Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 7.1.34: catustriṃśo'dhyāyaḥ | upamanyutapovarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 7.1.34

Language
Sanskrit

Contents

catustriṃśo'dhyāyaḥ | upamanyutapovarṇanam

7.1.34.1

ṛṣaya ūcuḥ |
dhaumyāgrajena śiśunā kṣīrārthaṃ hi tapaḥ kṛtam |
tasmāt kṣīrārṇavo dattastasmai devena śūlinā ||

7.1.34.2

sa kathaṃ śiśuko lebhe śivaśāstrapravaktṛtām |
kathaṃ vā śivasadbhāvaṃ jñātvā tapasi niṣṭhitaḥ ||

7.1.34.3

kathaṃ ca labdhavijñānastapaścaraṇaparvaṇi |
rudrāgneryatparaṃ vīryaṃ labhe bhasma svarakṣakam ||

7.1.34.4

vāyuruvāca |
na hyeṣa śiśukaḥ kaścitprākṛtaḥ kṛtavāṃstapaḥ |
munivaryasya tanayo vyāghrapādasya dhīmataḥ ||

7.1.34.5

janmāntareṇa saṃsiddhaḥ kenāpi khalu hetunā |
svapadapracyuto diṣṭyā prāpto munikumāratām ||

7.1.34.6

mahādevaprasādasya bhāgyāpannasya bhāvinaḥ |
dugdhābhilāṣaprabhavadvāratāmagamattapaḥ ||

7.1.34.7

ataḥ sarvagaṇeśatvaṃ kumāratvaṃ ca śāśvatam |
saha dugdhābdhinā tasmai pradadau śaṅkaraḥ svayam ||

7.1.34.8

tasya jñānāgamo'pyasya prasādādeva śāṅkarāt |
kaumāraṃ hi paraṃ sākṣājjñānaṃ śaktimayaṃ viduḥ ||

7.1.34.9

śivaśāstrapravaktṛtvamapi tasya hi tatkṛtam |
kumāromukhato labdhajñānābdheriva nandinaḥ ||

7.1.34.10

dṛṣṭaṃ tu kāraṇaṃ tasya śivajñānasamanvaye |
svamātṛvacanaṃ sākṣācchokajaṃ kṣīrakāraṇāt ||

7.1.34.11

kadācitkṣīramatyalpaṃ pītavānmātulāśrame |
īrṣyayā mātulasutaṃ santṛptakṣīramuttamam ||

7.1.34.12

pītvā sthitaṃ yathākāmaṃ dṛṣṭvā vai mātulātmajam |
upamanyurvyāghrapādiḥ prītyā provāca mātaram ||

7.1.34.13

upamanyuruvāca |
mātarmātarmahābhāge mama dehi tapasvini |
gavyaṃ kṣīramatisvādu nālpamuṣṇaṃ pibāmyaham ||

7.1.34.14

vāyuruvāca |
tacchrutvā putravacanaṃ tanmātā ca tapasvinī |
vyāghrapādasya mahiṣī duḥkhamāpattadā ca sā ||

7.1.34.15

upalālyātha suprītyā putramāliṅgya sādaram |
duḥkhitā vilalāpātha smṛtvā nairdhanyamātmanaḥ ||

7.1.34.16

smṛtvā smṛtvā punaḥ kṣīramupamanyuḥ sa bālakaḥ |
dehi dehīti tāmāha rudranbhūyo mahādyutiḥ ||

7.1.34.17

tad haṭhaṃ sā parijñāya dvijapatnī tapasvinī |
śāntaye tad haṭhasyātha śubhopāyamarīracat ||

7.1.34.18

uñchavṛttyārjitānbījānsvayaṃ dṛṣṭvā ca sā tadā |
bījapiṣṭamathāloḍya toyena kalabhāṣiṇī ||

7.1.34.19

ehyehi mama putreti sāmapūrvaṃ tataḥ sutam |
āliṅgyādāya duḥkhārtā pradadau kṛtrimaṃ payaḥ ||

7.1.34.20

pītvā ca kṛtrimaṃ kṣīraṃ mātrāṃ dattaṃ sa bālakaḥ |
naitatkṣīramiti prāha mātaraṃ cātivihvalaḥ ||

7.1.34.21

duḥkhitā sā tadā prāha samprekṣyāghrāya mūrddhani |
sammārjya netra putrasya karābhyāṃ kamalāyate ||

7.1.34.22

jananyuvāca |
taṭinī ratnapūrṇāstāḥ svargapātālagocarāḥ |
bhāgyahīnā na paśyanti bhaktihīnāśca ye śive ||

7.1.34.23

rājyaṃ svargaṃ ca mokṣaṃ ca bhojanaṃ kṣīrasambhavam |
na labhante priyāṇyeṣāṃ na tuṣyati yadā śivaḥ ||

7.1.34.24

bhavaprasādajaṃ sarvaṃ nānyaddevaprasādajam |
anyadeveṣu niratā duḥkhārtā vibhramanti ca ||

7.1.34.25

kṣīraṃ tatra kuto'smākaṃ vane nivasatāṃ sadā |
kva dugdhasādhanaṃ vatsa kva vayaṃ vanavāsinaḥ ||

7.1.34.26

kṛtsnābhāvena dāridryānmayā te bhāgyahīnayā |
mithyādugdhamidaṃ dattaṃ piṣṭamāloḍya vāriṇā ||

7.1.34.27

tvaṃ mātulagṛhe svalpaṃ pītvā svādu payaḥ śrutam |
jñātvā svādu tvayā pītaṃ tajjātīyamanusmaran ||

7.1.34.28

dattaṃ na paya ityuktvā rudan duḥkhīkaroṣi mām |
prasādena vinā śambhoḥ payastava na vidyate ||

7.1.34.29

pādapaṅkajayostasya sāmbasya sagaṇasya ca |
bhaktyā samarpitaṃ yattatkāraṇaṃ sarvasampadām ||

7.1.34.30

adhunā vasudo'smābhirmahādevo na pūjitaḥ |
sakāmānāṃ yathākāmaṃ yathoktaphaladāyakaḥ ||

7.1.34.31

dhanānyuddiśya nāsmābhiritaḥ prāgarcitaḥ śivaḥ |
ato daridrāḥ sañjātā vayaṃ tasmānna te payaḥ ||

7.1.34.32

pūrvajanmani yaddattaṃ śivamuddiśya vai sutaḥ |
tadeva labhyate nānyad viṣṇumuddiśya vā prabhum ||

7.1.34.33

vāyuruvāca |
iti mātṛvacaḥ śrutvā tathyaṃ śokādisūcakam |
bālo'pyanutapannantaḥ pragalbhamidamabravīt ||

7.1.34.34

upamanyuruvāca |
śokenālamito mataḥ sāmbo yadyasti śaṅkaraḥ |
tyaja śokaṃ mahābhāge sarvaṃ bhadraṃ bhaviṣyati ||

7.1.34.35

śṛṇu mātarvaco me'dya mahādevo'sti cet kvacit |
cirādvā hyacirādvāpi kṣīrodaṃ sādhayāmyaham ||

7.1.34.36

vāyuruvāca |
iti śrutvā vacastasya bālakasya mahāmateḥ |
pratyuvāca tadā mātā suprasannā manasvinī ||

7.1.34.37

mātovāca |
śubhaṃ vicāritaṃ tāta tvayā matprītivarddhanam |
vilambaṃ mā kathāstvaṃ hi bhaja sāmbaṃ sadāśivam ||

7.1.34.38

sarvasmādadhiko'styeva śivaḥ paramakāraṇam |
tatkṛtaṃ hi jagatsarvaṃ brahmādyāstasya kiṅkarāḥ ||

7.1.34.39

tatprasādakṛtaiśvaryā dāsāstasya vayaṃ prabhoḥ |
taṃ vinānyaṃ na jānīmaḥ śaṅkaraṃ lokaśaṅkaram ||

