<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Śivapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.siva) › [Shivapurana (complete text)](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2) › 7.2

# Shivapurana 7.2: 07.2

Śivapurāṇa (complete text) 7.2

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [7.2.1 prathamo'dhyāyaḥ | kṛṣṇaputraprāptivarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.1) — 27 parts
- [7.2.2 dvitīyo'dhyāyaḥ | śivamāhātmyavarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2) — 60 parts
- [7.2.3 tṛtīyo'dhyāyaḥ | ṛṣṇāyopamanyorupadeśavarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3) — 33 parts
- [7.2.4 caturtho'dhyāyaḥ | gaurīśaṅkaravibhūtiyogaḥ](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4) — 88 parts
- [7.2.5 pañcamo'dhyāyaḥ | paśupatitvajñānayogaḥ](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.5) — 37 parts
- [7.2.6 ṣaṣṭho'dhyāyaḥ | śivatattvavarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.6) — 31 parts
- [7.2.7 saptamo'dhyāyaḥ | śivatattvakathanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.7) — 40 parts
- [7.2.8 aṣṭamo'dhyāyaḥ | śivatattvajñāne vyāsāvatāravarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.8) — 51 parts
- [7.2.9 navamo'dhyāyaḥ | śivasya yogāvatāravarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.9) — 28 parts
- [7.2.10 daśamo'dhyāyaḥ | śivabhaktivarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.10) — 72 parts
- [7.2.11 ekādaśo'dhyāyaḥ | śivajñānavarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.11) — 56 parts
- [7.2.12 dvādaśo'dhyāyaḥ | pañcākṣaramāhātmyavarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.12) — 38 parts
- [7.2.13 trayodaśo'dhyāyaḥ | pañcākṣaramāhātmyavarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.13) — 60 parts
- [7.2.14 caturdaśo'dhyāyaḥ | pañcākṣaramahimavarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.14) — 77 parts
- [7.2.15 pañcadaśo'dhyāyaḥ | dīkṣāvidhāne gurumāhātmyavarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.15) — 74 parts
- [7.2.16 ṣoḍaśo'dhyāyaḥ | śiṣyasaṃskāravarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.16) — 113 parts
- [7.2.17 saptadaśo'dhyāyaḥ | śivadīkṣāvidhānavarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.17) — 45 parts
- [7.2.18 aṣṭādaśo'dhyāyaḥ | ṣaḍadhvaśuddhyādikathanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.18) — 63 parts
- [7.2.19 ekonaviṃśo'dhyāyaḥ | sādhakasaṃskāramantramāhātmyam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.19) — 27 parts
- [7.2.20 viṃśo'dhyāyaḥ | viśeṣādisaṃskṛtiḥ](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.20) — 30 parts
- [7.2.21 ekaviṃśo'dhyāyaḥ | nityanaimittikakarmavarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.21) — 43 parts
- [7.2.22 dvāviṃśo'dhyāyaḥ | śivaśāstroktanityanaimittikakarmavarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.22) — 61 parts
- [7.2.23 trayoviṃśo'dhyāyaḥ | pūjāvidhāna vyākhyānavarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.23) — 23 parts
- [7.2.24 caturviṃśo'dhyāyaḥ | śāstroktaśivapūjanavarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.24) — 72 parts
- [7.2.25 pañcaviṃśo'dhyāyaḥ | śivaśāstroktapūjanavarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.25) — 65 parts
- [7.2.27 saptaviṃśo'dhyāyaḥ | agnikāryavarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.27) — 75 parts
- [7.2.28 aṣṭāviṃśo'dhyāyaḥ | nityanaimittikavidhivarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.28) — 35 parts
- [7.2.29 ekonatriṃśattamo'dhyāyaḥ | kāmyakarmavarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.29) — 40 parts
- [7.2.30 triṃśo'dhyāyaḥ | śaivānāṃ kāmyakarmavarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.30) — 103 parts
- [7.2.31 ekatriṃśo'dhyāyaḥ | śivamahāstotravarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.31) — 189 parts
- [7.2.32 dvātriṃśo'dhyāyaḥ | aihikasiddhikarmavarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.32) — 86 parts
- [7.2.33 trayastriṃśo'dhyāyaḥ | āmuṣmikakarmavidhivarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.33) — 18 parts
- [7.2.34 catustriṃśo'dhyāyaḥ | harividhimohavarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.34) — 43 parts
- [7.2.35 pañcatriṃśo'dhyāyaḥ | harividhimohanivāraṇam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.35) — 85 parts
- [7.2.36 ṣaṭtriṃśo'dhyāyaḥ | pratiṣṭhāvidhivarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.36) — 70 parts
- [7.2.37 saptatriṃśo'dhyāyaḥ | yogagativarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.37) — 67 parts
- [7.2.38 aṣṭatriṃśo'dhyāyaḥ | yogagatau vighnotpattivarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.38) — 78 parts
- [7.2.39 ekonacatvāriṃśo'dhyāyaḥ | śaivayogavarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.39) — 60 parts
- [7.2.40 catvāriṃśo'dhyāyaḥ | naimiṣarṣiyātrāvarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.40) — 49 parts
- [7.2.41 ekacatvāriṃśo'dhyāyaḥ | śrīśivamahāpurāṇamāhātmyavarṇanam](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.41) — 51 parts

### 07.2

### [7.2.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.p1)

śrīḥ ||

### [7.2.p2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.p2)

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

### [7.2.p3](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.p3)

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

### [7.2.p4](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.p4)

atha saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍaḥ prārabhyate |

### prathamo'dhyāyaḥ | kṛṣṇaputraprāptivarṇanam

### [7.2.1.1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.1.1)

oṃ namaḥ samasta saṃsāracakrabhramaṇahetave |  
gaurīkucataṭadvandvakuṅkumāṅkitavakṣase ||

### [7.2.1.2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.1.2)

sūta uvāca |  
uktvā bhagavato labdhaṃ prasādādupamanyunā |  
niyamādutthito vāyurmadhye prāpte divākare ||

