Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 7.2.30: triṃśo'dhyāyaḥ | śaivānāṃ kāmyakarmavarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 7.2.30

Language
Sanskrit

Contents

triṃśo'dhyāyaḥ | śaivānāṃ kāmyakarmavarṇanam

7.2.30.1

tatrādau śivayoḥ pārśve dakṣiṇe vāmataḥ kramāt |
gandhādyairarcayet pūrvaṃ devau herambaṣaṇmukhau ||

7.2.30.2

tato brahmāṇi parita īśānādi yathākramam |
saśaktikāni sadyāntaṃ prathamāvaraṇe yajet ||

7.2.30.3

ṣaḍaṅgānyapi tatraiva hṛdayādīnyanukramāt |
śivasya ca śivāyāśca vāhneyādi samarcayet ||

7.2.30.4

tatra vāmādikān rudrānaṣṭau vāmādiśaktibhiḥ |
arcayedvā na vā paścātpūrvādiparitaḥ kramāt ||

7.2.30.5

prathamāvaraṇaṃ proktaṃ mayā te yadunandana |
dvitīyāvaraṇaṃ prītyā procyate śraddhayā śṛṇu ||

7.2.30.6

anantaṃ pūrvadikpatre tacchaktiṃ tasya vāmataḥ |
sūkṣmaṃ dakṣiṇadikpatre saha śaktyā samarcayet ||

7.2.30.7

tataḥ paścimadikpatre saha śaktyā śivottamam |
tathaivottaradikpatre caikanetraṃ samarcayet ||

7.2.30.8

ekarudraṃ ca tacchaktiṃ paścādīśadale'rcayet |
trimūrtiṃ tasya śaktiṃ ca pūjayedagnidigdale ||

7.2.30.9

śrīkaṇṭhaṃ nairṛte patre tacchaktiṃ tasya vāmataḥ |
tathaiva mārute patre śikhaṇḍīśaṃ samarcayet ||

7.2.30.10

dvitīyāvaraṇe cejyāḥ sarvartaścakravartinaḥ |
tṛtīyāvaraṇe pūjyāḥ śaktibhiścāṣṭamūrtayaḥ ||

7.2.30.11

aṣṭasu kramaśo dikṣu pūrvādiparitaḥ kramāt |
bhavaḥ śarvastatheśāno rudraḥ paśupatistataḥ ||

7.2.30.12

ugro bhīmo mahādeva ityaṣṭau mūrtayaḥ kramāt |
anantaraṃ tataścaiva mahādevādayaḥ kramāt |
śaktibhiḥ saha sampūjyāstatraikādaśamūrtayaḥ ||

7.2.30.13

mahādevaḥ śivo rudraḥ śaṅkaro nīlalohitaḥ |
īśāno vijayo bhīmo devadevo bhavodbhavaḥ ||

7.2.30.14

kapardīśaśca kathyante tathaikādaśaśaktayaḥ |
tatrāṣṭau prathamaṃ pūjyāḥ vāhneyādi yathākramam ||

7.2.30.15

devadevaḥ pūrvapatre īśānaṃ cāgnigocare |
bhavodbhavastayormadhye kapālīśastataḥ param ||

7.2.30.16

tasminnāvaraṇe bhūyo vṛṣendraṃ purato yajet |
nandinaṃ dakṣiṇe tasya mahākālaṃ tathottare ||

7.2.30.17

śāstāraṃ vahnidikpatre mātṛrdakṣiṇadigdale |
gajāsyaṃ nairṛte patre ṣaṇmukhaṃ vāruṇe punaḥ ||

7.2.30.18

jyeṣṭhāṃ vāyudale gaurīmuttare caṇḍamaiśvare |
śāstṛnandīśayormadhye munīndraṃ vṛṣabhaṃ yajet ||

7.2.30.19

mahākālasyottarataḥ piṅgalaṃ tu samarcayet |
śāstṛmātṛsamūhasya madhye bhṛṅgīśvaraṃ tataḥ ||

7.2.30.20

mātṛvighneśamadhye tu vīrabhadraṃ samarcayet |
skandavighneśayormadhye yajeddevīṃ sarasvatīm ||

