāmi sarvapāpanikṛntanam |
vrataṃ pāśupataṃ śrautamatharvaśirasi śrutam ||

7.1.33.3

kālaścaitrī paurṇamāsī deśaḥ śivaparigrahaḥ |
kṣetrārāmādyaraṇyaṃ vā praśastaḥ śubhalakṣaṇaḥ ||

7.1.33.4

tatra pūrvaṃ trayodaśyāṃ susnātaḥ sukṛtāhnikaḥ |
anujñāpya svamācāryaṃ sampūjya praṇipatya ca ||

7.1.33.5

pūjāṃ vaiśeṣikīṃ kṛtvā śuklāmbaradharaḥ svayam |
śuklayajñopavītī ca śuklamālyānulepanaḥ ||

7.1.33.6

darbhāsane samāsīno darbhamuṣṭiṃ pragṛhya ca |
prāṇāyāmatrayaṃ kṛtvā prāṅmukho vāpyudaṅmukhaḥ |
dhyātvā devaṃ ca devīṃ ca tadvijñāpanavartmanā ||

7.1.33.7

vratametatkaromīti bhavetsaṅkalpya dīkṣitaḥ |
yāvaccharīrapātaṃ vā dvādaśābdamathāpi vā ||

7.1.33.8

tadardhaṃ vā tadardhaṃ vā māsadvādaśakaṃ tu vā |
tadardhaṃ vā tadardhaṃ vā māsamekamathāpi vā ||

7.1.33.9

dinadvādaśakaṃ vātha dinaṣaṭkamathāpi vā |
tadardhaṃ dinamekaṃ vā vratasaṅkalpanāvadhi ||

7.1.33.10

agnimādhāya vidhivadvirajāhomakāraṇāt |
hutvājyena samidbhiśca caruṇā ca yathākramam ||

7.1.33.11

pūrṇāmāpūrya tāṃ bhūyastattvānāṃ śuddhimuddiśan |
juhuyānmūlamantreṇa taireva samidādibhiḥ ||

7.1.33.12

tattvānyetāni maddehe śuddhyantāmityanusmaran |
pañcabhūtāni tanmātrāḥ pañcakarmendriyāṇi ca ||

7.1.33.13

jñānakarmavibhedena pañcakarmavibhāgaśaḥ |
tvagādidhātavaḥ sapta pañca prāṇādivāyavaḥ ||

7.1.33.14

manobuddhirahaṅkhyātirguṇāḥ prakṛtipūruṣau |
rāgo vidyākale caiva niyatiḥ kāla eva ca ||

7.1.33.15

māyā ca śuddhividyā ca maheśvarasadāśivau |
śaktiśca śivatattvaṃ ca tattvāni kramaśo viduḥ ||

7.1.33.16

mantraistu virajairhutvā hotāsau virajā bhavet |
śivānugrahamāsādya jñānavānsa hi jāyate ||

7.1.33.17

atha gomayamādāya piṇḍīkṛtyābhimantrya ca |
vinyasyāgnau ca samprokṣya dine tasminhaviṣyabhuk ||

7.1.33.18

prabhāte tu caturdaśyāṃ kṛtvā sarvaṃ puroditam |
dine tasminnirāhāraḥ kālaṃ śeṣaṃ samāpayet ||

7.1.33.19

prātaḥ parvaṇi cāpyevaṃ kṛtvā homāvasānataḥ |
upasaṃhṛtya rudrāgniṃ gṛhṇīyādbhasma yatnataḥ ||

7.1.33.20

tataśca jaṭilo muṇḍī śikhaikajaṭa eva vā |
bhūtvā snātvā tato vītalajjaścetsyāddigambaraḥ ||

7.1.33.21

api kāṣāyavasanaścarmacīrāmbaro'tha vā |
ekāmbaro valkalī vā bhaveddaṇḍī ca mekhalī ||

7.1.33.22

prakṣālya caraṇau paścād dvirācamyātmanastanum |
saṅkulīkṛtya tadbhasma virajānalasambhavam ||

7.1.33.23

agnirityādibhirmantraiḥ ṣaḍbhirātharvaṇaiḥ kramāt |
vimṛjyāṅgāni mūrddhādicaraṇāntāni taiḥ spṛśet ||

7.1.33.24

tatastena krameṇaiva samuddhṛtya ca bhasmanā |
sarvāṅgoddhūlanaṃ kuryātpraṇavena śivena vā ||

7.1.33.25

tatastripuṇḍraṃ racayettriyāyuṣasamāhvayam |
śivabhāvaṃ samāgamya śivayogamathācaret ||

7.1.33.26

kuryāt trisandhyamapyevametatpāśupataṃ vratam |
bhuktimuktipradaṃ caitatpaśutvaṃ vinivartayet ||