### [7.2.1.3](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.1.3)

ṛṣayaścāpi te sarve naimiṣāraṇyavāsinaḥ |  
athāyamarthaḥ praṣṭavya iti kṛtvā viniścayam ||

### [7.2.1.4](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.1.4)

kṛtvā yathā svakaṃ kṛtyaṃ pratyahaṃ te yathā purā |  
bhagavantamupāyāntaṃ samīkṣya samupāviśan ||

### [7.2.1.5](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.1.5)

athāsau niyamasyānte bhagavānambarodbhavaḥ |  
madhye munisabhāyāstu bheje kḷptaṃ varāsanam ||

### [7.2.1.6](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.1.6)

sukhāsanopaviṣṭaśca vāyurlokanamaskṛtaḥ |  
śrīmadvibhūtimīśasya hṛdi kṛtvedamabravīt ||

### [7.2.1.7](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.1.7)

taṃ prapadye mahādevaṃ sarvajñamaparājitam |  
vibhūtiḥ sakalaṃ yasya carācaramidaṃ jagat ||

### [7.2.1.8](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.1.8)

ityākarṇya śubhāṃ vāṇīṃ ṛṣayaḥ kṣīṇakalmaṣāḥ |  
vibhūtivistaraṃ śrotumūcuste paramaṃ vacaḥ ||

### [7.2.1.9](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.1.9)

ṛṣaya ūcuḥ |  
uktaṃ bhagavatā vṛttamupamanyormahātmanaḥ |  
kṣīrārthenāpi tapasā yatprāptaṃ parameśvarāt ||

### [7.2.1.10](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.1.10)

dṛṣṭo'sau vāsudevena kṛṣṇenākliṣṭakarmaṇā |  
dhaumyāgrajastatastena kṛtvā pāśupataṃ vratam ||

### [7.2.1.11](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.1.11)

prāptaṃ ca paramaṃ jñānamiti prāgeva śuśruma |  
kathaṃ sa labdhavān kṛṣṇo jñānaṃ pāśupataṃ param ||

### [7.2.1.12](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.1.12)

vāyuruvāca |  
svecchayā hyavatīrṇo'pi vāsudevaḥ sanātanaḥ |  
nindayanniva mānuṣyaṃ dehaśuddhiṃ cakāra saḥ ||

### [7.2.1.13](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.1.13)

putrārthaṃ hi tapastaptuṃ gatastasya mahāmuneḥ |  
āśramaṃ munibhirdṛṣṭaṃ dṛṣṭavāṃstatra vai munim ||

### [7.2.1.14](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.1.14)

bhasmāvadātaṃ sarvāṅgaṃ tripuṇḍrāṅkitamastakam |  
rudrākṣamālābharaṇaṃ jaṭāmaṇḍalamaṇḍitam ||

### [7.2.1.15](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.1.15)

tacchiṣyabhūtairmunibhiḥ śāstrairvedamivāvṛtam |  
śivadhyānarataṃ śāntamupamanyuṃ mahādyutim ||

### [7.2.1.16](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.1.16)

namaścakāra taṃ dṛṣṭvā hṛṣṭasarvatanūruhaḥ |  
bahumānena kṛṣṇo'sau triḥ kṛtvā tu pradakṣiṇām |  
stutiṃ cakāra suprītyā nataskandhaḥ kṛtāñjaliḥ ||

### [7.2.1.17](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.1.17)

tasyāvalokanādeva muneḥ kṛṣṇasya dhīmataḥ |  
naṣṭamāsīnmalaṃ sarvaṃ māyājaṃ kārmameva ca ||

### [7.2.1.18](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.1.18)

tataḥ kṣīṇamalaṃ kṛṣṇamupamanyuryathāvidhi |  
bhasmanoddhūlya taṃ mantrairagnirityādibhiḥ kramāt ||

### [7.2.1.19](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.1.19)

atha pāśupataṃ sākṣād vrataṃ dvādaśamāsikam |  
kārayitvā munistasmai pradadau jñānamuttamam ||

### [7.2.1.20](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.1.20)

tadāprabhṛti taṃ kṛṣṇaṃ munayaśśaṃsitavratāḥ |  
divyāḥ pāśupatāḥ sarve parivṛtyopatasthire ||

### [7.2.1.21](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.1.21)

tato guruniyogād vai kṛṣṇaḥ paramaśaktimān |  
tapaścakāra putrārthaṃ sāmbamuddiśya śaṅkaram ||

### [7.2.1.22](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.1.22)

tapaso tena varṣānte dṛṣṭo'sau parameśvaraḥ |  
śriyā paramayā yuktaḥ sāmbaśca sagaṇaḥ śivaḥ ||

### [7.2.1.23](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.1.23)

varārthamāvirbhūtasya harasya subhagākṛteḥ |  
stutiṃ cakāra natvā'sau kṛṣṇaḥ samyak kṛtāñjaliḥ ||

### [7.2.1.24](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.1.24)

sāmbena sagaṇenāpi labdhavān yutramātmanaḥ |  
tapasā tuṣṭacittena dattaṃ viṣṇoḥ śivena vai ||

### [7.2.1.25](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.1.25)

yasmātsāmbo mahādevaḥ pradadau putramātmanaḥ |  
tasmājjāmbavatīsūnuṃ sāmbaṃ cakre sa nāmataḥ ||

### [7.2.1.26](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.1.26)

tadetatkathitaṃ sarvaṃ kṛṣṇasyāmitakarmaṇaḥ |  
maharṣerjñānalābhaśca putralābhaśca śaṅkarāt ||

### [7.2.1.27](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.1.27)

ya idaṃ kīrtayennityaṃ śṛṇuyācchrāvayettathā |  
sa viṣṇorjñānamāsādya tenaiva saha modate ||

### [7.2.1.27.c1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.1.27.c1)

iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe kṛṣṇaputraprāptivarṇanaṃ nama prathamo'dhyāyaḥ ||

