Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 7.2.36: ṣaṭtriṃśo'dhyāyaḥ | pratiṣṭhāvidhivarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 7.2.36

Language
Sanskrit

Contents

ṣaṭtriṃśo'dhyāyaḥ | pratiṣṭhāvidhivarṇanam

7.2.36.1

śrīkṛṣṇa uvāca |
bhagavan śrotumicchāmi pratiṣṭhāvidhimuttamam |
liṅgasyāpi ca berasya śivena vihitaṃ yathā ||

7.2.36.2

upamanyuruvāca |
anātmapratikūle tu divase śuklapakṣake |
śivaśāstroktamārgeṇa kuryālliṅgaṃ pramāṇavat ||

7.2.36.3

svīkṛtyātha śubhasthānaṃ bhūparīkṣāṃ vidhāya ca |
daśopacārānkurvīta lakṣaṇoddhārapūrvakān ||

7.2.36.4

teṣāṃ daśopacārāṇāṃ pūrvaṃ pūjya vināyakam |
sthānaśuddhyādikaṃ kṛtvā liṅgaṃ snānālayaṃ nayet ||

7.2.36.5

śalākayā kāñcanayā kuṅkumādirasāktayā |
lakṣitaṃ lakṣaṇaṃ śilpaśāstreṇa vilikhettataḥ ||

7.2.36.6

aṣṭamṛtsalilairvātha pañcamṛtsalilaistathā |
liṅgaṃ piṇḍikayā sārddhaṃ pañcagavyaiśca śodhayet ||

7.2.36.7

savedikaṃ samabhyarcya divyādyaṃ tu jalāśayam |
nītvādhivāsayettatra liṅgaṃ piṇḍikayā saha ||

7.2.36.8

adhivāsālaye śuddhe sarvaśobhāsamanvite |
satoraṇe sāvaraṇe darbhamālāsamāvṛte ||

7.2.36.9

diggajāṣṭakasampanne dikpālāṣṭaghaṭānvite |
aṣṭamaṅgalakairyukte kṛtadikpālakārcite ||

7.2.36.10

taijasaṃ dāravaṃ vāpi kṛtvā padmāsanāṅkitam |
vinyasenmadhyatastatra vipulaṃ pīṭhakālayam ||

7.2.36.11

dvārapālān samabhyarcya bhadrādīṃścaturaḥkramāt |
subhadraśca vibhadraśca sunandaśca vinandakaḥ ||

7.2.36.12

snāpayitvā samabhyarcya liṅgaṃ vedikayā saha |
sakūrcābhyāṃ tu vastrābhyāṃ samāveṣṭya samantataḥ ||

7.2.36.13

prāpayya śanakaistoyaṃ pīṭhikopari śāyayet |
prāk śiraskamadhaḥ sūtraṃ piṇḍikāṃ cāsya paścime ||

7.2.36.14

sarvamaṅgalasaṃyuktaṃ liṅgaṃ tatrādhivāsayet |
pañcarātraṃ trirātraṃ vāpyekarātramathāpi vā ||

7.2.36.15

visṛjya pūjitaṃ tatra śodhayitvā ca pūrvavat |
sampūjyotsavamārgeṇa śayanālayamānayet ||

7.2.36.16

tatrāpi śayanasthānaṃ kuryāt maṇḍalamadhyataḥ |
śuddhairjalaiḥ snāpayitvā liṅgamabhyarcayetkramāt ||

7.2.36.17

aiśānyāṃ padmamālikhya śuddhalipte mahītale |
śivakumbhaṃ śodhayitvā tatrāvāhya śivaṃ yajet ||

7.2.36.18

vedīmadhye sitaṃ padmaṃ parikalpya vidhānataḥ |
tasya paścimataścāpi caṇḍikāpadmamālikhet ||

7.2.36.19

kṣaumādyairvāhatairvastraiḥ puṣpairdarbhairathāpi vā |
prakalpya śayanaṃ tasmin hemapuṣpaṃ vinikṣipet ||

7.2.36.20

tatra liṅgaṃ samānīya sarvamaṅgalaniḥsvanaiḥ |
raktena vastrayugmena sakūrcena samantataḥ ||

7.2.36.21

saha piṇḍikayāveṣṭya śāyayecca yathā purā |
purastātpadmamālikhya taddaleṣu yathākramam ||

7.2.36.22

vidyeśakalaśānnyasyenmadhye śaivīṃ ca varddhanīm |
parītya padmatritayaṃ juhuyurdvijasattamāḥ ||

7.2.36.23

te cāṣṭamūrttayaḥ kalpyāḥ pūrvādiparitaḥ sthitāḥ |
catvāraścātha vā dikṣu svadhyetāraḥ sajāpakāḥ ||