7.2.30.21

jyeṣṭhākumārayormadhye śriyaṃ śivapadārcitām |
jyeṣṭhāgaṇāmbayormadhye mahāmoṭīṃ samarcayet ||

7.2.30.22

gaṇāmbācaṇḍayormadhye devīṃ durgāṃ prapūjayet |
atraivāvaraṇe bhūyaḥ śivānucarasaṃhatim ||

7.2.30.23

rudraprathamabhūtākhyāṃ vividhāṃ ca saśaktikām |
śivāyāśca sakhīvargaṃ japeddhyātvā samāhitaḥ ||

7.2.30.24

evaṃ tṛtīyāvaraṇaṃ vitate pūjite sati |
caturthāvaraṇaṃ dhyātvā bahistasya samarcayet ||

7.2.30.25

bhānuḥ pūrvadale pūjyo dakṣiṇe caturānanaḥ |
rudro varuṇadikpatre viṣṇuruttaradigdale ||

7.2.30.26

caturṇāmapi devānāṃ pṛthagāvaraṇānyatha |
tasyāṅgāni ṣaḍevādau dīptādyābhiśca śaktibhiḥ ||

7.2.30.27

dīptā sūkṣmā jayā bhadrā vibhūtirvimalā kramāt |
amoghā vidyutā caiva pūrvādiparitaḥ sthitāḥ ||

7.2.30.28

dvitīyāvaraṇe pūjyāścatasro mūrtayaḥ kramāt |
pūrvādyuttaraparyantāḥ śaktayaśca tataḥ param ||

7.2.30.29

ādityo bhāskaro bhānū raviścetyanupūrvaśaḥ |
arko brahmā tathā rudro viṣṇuścaite vivasvataḥ ||

7.2.30.30

vistārā pūrvadigbhāge sutārā dakṣiṇe sthitā |
bodhanī paścime bhāge āpyāyinyuttare punaḥ ||

7.2.30.31

uṣāṃ prabhāṃ tathā prājñāṃ sandhyāmapi tataḥ param |
aiśānādiṣu vinyasya dvitīyāvaraṇe yajet ||

7.2.30.32

somamaṅgārakaṃ caiva budhaṃ buddhimatāṃ varam |
bṛhaspatiṃ bṛhadbuddhiṃ bhārgavaṃ tejasāṃ nidhim ||

7.2.30.33

śanaiścaraṃ tathā rāhuṃ ketuṃ dhūmraṃ bhayaṅkaram |
samantato yajedetāṃstṛtīyāvaraṇe kramāt ||

7.2.30.34

athavā dvādaśādityān dvitīyāvaraṇe yajet |
tṛtīyāvaraṇe caiva rāśīndvādaśa pūjayet ||

7.2.30.35

saptasapta gaṇāṃścaiva bahistasya samantataḥ |
ṛṣīndevāṃśca gandharvānpannagānapsarogaṇān ||

7.2.30.36

grāmaṇyaśca tathā yakṣānyātudhānāṃstathā hayān |
saptacchandomayāṃścaiva vālakhilyāṃśca pūjayet ||

7.2.30.37

evaṃ tṛtīyāvaraṇe samabhyarcya divākaram |
brahmāṇamarcayetpaścāt tribhirāvaraṇaiḥ sahaḥ ||

7.2.30.38

hiraṇyagarbhaṃ pūrvasyāṃ virājaṃ dakṣiṇe tataḥ |
kālaṃ paścimadigbhāge puruṣaṃ cottare yajet ||

7.2.30.39

hiraṇyagarbhaḥ prathamo brahmā kamalasannibhaḥ |
kālo jātyañjanaprakhyaḥ puruṣaḥ sphaṭikopamaḥ ||

7.2.30.40

triguṇo rājasaścaiva tāmasaḥ sāttvikastathā |
catvāra ete kramaśaḥ prathamāvaraṇe sthitāḥ ||

7.2.30.41

dvitīyāvaraṇe pūjyāḥ pūrvādiparitaḥ kramāt |
sanatkumāraḥ sanakaḥ sanandaśca sanātanaḥ ||

