Shivapurana 7.1.35: pañcatriṃśo'dhyāyaḥ | upamanyucaritavarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 7.1.35
- Language
- Sanskrit
Contents
- 7.1.35.65 — 2 parts
pañcatriṃśo'dhyāyaḥ | upamanyucaritavarṇanam
7.1.35.1
vāyuruvāca |
atha sarve pradīptāṅgā vaikuṇṭhaṃ prayayurdrutam |
praṇamyāhuśca tatsarvaṃ haraye devasattamāḥ ||
7.1.35.2
śrutvā teṣāṃ tadā vākyaṃ bhagavānpuruṣottamaḥ |
kimidaṃ tviti sañcintya jñātvā tatkāraṇaṃ ca saḥ ||
7.1.35.3
jagāma mandaraṃ tūrṇaṃ maheśvaradidṛkṣayā |
dṛṣṭvā devaṃ praṇamyaivaṃ provāca sukṛtāñjaliḥ ||
7.1.35.4
viṣṇuruvāca |
bhagavanbrāhmaṇaḥ kaścidupamanyuriti śrutaḥ |
kṣīrārthamadahatsarvaṃ tapasā tannivāraya ||
7.1.35.5
vāyuruvāca |
iti śrutvā vaco viṣṇoḥ prāha devo maheśvaraḥ |
śiśuṃ nivārayiṣyāmi tattvaṃ gaccha svamāśramam ||
7.1.35.6
tacchrutvā śambhuvacanaṃ sa viṣṇurdevavallabhaḥ |
jagāmāśvāsya tānsarvān svalokamamarādikān ||
7.1.35.7
etasminnantare devaḥ pinākī parameśvaraḥ |
śakrasya rūpamāsthāya gantuṃ cakre matiṃ tataḥ ||
7.1.35.8
atha jagāma munestu tapovanaṃ gajavareṇa sitena sadāśivaḥ |
saha surāsurasiddhamahoragai-ramararājatanuṃ svayamāsthitaḥ ||
7.1.35.9
sa vāraṇaścāru tadā vibhuṃ taṃ nivījya vālavyajanena divyam |
dadhāra śacyā sahitaṃ surendraṃ kareṇa vāmena sitātapatram ||
7.1.35.10
rarāja bhagavānsomaḥ śakrarūpī sadāśivaḥ |
tenātapatreṇa yathā candrabimbena mandaraḥ ||
7.1.35.11
āsthāyaivaṃ hi śakrasya svarūpaṃ parameśvaraḥ |
jagāmānugrahaṃ kartumupamanyostadāśramam ||
7.1.35.12
taṃ dṛṣṭvā parameśānaṃ śakrarūpadharaṃ śivam |
praṇamya śirasā prāha mahāmunivaraḥ svayam ||
7.1.35.13
upamanyuruvāca |
pāvitaścāśramaḥ so'yaṃ mama deveśvara svayam |
prāpto yattvaṃ jagannātha bhagavandevasattama ||
7.1.35.14
vāyuruvāca |
evamuktvā sthitaṃ prekṣya kṛtāñjalipuṭaṃ dvijam |
prāha gambhīrayā vācā śakrarūpadharo haraḥ ||
7.1.35.15
śakra uvāca |
tuṣṭo'smi te varaṃ brūhi tapasā'nena suvrata |
dadāmi cepsitānsarvān dhaumyāgraja mahāmune ||
7.1.35.16
vāyuruvāca |
evamuktastadā tena śakreṇa munipuṅgavaḥ |
varayāmi śive bhaktimityuvāca kṛtāñjaliḥ ||
7.1.35.17
tanniśamya hariḥ prāha māṃ na jānāsi lekhapam |
trailokyādhipatiṃ śakraṃ sarvadevanamaskṛtam ||
7.1.35.18
madbhakto bhava viprarṣe māmevārcaya sarvadā |
dadāmi sarvaṃ bhadraṃ te tyaja rudraṃ ca nirguṇam ||
7.1.35.19
rudreṇa nirguṇenāpi kiṃ te kāryaṃ bhaviṣyati |
devapaṅktibahirbhūto yaḥ piśācatvamāgataḥ ||
7.1.35.20
vāyuruvāca |
tacchrutvā prāha sa munirjapanpañcākṣaraṃ manum |
manyamāno dharmavighnaṃ prāha taṃ kartumāgatam ||
7.1.35.21
upamanyuruvāca |
tvayaivaṃ kathitaṃ sarvaṃ bhavanindāratena vai |
prasaṅgādeva devasya nirguṇatvaṃ mahātmanaḥ ||
7.1.35.22
