Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 7.1.35: pañcatriṃśo'dhyāyaḥ | upamanyucaritavarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 7.1.35

Language
Sanskrit

Contents

pañcatriṃśo'dhyāyaḥ | upamanyucaritavarṇanam

7.1.35.1

vāyuruvāca |
atha sarve pradīptāṅgā vaikuṇṭhaṃ prayayurdrutam |
praṇamyāhuśca tatsarvaṃ haraye devasattamāḥ ||

7.1.35.2

śrutvā teṣāṃ tadā vākyaṃ bhagavānpuruṣottamaḥ |
kimidaṃ tviti sañcintya jñātvā tatkāraṇaṃ ca saḥ ||

7.1.35.3

jagāma mandaraṃ tūrṇaṃ maheśvaradidṛkṣayā |
dṛṣṭvā devaṃ praṇamyaivaṃ provāca sukṛtāñjaliḥ ||

7.1.35.4

viṣṇuruvāca |
bhagavanbrāhmaṇaḥ kaścidupamanyuriti śrutaḥ |
kṣīrārthamadahatsarvaṃ tapasā tannivāraya ||

7.1.35.5

vāyuruvāca |
iti śrutvā vaco viṣṇoḥ prāha devo maheśvaraḥ |
śiśuṃ nivārayiṣyāmi tattvaṃ gaccha svamāśramam ||

7.1.35.6

tacchrutvā śambhuvacanaṃ sa viṣṇurdevavallabhaḥ |
jagāmāśvāsya tānsarvān svalokamamarādikān ||

7.1.35.7

etasminnantare devaḥ pinākī parameśvaraḥ |
śakrasya rūpamāsthāya gantuṃ cakre matiṃ tataḥ ||

7.1.35.8

atha jagāma munestu tapovanaṃ gajavareṇa sitena sadāśivaḥ |
saha surāsurasiddhamahoragai-ramararājatanuṃ svayamāsthitaḥ ||

7.1.35.9

sa vāraṇaścāru tadā vibhuṃ taṃ nivījya vālavyajanena divyam |
dadhāra śacyā sahitaṃ surendraṃ kareṇa vāmena sitātapatram ||

7.1.35.10

rarāja bhagavānsomaḥ śakrarūpī sadāśivaḥ |
tenātapatreṇa yathā candrabimbena mandaraḥ ||

7.1.35.11

āsthāyaivaṃ hi śakrasya svarūpaṃ parameśvaraḥ |
jagāmānugrahaṃ kartumupamanyostadāśramam ||

7.1.35.12

taṃ dṛṣṭvā parameśānaṃ śakrarūpadharaṃ śivam |
praṇamya śirasā prāha mahāmunivaraḥ svayam ||

7.1.35.13

upamanyuruvāca |
pāvitaścāśramaḥ so'yaṃ mama deveśvara svayam |
prāpto yattvaṃ jagannātha bhagavandevasattama ||

7.1.35.14

vāyuruvāca |
evamuktvā sthitaṃ prekṣya kṛtāñjalipuṭaṃ dvijam |
prāha gambhīrayā vācā śakrarūpadharo haraḥ ||

7.1.35.15

śakra uvāca |
tuṣṭo'smi te varaṃ brūhi tapasā'nena suvrata |
dadāmi cepsitānsarvān dhaumyāgraja mahāmune ||

7.1.35.16

vāyuruvāca |
evamuktastadā tena śakreṇa munipuṅgavaḥ |
varayāmi śive bhaktimityuvāca kṛtāñjaliḥ ||

7.1.35.17

tanniśamya hariḥ prāha māṃ na jānāsi lekhapam |
trailokyādhipatiṃ śakraṃ sarvadevanamaskṛtam ||

7.1.35.18

madbhakto bhava viprarṣe māmevārcaya sarvadā |
dadāmi sarvaṃ bhadraṃ te tyaja rudraṃ ca nirguṇam ||

7.1.35.19

rudreṇa nirguṇenāpi kiṃ te kāryaṃ bhaviṣyati |
devapaṅktibahirbhūto yaḥ piśācatvamāgataḥ ||

7.1.35.20

vāyuruvāca |
tacchrutvā prāha sa munirjapanpañcākṣaraṃ manum |
manyamāno dharmavighnaṃ prāha taṃ kartumāgatam ||

7.1.35.21

upamanyuruvāca |
tvayaivaṃ kathitaṃ sarvaṃ bhavanindāratena vai |
prasaṅgādeva devasya nirguṇatvaṃ mahātmanaḥ ||

7.1.35.22

tvaṃ na jānāmi vai rudraṃ sarvadeveśvareśvaram |
brahmaviṣṇumaheśānāṃ janakaṃ prakṛteḥ param ||

7.1.35.23

sadasadvyaktamavyaktaṃ yamāhurbrahmavādinaḥ |
nityamekamanekaṃ ca varaṃ tasmād vṛṇomyaham ||

7.1.35.24

hetuvādavinirmuktaṃ sāṅkhyayogārthadaṃ param |
upāsate yaṃ tattvajñā varaṃ tasmād vṛṇomyaham ||

7.1.35.25

nāsti śambhoḥ paraṃ tattvaṃ sarvakāraṇakāraṇāt |
brahmaviṣṇvādidevānāṃ sraṣṭurguṇaparādvibhoḥ ||

7.1.35.26

bahunātra kimuktena mayādyānumitaṃ mahat |
bhavāntare kṛtaṃ pāpaṃ śrutā nindā bhavasya cet ||

7.1.35.27

śrutvā nindāṃ bhavasyātha tatkṣaṇādeva santyajet |
svadehaṃ tannihatyāśu śivalokaṃ sa gacchati ||

7.1.35.28

āstāṃ tāvanmameccheyaṃ kṣīraṃ prati surādhama |
nihatya tvāṃ śivāstreṇa tyajāmyetaṃ kalevaram ||

7.1.35.29

vāyuruvāca |
evamuktvopamanyustaṃ martuṃ vyavasitaḥ svayam |
kṣīre vāñchāmapi tyaktvā nihantuṃ śakramudyataḥ ||

7.1.35.30

bhasmādāya tadā ghoramaghorāstrābhimantritam |
visṛjya śakramuddiśya nanāda sa munistadā ||

7.1.35.31

smṛtvā śambhupadadvandvaṃ svadehaṃ dugdhumudyataḥ |
āgneyīṃ dhāraṇāṃ bibhradupamanyuravasthitaḥ ||

7.1.35.32

evaṃ vyavasite vipre bhagavān bhaganetrahā |
vārayāmāsa saumyena dhāraṇāṃ tasya yoginaḥ ||

7.1.35.33

tadvisṛṣṭamaghorāstraṃ nandīśvaraniyogataḥ |
jagṛhe madhyataḥ kṣiptaṃ nandī śaṅkaravallabhaḥ ||

7.1.35.34

svaṃ rūpameva bhagavānāsthāya parameśvaraḥ |
darśayāmāsa śiprāya bālendukṛtaśekharam ||

7.1.35.35

kṣīrārṇavasahasraṃ ca pīyūṣārṇavameva vā |
dadhyāderarṇavāṃścaiva ghṛtodārṇavameva ca ||

7.1.35.36

phalārṇavaṃ ca bālasya bhakṣyabhojyārṇavaṃ tathā |
apūpānāṃ giriṃ caiva darśayāmāsa sa prabhuḥ ||

7.1.35.37

evaṃ sa dadṛśe devo devyā sārddhaṃ vṛṣopari |
gaṇeśvaraistriśūlādyairdivyāstrairapi saṃvṛtaḥ ||

7.1.35.38

divi dundubhayo neduḥ puṣpavṛṣṭiḥ papāta ca |
viṣṇubrahmendrapramukhairdevaiśchannā diśo daśa ||

7.1.35.39

athopamanyurānandasamudrormibhirāvṛtaḥ |
papāta daṇḍavadbhūmau bhaktinamreṇa cetasā ||

7.1.35.40

etasminsamaye tatra sasmito bhagavānbhavaḥ |
ehyehīti tamāhūya mūrdhnyāghrāya dadau varān ||

7.1.35.41

śiva uvāca |
bhakṣyabhojyānyathākāmaṃ bāndhavairbhuṅkṣva sarvadā |
sukhī bhava sadā duḥkhānnirmukto bhaktimānmama ||

7.1.35.42

upamanyo mahābhāga tavāmbaiṣā hi pārvatī |
mayā putrīkṛto hyadya dattaḥ kṣīrodakārṇavaḥ ||

7.1.35.43

madhunaścārṇavaścaiva dadhyannārṇava eva ca |
ājyaudanārṇavaścaiva phalādyarṇava eva ca ||

7.1.35.44

apūpagirayaścaiva bhakṣyabhojyārṇavastathā |
ete dattā mayā te hi tvaṃ gṛhṇīṣva mahāmune ||

7.1.35.45

pitā tava mahādevo mātā vai jagadambikā |
amaratvaṃ mayā dattaṃ gāṇapatyaṃ ca śāśvatam ||

7.1.35.46

varānvaraya suprītyā mano'bhilaṣitānparān |
prasanno'haṃ pradāsyāmi nātra kāryā vicāraṇā ||

7.1.35.47

vāyuruvāca |
evamuktvā mahādevaḥ karābhyāmupagṛhya tam |
mūrdhnyāghrāya sutaste'yamiti devyai nyavedayat ||

7.1.35.48

devī ca guhavatprītyā mūrdhni tasya karāmbujam |
vinyasya pradadau tasmai kumārapadamavyayam ||

7.1.35.49

kṣīrābdhirapi sākāraḥ kṣīraṃ svādu kare dadhat |
upasthāya dadau piṇḍībhūtaṃ kṣīramanaśvaram ||

7.1.35.50

yogaiśvaryaṃ sadā tuṣṭiṃ brahmavidyāmanaśvarām |
samṛddhiṃ paramāṃ tasmai dadau santuṣṭamānasaḥ ||

7.1.35.51

atha śambhuḥ prasannātmā dṛṣṭvā tasya tapo mahaḥ |
punardadau varaṃ divyaṃ munaye hyupamanyave ||

7.1.35.52

vrataṃ pāśupataṃ jñānaṃ vratayogaṃ ca tattvataḥ |
dadau tasmai pravaktṛtvapāṭavaṃ suciraṃ param ||

7.1.35.53

so'pi labdhvā varāndivyān kumāratvaṃ ca sarvadā |
tasmācchivācca tasyāśca śivāyā mudito'bhavat ||

7.1.35.54

tataḥ prasannacetaskaḥ supraṇamya kṛtāñjaliḥ |
yayāce sa varaṃ vipro devadevānmaheśvarāt ||

7.1.35.55

upamanyuruvāca |
prasīda devadeveśa prasīda parameśvara |
svabhaktiṃ dehi paramāṃ divyāmavyabhicāriṇīm ||

7.1.35.56

śraddhāṃ dehi mahādeva svasambandhiṣu me sadā |
svadāsyaṃ paramaṃ snehaṃ sānnidhyaṃ caiva sarvadā ||

7.1.35.57

muktvā prasannātmā harṣagadgadayā girā |
sa tuṣṭāva mahādevamupamanyurdvijottamaḥ ||

7.1.35.58

devadeva mahādeva śaraṇāgatavatsala |
prasīda karuṇāsindho sāmba śaṅkara sarvadā ||

7.1.35.59

vāyuruvāca |
evamukto mahādevaḥ sarveṣāṃ ca varapradaḥ |
pratyuvāca prasannātmopamanyuṃ munisattamam ||

7.1.35.60

śiva uvāca |
vatsopamanyo tuṣṭo'smi sarvaṃ dattaṃ mayā hi te |
dṛḍhabhakto'si viprarṣe mayā vijñāsito hyasi ||

7.1.35.61

ajaraścāmaraścaiva bhava tvaṃ duḥkhavarjitaḥ |
yaśasvī tejasā yukto divyajñānasamanvitaḥ ||

7.1.35.62

akṣayā bāndhavāścaiva kulaṃ gotraṃ ca te sadā |
bhaviṣyati dvijaśreṣṭha mayi bhaktiśca śāśvatī ||

7.1.35.63

sānnidhyaṃ cāśrame nityaṃ kariṣyāmi dvijottama |
upakaṇṭhaṃ mama tvaṃ vai sānandaṃ vihariṣyasi ||

7.1.35.64

evamuktvā sa bhagavān sūryakoṭisamaprabhaḥ |
īśānaḥ sa varāndattvā tatraivāntardadhe haraḥ ||

7.1.35.65

upamanyuḥ prasannātmā prāpya tasmādvarādvarān |
jagāma jananīsthānaṃ sukhaṃ prāpādhikaṃ ca saḥ ||

7.1.35.65.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe vaiyāsikyāṃ caturviṃśatisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tadantargatāyāṃ saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāṃ pūrvakhaṇḍe upamanyucaritavarṇanaṃ nāma pañcatriṃśo'dhyāyaḥ ||

7.1.35.65.p2

samāpto'yaṃ saptamyā vāyavīyasaṃhitāyāḥ pūrvakhaṇḍaḥ ||

Other recensions (1)

Linked texts (3)