7.1.33.27

tatpaśutvaṃ parityajya kṛtvā pāśupataṃ vratam |
pūjanīyo mahādevo liṅgamūrtiḥ sanātanaḥ ||

7.1.33.28

padmamaṣṭadalaṃ haimaṃ navaratnairalaṅkṛtam |
karṇikākeśaropetamāsanaṃ parikalpayet ||

7.1.33.29

vibhave tadabhāve tu raktaṃ sitamathāpi vā |
padmaṃ tasyāpyabhāve tu kevalaṃ bhāvanāmayam ||

7.1.33.30

tatpadmakarṇikāmadhye kṛtvā liṅgaṃ kanīyasam |
sphīṭikaṃ pīṭhikopetaṃ pūjayedvidhivatkramāt ||

7.1.33.31

pratiṣṭhāpya vidhānena talliṅgaṃ kṛtaśodhanam |
parikalpyāsanaṃ mūrtiṃ pañcavaktraprakārataḥ ||

7.1.33.32

pañcagavyādibhiḥ pūrṇairyathāvibhavasambhṛtaiḥ |
snāpayetkalaśaiḥ pūrṇairaṣṭāpadasamudbhavaiḥ ||

7.1.33.33

gandhadravyaiḥ sakarpūraiścandanādyaiḥ sakuṅkumaiḥ |
savedikaṃ samālipya liṅgaṃ bhūṣaṇabhūṣitam ||

7.1.33.34

bilvapatraiśca padmaiśca raktaiḥ śvetaistathotpalaiḥ |
nīlotpalaistathānyaiśca puṣpaistaistaissugandhibhiḥ ||

7.1.33.35

puṇyaiḥ praśastaiḥ patraiśca citrairdūrvākṣatādibhiḥ |
samabhyarcya yathālābhaṃ mahāpūjāvidhānataḥ ||

7.1.33.36

dhūpaṃ dīpaṃ tathā cāpi naivedyaṃ ca samādiśet |
nivedayitvā vibhave kalyāṇaṃ ca samācaret ||

7.1.33.37

iṣṭāni ca viśiṣṭāni nyāyenopārjitāni ca |
sarvadravyāṇi deyāni vrate tasminviśeṣataḥ ||

7.1.33.38

śrīpatrotpalapadmānāṃ saṅkhyā sāhasrikī matā |
pratyekamaparā saṅkhyā śatamaṣṭottaraṃ dvijāḥ ||

7.1.33.39

tatrāpi ca viśeṣeṇa na tyajedbilvapatrakam |
haimamekaṃ paraṃ prāhuḥ padmaṃ padmasahasrakāt ||

7.1.33.40

nīlotpalādiṣvapyetatsamānaṃ bilbapatrakaiḥ |
puṣpāntare na niyamo yathālābhaṃ nivedayet ||

7.1.33.41

aṣṭāṅgamarghyamutkṛṣṭaṃ dhūpālepau viśeṣataḥ |
candanaṃ vāmadevākhye haritālaṃ ca pauruṣe ||

7.1.33.42

īśāne bhasitaṃ kecidālepanamitīdṛśam |
na dhūpamiti manyante dhūpāntaravidhānataḥ |
sitāgurumaghorākhye mukhe kṛṣṇāguruṃ punaḥ ||

7.1.33.43

pauruṣe guggulaṃ sadye saumye saugandhikaṃ mukhe |
īśāne'pi hyuśīrādi deyād dhūpaṃ viśeṣataḥ ||

7.1.33.44

śarkarāmadhukarpūrakapilāghṛtasaṃyutam |
candanāgarukāṣṭhādyaṃ sāmānyaṃ sampracakṣate ||

7.1.33.45

karpūravartirājyāḍhyā deyā dīpāvalistataḥ |
arghyamācamanaṃ deyaṃ prativaktramataḥ param ||

7.1.33.46

prathamāvaraṇe pūjyau kramāddherambaṣaṇmukhau |
brahmāṅgāni tataścaiva prathamāvaraṇe'rcite ||

7.1.33.47

dvitīyāvaraṇe pūjyā vighneśāścakravartinaḥ |
tṛtīyāvaraṇe pūjyā bhavādyā aṣṭamūrtayaḥ ||

7.1.33.48

mahādevādayastatra tathaikādaśamūrtayaḥ |
caturthāvaraṇe pūjyāḥ sarva eva gaṇeśvarāḥ ||

7.1.33.49

bahireva tu padmasya pañcamāvaraṇe kramāt |
daśadikpatayaḥ pūjyāḥ sāstrāḥ sānucarāstathā ||

7.1.33.50

brahmaṇo mānasāḥ putrāḥ sarve'pi jyotiṣāṃ gaṇāḥ |
sarvā devyaśca devāśca sarve sarve ca khecarāḥ ||

7.1.33.51

pātālavāsinaścānye sarve munigaṇā api |
yogino hi makhāḥ sarve pataṅgā mātarastathā ||

7.1.33.52

kṣetrapālāśca sagaṇāḥ sarvaṃ caitaccarācaram |
pūjanīyaṃ śivaprītyā matvā śambhuvibhūtimat ||

7.1.33.53

athāvaraṇapūjānte sampūjya parameśvaram |
sājyaṃ savyajanaṃ hṛdyaṃ havirbhaktyā nivedayet ||

7.1.33.54

mukhavāsādikaṃ dattvā tāmbūlaṃ sopadaṃśakam |
alaṅkṛtya ca bhūyo'pi nānāpuṣpavibhūṣaṇaiḥ ||

7.1.33.55

nīrājanānte vistīrya pūjāśeṣaṃ samāpayet |
caṣakaṃ sopakāraṃ ca śayanaṃ ca samarpayet ||

7.1.33.56

candrasaṅkāśahāraṃ ca śayanīyaṃ samarpayet |
ādyaṃ nṛpocitaṃ hṛdyaṃ tatsarvamanurūpataḥ ||

7.1.33.57

kṛtvā ca kārayitvā ca hutvā ca pratipūjanam |
vyomeśastavaṃ japtvā vidyāṃ pañcākṣarīṃ japet ||

7.1.33.58

pradakṣiṇāṃ praṇāmaṃ ca kṛtvātmānaṃ samarpayet |
tataḥ purastāddevasya guruviprau ca pūjayet ||

7.1.33.59

dattvārghyamaṣṭau puṣpāṇi devamudvāsya liṅgataḥ |
agneścāgniṃ susaṃyamya hyudvāsya ca tamapyuta ||

7.1.33.60

pratyahaṃ ca janastvevaṃ kuryātsevāṃ puroditām |
tatastatsāmbujaṃ liṅgaṃ sarvopakaraṇānvitam ||

7.1.33.61

samarpayetsvagurave sthāpayedvā śivālaye |
sampūjya ca gurūnviprān vratinaśca viśeṣataḥ ||

7.1.33.62

bhaktāndvijāṃśca śaktaśceddīnānāthāṃśca toṣayet |
svayaṃ cānaśane śaktaḥ phalamūlāśano'tha vā ||

7.1.33.63

payovrato vā bhikṣāśī bhavedekāśanastathā |
naktaṃ yuktāśano nityaṃ bhūśayyānirataḥ śuciḥ ||

7.1.33.64

bhasmaśāyī tṛṇeśāyī cīrājinadhṛto'tha vā |
brahmacaryavrato nityaṃ vratametatsamācaret ||

7.1.33.65

arkavāre tathārdrāyāṃ pañcadaśyāṃ ca pakṣayoḥ |
aṣṭamyāṃ ca caturdaśyāṃ śaktastūpavasedapi ||

7.1.33.66

pākhaṇḍipatitodakyāḥ sūtakāntyajapūrvakān |
varjayetsarvayatnena manasā karmaṇā girā ||

7.1.33.67

kṣamādānadayāsatyāhiṃsāśīlaḥ sadā bhavet |
santuṣṭaśca praśāntaśca japadhyānaratastathā ||

7.1.33.68

kuryāttriṣavaṇasnānaṃ bhasmasnānamathāpi vā |
pūjāṃ vaiśeṣikīṃ caiva manasā vacasā girā ||

7.1.33.69

bahunātra kimuktena nācaredaśivaṃ vratī |
pramādāttu tathācāre nirūpya gurulāghave ||

7.1.33.70

ucitāṃ niṣkṛtiṃ kuryātpūjāhomajapādibhiḥ |
āsamāptervratasyaivamācarenna pramādataḥ ||

7.1.33.71

godānaṃ ca vṛṣotsargaṃ kuryātpūjāṃ ca sampadā |
bhaktaśca śivaprītyarthaṃ sarvakāmavivarjitaḥ ||

7.1.33.72

sāmānyametatkathitaṃ vratasyāsya samāsataḥ |
pratimāsaṃ viśeṣaṃ ca pravadāmi yathāśrutam ||

7.1.33.73

vaiśākhe vajraliṅgaṃ tu jyeṣṭhe mārakataṃ śubham |
āṣāḍhe mauktikaṃ vidyācchrāvaṇe nīlanirmitam ||

7.1.33.74

māse bhādrapade caiva padmarāgamayaṃ param |
āśvine māsi vidyādvai liṅgaṃ gomedakaṃ varam ||

7.1.33.75

kārtikyāṃ vaidrumaṃ liṅgaṃ vaidūryaṃ mārgaśīrṣake |
puṣparāgamayaṃ pauṣe māghe dyumaṇijaṃ tathā ||

