Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 7.2.25: pañcaviṃśo'dhyāyaḥ | śivaśāstroktapūjanavarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 7.2.25

Language
Sanskrit

Contents

pañcaviṃśo'dhyāyaḥ | śivaśāstroktapūjanavarṇanam

7.2.25.1

upamanyuruvāca |
anuktaṃ cātra pūjāyāḥ kramalopabhayādiva |
yattadanyatpravakṣyāmi samāsānna tu vistarāt ||

7.2.25.2

havirnivedanātpūrvaṃ dīpadānādanantaram |
kuryādāvaraṇābhyarcāṃ prāpte nīrājane'thavā ||

7.2.25.3

tatreśānādisadyāntaṃ rudrādyastrāntameva ca |
śivasya vā śivāyāśca prathamāvaraṇe yajet ||

7.2.25.4

aiśānyāṃ pūrvabhāge ca dakṣiṇe cottare tathā |
paścime ca tathāgneyyāmaiśānyāṃ nairṛte tathā ||

7.2.25.5

vāyavyāṃ punaraiśānyāṃ caturdikṣu tataḥ param |
garbhāvaraṇamākhyātaṃ mantrasaṅghātameva vā ||

7.2.25.6

hṛdayādyastraparyantamathavāpi samarcayet |
tadbahiḥ pūrvataḥ śakraṃ yamaṃ dakṣiṇato yajet ||

7.2.25.7

varuṇaṃ vāruṇe bhāge dhanadaṃ cottare budhaḥ |
īśamaiśe'nalaṃ svīye nairṛte nirṛtiṃ yajet ||

7.2.25.8

mārute mārutaṃ viṣṇuṃ nairṛte vidhimaiśvare |
bahiḥpadmasya vajrādyānyābjāntānyāyudhānyapi ||

7.2.25.9

prasiddharūpāṇyāśāsu lokeśānāṃ kramādyajet |
devaṃ devīṃ ca samprekṣya sarvāvaraṇadevatāḥ ||

7.2.25.10

baddhāñjalipuṭā dhyeyāḥ samāsīnā yathāsukham |
sarvāvaraṇadevānāṃ svābhidhānairnamoyutaiḥ ||

7.2.25.11

puṣpaiḥ sampūjanaṃ kuryānnatvā sarvānyathākramam |
garbhāvaraṇamevāpi yajetsvāvaraṇena vā ||

7.2.25.12

yoge dhyāne jape home bāhye vābhyantare'pi vā |
haviśca ṣaḍvidhaṃ deyaṃ śuddhaṃ mudgānnameva ca ||

7.2.25.13

pāyasaṃ dadhisammiśraṃ gauḍaṃ ca madhunāplutam |
eteṣvekamanekaṃ vā nānāvyañjanasaṃyutam ||

7.2.25.14

guḍakhaṇḍānvitaṃ dadyānmathitaṃ dadhi cottamam |
bhakṣyāṇyapūpamukhyāni svādumanti phalāni ca ||

7.2.25.15

raktacandanapuṣpāḍhyaṃ pānīyaṃ cātiśītalam |
mṛdu elārasāktaṃ ca khaṇḍaṃ pūgaphalasya ca ||

7.2.25.16

dalāni nāgavallyāśca yuktāni khadirādibhiḥ |
gaurāṇi svarṇavarṇāni vihitāni śivāni ca |
śailameva sitaṃ cūrṇaṃ nātirūkṣaṃ na dūṣitam ||

7.2.25.17

karpūraṃ cātha kaṅkolaṃ jātyādi ca navaṃ śubham |
ālepanaṃ candanaṃ syānmūlakāṣṭhaṃ rajomayam ||

7.2.25.18

kastūrikā kuṅkumaṃ ca raso mṛgamadātmakaḥ |
puṣpāṇi surabhīṇyeva pavitrāṇi śubhāni ca ||

7.2.25.19

nirgandhānyugragandhāni dūṣitānyuṣitāni ca |
svayameva viśīrṇāni na deyāni śivārcane ||

