Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 7.2.10: daśamo'dhyāyaḥ | śivabhaktivarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 7.2.10

Language
Sanskrit

Contents

daśamo'dhyāyaḥ | śivabhaktivarṇanam

7.2.10.1

kṛṣṇa uvāca |
bhagavan sarvayogīndra gaṇeśvara munīśvara |
ṣaḍānanasamaprakhya sarvajñānanidhe guro ||

7.2.10.2

prāyastvamavatīryorvyāṃ pāśavicchittaye nṛṇām |
maharṣivapurāsthāya sthito'si parameśvara ||

7.2.10.3

anyathā hi jagatyasmin devo vā dānavo'pi vā |
tvatto'nyaḥ paramaṃ bhāvaṃ ko jānīyāt śivātmakam ||

7.2.10.4

tasmāttava mukhodgīrṇaṃ sākṣādiva pinākinaḥ |
śivajñānāmṛtaṃ pītvā na me tṛptamabhūnmanaḥ ||

7.2.10.5

sākṣātsarvajagatkarturbharturaṅkaṃ samāśritā |
bhagavankinnu papraccha bhartāraṃ parameśvarī ||

7.2.10.6

upamanyuruvāca |
sthāne pṛṣṭaṃ tvayā kṛṣṇa tadvakṣyāmi yathātatham |
bhavabhaktasya yuktasya tava kalyāṇacetasaḥ ||

7.2.10.7

mahīdharavare divye mandare cārukandare |
devyā saha mahādevo divyo dhyānagato'bhavat ||

7.2.10.8

tadā devyāḥ priyasakhī susmitāsyā śubhāvatī |
phullānyatimanojñāni puṣpāṇi samudāharat ||

7.2.10.9

tataḥ svamaṅkamāropya devīṃ devavaroharaḥ |
alaṅkṛtya ca taiḥ puṣpairāste hṛṣṭataraḥ svayam ||

7.2.10.10

athāntaḥpuracāriṇyo devyo divyavibhūṣaṇāḥ |
antaraṅgā gaṇendrāśca sarvalokamaheśvarīm ||

7.2.10.11

bhartāraṃ paripūrṇaṃ ca sarvalokamaheśvaram |
cāmarāsaktahastāśca devīṃ devaṃ siṣevire ||

7.2.10.12

tataḥ priyāḥ kathā vṛttā vinodāya maheśayoḥ |
trāṇāya ca nṛṇāṃ loke ye śivaṃ śaraṇaṃ gatāḥ ||

7.2.10.13

tadāvasaramālokya sarvalokamaheśvarī |
bhartāraṃ paripapraccha sarvalokamaheśvaram ||

7.2.10.14

devyuvāca |
kena vaśyo mahādevo martyānāṃ mandacetasām |
ātmatattvādyaśaktānāmātmanāmakṛtātmanām ||

7.2.10.15

īśvara uvāca |
na karmaṇā na tapasā na japairnāsanādibhiḥ |
na jñānena na cānyena vaśyo'haṃ śraddhayā vinā ||

7.2.10.16

śraddhā mayyasti cetpuṃsāṃ yena kenāpi hetunā |
vaśyaḥ spṛśyaśca dṛśyaśca pūjyassambhāṣya eva ca ||

7.2.10.17

sādhyā tasmān mayi śaddhā māṃ vaśīkartumicchatā |
śraddhā hetuḥ svadharmasya rakṣaṇaṃ varṇināmiha ||

7.2.10.18

svavarṇāśramadharme'tha vartate yastu mānavaḥ |
tasyaiva bhavati śraddhā mayi nānyasya kasyacit ||

7.2.10.19

āmnāyasiddhamakhilaṃ dharmamāśramiṇāmiha |
brahmaṇā kathitaṃ pūrvaṃ mamaivājñāpuraḥ saram ||

7.2.10.20

sa tu paitāmaho dharmo bahuvittakriyānvitaḥ |
nātyantaphalabhūyiṣṭhaḥ kleśāyāsasamanvitaḥ |
tena dharmeṇa mahatā śraddhāṃ prāpya sudurllabhām ||

7.2.10.21

varṇino ye prapadyante māmananyasamāśrayāḥ |
teṣāṃ sukhena mārgeṇa dharmakāmārthamuktayaḥ ||

7.2.10.22

varṇāśramasamācāro mayā bhūyaḥ prakalpitaḥ |
tasmin bhaktimatāmeva madīyānāṃ tu varṇinām ||

7.2.10.23

adhikāro na cānyeṣāmityājñā naiṣṭhikī mama |
tadājñaptena mārgeṇa varṇino madupāśrayāḥ ||