tvaṃ na jānāmi vai rudraṃ sarvadeveśvareśvaram |
brahmaviṣṇumaheśānāṃ janakaṃ prakṛteḥ param ||
7.1.35.23
sadasadvyaktamavyaktaṃ yamāhurbrahmavādinaḥ |
nityamekamanekaṃ ca varaṃ tasmād vṛṇomyaham ||
7.1.35.24
hetuvādavinirmuktaṃ sāṅkhyayogārthadaṃ param |
upāsate yaṃ tattvajñā varaṃ tasmād vṛṇomyaham ||
7.1.35.25
nāsti śambhoḥ paraṃ tattvaṃ sarvakāraṇakāraṇāt |
brahmaviṣṇvādidevānāṃ sraṣṭurguṇaparādvibhoḥ ||
7.1.35.26
bahunātra kimuktena mayādyānumitaṃ mahat |
bhavāntare kṛtaṃ pāpaṃ śrutā nindā bhavasya cet ||
7.1.35.27
śrutvā nindāṃ bhavasyātha tatkṣaṇādeva santyajet |
svadehaṃ tannihatyāśu śivalokaṃ sa gacchati ||
7.1.35.28
āstāṃ tāvanmameccheyaṃ kṣīraṃ prati surādhama |
nihatya tvāṃ śivāstreṇa tyajāmyetaṃ kalevaram ||
7.1.35.29
vāyuruvāca |
evamuktvopamanyustaṃ martuṃ vyavasitaḥ svayam |
kṣīre vāñchāmapi tyaktvā nihantuṃ śakramudyataḥ ||
7.1.35.30
bhasmādāya tadā ghoramaghorāstrābhimantritam |
visṛjya śakramuddiśya nanāda sa munistadā ||
7.1.35.31
smṛtvā śambhupadadvandvaṃ svadehaṃ dugdhumudyataḥ |
āgneyīṃ dhāraṇāṃ bibhradupamanyuravasthitaḥ ||
7.1.35.32
evaṃ vyavasite vipre bhagavān bhaganetrahā |
vārayāmāsa saumyena dhāraṇāṃ tasya yoginaḥ ||
7.1.35.33
tadvisṛṣṭamaghorāstraṃ nandīśvaraniyogataḥ |
jagṛhe madhyataḥ kṣiptaṃ nandī śaṅkaravallabhaḥ ||
7.1.35.34
svaṃ rūpameva bhagavānāsthāya parameśvaraḥ |
darśayāmāsa śiprāya bālendukṛtaśekharam ||
7.1.35.35
kṣīrārṇavasahasraṃ ca pīyūṣārṇavameva vā |
dadhyāderarṇavāṃścaiva ghṛtodārṇavameva ca ||
7.1.35.36
phalārṇavaṃ ca bālasya bhakṣyabhojyārṇavaṃ tathā |
apūpānāṃ giriṃ caiva darśayāmāsa sa prabhuḥ ||
7.1.35.37
evaṃ sa dadṛśe devo devyā sārddhaṃ vṛṣopari |
gaṇeśvaraistriśūlādyairdivyāstrairapi saṃvṛtaḥ ||
7.1.35.38
divi dundubhayo neduḥ puṣpavṛṣṭiḥ papāta ca |
viṣṇubrahmendrapramukhairdevaiśchannā diśo daśa ||
7.1.35.39
athopamanyurānandasamudrormibhirāvṛtaḥ |
papāta daṇḍavadbhūmau bhaktinamreṇa cetasā ||
7.1.35.40
etasminsamaye tatra sasmito bhagavānbhavaḥ |
ehyehīti tamāhūya mūrdhnyāghrāya dadau varān ||
7.1.35.41
śiva uvāca |
bhakṣyabhojyānyathākāmaṃ bāndhavairbhuṅkṣva sarvadā |
sukhī bhava sadā duḥkhānnirmukto bhaktimānmama ||
7.1.35.42
upamanyo mahābhāga tavāmbaiṣā hi pārvatī |
mayā putrīkṛto hyadya dattaḥ kṣīrodakārṇavaḥ ||
7.1.35.43
madhunaścārṇavaścaiva dadhyannārṇava eva ca |
ājyaudanārṇavaścaiva phalādyarṇava eva ca ||
7.1.35.44
apūpagirayaścaiva bhakṣyabhojyārṇavastathā |
ete dattā mayā te hi tvaṃ gṛhṇīṣva mahāmune ||
7.1.35.45
pitā tava mahādevo mātā vai jagadambikā |
amaratvaṃ mayā dattaṃ gāṇapatyaṃ ca śāśvatam ||
7.1.35.46
varānvaraya suprītyā mano'bhilaṣitānparān |
prasanno'haṃ pradāsyāmi nātra kāryā vicāraṇā ||
7.1.35.47
vāyuruvāca |