### [7.2.1.27.p2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.1.27.p2)

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

### [7.2.1.27.p3](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.1.27.p3)

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

### dvitīyo'dhyāyaḥ | śivamāhātmyavarṇanam

### [7.2.2.1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.1)

ṛṣaya ūcuḥ |  
kiṃ tatpāśupataṃ jñānaṃ kathaṃ paśupatiḥ śivaḥ |  
kathaṃ dhaumyāgrajaḥ pṛṣṭaḥ kṛṣṇenākliṣṭakarmaṇā ||

### [7.2.2.2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.2)

etatsarvaṃ samācakṣva vāyo śaṅkaravigraha |  
tvatsamo na hi vaktāsti trailokyeṣvaparaḥ prabhuḥ ||

### [7.2.2.3](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.3)

sūta uvāca |  
ityākarṇya vacasteṣāṃ maharṣīṇāṃ prabhañjanaḥ |  
saṃsmṛtya śivamīśānaṃ pravaktumupacakrame ||

### [7.2.2.4](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.4)

vāyuruvāca |  
purā sākṣāt maheśena śrīkaṇṭhākhyena mandare |  
devyai devena kathitaṃ jñānaṃ pāśupataṃ param ||

### [7.2.2.5](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.5)

tadeva pṛṣṭaṃ kṛṣṇena viṣṇunā viśvayoninā |  
paśutvaṃ ca surādīnāṃ patitvaṃ ca śivasya ca ||

### [7.2.2.6](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.6)

yathopadiṣṭaṃ kṛṣṇāya muninā hyupamanyunā |  
tathā samāsato vakṣye tacchṛṇudhvamatandritāḥ ||

### [7.2.2.7](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.7)

puropamanyumāsīnaṃ viṣṇuḥkṛṣṇavapurdharaḥ |  
praṇipatya yathānyāyamidaṃ vacanamabravīt ||

### [7.2.2.8](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.8)

śrīkṛṣṇa uvāca |  
bhagavañchrotumicchāmi devyai devena bhāṣitam |  
divyaṃ pāśupataṃ jñānaṃ vibhūtiṃ vāsya kṛtsnaśaḥ ||

### [7.2.2.9](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.9)

kathaṃ paśupatirdevaḥ paśavaḥ ke prakīrtitāḥ |  
kaiḥ pāśaiste nibadhyante vimucyante ca te katham ||

### [7.2.2.10](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.10)

iti sañcoditaḥ śrīmānupamanyurmahātmanā |  
praṇamya devaṃ devīṃ ca prāha puṣṭo yathā tathā ||

### [7.2.2.11](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.11)

upamanyuruvāca |  
brahmādyāḥ sthāvarāntāśca devadevasya śūlinaḥ |  
paśavaḥ parikīrtyante saṃsāravaśavartinaḥ ||

### [7.2.2.12](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.12)

teṣāṃ patitvāddeveśaḥ śivaḥ paśupatiḥ smṛtaḥ |  
malamāyādibhiḥ pāśaiḥ sa badhnāti paśūn patiḥ ||

### [7.2.2.13](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.13)

sa eva mocakasteṣāṃ bhaktyā samyagupāsitaḥ |  
caturviṃśatitattvāni māyākarmaguṇā amī ||

### [7.2.2.14](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.14)

viṣayā iti kathyante pāśā jīvanibandhanāḥ |  
brahmādistambaparyantān paśūn baddhvā maheśvaraḥ ||

### [7.2.2.15](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.15)

pāśairetaiḥ patirdevaḥ kāryaṃ kārayati svakam |  
tasyājñayā maheśasya prakṛtiḥ puruṣocitām ||

### [7.2.2.16](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.16)

buddhiṃ prasūte sā buddhirahaṅkāramahaṅkṛtiḥ |  
indriyāṇi daśaikaṃ ca tanmātrāpañcakaṃ tathā ||

### [7.2.2.17](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.17)

śāsanāddevadevasya śivasya śivadāyinaḥ |  
tanmātrāṇyapi tasyaiva śāsanena mahīyasā ||

### [7.2.2.18](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.18)

mahābhūtānyaśeṣāṇi bhāvayantyanupūrvaśaḥ |  
brahmādīnāṃ tṛṇāntānāṃ dehināṃ dehasaṅgatim ||

### [7.2.2.19](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.19)

mahābhūtānyaśeṣāṇi janayanti śivājñayā |  
adhyavasyati vai buddhirahaṅkārobhimanyate ||

### [7.2.2.20](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.20)

cittaṃ cetayate cāpi manaḥ saṅkalpayatyapi |  
śrotrādīni ca gṛhṇanti śabdādīnviṣayān pṛthak ||

### [7.2.2.21](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.21)

svāneva nānyān devasya divyenājñābalena vai |  
vāgādīnyapi yānyāsaṃstāni karmendriyāṇi ca ||

### [7.2.2.22](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.22)

yathāsvaṃ karma kurvanti nānyatkiñcid śivājñayā |  
śabdādayo'pi gṛhyante kriyante vacanādayaḥ ||

### [7.2.2.23](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.23)

avilaṅghyā hi sarveṣāmājñā śambhorgarīyasī |  
avakāśamaśeṣāṇāṃ bhūtānāṃ samprayacchati ||

### [7.2.2.24](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.24)

ākāśaḥ parameśasya śāsanādeva sarvagaḥ |  
prāṇādyaiśca tathā nāmabhedairantarbahirjagat ||

### [7.2.2.25](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.25)

bibharti sarvaṃ śarvasya śāsanena prabhañjanaḥ |  
havyaṃ vahati devānāṃ kavyaṃ kavyāśināmapi ||

### [7.2.2.26](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.26)

pākādyaṃ ca karotyagniḥ parameśvaraśāsanāt |  
sañjīvanādyaṃ sarvasya kurvatyāpastadājñayā ||

### [7.2.2.27](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.27)

viśvambharā jagannityaṃ dhatte viśveśvarājñayā |  
devān yātyasurān hanti trilokamabhirakṣati ||

### [7.2.2.28](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.28)

ājñayā tasya devendraḥ sarvairdevairalaṅghyayā |  
ādhipatyamapāṃ nityaṃ kurute varuṇaḥ sadā ||

### [7.2.2.29](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.29)

pāśairbadhnāti ca yathā daṇḍyāṃstasyaiva śāsanāt |  
dadāti nityaṃ yakṣendro draviṇaṃ draviṇeśvaraḥ ||

### [7.2.2.30](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.30)

puṇyānurūpaṃ bhūtebhyaḥ puruṣasyānuśāsanāt |  
karoti sampadaḥ śaśvat jñānaṃ cāpi sumedhasām ||

### [7.2.2.31](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.31)

nigrahaṃ cāpyasādhūnāmīśānaḥ śivaśāsanāt |  
dhatte tu dharaṇīṃ mūrdhnā śeṣaḥ śivaniyogataḥ ||

### [7.2.2.32](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.32)

yāmāhustāmasīṃ raudrīṃ mūrtimantakarīṃ hareḥ |  
sṛjatyaśeṣamīśasya śāsanāccaturānanaḥ ||

### [7.2.2.33](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.33)

anyābhirmūrtibhiḥ svābhiḥ pāti cānte nihanti ca |  
viṣṇuḥ pālayate viśvaṃ kālakālasya śāsanāt ||

### [7.2.2.34](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.34)

sṛjate trasate cāpi svakābhistanubhistribhiḥ |  
haratyante jagatsarvaṃ harastasyaiva śāsanāt ||

### [7.2.2.35](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.35)

sṛjatyapi ca viśvātmā tridhā bhinnastu rakṣati |  
kālaḥ karoti sakalaṃ kālassaṃharati prajāḥ ||

### [7.2.2.36](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.36)

kālaḥ pālayate viśvaṃ kālakālasya śāsanāt |  
tribhiraṃśairjagadbibhrattejobhirvṛṣṭimādiśan ||

### [7.2.2.37](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.37)

divi varṣatyasau bhānurdevadevasya śāsanāt |  
puṣṇātyoṣadhijātāni bhūtānyāhlādayatyapi ||

### [7.2.2.38](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.38)

devaiśca pīyate candraścandrabhūṣaṇaśāsanāt |  
ādityā vasavo rudrā aśvinau marutastathā ||

### [7.2.2.39](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.39)

khecarā ṛṣayassiddhā bhogino manujā mṛgāḥ |  
paśavaḥ pakṣiṇaścaiva kīṭādyāḥ sthāvarāṇi ca ||

### [7.2.2.40](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.40)

nadyassamudrā girayaḥ kānanāni sarāṃsi ca |  
vedāḥ sāṅgāśca śāstrāṇi mantrastomamakhādayaḥ ||

### [7.2.2.41](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.41)

kālāgnyādiśivāntāni bhuvanāni sahādhipaiḥ |  
brahmāṇḍānyapyasaṅkhyāni teṣāmāvaraṇāni ca ||

### [7.2.2.42](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.42)

vartamānānyatītāni bhaviṣyantyapi kṛtsnaśaḥ |  
diśaśca vidiśaścaiva kālabhedāḥ kalādayaḥ ||

### [7.2.2.43](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.43)

yacca kiñcijjagatyasmin dṛśyate śrūyate'pi vā |  
tatsarvaṃ śaṅkarasyājñābalena samadhiṣṭhitam ||

### [7.2.2.44](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.44)

ājñābalāttasya dharā sthiteha dharādharā vāridharāḥ samudrāḥ |  
jyotirgaṇāḥ śakramukhāśca devāḥ sthiraṃ ciraṃ vā cidacidyadasti ||

### [7.2.2.45](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.45)

upamanyuruvāca |  
atyāścaryamidaṃ kṛṣṇa śambhoramitakarmaṇaḥ |  
ājñākṛtaṃ śṛṇuṣvaitacchrutaṃ śrutimukhe mayā ||

### [7.2.2.46](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.46)

purā kila surāḥ sendrā vivadantaḥ parasparam |  
asurānsamare jitvā jetāhamahamityuta ||

### [7.2.2.47](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.47)

tadā maheśvarasteṣāṃ madhyato varaveṣadhṛk |  
svalakṣaṇairvihīnāṅgaḥ svayaṃ yakṣa ivābhavat ||

### [7.2.2.48](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.48)

sa tānāha surānekaṃ tṛṇamādāya bhūtale |  
ya etadvikṛtaṃ kartuṃ kṣamate sa tu daityajit ||

### [7.2.2.49](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.49)

yakṣasya vacanaṃ śrutvā vajrapāṇiḥ śacīpatiḥ |  
kiñcit kruddho vihasyainaṃ tṛṇamādātumudyataḥ ||

### [7.2.2.50](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.50)

na tattṛṇamupadātuṃ manasāpi ca śakyate |  
yathā tathāpi tacchettuṃ vajraṃ vajradharo'sṛjat ||

### [7.2.2.51](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.51)

tadvajraṃ nijavajreṇa saṃsṛṣṭamiva sarvataḥ |  
tṛṇenābhihataṃ tena tiryagagraṃ papāta ha ||

### [7.2.2.52](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.52)

tataścānye susaṃrabdhā lokapālā mahābalāḥ |  
sasṛjustṛṇamuddiśya svāyudhāni sahasraśaḥ ||

### [7.2.2.53](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.53)

prajajjvāla mahāvahniḥ pracaṇḍaḥ pavano vavau |  
pravṛddho'pāmpatiryadvatpralaye samupasthite ||

### [7.2.2.54](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.54)

evaṃ devaiḥ samārabdhaṃ tṛṇamuddiśya yatnataḥ |  
vyarthamāsīdaho kṛṣṇa yakṣasyātmabalena vai ||

### [7.2.2.55](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.55)

tadāha yakṣaṃ devendraḥ ko bhavānityamarṣitaḥ |  
tataḥ sa paśyatāmeva teṣāmantaradhādatha ||

### [7.2.2.56](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.56)

tadantare haimavatī devī divyavibhūṣaṇā |  
āvirāsīnnabhoraṅge śobhamānā śucismitā ||

### [7.2.2.57](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.57)

tāṃ dṛṣṭvā vismayāviṣṭā devāḥ śakrapurogamāḥ |  
praṇamya yakṣaṃ papracchuḥ ko'sau yakṣo vilakṣaṇaḥ ||