7.2.10.24

malamāyādipāśebhyo vimuktā matprasādataḥ |
paraṃ madīyamāsādya punarāvṛttidurlabham |
paramaṃ mama sādharmyaṃ prāpya nirvṛtimāyayuḥ ||

7.2.10.25

tasmāt labdhvāpyalabdhvā vā varṇadharmaṃ mayeritam |
āśritya mama bhaktaścetsvātmanātmānamuddharet ||

7.2.10.26

alabdhalābha evaiṣa koṭikoṭiguṇādhikaḥ |
tasmānme mukhato labdhaṃ varṇadharmaṃ samācaret ||

7.2.10.27

mamāvatārā hi śubhe yogācāryacchalena tu |
sarvāntareṣu santyārye santatiśca sahasraśaḥ ||

7.2.10.28

ayuktānāmabuddhīnāmabhaktānāṃ sureśvari |
durlabhaṃ santatijñānaṃ tato yatnātsamāśrayet ||

7.2.10.29

sā hānistanmahacchidraṃ sa mohassāndhamūkatā |
yadanyatra śramaṃ kuryānmokṣamārgabahiṣkṛtaḥ ||

7.2.10.30

jñānaṃ kriyā ca caryā ca yogaśceti sureśvari |
catuṣpādaḥ samākhyāto mama dharmaḥ sanātanaḥ ||

7.2.10.31

paśupāśapatijñānaṃ jñānamityabhidhīyate |
ṣaḍadhvaśuddhirvidhinā gurvadhīnā kriyocyate ||

7.2.10.32

varṇāśramaprayuktasya mayaiva vihitasya ca |
mamārcanādidharmasya caryā caryeti kathyate ||

7.2.10.33

maduktenaiva mārgeṇa mayyavasthitacetasaḥ |
vṛttyantaranirodho yo yoga ityabhidhīyate ||

7.2.10.34

aśvamedhagaṇāt śreṣṭhaṃ devi cittaprasādhanam |
muktidaṃ ca tathā hyetadduṣprāpyaṃ viṣayaiṣiṇām ||

7.2.10.35

vijitendriyavargasya yamena niyamena ca |
pūrvapāpaharo yogo viraktasyaiva kathyate ||

7.2.10.36

vairāgyājjāyate jñānaṃ jñānādyogaḥ pravartate ||

7.2.10.37

yogajñaḥ patito vāpi mucyate nātra saṃśayaḥ |
dayā kāryātha satatamahiṃsā jñānasaṅgrahaḥ ||

7.2.10.38

satyamasteyamāstikyaṃ śraddhā cendriyanigrahaḥ |
adhyāpanaṃ cādhyayanaṃ yajanaṃ yājanaṃ tathā ||

7.2.10.39

dhyānamīśvarabhāvaśca satataṃ jñānaśīlatā |
ya evaṃ vartate vipro jñānayogasya siddhaye ||

7.2.10.40

acirādeva vijñānaṃ labdhvā yogaṃ ca vindati |
dagdhvā dehamimaṃ jñānī kṣaṇāt jñānāgninā priye |
prasādānmama yogajñaḥ karmabandhaṃ prahāsyati ||

7.2.10.41

puṇyaḥpuṇyātmakaṃ karma muktestatpratibandhakam |
tasmānniyogato yogī puṇyāpuṇyaṃ vivarjayet ||

7.2.10.42

phalakāmanayā karmakaraṇātpratibadhyate |
na karmamātrakaraṇāttasmātkarmaphalaṃ tyajet ||

7.2.10.43

prathamaṃ karmayajñena bahiḥ sampūjya māṃ priye |
jñānayogarato bhūtvā paścādyogaṃ samabhyaset ||

7.2.10.44

vidite mama yāthātmye karmayajñena dehinaḥ |
na yajanti hi māṃ yuktāḥ samaloṣṭāśmakāñcanāḥ ||

7.2.10.45

nityayukto muniḥ śreṣṭho madbhaktaśca samāhitaḥ |
jñānayogarato yogī mama sāyujyamāpnuyāt ||

7.2.10.46

athāviraktacittā ye varṇino madupāśritāḥ |
jñānacaryā kriyāsveva te'dhikuryustadarhakāḥ ||

7.2.10.47

dvidhā matpūjanaṃ jñeyaṃ bāhyamābhyantaraṃ tathā |
vāṅmanaḥkāyabhedācca tridhā madbhajanaṃ viduḥ ||

7.2.10.48

tapaḥ karma japo dhyānaṃ jñānaṃ vetyanupūrvaśaḥ |
pañcadhā kathyate sadbhistadeva bhajanaṃ punaḥ ||

7.2.10.49

anyātmaviditaṃ bāhyamasmadabhyarcanādikam |
tadeva tu svasaṃvedyamābhyantaramudāhṛtam ||