7.2.36.24

juhuyuste virañcyādyāścatasro mūrtayaḥ smṛtāḥ |
deśikaḥ prathamaṃ teṣāmaiśānyāṃ paścime'tha vā ||

7.2.36.25

pradhānahomaṃ kurvīta saptadravyairyathākramam |
ācāryāt pādamarddhaṃ vā juhuyuścāpare dvijāḥ ||

7.2.36.26

pradhānamekamevātra juhuyādatha vā guruḥ |
pūrvaṃ pūrṇāhutiṃ hutvā ghṛtenāṣṭottaraṃ śatam ||

7.2.36.27

mūrdhni mūlena liṅgasya śivahastaṃ pravinyaset |
śatamarddhaṃ tadarddhaṃ vā kramād dravyaiśca saptabhiḥ ||

7.2.36.28

hutvā hutvā spṛśelliṅgaṃ vedikāṃ ca punaḥ punaḥ |
pūrṇāhutiṃ tato hutvā kramāddadyācca dakṣiṇām ||

7.2.36.29

ācāryāt pādamarddhaṃ vā hotṛṇāṃ sthapaterapi |
tadarddhaṃ deyamanyebhyaḥ sadasyebhyaśca śaktitaḥ ||

7.2.36.30

tataḥ śvabhre vṛṣaṃ haimaṃ kūrcaṃ vāpi niveśya ca |
mṛdambhasā pañcagavyaiḥ punaḥ śuddhajalena ca ||

7.2.36.31

śodhitāṃ candanāliptāṃ śvabhre brahmaśilāṃ kṣipet |
karanyāsaṃ tataḥ kṛtvā navabhiḥ śaktināmabhiḥ ||

7.2.36.32

haritālādidhātūṃśca bījagandhauṣadhairapi |
śivaśāstroktavidhinā kṣiped brahmaśilopari ||

7.2.36.33

pratiliṅgaṃ tu saṃsthāpya kṣīravṛkṣasamudbhavam |
sthitaṃ buddhvā tadutsṛjya liṅgaṃ brahmaśilāpari ||

7.2.36.34

prāgudakpravarāṃ kiñcit sthāpayenmūlavidyayā |
piṇḍikāṃ cātha saṃyojya śāktaṃ mūlamanusmaran ||

7.2.36.35

bandhanaṃ bandhakadravyaiḥ kṛtvā sthānaṃ viśodhya ca |
dattvā cārghyaṃ ca puṣpāṇi kuryuryavanikāṃ punaḥ ||

7.2.36.36

yathāyogyaṃ niṣekādi liṅgasya puratastadā |
ānīya śayanasthānātkalaśānvinyasetkramāt ||

7.2.36.37

mahāpūjāmathārabhya sampūjya kalaśāndaśa |
śivamantramanusmṛtya śivakumbhajalāntare ||

7.2.36.38

aṅguṣṭhānāmikāyogādādāya tamudīrayet |
nyasedīśānabhāgasya madhye liṅgasya mantravit ||

7.2.36.39

śaktiṃ nyasettathā vidyāṃ vidyeśāṃśca yathākramam |
liṅgamūle śivajalaistato liṅgaṃ niṣecayet ||

7.2.36.40

varddhanyā piṇḍikāṃ liṅgaṃ vidyeśakalaśaiḥ punaḥ |
abhiṣicyāsanaṃ paścādādhārādyaṃ prakalpayet ||

7.2.36.41

kṛtvā pañcakalānyāsaṃ dīptaṃ liṅgamanusmaret |
āvāhayet śivau sākṣāt prāñjaliḥ prāgudaṅmukhaḥ ||

7.2.36.42

vṛṣādhirājamāruhya vimānaṃ vā nabhastalāt |
alaṅkṛtaṃ sahāyāntaṃ devyā devamanusmaran |
sarvābharaṇaśobhāḍhyaṃ sarvamaṅgalaniḥsvanaiḥ ||

7.2.36.43

brahmaviṣṇumaheśārkaśakrādyairdevadānavaiḥ |
ānandaklinnasarvāṅgairvinyastāñjalimastakaiḥ ||

7.2.36.44

stuvadbhireva nṛtyadbhirnamadbhirabhito vṛtam |
tataḥ pañcopacāraiśca kṛtvā pūjāṃ samāpayet ||

7.2.36.45

nātaḥ parataraḥ kaścidvidhiḥ pañcopacārakāt |
pratiṣṭhāṃ liṅgavatkuryāt pratimāsvapi sarvataḥ ||

7.2.36.46

lakṣaṇoddhārasamaye kāryaṃ nayanamocanam |
jalādhivāse śayane śāyayettāṃstvadhomukhīm ||

7.2.36.47

kumbhodaśāyitāṃ mantrairhṛdi tāṃ sanniyojayet |
kṛtālayāṃ parāmāhuḥ pratiṣṭhāmakṛtālayāt ||