### [7.2.2.58](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.58)

sā'bravītsasmitaṃ devī sa yuṣmākamagocaraḥ |  
tenedaṃ bhramyate cakraṃ saṃsārākhyaṃ carācaram ||

### [7.2.2.59](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.59)

tenādau kriyate viśvaṃ tena saṃhriyate punaḥ |  
na tanniyantā kaścit syāttena sarvaṃ niyamyate ||

### [7.2.2.60](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.60)

ityuktvā sā mahādevī tatraivāntaradhatta vai |  
devāśca vismitāḥ sarve tāṃ praṇamya divaṃ yayuḥ ||

### [7.2.2.60.c1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.60.c1)

iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe śivamāhātmyavarṇanaṃ nāma dvitīyo'dhyāyaḥ ||

### [7.2.2.60.p2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.60.p2)

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

### [7.2.2.60.p3](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.60.p3)

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

### [7.2.2.60.p4](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.2.60.p4)

śrīśivamahāpurāṇam ||

### tṛtīyo'dhyāyaḥ | ṛṣṇāyopamanyorupadeśavarṇanam

### [7.2.3.1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.1)

upamanyuruvāca |  
śṛṇu kṛṣṇa maheśasya śivasya paramātmanaḥ |  
mūrtyātmabhistataṃ kṛtsnaṃ jagadetaccarācaram ||

### [7.2.3.2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.2)

sa śivaḥ sarvamevedaṃ svakīyābhiśca mūrtibhiḥ |  
adhitiṣṭhatyameyātmā hyetatsarvamanusmṛtam ||

### [7.2.3.3](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.3)

brahmā viṣṇustathā rudro maheśānaḥ sadāśivaḥ |  
mūrtayastasya vijñeyā yābhirviśvamidaṃ tatam ||

### [7.2.3.4](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.4)

athānyāścāpi tanavaḥ pañca brahmasamāhvayāḥ |  
tanūbhistābhirāvyāptamiha kiñcinna vidyate ||

### [7.2.3.5](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.5)

īśānaḥ puruṣo'ghoro vāmaḥ sadyastathaiva ca |  
brahmāṇyetāni devasya mūrtayaḥ pañca viśrutāḥ ||

### [7.2.3.6](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.6)

īśānākhyā tu yā tasya mūrtirādyā garīyasī |  
bhoktāraṃ prakṛteḥ sākṣāt kṣetrajñamadhitiṣṭhati ||

### [7.2.3.7](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.7)

sthāṇostatpuruṣākhyā yā mūrtirmūrtimataḥ prabhoḥ |  
guṇāśrayātmakaṃ bhogyamavyaktamadhitiṣṭhati ||

### [7.2.3.8](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.8)

dharmādyaṣṭāṅgasaṃyuktaṃ buddhitattvaṃ pinākinaḥ |  
adhitiṣṭhatyaghorākhyā mūrtiratyantapūjitā ||

### [7.2.3.9](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.9)

vāmadevāhvayāṃ mūrtiṃ mahādevasya vedhasaḥ |  
ahaṅkṛteradhiṣṭhātrīmāhurāgamavedinaḥ ||

### [7.2.3.10](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.10)

sadyo jātāhvayāṃ mūrtiṃ śambhoramitavarcasaḥ |  
mānasaḥ samadhiṣṭhātrīṃ matimantaḥ pracakṣate ||

### [7.2.3.11](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.11)

śrotrasya vācaḥ śabdasya vibhorvyomnastathaiva ca |  
īśvarīmīśvarasyemāmīśākhyāṃ hi vidurbudhāḥ ||

### [7.2.3.12](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.12)

tvakpāṇisparśavāyūnāmīśvarīṃ mūrtimaiśvarīm |  
puruṣākhyaṃ viduḥ sarve purāṇārthaviśāradāḥ ||

### [7.2.3.13](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.13)

cakṣuṣaścaraṇasyāpi rūpasyāgnestathaiva ca |  
aghorākhyāmadhiṣṭhātrīṃ mūrtimāhurmanīṣiṇaḥ ||

### [7.2.3.14](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.14)

ramanāyāśca pāyośca rasasyāpāṃ tathaiva ca |  
īśvarīṃ vāmadevākhyāṃ mūrtiṃ tanniratāṃ viduḥ ||

### [7.2.3.15](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.15)

ghrāṇasya caivopasthasya gandhasya ca bhuvastathā |  
sadyojñātāhvayāṃ mūrtimīśvarīṃ sampracakṣate ||

### [7.2.3.16](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.16)

mūrtayaḥ pañca devasya vandanīyāḥ prayatnataḥ |  
śreyo'rthibhirnarairnityaṃ śreyasāmekahetavaḥ ||

### [7.2.3.17](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.17)

tasya devādidevasya mūrtyaṣṭakamayaṃ jagat |  
tasmin vyāpya sthitaṃ viśvaṃ sūtre maṇigaṇā iva ||

### [7.2.3.18](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.18)

śarvo bhavastathā rudra ugro bhīmaḥ paśoḥ patiḥ |  
īśānaśca mahādevo mūrtayaścāṣṭa viśrutāḥ ||

### [7.2.3.19](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.19)

bhūmyambho'gnimarudvyomakṣetrajñārkaniśākarāḥ |  
adhiṣṭhitā maheśasya śarvādyairaṣṭamūrtibhiḥ ||

### [7.2.3.20](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.20)

carācarātmakaṃ viśvaṃ dhatte viśvambharātmikā |  
śārvī rśivāhvayā mūrtiriti śāstrasya niścayaḥ ||

### [7.2.3.21](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.21)

sañjīvanaṃ samastasya jagataḥ salilātmikāj |  
bhāvīti gīyate mūrtibhavasya paramātmanaḥ ||

### [7.2.3.22](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.22)

bahirantargatā viśvaṃ vyāpya tejomayī śubhā |  
raudrī rudrāvyayā mūrtirāsthitā ghorarūpiṇī ||