7.1.33.76

phālguṇe candrakāntotthaṃ caitre tadvyatyayo'thavā |
sarvamāseṣu ratnānāmalābhe haimameva vā ||

7.1.33.77

haimābhāve rājataṃ vā tāmrajaṃ śailajaṃ tathā |
mṛṇmayaṃ vā yathālābhaṃ jātuṣaṃ cānyadeva vā ||

7.1.33.78

sarvagandhamayaṃ vātha liṅgaṃ kuryādyathāruci |
vratāvasānasamaye samācaritanityakaḥ ||

7.1.33.79

kṛtvā vaiśeṣikīṃ pūjāṃ hutvā caiva yathā purā |
sampūjya ca tathācāryaṃ vratinaśca viśeṣataḥ ||

7.1.33.80

deśikenāpyanujñātaḥ prāṅmukho vāpyudaṅmukhaḥ |
darbhāsano darbhapāṇiḥ prāṇāpānau niyamya ca ||

7.1.33.81

japitvā śaktito mūlaṃ dhyātvā sāmbaṃ triyambakam |
anujñāpya yathāpūrvaṃ namaskṛtya kṛtāñjaliḥ ||

7.1.33.82

samutsṛjāmi bhagavan vratametattvadājñayā |
ityuktvā liṅgamūlasthāndarbhānuttaratastyajet ||

7.1.33.83

tato daṇḍajaṭācīramekhalā api cotsṛjet |
punarācamya vidhivatpañcākṣaramudīrayet ||

7.1.33.84

yaḥ kṛtvātyantikīṃ dīkṣāmādehāntamanākulaḥ |
vratametatprakurvīta sa tu vai naiṣṭhikaḥ smṛtaḥ ||

7.1.33.85

so'tyāśramī ca vijñeyo mahāpāśupatastathā |
sa eva tapatāṃ śreṣṭhaḥ sa eva ca mahāvratī ||

7.1.33.86

na tena sadṛśaḥ kaścitkṛtakṛtyo mumukṣuṣu |
yo yatirnaiṣṭhiko jātastamāhurnaiṣṭhikottamam ||

7.1.33.87

yo'nvahaṃ dvādaśāhaṃ vā vratametatsamācaret |
so'pi naiṣṭhikatulyaḥ syāttīvravratasamanvayāt ||

7.1.33.88

ghṛtākto yaścaredetad vrataṃ vrataparāyaṇaḥ |
dvitraikadivasaṃ vāpi sa ca kaścana naiṣṭhikaḥ ||

7.1.33.89

kṛtyamityeva niṣkāmo yaścared vratamuttamam |
śivārpitātmā satataṃ na tena sadṛśaḥ kvacit ||

7.1.33.90

bhasmacchanno dvijo vidvānmahāpātakasambhavaiḥ |
pāpaiḥ sudāruṇaiḥ sadyo mucyate nātra saṃśayaḥ ||

7.1.33.91

rudrāgniryatparaṃ vīryaṃ tadbhasma parikīrtitam |
tasmātsarveṣu kāleṣu vīryavānbhasmasaṃyutaḥ ||

7.1.33.92

bhasmaniṣṭhasya naśyanti deṣā bhasmāgnisaṅgamāt |
bhasmasnānaviśuddhātmā bhasmaniṣṭha iti smṛtaḥ ||

7.1.33.93

bhasmanā digdhasarvāṅgo bhasmadīptatripuṇḍrakaḥ |
bhasmasnāyī ca puruṣo bhasmaniṣṭha iti smṛtaḥ ||

7.1.33.94

bhūtapretapiśāsāśca rogāścātīva dussahāḥ |
bhasmaniṣṭhasya sānnidhyād vidravanti na saṃśayaḥ ||

7.1.33.95

bhāsanādbhasitaṃ proktaṃ bhasma kalmaṣabhakṣaṇāt |
bhūtiḥ bhūtikarī caiva rakṣā rakṣākarī param ||

7.1.33.96

kimanyadiha vaktavyaṃ bhasmamāhātmyakāraṇam |
vratī ca bhasmanā snātaḥ svayaṃ devo maheśvaraḥ ||

7.1.33.97

paramāstraṃ ca śaivānāṃ bhasmaitatpārameśvaram |
dhaumyāgrajasya tapasi vyāpado yannivāritāḥ ||

7.1.33.98

tasmātsarvaprayatnena kṛtvā pāśupatavratam |
dhanavadbhasma saṅgṛhya bhasmasnānarato bhavet ||

7.1.33.98.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāṃ pūrvakhaṇḍe paśupativratavidhānavarṇanaṃ nāma trayastriṃśo'dhyāyaḥ ||

7.1.33.98.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

7.1.33.98.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

7.1.33.98.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

Other recensions (1)

Linked texts (3)