Shivapurana 7.2.17: saptadaśo'dhyāyaḥ | śivadīkṣāvidhānavarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 7.2.17
- Language
- Sanskrit
Contents
- 7.2.17.45 — 4 parts
saptadaśo'dhyāyaḥ | śivadīkṣāvidhānavarṇanam
7.2.17.1
upamanyuruvāca |
ataḥ paraṃ samāvekṣya guruḥ śiṣyasya yogyatām |
ṣaḍadhvaśuddhiṃ kurvīta sarvabandhavimuktaye ||
7.2.17.2
kalāṃ tattvaṃ ca bhuvanaṃ varṇaṃ padamataḥ param |
mantraśceti samāsena ṣaḍadhvā paripaṭhyate ||
7.2.17.3
nivṛttyādyāḥ kalāḥ pañca kalādhvā kathyate budhaiḥ |
vyāptāḥ kalābhiritare tvadhvānaḥ pañca pañcabhiḥ ||
7.2.17.4
śivatattvādibhūmyantaṃ tattvādhvā samudāhṛtaḥ |
ṣaḍviṃśatsaṅkhyayopetaḥ śuddhāśuddhobhayātmakaḥ ||
7.2.17.5
ādhārādyunmanāntaśca bhuvanādhvā prakīrtitaḥ |
vinā bhedopabhedābhyāṃ ṣaṣṭisaṅkhyāsamanvitaḥ ||
7.2.17.6
pañcāśad rudrarūpāstu varṇā varṇādhvasaṃjñitāḥ |
anekabhedasampannaḥ padādhvā samudāhṛtaḥ ||
7.2.17.7
sarvopamantrairmantrādhvā vyāptaḥ paramavidyayā |
yathā śivo na tattveṣu gaṇyate tattvanāyakaḥ ||
7.2.17.8
mantrādhvani na gaṇyeta tathāsau mantranāyakaḥ |
kalādhvano vyāpakatvaṃ vyāpyatvaṃ cetarādhvanām ||
7.2.17.9
na vetti tattvato yaḥ sa naivārhatyadhvaśodhanam |
ṣaḍvidhasyādhvano rūpaṃ na yena viditaṃ bhavet ||
7.2.17.10
vyāpyavyāpakatā tena jñātumeva na śakyate |
tasmādadhvasvarūpaṃ ca vyāpyavyāpakatāṃ tathā ||
7.2.17.11
yathāvadavagamyaiva kuryādadhvaviśodhanam |
kuṇḍamaṇḍalaparyantaṃ tatra kṛtvā yathā purā ||
7.2.17.12
dvihastamānaṃ kurvīta prācyāṃ kalaśamaṇḍalam |
tataḥ snātaḥ śivācāryaḥ saśiṣyaḥ kṛtanaityakaḥ ||
7.2.17.13
praviśya maṇḍalaṃ śambhoḥ pūjāṃ pūrvavadācaret |
tatrāḍhakāvaraiḥ siddhaṃ tandulaiḥ pāyasaṃ prabhoḥ ||
7.2.17.14
arddhaṃ nivedya homārthaṃ śeṣaṃ samupakalpayet |
purataḥ kalpite vātha maṇḍale varṇimaṇḍite ||
7.2.17.15
sthāpayetpañcakalaśāndikṣu madhye ca deśikaḥ |
teṣu brahmāṇi mūlārṇairbindunādasamanvitaiḥ ||
7.2.17.16
nama ādyairyakarāntaiḥ kalpayetkalpavittamaḥ |
īśānaṃ madhyame kumbhe puruṣaṃ purataḥ sthite ||
7.2.17.17
aghoraṃ dakṣiṇe vāme vāmaṃ sadyaṃ ca paścime |
rakṣāṃ vidhāya mudrāṃ ca baddhā kumbhābhimantraṇam ||
7.2.17.18
kṛtvā śivānalairhomaṃ prārabheta yathā purā |
yadarddhaṃ pāyasaṃ pūrvaṃ homārthaṃ parikalpitam ||
7.2.17.19
hutvā śiṣyasya taccheṣaṃ bhoktuṃ samupakalpayet |
tarpaṇāntaṃ ca mantrāṇāṃ kṛtvā karma yathā purā ||
7.2.17.20
hutvā pūrṇāhutiṃ teṣāṃ tataḥ kuryātpradīpanam |
ūm̐ kārādanu huṅkāraṃ tato mūlaṃ phaḍantakam ||
7.2.17.21
svāhāntaṃ dīpane prāhuraṅgāni ca yathākramam |
teṣāmāhutayastisro deyā dīpanakarmaṇi ||
7.2.17.22
mantrairekaikaśastaistu vicintyā dīptamūrtayaḥ |
triguṇaṃ triguṇīkṛtya dvijakanyākṛtaṃ sitam ||
7.2.17.23
sūtraṃ sūtreṇa sammantrya śikhāgre bandhayecchiśoḥ |
caraṇāṅguṣṭhaparyantamūrdhvakāyasya tiṣṭhataḥ ||
7.2.17.24