7.2.30.42

tṛtīyāvaraṇe paścādarcayecca prajāpatīn |
aṣṭau pūrvāśca pūrvādau trīn prākpaścādanukramāt ||

7.2.30.43

dakṣo rucirbhṛguścaiva marīciśca tathāṅgirāḥ |
pulastyaḥ pulahaścaiva kraturatriśca kaśyapaḥ ||

7.2.30.44

vasiṣṭhaśceti vikhyātāḥ prajānāṃ patayastvime |
teṣāṃ bhāryyāśca taiḥ sārddhaṃ pūjanīyā yathākramam ||

7.2.30.45

prasūtiśca tathā''kūtiḥ khyātiḥ sambhūtireva ca |
dhṛtiḥ smṛtiḥ kṣamā caiva sannatiścānasūyakā ||

7.2.30.46

devamātārundhatī ca sarvāḥ khalu pativratāḥ |
śivārcanaratā nityaṃ śrīmatyaḥ priyadarśanāḥ ||

7.2.30.47

prathamāvaraṇe vedāṃścaturo vā prapūjayet |
itihāsapurāṇāni dvitīyāvaraṇe punaḥ ||

7.2.30.48

tṛtīyāvaraṇe paścāddharmaśāstrapuraḥsarāḥ |
vaidikyo nikhilā vidyāḥ pūjyā eva samantataḥ ||

7.2.30.49

pūrvādipurato vedāstadanye tu yathāruci |
aṣṭadhā vā caturdhā vā kṛtvā pūjāṃ samantataḥ ||

7.2.30.50

evaṃ brahmāṇamabhyarcya tribhirāvaraṇairyutam |
dakṣiṇe paścime paścād rudraṃ sāvaraṇaṃ yajet ||

7.2.30.51

tasya brahmaṣaḍaṅgāni prathamāvaraṇaṃ smṛtam |
dvitīyāvaraṇaṃ caiva vidyeśvaramayaṃ tathā ||

7.2.30.52

tṛtīyāvaraṇe bhedo vidyate sa tu kathyate |
catasro mūrtayastasya pūjyāḥ pūrvāditaḥ kramāt ||

7.2.30.53

triguṇāḥ sakalo devaḥ purastācchivasaṃjñakaḥ |
rājaso dakṣiṇe brahmā sṛṣṭikṛtpūjyate bhavaḥ ||

7.2.30.54

tāmasaḥ paścime cāgniḥ pūjyaḥ saṃhārako haraḥ |
sāttvikaḥ sukhakṛtsaumye viṣṇurviśvapatirmṛḍaḥ ||

7.2.30.55

evaṃ paścimadigbhāge śambhoḥ ṣaḍviṃśakaṃ śivam |
samabhyarcyottare pārśve tato vaikuṇṭhamarcayet ||

7.2.30.56

vāsudevaṃ puraskṛtvā prathamāvaraṇe yajet |
aniruddhaṃ dakṣiṇataḥ pradyumnaṃ paścime tataḥ ||

7.2.30.57

saumye saṅkarṣaṇaṃ paścād vyatyastau vā yajedimau |
prathamāvaraṇaṃ proktaṃ dvitīyāvaraṇaṃ śubham ||

7.2.30.58

matsyaḥ kūrmo varāhaśca narasiṃho'tha vāmanaḥ |
rāmaścānyatamaḥ kṛṣṇo bhavānaśvamukho'pi ca ||

7.2.30.59

tṛtīyāvaraṇe cakraṃ pūrvabhāge samarcayet |
nārāyaṇākhyāṃ yāmye'straṃ kvacidavyāhataṃ yajet ||

7.2.30.60

paścime pāñcajanyaṃ ca śārṅgaṃ dhanurathottare |
evaṃ tryāvaraṇaiḥ sākṣādviśvākhyāṃ paramaṃ harim ||

7.2.30.61

mahāviṣṇuṃ sadāviṣṇuṃ mūrttīkṛtya samarcayet |
itthaṃ viṣṇoścaturvyūhakramānmūrticatuṣṭayam |
pūjayitvā ca tacchaktīścatasraḥ pujayetkramāt ||

7.2.30.62

prabhāmāgneyadigbhāge nairṛte tu sarasvatīm |
gaṇāmbikāṃ ca vāyavye lakṣmīṃ raudre samarcayet ||