7.1.34.40

anyān devānn parityajya karmaṇā manasā girā |
tameva sāmbaṃ sagaṇaṃ bhaja bhāvapurassaram ||

7.1.34.41

tasya devādhidevasya śivasya varadāyinaḥ |
sākṣānnamaḥ śivāyeti mantro'yaṃ vācakaḥ smṛtaḥ ||

7.1.34.42

saptakoṭimahāmantrāḥ sarve sapraṇavāḥ pare |
tasminneva vilīyante punastasmādvinirgatāḥ ||

7.1.34.43

saprasādāśca te mantrāḥ svādhikārādyapekṣayā |
sarvādhikārastveko'yaṃ mantra eveśvarājñayā ||

7.1.34.44

yathā nikṛṣṭānutkṛṣṭānsarvānapyātmanaḥ śivaḥ |
kṣamate rakṣituṃ tadvanmantro'yamapi sarvadā ||

7.1.34.45

prabalaśca tathā hyeṣa mantro mantrāntarādapi |
sarvarakṣākṣamo'pyeṣa nāparaḥ kaścidiṣyate ||

7.1.34.46

tasmānmantrāntarāṃstyaktvā pañcākṣaraparo bhava |
tasmin jihvāntaragate na kiñcidiha durlabham ||

7.1.34.47

aghorāstraṃ ca śaivānāṃ rakṣāheturanuttamam |
tacca tatprabhavaṃ matvā tatparo bhava nānyathā ||

7.1.34.48

bhasmedaṃ tu mayā labdhaṃ pitureva tavottamam |
virajānalasaṃsiddhaṃ mahāvyāpannivāraṇam ||

7.1.34.49

mantraṃ ca te mayā dattaṃ gṛhāṇa madanujñayā |
anenaivāśu japtena rakṣā tava bhaviṣyati ||

7.1.34.50

vāyuruvāca |
evaṃ mātrā samādiśya śivamastvityudīrya ca |
visṛṣṭastadvaco mūrdhni kurvanneva tadā muniḥ ||

7.1.34.51

tāṃ praṇamyaivamuktvā ca tapaḥ kartuṃ pracakrame |
tamāha ca tadā mātā śubhaṃ kurvantu te surāḥ ||

7.1.34.52

anujñātastayā tatra tapastepe sa duścaram |
himavatparvataṃ prāpya vāyubhakṣaḥ samāhitaḥ ||

7.1.34.53

aṣṭeṣṭakābhiḥ prāsādaṃ kṛtvā liṅgaṃ ca mṛṇmayam |
tatrāvāhya mahādevaṃ sāmbaṃ sagaṇamavyayam ||

7.1.34.54

bhaktyā pañcākṣareṇaiva putraiḥ puṣpairvanodbhavaiḥ |
samabhyarcya ciraṃ kālaṃ cacāra paramaṃ tapaḥ ||

7.1.34.55

tatastapaścarattaṃ taṃ bālamekākinaṃ kṛśam |
upamanyuṃ dvijavaraṃ śivasaṃsaktamānasam ||

7.1.34.56

purā marīcinā śaptāḥ kecinmunipiśācakāḥ |
sampīḍya rākṣasairbhāvaistapaso vighnamācaran ||

7.1.34.57

sa ca taiḥ pīḍyamāno'pi tapaḥ kurvankathañcana |
sadā namaḥ śivāyeti krośati smārtanādavat ||

7.1.34.58

tannādaśravaṇādeva tapaso vighnakāriṇaḥ |
te taṃ bālaṃ samutsṛjya munayaḥ samupācaran ||

7.1.34.59

tapasā tasya viprasya copamanyormahātmanaḥ |
carācaraṃ ca munayaḥ pradīpitamabhūjjagat ||

7.1.34.59.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāṃ pūrvakhaṇḍe upamanyutapovarṇanaṃ nāma catustriṃśo'dhyāyaḥ ||

7.1.34.59.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

7.1.34.59.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

7.1.34.59.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

Other recensions (1)

Linked texts (3)