7.2.25.20

vāsāṃsi ca mṛdūnyeva tapanīyamayāni ca |
vidyudvalayakalpāni bhūṣaṇāni viśeṣataḥ ||

7.2.25.21

sarvāṇyetāni karpūraniryāsāgurucandanaiḥ |
ādhūpitāni puṣpaughairvāsitāni samantataḥ ||

7.2.25.22

candanāgurukarpūrakāṣṭhaguggulucūrṇakaiḥ |
ghṛtena madhunā caiva siddho dhūpaḥ praśasyate ||

7.2.25.23

kapilāsambhavenaiva ghṛtenātisugandhinā |
nityaṃ pradīpitā dīpāḥ śastāḥ karpūrasaṃyutāḥ ||

7.2.25.24

pañcagavyaṃ ca madhuraṃ payo dadhi ghṛtaṃ tathā |
kapilāsambhavaṃ śambhoriṣṭaṃ snāne ca pānake ||

7.2.25.25

āsanāni ca bhadrāṇi gajadantamayāni ca |
suvarṇaratnayuktāni citrāṇyāstaraṇāni ca ||

7.2.25.26

mṛdūpadhānayuktāni sūkṣmatūlamayāni ca |
uccāvacāni ramyāṇi śayanāni sukhāni ca ||

7.2.25.27

nadyaḥ samudragāminyā nadādvāmbhaḥ samāhṛtam |
śītañca vastrapūtaṃ tadviśiṣṭaṃ snānapānayoḥ ||

7.2.25.28

chatraṃ śaśinibhaṃ cāru muktādāmavirājitam |
navaratnacitaṃ divyaṃ hemadaṇḍamanoharam ||

7.2.25.29

cāmare ca site sūkṣme cāmīkarapariṣkṛte |
rājahaṃsadvayākāre ratnadaṇḍopaśobhite ||

7.2.25.30

darpaṇaṃ cāpi susnigdhaṃ divyagandhānulepanam |
samantādratnasañchannaṃ sragvaraiścāpi bhūṣitam ||

7.2.25.31

gambhīraninadaḥ śaṅkho haṃsakundendusannibhaḥ |
āsyapṛṣṭhādideśeṣu ratnacāmīkarācitaḥ ||

7.2.25.32

kāhalāni ca ramyāṇi nānānādakarāṇi ca |
suvarṇanirmitānyeva mauktikālaṅkṛtāni ca ||

7.2.25.33

bherīmṛdaṅgamurajatimicchapaṭahādayaḥ |
samudrakalpasannādāḥ kalpanīyāḥ prayatnataḥ ||

7.2.25.34

bhāṇḍānyapi ca ramyāṇi pātrāṇyapi ca kṛtsnaśaḥ |
tadādhārāṇi sarvāṇi sauvarṇānyeva sādhayet ||

7.2.25.35

ālayaṃ ca maheśasya śivasya paramātmanaḥ |
rājāvasathavatkalpyaṃ śilpaśāstroktalakṣaṇam ||

7.2.25.36

uccaprākārasambhinnaṃ bhūdharākāragopuram |
anekaratnasañcchannaṃ hemadvārakapāṭakam ||

7.2.25.37

taptajāmbūnadamayaṃ ratnastambhaśatāvṛtam |
muktādāmavitānāḍhyaṃ vidrumadvāratoraṇam ||

7.2.25.38

cāmīkaramayairdivyairmukuṭaiḥ kumbhalakṣaṇaiḥ |
alaṅkṛtaśirobhāgamastrarājena cihnitam ||

7.2.25.39

rājanyārhanivāsaiśca rājavīthyādiśobhitaiḥ |
procchritaprāṃśuśikharaiḥ prāsādaiśca samantataḥ ||

7.2.25.40

āsthānasthānavaryaiśca sthitairdikṣu vidikṣu ca |
atyantālaṅkṛtaprāntamantarāvaraṇairiva ||

7.2.25.41

uttamastrīsahasraiśca nṛtyageyaviśāradaiḥ |
veṇuvīṇāvidagdhaiśca puruṣairbahubhiryutam ||