7.2.30.63

evaṃ bhānvādimūrttīnāṃ tacchaktīnāmanantaram |
pūjāṃ vidhāya lokeśāṃstatraivāvaraṇe yajet ||

7.2.30.64

indramagniṃ yamaṃ caiva nirṛtiṃ varuṇaṃ tathā |
vāyuṃ somaṃ kuberaṃ ca paścādīśānamarcayet ||

7.2.30.65

evaṃ caturthāvaraṇaṃ pūjayitvā vidhānataḥ |
āyudhāni maheśasya paścād brāhye samarcayet ||

7.2.30.66

śrīmat triśūlamaiśāne vajraṃ māhendradiṅmukhe |
paraśuṃ vahnidigbhāge yāmye sāyakamarcayet ||

7.2.30.67

nairṛte tu yajetkhaḍgaṃ pāśaṃ vāruṇagocare |
aṅkuśaṃ mārute bhāge pinākaṃ cottare yajet ||

7.2.30.68

paścimābhimukhaṃ raudraṃ kṣetrapālaṃ samarcayet |
pañcamāvaraṇaṃ caiva sampūjyānantaraṃ bahiḥ ||

7.2.30.69

sarvāvaraṇadevānāṃ bahirvā pañcame'thavā |
pañcame mātṛbhiḥ sārddhaṃ mahokṣaṃ purato yajet ||

7.2.30.70

tataḥ samantataḥ pūjyāḥ sarvā vai devayonayaḥ |
khecarā ṛṣayaḥ siddhā daityā yakṣāśca rākṣasāḥ ||

7.2.30.71

anantādyāśca nāgendrā nāgaistattatkulodbhavaiḥ |
ḍākinī bhūtavetālapretabhairavanāyakāḥ ||

7.2.30.72

pātālavāsinaścānye nānāyonisamudbhavāḥ |
nadyaḥ samudrā girayaḥ kānanāni sarāṃsi ca ||

7.2.30.73

paśavaḥ pakṣiṇo vṛkṣāḥ kīṭādyāḥ kṣudrayonayaḥ |
narāśca vividhākārā mṛgāśca kṣudrayonayaḥ ||

7.2.30.74

bhuvanānyantaraṇḍasya tato brahmāṇḍakoṭayaḥ |
bahiraṇḍānyasaṅkhyāni bhuvanāni sahādhipaiḥ ||

7.2.30.75

brahmāṇḍādhārakā rudrā daśadikṣu vyavasthitāḥ |
yadgauṇaṃ yacca māmeyaṃ yadvā śāktaṃ tataḥ param ||

7.2.30.76

yatkiñcidasti śabdasya vācyaṃ cidacidātmakam |
tatsarvaṃ śivayoḥ pārśve buddhvā sāmānyato yajet ||

7.2.30.77

kṛtāñjalipuṭāḥ sarve'cintyāḥ smitamukhāstathā |
prītyā samprekṣamāṇāśca devaṃ devīṃ ca sarvadā ||

7.2.30.78

itthamāvaraṇābhyarcāṃ kṛtvā vikṣepaśāntaye |
punarabhyarcya deveśaṃ pañcākṣaramudīrayet ||

7.2.30.79

nivedayettataḥ paścācchivayoramṛtopamam |
suvyañjanasamāyuktaṃ śuddhaṃ cāru mahācarum ||

7.2.30.80

dvātriṃśadāḍhakairmukhyamadhamaṃ tvāḍhakāvaram |
sādhayitvā yathāsampacchraddhayā vinivedayet ||

7.2.30.81

tato nivedya pānīyaṃ tāmbūlaṃ copadaṃśakaiḥ |
nīrājanādikaṃ kṛtvā pūjāśeṣaṃ samāpayet ||

7.2.30.82

bhogopayogyadravyāṇi viśiṣṭānyeva sādhayet |
vittaśāṭhyaṃ na kurvīta bhaktimānvibhave sati ||

7.2.30.83

śaṭhasyopekṣakasyāpi vyaṅgaṃ caivānutiṣṭhataḥ |
na phalantyeva karmāṇi kāmyānīti satāṃ kathā ||