7.2.10.50

manomatpravaṇaṃ cittaṃ na manomātramucyate |
mannāmaniratā vāṇī vāṅmatā khalu netarā ||

7.2.10.51

liṅgairmacchāsanādiṣṭaistripuṇḍrādibhiraṅkitaḥ |
mamopacāranirataḥ kāyaḥ kāyo na cetaraḥ ||

7.2.10.52

madarcā karma vijñeyaṃ bāhye yāgādinocyate |
madarthe dehasaṃśoṣastapaḥ kṛcchrādi no matam ||

7.2.10.53

japaḥ pañcākṣarābhyāsaḥ praṇavābhyāsa eva ca |
rudrādhyāyādikābhyāso na vedādhyayanādikam ||

7.2.10.54

dhyānaṃ madrūpacintādyaṃ nātmādyarthasamādhayaḥ |
mamāgamārthavijñānaṃ jñānaṃ nānyārthavedanam ||

7.2.10.55

bāhye vābhyantare vātha yatra syānmanaso ratiḥ |
prāgvāsanāvaśāddevi tattvaniṣṭhāṃ samācaret ||

7.2.10.56

bāhyādābhyantaraṃ śreṣṭhaṃ bhavecchataguṇādhikam |
asaṅkaratvāddoṣāṇāṃ dṛṣṭānāmapyasambhavāt ||

7.2.10.57

śaucamābhyantaraṃ vidyānna bāhyaṃ śaucamucyate |
antaḥ śaucavimuktātmā śucirapyaśuciryataḥ ||

7.2.10.58

bāhyamābhyaṃrtaraṃ caiva bhajanaṃ bhavapūrvakam |
na bhāvarahitaṃ devi vipralambhaikakāraṇam ||

7.2.10.59

kṛtakṛtyasya pūtasya mama kiṃ kriyate naraiḥ |
bahirvābhyantaraṃ vātha mayā bhāvo hi gṛhyate ||

7.2.10.60

bhāvaikātmā kriyā devi mama dharmaḥ sanātanaḥ |
manasā karmaṇā vācā hyanapekṣya phalaṃ kvacit ||

7.2.10.61

phaloddeśena deveśi laghurmama samāśrayaḥ |
phalārthī tadabhāve māṃ parityaktuṃ kṣamo yataḥ ||

7.2.10.62

phalārthino'pi yasyaiva mayi cittaṃ pratiṣṭhitam |
bhāvānurūpaphaladastasyāpyahamanindite ||

7.2.10.63

phalānapekṣayā yeṣāṃ mano matpravaṇaṃ bhavet |
prārthayeyuḥ phalaṃ paścādbhaktāste'pi mama priyāḥ ||

7.2.10.64

prāk saṃskāravaśādeva ye vicintya phalāphale |
vivaśā māṃ prapadyante mama priyatamā matāḥ ||

7.2.10.65

mallābhānna paro lābhasteṣāmasti yathātatham |
mamāpi lābhastallābhānnāparaḥ parameśvari ||

7.2.10.66

madanugrahatasteṣāṃ bhāvo mayi samarpitaḥ |
phalaṃ paramanirvāṇaṃ prayacchati balādiva ||

7.2.10.67

mahātmanāmananyānāṃ mayi saṃnyastacetasām |
aṣṭadhā lakṣaṇaṃ prāhurmama dharmādhikāriṇām ||

7.2.10.68

madbhaktajanavātsalyaṃ pūjāyāṃ cānumodanam |
svayamabhyarcanaṃ caiva madarthe cāṅgaceṣṭitam ||

7.2.10.69

matkathāśravaṇe bhaktiḥ svaranetrāṅgavikriyāḥ |
mamānusmaraṇaṃ nityaṃ yaśca māmupajīvati ||

7.2.10.70

evamaṣṭavidhaṃ cihnaṃ yasmin mlecche'pi vartate |
sa viprendro muniḥ śrīmān sa yatiḥ sa ca paṇḍitaḥ ||

7.2.10.71

na me priyaścaturvedī madbhakto śvapaco'pi yaḥ |
tasmai deyaṃ tato grāhyaṃ sa ca pūjyo yathā hyaham ||

7.2.10.72

patraṃ puṣpaṃ phalaṃ toyaṃ yo me bhaktyā prayacchati |
tasyāhaṃ na praṇaśyāmi sa ca me na praṇaśyati ||

7.2.10.72.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe śivabhaktivarṇanaṃ nāma daśamo'dhyāyaḥ ||

7.2.10.72.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

7.2.10.72.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

7.2.10.72.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

Other recensions (1)

Linked texts (2)