### [7.2.3.23](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.23)

spandayatyanilātmedaṃ bibharti spandate svayam |  
augrīti kathyate sadbhirmūrtirugrasya vedhasaḥ ||

### [7.2.3.24](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.24)

sarvāvakāśadā sarvavyāpikā gaganātmikā |  
mūrtirbhīmasya bhīmākhyā bhūtavṛndasya bhedikā ||

### [7.2.3.25](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.25)

sarvātmanāmadhiṣṭhātrī sarvakṣetranivāsinī |  
mūrtiḥ paśupaterjñeyā paśupāśanikṛntanī ||

### [7.2.3.26](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.26)

dīpayantī jagatsarvaṃ divākarasamāhvayā |  
īśānākhyā maheśasya mūrtirdivi visarpati ||

### [7.2.3.27](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.27)

āpyāyayati yo viśvamamṛtāṃśurniśākaraḥ |  
mahādevasya sā mūrtirmahādevasamāhvayā ||

### [7.2.3.28](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.28)

ātmā tasyāṣṭamī mūrtiḥ śivasya paramātmanaḥ |  
vyāpiketaramūrtīnāṃ viśvaṃ tasmāt śivātmakam ||

### [7.2.3.29](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.29)

vṛkṣasya mūlasekena śākhāḥ puṣyanti vai yathā |  
śivasya pūjayā tadvatpuṣyatyasya vapurjagat ||

### [7.2.3.30](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.30)

sarvābhayapradānaṃ ca sarvānugrahaṇaṃ tathā |  
sarvopakārakaraṇaṃ śivasyārādhanaṃ viduḥ ||

### [7.2.3.31](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.31)

yatheha putrapautrādeḥ prītyā prīto bhavetpitā |  
tathā sarvasya samprītyā prīto bhavati śaṅkaraḥ ||

### [7.2.3.32](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.32)

dehino yasya kasyāpi kriyate yadi nigrahaḥ |  
aniṣṭamaṣṭamūrtestatkṛtameva na saṃśayaḥ ||

### [7.2.3.33](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.33)

aṣṭamūrtyātmanā viśvamadhiṣṭhāya sthitaṃ śivam |  
bhajasva sarvabhāvena rudraṃ paramakāraṇam ||

### [7.2.3.33.c1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.33.c1)

iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe kṛṣṇāyopamanyorupadeśavarṇanaṃ nāma tṛtīyo'dhyāyaḥ ||

### [7.2.3.33.p2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.33.p2)

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

### [7.2.3.33.p3](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.3.33.p3)

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

### caturtho'dhyāyaḥ | gaurīśaṅkaravibhūtiyogaḥ

### [7.2.4.1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.1)

śrīkṛṣṇa uvāca |  
bhagavan parameśasya śarvasyāmitatejasaḥ |  
mūrtibhirviśvamevedaṃ yathā vyāptaṃ tathā śrutam ||

### [7.2.4.2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.2)

athaitat jñātumicchāmi yāthātmyaṃ parameśayoḥ |  
strīpumbhāvātmakaṃ cedaṃ tābhyāṃ kathamadhiṣṭhitam ||

### [7.2.4.3](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.3)

upamanyuruvāca |  
śrīmadvibhūtiṃ śivayoryāthātmyaṃ ca samāsataḥ |  
vakṣye tadvistarādvaktuṃ bhavenāpi na śakyate ||

### [7.2.4.4](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.4)

śakti sākṣānmahādevī mahādevaśca śaktimān |  
tayorvibhūtileśo vai sarvametaccarācaram ||

### [7.2.4.5](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.5)

vastu kiñcidacidrūpaṃ kiñcidvastu cidātmakam |  
dvayaṃ śuddhamaśuddhaṃ ca paraṃ cāparameva ca ||

### [7.2.4.6](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.6)

yatsaṃsarati ciccakramaciccakrasamanvitam |  
tadevāśuddhamaparamitaraṃ tu paraṃ śubham ||

### [7.2.4.7](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.7)

aparaṃ ca paraṃ caiva dvayaṃ cidacidātmakam |  
śivasya ca śivāyāśca svāmyaṃ caitatsvabhāvataḥ ||

### [7.2.4.8](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.8)

śivayorvai vaśe viśvaṃ na viśvasya vaśe śivau |  
īśitavyamidaṃ yasmāttasmādviśveśvarau śivau ||

### [7.2.4.9](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.9)

yathā śivastathā devī yathā devī tathā śivaḥ |  
nānayorantaraṃ vidyāccandracandrikayoriva ||

### [7.2.4.10](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.10)

candro na khalu bhātyeṣa yathā candrikayā vinā |  
na bhāti vidyamāno'pi tathā śaktyā vinā śivaḥ ||

### [7.2.4.11](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.11)

prabhayā hi vinā yadvadbhānureṣa na vidyate |  
prabhā ca bhānunā tena sutarāṃ tadupāśrayā ||

### [7.2.4.12](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.12)

evaṃ parasparāpekṣā śaktiśaktimatoḥ sthitā |  
na śivena vinā śaktirna śaktyā ca vinā śivaḥ ||

### [7.2.4.13](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.13)

śaktau yayā śivo nityaṃ bhaktau muktau ca dehinām |  
ādyā saikā parā śaktiścinmayī śivasaṃśrayā ||

### [7.2.4.14](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.14)

yāmāhurakhileśasya taistairanuguṇairguṇaiḥ |  
samānadharmiṇīmeva śivasya paramātmanaḥ ||

### [7.2.4.15](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.15)

saikā parā ca cidrūpā śaktiḥ prasavadharmiṇī |  
vibhajya bahudhā viśvaṃ vidadhāti śivecchayā ||

### [7.2.4.16](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.16)

sā mūlaprakṛtirmāyā triguṇā ca tridhā smṛtā |  
śivayā ca viparyastaṃ yayā tatamidaṃ jagat ||

### [7.2.4.17](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.17)

ekadhā ca dvidhā caiva tathā śatasahasradhā |  
śaktayaḥ khalu bhidyante bahudhā vyavahārataḥ ||