lambayitvā tu tatsūtraṃ suṣumṇāṃ tatra yojayet |
śāntayā mudrayādāya mūlamantreṇa mantravit ||
7.2.17.25
hutvāhutitrayaṃ tasyāḥ sānnidhyamupakalpayet |
hṛdi santāḍya śiṣyasya puṣpakṣepeṇa pūrvavat ||
7.2.17.26
caitanyaṃ samupādāya dvādaśānte nivedya ca |
sūtraṃ sūtreṇa saṃyojya saṃrakṣyāstreṇa varmaṇā ||
7.2.17.27
avaguṇṭhyātha tatsūtraṃ śiṣyadehaṃ vicintayet |
mūlatrayamayaṃ pāśaṃ bhogabhogyatvalakṣaṇam ||
7.2.17.28
viṣayendriyadehādijanakaṃ tasya bhāvayet |
vyomādibhūtarūpiṇyaḥ śāntyatītādayaḥ kalāḥ ||
7.2.17.29
sūtre svanāmabhiryojyaḥ pūjyaścaiva namoyutaiḥ |
athavā bījabhūtaistatkṛtvā pūrvoditaṃ kramāt ||
7.2.17.30
tato malādestattvādau vyāptiṃ samavalokayet |
kalāvyāptiṃ malādau ca hutvā sandīpayetkalāḥ ||
7.2.17.31
śiṣyaṃ śirasi santāḍya sūtraṃ dehe yathākramam |
śāntyatītapade sūtraṃ lāñchayenmantramuccaran ||
7.2.17.32
evaṃ kṛtvā nivṛttyantaṃ śāntyatītamanukramāt |
hutvāhutitrayaṃ paścānmaṇḍale ca śivaṃ yajet ||
7.2.17.33
devasya dakṣiṇe śiṣyamupaveśyottarāmukham |
sadarbhe maṇḍale dadyāddhomaśiṣṭaṃ caruṃ guruḥ ||
7.2.17.34
śiṣyastadguruṇā dattaṃ satkṛtya śivapūrvakam |
bhuktvā paścād dvirācamya śivamantramudīrayet ||
7.2.17.35
apare maṇḍale dadyāt pañcagavyaṃ tathā guruḥ |
so'pi tacchaktitaḥ pītvā dvirācamya śivaṃ smaret ||
7.2.17.36
tṛtīye maṇḍale śiṣyamupaveśya yathā purā |
pradadyāddantapavanaṃ yathāśāstroktalakṣaṇam ||
7.2.17.37
agreṇa tasya mṛdunā prāṅmukho vāpyudaṅmukhaḥ |
vācaṃ niyamya cāsīnaḥ śiṣyo dantānviśodhayet ||
7.2.17.38
prakṣālya dantapavanaṃ tyaktvācamya śivaṃ smaret |
praviśeddeśikādiṣṭaḥ prāñjaliḥ śivamaṇḍalam ||
7.2.17.39
tyaktaṃ taddantapavanaṃ dṛśyate guruṇā yadi |
prāgudakpaścime vāgre śivamanyacchivetaram ||
7.2.17.40
aśastāśāmukhe tasmin gurustaddoṣaśāntaye |
śatamarddhaṃ tadarddhaṃ vā juhuyānmūlamantrataḥ ||
7.2.17.41
tataḥ śiṣyaṃ samālabhya japitvā karṇayoḥ śivam |
devasya dakṣiṇe bhāge taṃ śiṣyamadhivāsayet ||
7.2.17.42
ahatāstaraṇāstīrṇe sa darbhaśayane śuciḥ |
mantrite'ntaḥ śivaṃ dhyāyan śayīta prāk śirā niśi ||
7.2.17.43
śikhāyāṃ baddhasūtrasya śikhayā tacchikhāṃ guruḥ |
ābadhyāhatavastreṇa tamācchādya ca varmaṇā ||
7.2.17.44
rekhātrayaṃ ca parito bhasmanā tilasarṣapaiḥ |
kṛtvāstrajaptaistad bāhye digīśānāṃ baliṃ haret ||
7.2.17.45
śiṣyo'pi parato'naśnankṛtvaivamadhivāsanam |
prabudhyotthāya gurave svapnaṃ dṛṣṭaṃ nivedayet ||
7.2.17.45.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe śivadīkṣāvidhānavarṇanaṃ nāma saptadaśo'dhyāyaḥ ||
7.2.17.45.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
7.2.17.45.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
7.2.17.45.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
Other recensions (1)
- Śivapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
Linked texts (1)
- Tārābhaktisudhārṇava — Sanskrit