Shivapurana 7.2.6: ṣaṣṭho'dhyāyaḥ | śivatattvavarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 7.2.6
- Language
- Sanskrit
Contents
- 7.2.6.31 — 4 parts
ṣaṣṭho'dhyāyaḥ | śivatattvavarṇanam
7.2.6.1
upamanyuruvāca |
na śivasyāṇavo bandhaḥ kāryo māyeya eva vā |
prākṛto vātha boddhā vā hyahaṅkārātmakastathā ||
7.2.6.2
naivāsya mānaso bandho na caitto nendriyātmakaḥ |
na ca tanmātrabandho'pi bhūtabandho na kaścana ||
7.2.6.3
na ca kālaḥ kalā caiva nāvidyā niyatistathā |
na rāgo na ca vidveṣaḥ śambhoramitatejasaḥ ||
7.2.6.4
na cāstyabhiniveśo'sya kuśalākuśalānyapi |
karmāṇi tadvipākaśca sukhaduḥkhe ca tatphale ||
7.2.6.5
āśayairnāpi sambandhaḥ saṃskāraiḥ karmaṇāmapi |
bhogaiśca bhogasaṃskāraiḥ kālatritayagocaraiḥ ||
7.2.6.6
na tasya kāraṇaṃ kartā nādirantastathāntaram |
na karma karaṇaṃ vāpi nākāryaṃ kāryameva ca ||
7.2.6.7
nāsya bandhurabandhurvā niyantā prerako'pi vā |
na patirna gurustrātā nādhiko na samastathā ||
7.2.6.8
na janmamaraṇe tasya na kāṅkṣitamakāṅkṣitam |
na vidhirna niṣedhaśca na muktirna ca bandhanam ||
7.2.6.9
nāsti yadyadakalyāṇaṃ tattadasya kadācana |
kalyāṇaṃ sakalaṃ cāsti paramātmā śivo yataḥ ||
7.2.6.10
sa śivaḥ sarvamevedamadhiṣṭhāya svaśaktibhiḥ |
apracyutaḥ svato bhāvaḥ sthitaḥ sthāṇurataḥ smṛtaḥ ||
7.2.6.11
śivenādhiṣṭhitaṃ yasmāt jagatsthāvarajaṅgamam |
sarvarūpaḥ smṛtaḥ śarvastathā jñātvā na muhyati ||
7.2.6.12
śarvo rudro namastasmai puruṣaḥ satparo mahān |
hiraṇyabāhurbhagavān hiraṇyapatirīśvaraḥ ||
7.2.6.13
ambikāpatirīśānaḥ pinākī vṛṣavāhanaḥ |
eko rudraḥ paraṃ brahma puruṣaḥ kṛṣṇapiṅgalaḥ ||
7.2.6.14
bālāgramātro hṛnmadhye vicintyo daharāntare |
hiraṇyakeśaḥ padmākṣo hyaruṇastāmra eva ca ||
7.2.6.15
yo'vasarpatyasau devo nīlagrīvo hiraṇmayaḥ |
saumyo'ghorastathā miśraścākṣāraścāmṛto'vyayaḥ ||
7.2.6.16
sa puṃviśeṣaḥ paramo bhagavānantakāntakaḥ |
cetanācetanonmuktaḥ prapañcācca parātparaḥ ||
7.2.6.17
śivenātiśayatvena jñānaiśvarye vilokite |
lokeśātiśayatvena sthitaṃ prāhurmanīṣiṇaḥ ||
7.2.6.18
pratisargaprasūtānāṃ brahmaṇāṃ śāstravistaram |
upadeṣṭā sa evādau kālāvacchedavartinām ||
7.2.6.19
kālāvacchedayuktānāṃ gurūṇāmapyasau guruḥ |
sarveṣāmeva sarveśaḥ kālāvacchedavarjitaḥ ||
7.2.6.20
śuddhā svābhāvikī tasya śaktiḥ sarvātiśāyinī |
jñānamapratimaṃ nityaṃ vapuratyantanirmilam ||
7.2.6.21
aiśvaryamapratidvandvaṃ sukhamātyantikaṃ balam |
tejaḥprabhāvo vīryaṃ ca kṣamā kāruṇyameva ca ||
7.2.6.22
paripūrṇasya sargādyairnātmano'sti prayojanam |
parānugraha evāsya phalaṃ sarvasya karmaṇaḥ ||
7.2.6.23
praṇavo vācakastasya śivasya paramātmanaḥ |
śivarudrādiśabdānāṃ praṇavo hi paraḥ smṛtaḥ ||
7.2.6.24
śambhoḥ praṇavavācyasya bhavanāttajjapādapi |
yā siddhiḥ sā parā prāpyā bhavatyeva na saṃśayaḥ ||
7.2.6.25
tasmādekākṣaraṃ devamāhurāgamapāragāḥ |
vācyavācakayoraikyaṃ manyamānā manasvinaḥ ||
7.2.6.26
asya mātrāḥ samākhyātāścatasro vedamūrddhani |
akāraścāpyukāraśca makāro nāda ityapi ||
7.2.6.27
akāraṃ bahvṛcaṃ prāhurukāro yajurucyate |
makāraḥ sāmanādo'sya śrutirātharvaṇī smṛtā ||
7.2.6.28
akāraśca mahābījaṃ rajaḥ sraṣṭā caturmukhaḥ |
ukāraḥ prakṛtiryoniḥ sattvaṃ pālayitā hariḥ ||
7.2.6.29
makāraḥ puruṣo bījaṃ tamaḥ saṃhārako haraḥ |
nādaḥ paraḥ pumānīśo nirguṇo niṣkriyaḥ śivaḥ ||
7.2.6.30
sarvaṃ tisṛbhirevedaṃ mātrābhirnikhilaṃ tridhā |
abhidhāya śivātmānaṃ bodhayatyardhamātrayā ||
7.2.6.31
yasmātparaṃ nāparamasti kiñcid-yasmānnāṇīyo na jyāyo'sti kiñcit |
vṛkṣa iva stabdho divi tiṣṭhatyeka-stenedaṃ pūrṇaṃ puruṣeṇa sarvam ||
7.2.6.31.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe śivatattvavarṇanaṃ nāma ṣaṣṭho'dhyāyaḥ ||
7.2.6.31.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
7.2.6.31.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
7.2.6.31.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
Other recensions (1)
- Śivapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
Linked texts (2)
- Kriyāsāra (ed. Mallikārjuna Śāstrī) — Sanskrit
- Śivatattvaratnakālikā — Kṛṣṇānanda Sarasvatī 1585, Sanskrit