Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 7.2.39: ekonacatvāriṃśo'dhyāyaḥ | śaivayogavarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 7.2.39

Language
Sanskrit

Contents

ekonacatvāriṃśo'dhyāyaḥ | śaivayogavarṇanam

7.2.39.1

upamanyuruvāca |
śrīkaṇṭhanāthaṃ smaratāṃ sadyaḥ sarvārthasiddhayaḥ |
prasidhyantīti matvaike taṃ vai dhyāyanti yoginaḥ ||

7.2.39.2

sthityarthaṃ manasaḥ kecitsthūladhyānaṃ prakurvate |
sthūle tu niścalaṃ ceto bhavetsūkṣme tu tatsthiram ||

7.2.39.3

śive tu cintite sākṣātsarvāḥ sidhyanti siddhayaḥ |
mūrtyantareṣu dhyāteṣu śivarūpaṃ vicintayet ||

7.2.39.4

lakṣayenmanasaḥ sthairyaṃ tattaddhyāyetpunaḥ punaḥ |
dhyānamādau saviṣayaṃ tato nirviṣayaṃ jaguḥ ||

7.2.39.5

tatra nirviṣayaṃ dhyānaṃ nāstītyeva satāṃ matam |
buddherhi santatiḥ kāciddhyānamityabhidhīyate ||

7.2.39.6

tena nirviṣayā buddhiḥ kevaleha pravartate |
tasmātsaviṣayaṃ dhyānaṃ bālārkakiraṇāśrayam ||

7.2.39.7

sūkṣmāśrayaṃ nirviṣayaṃ nāparaṃ paramārthataḥ |
yadvā saviṣayaṃ dhyānaṃ tatsākārasamāśrayam ||

7.2.39.8

nirākārātmasaṃvittirdhyānaṃ nirviṣayaṃ matam |
nirbījaṃ ca sabījaṃ ca tadeva dhyānamucyate ||

7.2.39.9

nirākāraśrayatvena sākārāśrayatastathā |
tasmātsaviṣayaṃ dhyānamādau kṛtvā sabījakam ||

7.2.39.10

ante nirviṣayaṃ kuryānnirbījaṃ sarvasiddhaye |
prāṇāyāmena sidhyanti devyāḥ śāntyādayaḥ kramāt ||

7.2.39.11

śāntiḥ praśāntirdīptiśca prasādaśca tataḥ param |
śamaḥ sarvāpadāṃ caiva śāntirityabhidhīyate ||

7.2.39.12

tamaso'ntarbahirnāśaḥ praśāntiḥ parigīyate |
bahirantaḥprakāśo yo dīptirityabhidhīyate ||

7.2.39.13

svasthatā yā tu sā buddheḥ prasādaḥ parikīrtitaḥ |
kāraṇāni ca sarvāṇi sabāhyābhyantarāṇi ca ||

7.2.39.14

buddheḥ prasādataḥ kṣipraṃ prasannāni bhavantyuta |
dhyātā dhyānaṃ tathā dhyeyaṃ yadvā dhyānaprayojanam |
etaccatuṣṭayaṃ jñātvā dhyātā dhyānaṃ samācaret ||

7.2.39.15

jñānavairāgyasampanno nityamavyagramānasaḥ |
śraddadhānaḥ prasannātmā dhyātā sadbhirudāhṛtaḥ ||

7.2.39.16

dhyai cintāyāṃ smṛto dhātuḥ śivacintā muhurmuhuḥ ||

7.2.39.17

yogābhyāsastathālpo'pi yathā pāpaṃ vināśayet |
dhyāyataḥ kṣaṇamātraṃ vā śraddhayā parameśvaram ||

7.2.39.18

avyākṣiptena manasā dhyānamityabhidhīyate ||

7.2.39.19

buddhipravāharūpasya dhyānasyāsyāvalambanam |
dhyeyamityucyate sadbhistacca sāmbaḥ svayaṃ śivaḥ ||

7.2.39.20

vimuktipratyayaṃ pūrṇamaiśvaryaṃ cāṇimādikam |
śivadhyānasya pūrṇasya sākṣāduktaṃ prayojanam ||