evamuktvā mahādevaḥ karābhyāmupagṛhya tam |
mūrdhnyāghrāya sutaste'yamiti devyai nyavedayat ||
7.1.35.48
devī ca guhavatprītyā mūrdhni tasya karāmbujam |
vinyasya pradadau tasmai kumārapadamavyayam ||
7.1.35.49
kṣīrābdhirapi sākāraḥ kṣīraṃ svādu kare dadhat |
upasthāya dadau piṇḍībhūtaṃ kṣīramanaśvaram ||
7.1.35.50
yogaiśvaryaṃ sadā tuṣṭiṃ brahmavidyāmanaśvarām |
samṛddhiṃ paramāṃ tasmai dadau santuṣṭamānasaḥ ||
7.1.35.51
atha śambhuḥ prasannātmā dṛṣṭvā tasya tapo mahaḥ |
punardadau varaṃ divyaṃ munaye hyupamanyave ||
7.1.35.52
vrataṃ pāśupataṃ jñānaṃ vratayogaṃ ca tattvataḥ |
dadau tasmai pravaktṛtvapāṭavaṃ suciraṃ param ||
7.1.35.53
so'pi labdhvā varāndivyān kumāratvaṃ ca sarvadā |
tasmācchivācca tasyāśca śivāyā mudito'bhavat ||
7.1.35.54
tataḥ prasannacetaskaḥ supraṇamya kṛtāñjaliḥ |
yayāce sa varaṃ vipro devadevānmaheśvarāt ||
7.1.35.55
upamanyuruvāca |
prasīda devadeveśa prasīda parameśvara |
svabhaktiṃ dehi paramāṃ divyāmavyabhicāriṇīm ||
7.1.35.56
śraddhāṃ dehi mahādeva svasambandhiṣu me sadā |
svadāsyaṃ paramaṃ snehaṃ sānnidhyaṃ caiva sarvadā ||
7.1.35.57
muktvā prasannātmā harṣagadgadayā girā |
sa tuṣṭāva mahādevamupamanyurdvijottamaḥ ||
7.1.35.58
devadeva mahādeva śaraṇāgatavatsala |
prasīda karuṇāsindho sāmba śaṅkara sarvadā ||
7.1.35.59
vāyuruvāca |
evamukto mahādevaḥ sarveṣāṃ ca varapradaḥ |
pratyuvāca prasannātmopamanyuṃ munisattamam ||
7.1.35.60
śiva uvāca |
vatsopamanyo tuṣṭo'smi sarvaṃ dattaṃ mayā hi te |
dṛḍhabhakto'si viprarṣe mayā vijñāsito hyasi ||
7.1.35.61
ajaraścāmaraścaiva bhava tvaṃ duḥkhavarjitaḥ |
yaśasvī tejasā yukto divyajñānasamanvitaḥ ||
7.1.35.62
akṣayā bāndhavāścaiva kulaṃ gotraṃ ca te sadā |
bhaviṣyati dvijaśreṣṭha mayi bhaktiśca śāśvatī ||
7.1.35.63
sānnidhyaṃ cāśrame nityaṃ kariṣyāmi dvijottama |
upakaṇṭhaṃ mama tvaṃ vai sānandaṃ vihariṣyasi ||
7.1.35.64
evamuktvā sa bhagavān sūryakoṭisamaprabhaḥ |
īśānaḥ sa varāndattvā tatraivāntardadhe haraḥ ||
7.1.35.65
upamanyuḥ prasannātmā prāpya tasmādvarādvarān |
jagāma jananīsthānaṃ sukhaṃ prāpādhikaṃ ca saḥ ||
7.1.35.65.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe vaiyāsikyāṃ caturviṃśatisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tadantargatāyāṃ saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāṃ pūrvakhaṇḍe upamanyucaritavarṇanaṃ nāma pañcatriṃśo'dhyāyaḥ ||
7.1.35.65.p2
samāpto'yaṃ saptamyā vāyavīyasaṃhitāyāḥ pūrvakhaṇḍaḥ ||
Other recensions (1)
- Śivapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
Linked texts (3)
- Liṅgapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Southern recension — Sanskrit
- Liṅgapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit