Pramāṇa · Search · About · API

Shiva Purana 2.2.13: trayodaśo'dhyāyaḥ | dakṣasṛṣṭau nāradaśāpaḥ

Śivapurāṇa (complete text) 2.2.13

Language
Sanskrit

Contents

trayodaśo'dhyāyaḥ | dakṣasṛṣṭau nāradaśāpaḥ

2.2.13.1

nārada uvāca |
brahman vidhe mahāprājña vada no vadatāṃ vara |
dakṣe gṛhaṃ gate prītyā kimabhūttadanantaram ||

2.2.13.2

brahmovāca |
dakṣaḥ prajāpatirgatvā svāśramaṃ hṛṣṭamānasaḥ |
sargaṃ cakāra bahudhā mānasaṃ mama cājñayā ||

2.2.13.3

tamabṛṃhitamālokya prajāsargaṃ prajāpatiḥ |
dakṣo nivedayāmāsa brahmaṇe janakāya me ||

2.2.13.4

dakṣa uvāca |
brahmaṃstāta prajānātha vardhante na prajāḥ prabho mayā viracitāḥ sarvāstāvatyo hi sthitāḥ khalu ||

2.2.13.5

kiṃ karomi prajānātha vardheyuḥ kathamātmanā |
tadupāyaṃ samācakṣva prajāḥ kuryāṃ na saṃśayaḥ ||

2.2.13.6

brahmovāca |
dakṣa prajāpate tāta śṛṇu me paramaṃ vacaḥ |
tatkuruṣva suraśreṣṭha śivaste śaṃ kariṣyati ||

2.2.13.7

yā ca pañcajanasyāṅgasutā ramyā prajāpateḥ |
asiknī nāma patnītve prajeśa pratigṛhyatām ||

2.2.13.8

vāmavyavāyadharmastvaṃ prajāsargamimaṃ punaḥ |
tadvidhāyāṃ ca kāminyāṃ bhūriśo bhāvayiṣyasi ||

2.2.13.9

brahmovāca tataḥsamutpādayituṃ prajā maithunadharmataḥ |
upayeme vīraṇasya nideśānme sutāṃ tataḥ ||

2.2.13.10

atha tasyāṃ svapatnyāṃ ca vīriṇyāṃ sa prajāpatiḥ |
haryaśvasaṃjñānayutaṃ dakṣaḥ putrānajījanat ||

2.2.13.11

apṛthagdharmaśīlāste sarva āsan sutā mune |
pitṛbhaktiratā nityaṃ vedamārgaparāyaṇāḥ ||

2.2.13.12

pitṛproktāḥ prajāsargakaraṇārthaṃ yayurdiśam |
pratīcīṃ tapase tāta sarve dākṣāyaṇāḥ sutāḥ ||

2.2.13.13

tatra nārāyaṇasarastīrthaṃ paramapāvanam |
saṅgamo yatra sañjāto divyasindhusamudrayoḥ ||

2.2.13.14

tadupasparśanādeva protpannamatayo'bhavan |
dharme pāramahaṃse ca vinirdhūtamalāśayāḥ ||

2.2.13.15

prajāvivṛddhaye te vai tepire tatra sattamāḥ |
dākṣāyaṇā dṛḍhātmānaḥ pitrādeśesuyantritā ||

2.2.13.16

tvaṃ ca tān nārada jñātvā tapataḥ sṛṣṭihetave |
agamastatra bhūrīṇi hārdamājñāya māpateḥ ||

2.2.13.17

adṛṣṭvā taṃ bhuvaḥ sṛṣṭiṃ kathaṃ kartuṃ samudyatāḥ |
haryaśvā dakṣatanayā ityavocaṃstamādarat ||

2.2.13.18

brahmovāca taṃ niśamyātha haryaśvāste tvaduktamatandritāḥ |
autpattikadhiyaḥ sarve svayaṃ vimamṛśurbhṛśam ||

2.2.13.19

suśāstrajanakādeśaṃ yo na veda nivartakam |
sa kathaṃ guṇaviśrambhī kartuṃ sargamupakramet ||

2.2.13.20

iti niścitya te putrāḥ sudhiyaścaikacetasaḥ |
praṇamya taṃ parikramyāyurmārgamanivartakam ||