7.2.25.42

rakṣitaṃ rakṣibhirvīrairgajavājirathānvitaiḥ |
anekapuṣpavāṭībhiranekaiśca sarovaraiḥ ||

7.2.25.43

dīrghikābhiranekābhirdigvidikṣu virājitam |
vedavedāntatattvajñaiḥ śivaśāstraparāyaṇaiḥ ||

7.2.25.44

śivāśramaratairbhaktaiḥ śivaśāstroktalakṣaṇaiḥ |
śāntaiḥ smitamukhaiḥ sphītaiḥ sadācāraparāyaṇaiḥ ||

7.2.25.45

śaivairmāheśvaraiścaiva śrīmadbhiḥ sevitaṃ dvijaiḥ |
evamantarbahirvātha yathāśaktivinirmitaiḥ ||

7.2.25.46

sthāne śilāmaye dānte dārave ceṣṭakāmaye |
kevalaṃ mṛṇmaye vāpi puṇyāraṇye'thavā girau ||

7.2.25.47

nadyāṃ devālaye'nyatra deśe vātha gṛhe śubhe |
āḍhyo vātha daridro vā svakāṃ śaktimavañcayan |
dravyairnyāyārjitaireva bhaktyā devaṃ samarccayet ||

7.2.25.48

athānyāyārjitaiścāpi bhaktyā cecchivamarccayet |
na tasya pratyavāyo'sti bhāvavaśyo yataḥ prabhuḥ ||

7.2.25.49

nyāyārjitairapi dravyairabhaktyā pūjayedyadi |
na tatphalamavāpnoti bhaktirevātra kāraṇam ||

7.2.25.50

bhaktyā vittānusāreṇa śivamuddiśya yatkṛtam |
alpe mahati vā tulyaṃ phalamāḍhyadaridrayoḥ ||

7.2.25.51

bhaktyā pracoditaḥ kuryādalpavitto'pi mānavaḥ |
mahāvibhavasāro'pi na kuryād bhaktivarjitaḥ ||

7.2.25.52

sarvasvamapi yo dadyācchive bhaktivivarjitaḥ |
na tena phalabhāk sa syād bhaktirevātra kāraṇam ||

7.2.25.53

na tattapobhiratyugrairna ca sarvairmahāmakhaiḥ |
gacchecchivapuraṃ divyaṃ muktvā bhaktiṃ śivātmikām ||

7.2.25.54

guhyādguhyataraṃ kṛṣṇa sarvatra parameśvare |
śive bhaktirna sandehastayā yukto vimucyate ||

7.2.25.55

śivamantrajapo dhyānaṃ homo yajñastapaḥśrutam |
dānamadhyayanaṃ sarve bhāvārthaṃ nātra saṃśayaḥ ||

7.2.25.56

bhāvahīno naraḥ sarvaṃ kṛtvāpi na vimucyate |
bhāvayuktaḥ punaḥ sarvamakṛtvāpi vimucyate ||

7.2.25.57

cāndrāyaṇasahasraiśca prājāpatyaśataistathā |
māsopavāsaiścānyaiśca śivabhaktasya kiṃ punaḥ ||

7.2.25.58

abhaktā mānavāścāsmiṃlloke giriguhāsu ca |
tapanti cālpabhogārthaṃ bhakto bhāvena mucyate ||

7.2.25.59

sāttvikaṃ muktidaṃ karma sattve vai yoginaḥ sthitāḥ |
rājasaṃ siddhidaṃ kuryuḥ karmiṇo rajasāvṛtāḥ ||

7.2.25.60

asurā rākṣasāścaiva tamoguṇasamanvitāḥ |
aihikārthaṃ yajantīśaṃ narāścānye'pi tādṛśāḥ ||

7.2.25.61

tāmasaṃ rājasaṃ vāpi sāttvikaṃ bhāvameva ca |
āśritya bhaktyā pūjādyaṃ kurvan bhadraṃ samaśnute ||

7.2.25.62

yataḥ pāpārṇavāt trātuṃ bhaktirnauriva nirmitā |
tasmādbhaktyupapannasya rajasā tamasā ca kim ||

7.2.25.63

antyajo vādhamo vāpi mūrkho vā patito'pi vā |
śivaṃ prapannaścet kṛṣṇa pūjyaḥ sarvasurāsuraiḥ ||

7.2.25.64

tasmāt sarvaprayatnena bhaktyaiva śivamarcayet |
abhuktānāṃ kvacidapi phalaṃ nāsti yatastataḥ ||

7.2.25.65

vakṣyāmyatirahasyaṃ te śṛṇu kṛṣṇa vaco mama |
vedaiḥ śāstrairvedavidbhirvicārya suviniścitam ||

7.2.25.65.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe śivaśāstroktapūjanavarṇanaṃ nāma pañcaviṃśo'dhyāyaḥ ||

7.2.25.65.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

7.2.25.65.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

7.2.25.65.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

7.2.16.1_2

upamanyuruvāca |
brahmaghno vā surāpo vā steyī vā gurutalpagaḥ |
mātṛhā pitṛhā vāpi vīrahā bhrūṇahāpi vā ||

7.2.16.2_2

sampūjyāmantrakaṃ bhaktyā śivaṃ paramakāraṇam |
taistaiḥ pāpaiḥ pramucyeta varṣairdvādaśabhiḥ kramāt ||

7.2.16.3_2

tasmāt sarvaprayatnena patito'pi yajet śivam |
bhaktaścennāparaḥ kaścidbhikṣāhāro jitedriyaḥ ||

7.2.16.4_2

kṛtvāpi sumahatpāpaṃ bhaktyā pañcākṣareṇa tu |
pūjayedyadi deveśaṃ tasmātpāpātpramucyate ||

7.2.16.5_2

abbhakṣā vāyubhakṣāśca ye cānye vratakarśitāḥ |
teṣāmetairvratairnāsti śivalokasamāgamaḥ ||

7.2.16.6_2

bhaktyā pañcākṣareṇaiva yaḥ śivaṃ sakṛdarcayet |
so'pi gacchecchivasthānaṃ śivamantrasya gauravāt ||

7.2.16.7_2

tasmāttapāṃsi yajñāśca sarve sarvasvadakṣiṇāḥ |
śivamūrtyarcanasyaite koṭyaṃśenāpi no samāḥ ||

7.2.16.8_2

baddho vāpyatha mukto vā pāśātpañcākṣareṇa cet |
pūjayanmucyate bhakto nātra kāryā vicāraṇā ||

7.2.16.9_2

arudro vā sarudro vā sūktena śivamarcayet |
yaḥ sakṛtpatito vāpi mūḍho vā mucyate naraḥ ||

7.2.16.10_2

ṣaḍakṣareṇa vā devaṃ sūktamantreṇa pūjayet |
śivabhakto jitakrodho hyalabdho labdha eva ca ||

7.2.16.11_2

alabdhāllabdha evātra viśiṣṭo nātra saṃśayaḥ |
sabrahmāṅgena vā tena sahaṃsena vimucyate ||

7.2.16.12_2

tasmānnityaṃ śivaṃ bhaktyā sūktamantreṇa pūjayet |
ekakālaṃ dvikālaṃ vā trikālaṃ nityameva vā ||

7.2.16.13_2

ye'rcayanti mahādevaṃ vijñeyāste maheśvarāḥ |
jñānenātmasahāyena nārcito bhagavān śivaḥ ||

7.2.16.14_2

sa ciraṃ saṃsaratyasmin saṃsāre duḥkhasāgare |
durlabhaṃ prāpya mānuṣyaṃ mūḍho nārcayate śivam ||

7.2.16.15_2

niṣphalaṃ tasya tajjanma mokṣāya na bhavedyataḥ |
durlabhaṃ prāpya mānuṣyaṃ ye'rcayanti pinākinam ||

7.2.16.16_2

teṣāṃ hi saphalaṃ janma kṛtārthāste narottamāḥ |
bhavabhaktiparā ye ca bhavapraṇatacetasaḥ ||

7.2.16.17_2

bhavasaṃsmaraṇodyuktā na te duḥkhasya bhāginaḥ |
bhavanāni manojñāni vibhramābharaṇāḥ striyaḥ ||