7.2.30.84

tasmātsamyagupekṣāṃ ca tyaktvā sarvāṅgayogataḥ |
kuryātkāmyāni karmāṇi phalasiddhiṃ yadīcchati ||

7.2.30.85

itthaṃ pūjāṃ samāpyātha devaṃ devīṃ praṇamya ca |
bhaktyā manaḥ samādhāya paścātstotramudīrayet ||

7.2.30.86

tataḥ stotramupāsyānte tvaṣṭottaraśatāvarām |
japetpañcākṣarīṃ vidyāṃ sahasrottaramutsukaḥ ||

7.2.30.87

vidyāpūjāṃ guroḥ pūjāṃ kṛtvā paścādyathākramam |
yathodayaṃ yathāśraddhaṃ sadasyānapi pūjayet ||

7.2.30.88

tata udvāsya deveśaṃ sarvairāvaraṇaiḥ saha |
maṇḍalaṃ gurave dadyādyāgopakaraṇaiḥ saha ||

7.2.30.89

śivāśritebhyo vā dadyātsarvamevānupūrvaśaḥ |
athavā tacchivāyaiva śivakṣetre samarpayet ||

7.2.30.90

śivāgnau vā yajeddevaṃ homadravyaiśca saptabhiḥ |
samabhyarcya yathānyāyaṃ sarvāvaraṇadevatāḥ ||

7.2.30.91

eṣa yogeśvaro nāma triṣu lokeṣu viśrutaḥ |
na tasmādadhikaḥ kaścidyāgo'sti bhuvane kvacit ||

7.2.30.92

na tadasti jagatyasminnasādhyaṃ yadanena tu |
aihikaṃ vā phalaṃ kiñcidāmuṣmikaphalaṃ tu vā ||

7.2.30.93

idamasya phalaṃ nedamiti naiva niyamyate |
śreyorūpasya kṛtsnasya tadidaṃ śreṣṭasādhanam ||

7.2.30.94

idaṃ na śakyate vaktuṃ puruṣeṇa yadarcyate |
cintāmaṇerivaitasmāttattena prāpyate phalam ||

7.2.30.95

tathāpi kṣudramuddiśya phalaṃ naitatprayojayet |
laghvarthī mahato yasmātsvayaṃ laghutaro bhavet ||

7.2.30.96

mahadvā phalamalpaṃ vā kṛtaṃ cetkarma sidhyati |
mahādevaṃ samuddiśya kṛtaṃ karma prayujyatām ||

7.2.30.97

tasmādananyalabhyeṣu śatrumṛtyuñjayādiṣu |
phaleṣu dṛṣṭādṛṣṭeṣu kuryyādetadvicakṣaṇaḥ ||

7.2.30.98

mahatsvapi ca pāpeṣu mahārogabhayādiṣu |
durbhikṣādiṣu śāntyarthaṃ śāntiṃ kuryyādanena tu ||

7.2.30.99

bahunā kiṃ pralāpena mahāvyāpannivārakam |
ātmīyamastraṃ śaivānāmidamāha maheśvaraḥ ||

7.2.30.100

tasmāditaḥ paraṃ nāsti paritrāṇamihātmanaḥ |
iti matvā prayuñjānaḥ karmedaṃ śubhamaśnute ||

7.2.30.101

stotramātraṃ śucirbhūtvā yaḥ paṭhetsusamāhitaḥ |
so'pyabhīṣṭatamādarthādaṣṭāṃśaphalamāpnuyāt ||

7.2.30.102

arthaṃ tasyānusandhāya parvaṇyanaśanaḥ paṭhet |
aṣṭāmyāṃ vā caturdaśyāṃ phalamarddhaṃ samāpnuyāt ||

7.2.30.103

yastvarthamanusandhāya parvādiṣu tathā vratī |
māsamekaṃ japetstotraṃ sa kṛtsnaṃ phalamāpnuyāt ||

7.2.30.103.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe śaivānāṃ kāmyakarmavarṇanaṃ nāma triṃśo'dhyāyaḥ ||

7.2.30.103.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

7.2.30.103.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

7.2.30.103.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

Other recensions (1)