### [7.2.4.18](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.18)

śivecchayā parāśaktiḥ śivatattvaikatāṃ gatā |  
tataḥ parisphuratyādau sarge tailaṃ tilādiva ||

### [7.2.4.19](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.19)

tataḥ kriyākhyayā śaktyā śaktau śaktimadutthayā |  
tasyāṃ vikṣobhyamāṇāyāmādau nādaḥ samudbabhau ||

### [7.2.4.20](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.20)

nādādviniḥsṛto bindurbindodevaḥ sadāśivaḥ |  
tasmān maheśvaro jātaḥ śuddhavidyā maheśvarāt ||

### [7.2.4.21](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.21)

sā vācāmīśvarī śaktirvāgīśākhyā hi śūlinaḥ |  
yā sā varṇasvarūpeṇa mātṛke'pi vijṛmbhate ||

### [7.2.4.22](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.22)

athānantasamāveśānmāyā kālamavāsṛjat |  
niyatiṃ ca kalāṃ vidyāṃ kalāto rāgapūruṣau ||

### [7.2.4.23](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.23)

māyātaḥ punarevābhūdavyaktaṃ triguṇātmakam |  
triguṇācca tato'vyaktādvibhaktāḥ syustrayo guṇāḥ ||

### [7.2.4.24](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.24)

sattvaṃ rajastamaśceti yairvyāptamakhilaṃ jagat |  
guṇebhyaḥ kṣobhyamāṇebhyo guṇeśākhyāstrimūrtayaḥ ||

### [7.2.4.25](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.25)

abhavan mahadādīni tattvāni ca yathākramam |  
tebhyaḥ syuraṇḍapiṇḍāni tvasaṅkhyāni śivājñayā |  
adhiṣṭhitānyanantādyairvidyeśaiścakravartibhiḥ ||

### [7.2.4.26](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.26)

śarīrāntarabhedena śakterbhedāḥ prakīrtitāḥ |  
nānārūpāstu vijñeyāḥ sthūlasūkṣmavibhedataḥ ||

### [7.2.4.27](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.27)

rudrasya raudrī sā śaktirviṣṇaurvai vaiṣṇavī matā |  
brahmāṇī brahmaṇaḥ proktā cendrasyaindrīti kathyate ||

### [7.2.4.28](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.28)

kimatra bahunoktena yadviśvamiti kīrtitam |  
śakyātmanaiva tadvyāptaṃ yathā dehe'ntarātmanā ||

### [7.2.4.29](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.29)

tasmācchaktimayaṃ sarvaṃ jagatsthāvarajaṅgamam |  
kalā yā paramā śaktiḥ kathitā paramātmanaḥ ||

### [7.2.4.30](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.30)

evameṣā parā śaktirīśvarecchānuyāyinī |  
sthiraṃ caraṃ ca yadviśvaṃ sṛjatīti viniścayaḥ ||

### [7.2.4.31](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.31)

jñānakriyā cikīrṣābhistisṛbhiḥ svātmaśaktibhiḥ |  
śaktimānīśvaraḥ śaśvat viśvaṃ vyāpyādhitiṣṭhati ||

### [7.2.4.32](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.32)

idamitthamidaṃ netthaṃ bhavedityevamātmikā |  
icchāśaktirmaheśasya nityā kāryaniyāmikā ||

### [7.2.4.33](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.33)

jñānaśaktistu tatkāryaṃ karaṇaṃ kāraṇaṃ tathā |  
prayojanaṃ ca tattvena buddhirūpādhyavasyati ||

### [7.2.4.34](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.34)

yathepsitaṃ kriyāśaktiryathādhyavasitaṃ jagat |  
kalpayatyakhilaṃ kāryaṃ kṣaṇātsaṅkalparūpiṇī ||

### [7.2.4.35](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.35)

yathāśakti trayotthānaṃ śaktiprasavadharmiṇī |  
śaktyā paramayā nunnā prasūte sakalaṃ jagat ||

### [7.2.4.36](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.36)

evaṃ śaktisamāyogāt śaktimānucyate śivaḥ |  
śaktiśaktimadutthaṃ tu śāktaṃ śaivamidaṃ jagat ||

### [7.2.4.37](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.37)

yathā na jāyate putraḥ pitaraṃ mātaraṃ vinā |  
tathā bhavaṃ bhavānīṃ ca vinā naitaccarācaram ||

### [7.2.4.38](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.38)

strīpuṃsaprabhavaṃ viśvaṃ strīpuṃsātmakameva ca strīpuṃsayorvibhūtiśca strīpuṃsābhyāmadhiṣṭhitam ||

### [7.2.4.39](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.39)

paramātmā śivaḥ proktaḥ śivā sā ca prakīrtitā śivaḥ sadāśivaḥ proktaḥ śivā sā ca manonmanī |  
śivo maheśvaro jñeyaḥ śivā māyeti kathyate ||

### [7.2.4.40](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.40)

puruṣaḥ parameśānaḥ prakṛtiḥ parameśvarī |  
rudro maheśvaraḥ sākṣād rudrāṇī rudravallabhā ||

### [7.2.4.41](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.41)

viṣṇurviśveśvaro devo lakṣmīrviśveśvarapriyā |  
brahmā śivo yadā sraṣṭā brahmāṇī brahmaṇaḥ priyā ||

### [7.2.4.42](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.42)

bhāskaro bhagavān śambhuḥ prabhā bhagavatī śivā |  
mahendro manmathārātiḥ śacī śailendrakanyakā ||

### [7.2.4.43](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.43)

jātavedā mahādevaḥ svāhā śarvārdhadehinī |  
yamastriyambako devastatpriyā girikanyakā ||

### [7.2.4.44](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.44)

nirṛtirbhagavānīśo nairṛtī naganandinī |  
varuṇo bhagavān rudro vāruṇī bhūdharātmajā ||

### [7.2.4.45](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.45)

bālenduśekharo vāyuḥ śivā śivamanoharā |  
yakṣo yajñaśirohartā ṛddhirhimagirīndrajā ||