7.2.39.21

yasmātsaukhyaṃ ca mokṣaṃ ca dhyānādubhayamāpnuyāt |
tasmātsarvaṃ parityajya dhyānayukto bhavennaraḥ ||

7.2.39.22

nāsti dhyānaṃ vinā jñānaṃ nāsti dhyānamayoginaḥ |
dhyānaṃ jñānaṃ ca yasyāsti tīrṇastena bhavārṇavaḥ ||

7.2.39.23

jñānaṃ prasannamekāgramaśeṣopādhivarjitam |
yogābhyāsena yuktasya yoginasveva sidhyati ||

7.2.39.24

prakṣīṇāśeṣapāpānāṃ jñāne dhyāne bhavenmatiḥ |
pāpopahatabuddhīnāṃ tadvārtāpi sudurlabhā ||

7.2.39.25

yathā vahnirmahādīptaḥ śuṣkamārdraṃ ca nirdahet |
tathā śubhāśubhaṃ karma dhyānāgnirdahate kṣaṇāt ||

7.2.39.26

atyalpo'pi yathā dīpaḥ sumahannāśayettamaḥ |
yogābhyāsastathālpo'pi mahāpāpaṃ vināśayet ||

7.2.39.27

dhyāyataḥ kṣaṇamātraṃ vā śraddhayā parameśvaram |
yadbhavet sumahacchreyastasyānto naiva vidyate ||

7.2.39.28

nāsti dhyānasamaṃ tīrthaṃ nāsti dhyānasamaṃ tapaḥ |
nāsti dhyānasamo yajñastasmāddhyānaṃ samācaret ||

7.2.39.29

tīrthāni toyapūrṇāni devānpāṣāṇamṛṇmayān |
yogino na prapadyante svātmapratyayakāraṇāt ||

7.2.39.30

yogināṃ ca vapuḥ sūkṣmaṃ bhavetpratyakṣamaiśvaram |
yathā sthūlamayuktānāṃ mṛtkāṣṭhādyaiḥ prakalpitam ||

7.2.39.31

yathehāntaścarā rājñaḥ priyāḥ syurna bahiścarāḥ |
tathāntardhyānaniratāḥ priyāśśambhorna karmiṇaḥ ||

7.2.39.32

bahiṣkarā yathā loke nātīva phalabhoginaḥ |
dṛṣṭvā narendrabhavane tadvadatrāpi karmiṇaḥ ||

7.2.39.33

yadyantarā vipadyante jñānayogārthamudyataḥ |
yogasyodyogamātreṇa rudralokaṃ gamiṣyati ||

7.2.39.34

anubhūya sukhaṃ tatra sa jāto yogināṃ kule |
jñānayogaṃ punarlabdhvā saṃsāramativartate ||

7.2.39.35

jijñāsurapi yogasya yāṃ gatiṃ labhate naraḥ |
na tāṃ gatimavāpnoti sarvairapi mahāmakhaiḥ ||

7.2.39.36

dvijānāṃ vedaviduṣāṃ koṭiṃ sampūjya yatphalam |
bhikṣāmātrapradānena tatphalaṃ śivayogine ||

7.2.39.37

yajñāgnihotradāneṣu tīrthahomeṣu yatphalam |
yogināmannadānena tatsamastaṃ phalaṃ labhet ||

7.2.39.38

ye cāpavādaṃ kurvanti vimūḍhāḥ śivayoginām |
śrotṛbhiste prapadyante narakeṣvāmahīkṣayāt ||

7.2.39.39

sati śrotari vaktā syādapavādasya yoginām |
tasmācchrotā ca pāpīyāndaṇḍyaḥ sumahatāṃ mataḥ |
ye punaḥ satataṃ bhaktyā bhajanti śavayoginaḥ ||

7.2.39.40

te vidanti mahābhogānante yogaṃ ca śāṅkaram |
bhogārthibhirnaraistasmātsampūjyāḥ śivayoginaḥ ||

7.2.39.41

pratiśrayānnapānādyaiḥ śayyāprāvaraṇādibhiḥ |
yogadharmaḥ sasāratvādabhedyaḥ pāpamudgaraiḥ ||

7.2.39.42

vajratandulavajjñeyaṃ tathā pāpena yoginaḥ |
na lipyante ca tāpaughaiḥ padmapatraṃ yathāmbhasā ||

7.2.39.43

yasmindeśe vasennityaṃ śivayogarato muniḥ |
so'pi deśo bhavetpūtaḥ sa pūta iti kiṃ punaḥ ||

7.2.39.44

tasmātsarvaṃ parityajya kṛtyamanyadvicakṣaṇaḥ |
sarvaduḥkhaprahāṇāya śivayogaṃ samabhyaset ||

7.2.39.45

siddhayogaphalo yogī lokānāṃ hitakāmyayā |
bhogānbhuktvā yathākāmaṃ viharedvātra vartatām ||

7.2.39.46

athavā kṣudramityeva matvā vaiṣayikaṃ sukham |
tyaktvā virāgayogena svecchayā karma mucyatām ||

7.2.39.47

yastvāsannāṃ mṛtiṃ martyo dṛṣṭvāriṣṭaṃ ca bhūyasā |
sa yogārambhanirataḥ śivakṣetraṃ samāśrayet ||

7.2.39.48

sa tatra nivasanneva yadi dhīramanā naraḥ |
prāṇān vināpi rogādyaiḥ svayameva parityajet ||

7.2.39.49

kṛtvāpyanaśanaṃ caiva hutvā cāṅgaṃ śivānale |
kṣiptvā vā śivatīrtheṣu svadehamavagāhanāt ||

7.2.39.50

śivaśāstroktavidhivatprāṇānyastu parityajet |
sadya eva vimucyeta nātra kāryā vicāraṇā ||

7.2.39.51

rogādyairvātha vivaśaḥ śivakṣetraṃ samāśritaḥ |
mriyate yadi so'pyevaṃ mucyate nātra saṃśayaḥ ||

7.2.39.52

yathā hi maraṇaṃ śreṣṭhamuśantyanaśanādibhiḥ |
śāstraviśrambhadhīreṇa manasā kriyate yataḥ ||

7.2.39.53

śivanindārataṃ hatvā pīḍitaḥ svayameva vā |
yastyajeddustyajānprāṇānna sa bhūyaḥ prajāyate ||

7.2.39.54

śivanindārataṃ hantumaśakto yaḥ svayaṃ mṛtaḥ |
sadya eva pramucyeta triḥsaptakulasaṃyutaḥ ||

7.2.39.55

śivārthe yastyajetprāṇān śivabhaktārthameva vā |
na tena sadṛśaḥ kaścinmuktimārgasthito naraḥ ||

7.2.39.56

tasmācchīghratarā muktistasya saṃsāramaṇḍalāt |
eteṣvanyatamopāyaṃ kathamapyavalambya vā ||

7.2.39.57

ṣaḍadhvaśuddhiṃ vidhivatprāpto vā mriyate yadi |
paśūnāmiva tasyeha na kuryādaurdhvadaihikam ||

7.2.39.58

naivāśaucaṃ prapadyeta tatputrādirviśeṣataḥ |
śivacārārthamathavā śivavidyārthameva vā |
khanedvā bhuvi taddehaṃ dahedvā śucināgninā ||

7.2.39.59

kṣipedvāpsu śivāsveva tyajedvā kāṣṭhaloṣṭavat |
athainamapi coddiśya karma cetkartumīpsitam ||

7.2.39.60

kalyāṇameva kurvīta śaktyā bhaktāṃśca tarpayet |
dhanaṃ tasya bhajecchaivaḥ śaivī cettasya santatiḥ |
nāsti cettacchive dadyānnadadyātpaśusantatiḥ ||

7.2.39.60.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe śaivayogavarṇanaṃ nāmaikonacatvāriṃśo'dhyāyaḥ ||

7.2.39.60.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

7.2.39.60.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

7.2.39.60.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

Other recensions (1)

Linked texts (5)