7.2.16.18_2

dhanaṃ cātṛptiparyantaṃ śivapūjāvidheḥ phalam |
ye vāñchanti mahābhogān rājyaṃ ca tridaśālaye ||

7.2.16.19_2

te vāñchanti sadākālaṃ harasya caraṇāmbujam |
saubhāgyaṃ kāntimadrūpaṃ sattvaṃ tyāgārdrabhāvatā ||

7.2.16.20_2

śauryaṃ vai jagati khyātiḥ śivamarcayato bhavet |
tasmāt sarvaṃ parityajya śivaikāhitamānasaḥ ||

7.2.16.21_2

śivapūjāvidhiṃ kuryādyadīcchet śivamātmanaḥ |
tvaritaṃ jīvitaṃ yāti tvaritaṃ yāti yauvanam ||

7.2.16.22_2

tvaritaṃ vyādhirabhyeti tasmāt pūjyaḥ pinākadhṛk |
yāvannāyāti maraṇaṃ yāvannākramate jarā ||

7.2.16.23_2

yāvannendriyavaikalyaṃ tāvatpūjaya śaṅkaram |
na śivārcanatulyo'sti dharmo'nyo bhuvanatraye ||

7.2.16.24_2

iti vijñāya yatnena pūjanīyaḥ sadāśivaḥ |
dvārayāgaṃ ja vanikāṃ parivārabalikriyām ||

7.2.16.25_2

nityotsavaṃ ca kurvīta prāsāde yadi pūjayet |
havirnivedanādūrdhvaṃ svayaṃ cānucaro'pi vā ||

7.2.16.26_2

prāsādaparivārebhyo baliṃ dadyādyathākramam |
nirgamya saha vāditraistadāśābhimukhaḥ sthitaḥ ||

7.2.16.27_2

puṣpaṃ dhūpaṃ ca dīpaṃ ca dadyādannaṃ jalaiḥ saha |
tato dadyāt mahāpīṭhe tiṣṭhan balimudaṅmukhaḥ ||

7.2.16.28_2

tato niveditaṃ deve yattadannādikaṃ purā |
tatsarvaṃ sāvaśeṣaṃ vā caṇḍāya vinivedayet ||

7.2.16.29_2

hutvā ca vidhivatpaścātpūjāśeṣaṃ samāpayet |
kṛtvā prayogaṃ vidhivadyāvanmantraṃ japaṃ tataḥ ||

7.2.16.30_2

nityotsavaṃ prakurvīta yathoktaṃ śivaśāsane |
vipule taijase pātre raktapadmopaśobhite ||

7.2.16.31_2

astraṃ pāśupataṃ divyaṃ tatrāvāhya samarcayet |
śirasyāropya tatpātraṃ dvijasyālaṅkṛtasya ca ||

7.2.16.32_2

nyastāstravapuṣā tena dīptayaṣṭidharasya ca |
prāsādaparivārebhyo bahirmaṅgalaniḥsvanaiḥ ||

7.2.16.33_2

nṛtyageyādibhiścaiva saha dīpadhvajādibhiḥ |
pradakṣiṇatrayaṃ kṛtvā na drutaṃ cāvilambitam ||

7.2.16.34_2

mahāpīṭhaṃ samāvṛtya triḥpradakṣiṇayogataḥ |
punaḥ praviṣṭo dvārastho yajamānaḥ kṛtāñjaliḥ |
ādāyābhyantaraṃ nītvā hyastramudvāsayettataḥ ||

7.2.16.35_2

pradakṣiṇādikaṃ kṛtvā yathāpūrvoditaṃ kramāt |
ādāya cāṣṭapuṣpāṇi pūjāmatha samāpayet ||

7.2.16.35_2.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe sāṅgopāṅgapūjāvidhānavarṇanaṃ nāma ṣaḍviṃśo'dhyāyaḥ ||

7.2.16.35_2.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

7.2.16.35_2.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

7.2.16.35_2.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

Other recensions (1)

Linked texts (1)