### [7.2.4.46](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.46)

candrārdhaśekharaścandro rohiṇī rudravallabhā |  
īśānaḥ parameśānastadāryā parameśvarī ||

### [7.2.4.47](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.47)

anantavalayo'nanto hyanantānantavallabhā |  
kālāgnirudraḥ kālāriḥ kālī kālāntakapriyā ||

### [7.2.4.48](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.48)

puruṣākhyo manuḥ śambhuḥ śatarūpā śivapriyā |  
dakṣaḥ sākṣānmahādevaḥ prasūtiḥ parameśvarī ||

### [7.2.4.49](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.49)

rucirbhavo bhavānī ca budhairākūtirucyate |  
bhṛgurbhagākṣihā devaḥ khyātistrinayanapriyā ||

### [7.2.4.50](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.50)

marīcirbhagavān rudraḥ sambhūtiḥ śarvavallabhā |  
gaṅgādharo'ṅgirā jñeyaḥ smṛtiḥ sākṣādumā smṛtā ||

### [7.2.4.51](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.51)

pulastyaḥ śaśabhṛnmauliḥ prītiḥ kāntā pinākinaḥ |  
pulahastripuradhvaṃsī tatpriyā tu śivapriyā ||

### [7.2.4.52](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.52)

kratudhvaṃsī kratuḥ proktaḥ sannatirdayitā vibhoḥ |  
trinetro'trirumā sākṣādanasūyā smṛtā budhaiḥ ||

### [7.2.4.53](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.53)

kaśyapaḥ kālahā devo devamātā maheśvarī |  
vasiṣṭho manmathārātirdevī sākṣādarundhatī ||

### [7.2.4.54](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.54)

śaṅkaraḥ puruṣāḥ sarve striyaḥ sarvā maheśvarī |  
sarve strīpuruṣāstasmāttayoreva vibhūtayaḥ ||

### [7.2.4.55](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.55)

viṣayī bhagavānīśo viṣayaḥ parameśvarī |  
śrāvyaṃ sarvamumārūpaṃ śrotā śūlavarāyudhaḥ ||

### [7.2.4.56](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.56)

praṣṭavyaṃ vastujātaṃ tu dhatte śaṅkaravallabhā |  
praṣṭā sa eva viśvātmā bālacandrāvataṃsakaḥ ||

### [7.2.4.57](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.57)

draṣṭavyaṃ vasturūpaṃ tu bibharti bhavavallabhā |  
draṣṭā viśveśvaro devaḥ śaśikhaṇḍaśikhāmaṇiḥ ||

### [7.2.4.58](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.58)

rasajātaṃ mahādevī devo rasayitā śivaḥ |  
preyajātaṃ ca girijā preyāṃścaiva garāśanaḥ ||

### [7.2.4.59](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.59)

mantavyavastutāṃ dhatte sadā devī maheśvarī |  
mantā sa eva viśvātmā mahādevo maheśvaraḥ ||

### [7.2.4.60](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.60)

boddhavyavasturūpaṃ tu bibharti bhavavallabhā |  
devaḥ sa eva bhagavān boddhā mugdhenduśekharaḥ ||

### [7.2.4.61](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.61)

prāṇaḥ pinākī sarveṣāṃ prāṇināṃ bhagavān prabhuḥ |  
prāṇasthitistu sarveṣāmambikā cāmburūpiṇī ||

### [7.2.4.62](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.62)

bibharti kṣetratāṃ devī tripurāntakavallabhā |  
kṣetrajñatvaṃ tadā dhatte bhagavānantakāntakaḥ ||

### [7.2.4.63](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.63)

ahaḥ śūlāyudho devaḥ śūlapāṇipriyā niśā |  
ākāśaḥ śaṅkaro devaḥ pṛthivī śaṅkarapriyā ||

### [7.2.4.64](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.64)

samudro bhagavānīśo velā śailendrakanyakā |  
vṛkṣo vṛṣadhvajo devo latā viśveśvarapriyā ||

### [7.2.4.65](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.65)

pum̐lliṅgamakhilaṃ dhatte bhagavān puraśāsanaḥ |  
striliṅgaṃ cākhilaṃ dhatte devī devamanoramā ||

### [7.2.4.66](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2.4.66)

śabdajālamaśeṣaṃ tu dhatte sarvasya vallabhā |  
arthasvarūpamakhilaṃ dhatte mugdhenduśekharaḥ ||

_First 200 of 2,567 passages. [Read on](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2)_

## Other recensions (1)

- [Śivapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.7.2.1.1) — Vyāsa, Sanskrit

## Linked texts (10)

- [Liṅgapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.linga.1.108.1) — Vyāsa, Sanskrit
- [Yogavāsiṣṭha (vulgate)](https://indike.org/pramana/in.lit.ramayana.upajivya.yogavasistha*vulgate.7.136.22) — Sanskrit
- [Varāhapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.varaha.219.10) — Vyāsa, Sanskrit
- [Śivārcanacandrikā (Appayya Dīkṣita)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.pratistha.saiva.sivarcanacandrika.2.32) — Appayya Dīkṣita, Sanskrit
- [Vīraśaivasiddhāntottarakaumudī](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.saiva.virasaiva.virasaivasiddhantottarakaumudi.52) — Sanskrit
- [Kriyāsāra (ed. Mallikārjuna Śāstrī)](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.saiva.virasaiva.kriyasara*sastri1910.6.47) — Sanskrit
- [Liṅgapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.vernacular.tamil.kappiyam.lingapurana.130.1) — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit
- [Siddhāntaśikhāmaṇi](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.saiva.virasaiva.siddhantasikhamani.17.12) — Śivayogi Śivācārya, Sanskrit
- [Śivatattvaratnakālikā](https://indike.org/pramana/in.darsana.advaita.sastra.sivatattvaratnakalika.7.123-2.2) — Kṛṣṇānanda Sarasvatī 1585, Sanskrit
- [Skanda Purāṇa (Kumāra Kavi)](https://indike.org/pramana/in.purana.skandapurana.71.3) — Kumāra Kavi, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.7.2) · Pramāṇa