7.2.36.48

śaktaḥ kṛtālayaḥ paścāt pratiṣṭhāvidhimācaret |
aśaktaścetpratiṣṭhāpya liṅgaṃ beramathāpi vā ||

7.2.36.49

śakteranuguṇaṃ paścāt prakurvīta śivālayam |
gṛhārcāṃ ca punarvakṣye pratiṣṭhāvidhimuttamam ||

7.2.36.50

kṛtvā kanīyasaṃ beraṃ liṅgaṃ vā lakṣaṇānvitam |
ayane cottare prāpte śuklapakṣe śubhe dine ||

7.2.36.51

vedīṃ kṛtvā śubhe deśe tatrābjaṃ pūrvavallikhet |
vikīrya patrapuṣpādyairmadhye kumbhaṃ nidhāya ca ||

7.2.36.52

paritastasya caturaḥ kalaśān dikṣu vinyaset |
pañca brahmāṇi tadbījaisteṣu pañcasu pañcabhiḥ ||

7.2.36.53

nyasya sampūjya mudrādi darśayitvābhirakṣya ca |
viśodhya liṅgaṃ beraṃ vā mṛttoyādyairyathā purā ||

7.2.36.54

sthāpayetpuṣpasañchannamuttarasthe varāsane |
nidhāya puṣpaṃ śirasi prokṣayet prokṣaṇījalaiḥ ||

7.2.36.55

samabhyarcya punaḥ puṣpairjayaśabdādipūrvakam |
kumbhairīśānavidyāntaiḥ snāpayenmūlavidyayā ||

7.2.36.56

tataḥ pañcakalānyāsaṃ kṛtvā pūjāṃ ca pūrvavat |
nityamārādhayettatra devyā devaṃ trilocanam ||

7.2.36.57

ekamevātha vā kumbhaṃ mūrtimantrasamanvitam |
nyasya padmāntare sarvaṃ śeṣaṃ pūrvavadācaret ||

7.2.36.58

atyantopahataṃ liṅgaṃ viśodhya sthāpayetpunaḥ |
samprokṣayedupahataṃ manāgupahataṃ yajet ||

7.2.36.59

liṅgāni bāṇasaṃjñāni sthāpanīyāni vā na vā |
tāni pūrvaṃ śivenaiva saṃskṛtāni yatastataḥ ||

7.2.36.60

śeṣāṇi sthāpanīyāni yāni dṛṣṭāni bāṇavat |
svayamudbhūtaliṅge ca divye cārṣe tathaiva ca ||

7.2.36.61

apīṭhe pīṭhamāveśya kṛtvā samprokṣaṇaṃ vidhim |
yajettatra śivaṃ teṣāṃ pratiṣṭhā na vidhīyate ||

7.2.36.62

dagdhaṃ ślathaṃ kṣatāṅgaṃ ca kṣipelliṅgaṃ jalāśaye |
sandhānayogyaṃ sandhāya pratiṣṭhāvidhimācaret ||

7.2.36.63

berādvā vikalālliṅgāddevapūjāpuraḥsaram |
udvāsya hṛdi sandhānaṃ tyāgaṃ vā yuktamācaret ||

7.2.36.64

ekāhapūjāvihatau kuryād dviguṇamarcanam |
dvirātre ca mahāpūjāṃ samprokṣaṇamataḥ param ||

7.2.36.65

māsādūrdhvamanekāhaṃ pūjā yadi vihanyate |
pratiṣṭhā procyate kaiścitkaiścitsamprokṣaṇakramaḥ ||

7.2.36.66

samprokṣaṇe tu liṅgāderdevamudvāsya pūrvavat |
aṣṭapañcakrameṇaiva snāpayitvā mṛdambhasā ||

7.2.36.67

gavāṃ rasaiśca saṃsnāpya darbhatoyairviśodhya ca |
prokṣayetprokṣaṇītoyairmūlenāṣṭottaraṃ śatam ||

7.2.36.68

sapuṣpaṃ sakuśaṃ pāṇiṃ nyasya liṅgasya mastake |
pañcavāraṃ japenmūlamaṣṭottaraśatottaram ||

7.2.36.69

tato mūlena mūrddhādipīṭhāntaṃ saṃspṛśedapi |
pūjāṃ ca mahatīṃ kuryāddevamāvāhya pūrvavat ||

7.2.36.70

alabdhe sthāpite liṅge śivasthāne jale'tha vā |
vahnau ravau tathā vyomni bhagavantaṃ śivaṃ yajet ||

7.2.36.70.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe pratiṣṭhāvidhivarṇanaṃ nāma ṣaṭtriṃśo'dhyāyaḥ ||

7.2.36.70.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

7.2.36.70.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

7.2.36.70.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

Other recensions (1)

Linked texts (3)