2.2.13.21

nārada tvaṃ manaḥ śambhorlokānanyacaro mune |
nirvikāro maheśānamanovṛttikarastadā ||

2.2.13.22

kāle gate bahutare mama putraḥ prajāpatiḥ |
nāśaṃ niśamya putrāṇāṃ nāradādanvatapyata ||

2.2.13.23

muhurmuhuruvāceti suprajatvaṃ śucāṃ padam |
śuśoca bahuśo dakṣaḥ śivamāyāvimohitaḥ ||

2.2.13.24

ahamāgatya suprītyā sāntvayaṃ dakṣamātmajam |
śāntibhāvaṃ pradarśyaiva daivaṃ prabalamityuta ||

2.2.13.25

atha dakṣaḥ pañcajanyāṃ mayā sa parisāntvitaḥ |
sabalāśvābhidhān putrān sahasraṃ cāpyajījanat ||

2.2.13.26

te'pi jagmustatra sutāḥ pitrādiṣṭā dṛḍhavratāḥ |
prajāsarge yatra siddhāḥ svapūrvabhrātaro yayuḥ ||

2.2.13.27

tadupasparśanādeva naṣṭāghā vimalāśayāḥ |
tepurmahattapastatra japanto brahma suvratāḥ ||

2.2.13.28

prajāsargodyatāṃstān vai jñātvā gatveti nārada |
pūrvavaccāgado vākyaṃ saṃsmarannaiśvarīṃ gatim ||

2.2.13.29

bhrātṛpanthānamādiśya tvaṃ mune'moghadarśana |
ayāścordhvagatiṃ te'pi bhrātṛmārgaṃ yayuḥ sutāḥ ||

2.2.13.30

utpātān bahuśo'paśyattadaiva sa prajāpatiḥ |
vismito'bhūtsa me putro dakṣo manasi duḥkhitaḥ ||

2.2.13.31

pūrvavat tvatkṛtaṃ dakṣaḥ śuśrāva cakito bhṛśam |
putranāśaṃ śuśocāti putraśokavimūrcchitaḥ ||

2.2.13.32

cukrodha tubhyaṃ dakṣo'sau duṣṭo'yamiti cābravīt |
āgatastatra daivāt tvamanugrahakarastadā ||

2.2.13.33

śokāviṣṭaḥ sa dakṣo hi roṣavisphuritādharaḥ |
upalabhya tamāhatya dhigdhik procya vigarhayan ||

2.2.13.34

dakṣa uvāca |
kiṃ kṛtaṃ te'dhamaśreṣṭha sādhūnāṃ sādhuliṅgataḥ |
bhikṣomārgo'rbhakānāṃ vai darśito'sādhukāri naḥ ||

2.2.13.35

ṛṇaistribhiramuktānāṃ lokayorubhayoḥ kṛtaḥ |
vighātaḥ śreyaso'mīṣāṃ nirdayena śaṭhena te ||

2.2.13.36

ṛṇāni trīṇyapākṛtya yo gṛhātpravrajetpumān |
mātaraṃ pitaraṃ tyaktvā mokṣamicchan vrajatyadhaḥ ||

2.2.13.37

nirdayastvaṃ sunirlajjaḥ śiśudhībhidyaśo'pahā |
hareḥ pārṣadamadhye hi vṛthā carasi mūḍhadhīḥ ||

2.2.13.38

muhurmuhurabhadraṃ tvamacaro me'dhamādhama |
vibhaved bhramataste'taḥ padaṃ lokeṣu na sthiram ||

2.2.13.39

śaśāpeti śucā dakṣastvāṃ tadā sādhusammatam |
bubodha neśvarecchāṃ sa śivamāyāvimohitaḥ ||

2.2.13.40

śāpaṃ pratyagrahīcca tvaṃ sa mune nirvikāradhīḥ |
eṣa eva brahmasādho sahate so'pi ca svayam ||

2.2.13.40.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīye satīkhaṇḍe dakṣasṛṣṭau nāradaśāpo nāma trayodaśo'dhyāyaḥ ||

2.2.13.40.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

2.2.13.40.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

2.2.13.40.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

2.2.13.40.p5

dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīyaḥ satīkhaṇḍe