Shiva Purana 2.2.13: trayodaśo'dhyāyaḥ | dakṣasṛṣṭau nāradaśāpaḥ
Śivapurāṇa (complete text) 2.2.13
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.2.13.40 — 5 parts
trayodaśo'dhyāyaḥ | dakṣasṛṣṭau nāradaśāpaḥ
2.2.13.1
nārada uvāca |
brahman vidhe mahāprājña vada no vadatāṃ vara |
dakṣe gṛhaṃ gate prītyā kimabhūttadanantaram ||
2.2.13.2
brahmovāca |
dakṣaḥ prajāpatirgatvā svāśramaṃ hṛṣṭamānasaḥ |
sargaṃ cakāra bahudhā mānasaṃ mama cājñayā ||
2.2.13.3
tamabṛṃhitamālokya prajāsargaṃ prajāpatiḥ |
dakṣo nivedayāmāsa brahmaṇe janakāya me ||
2.2.13.4
dakṣa uvāca |
brahmaṃstāta prajānātha vardhante na prajāḥ prabho mayā viracitāḥ sarvāstāvatyo hi sthitāḥ khalu ||
2.2.13.5
kiṃ karomi prajānātha vardheyuḥ kathamātmanā |
tadupāyaṃ samācakṣva prajāḥ kuryāṃ na saṃśayaḥ ||
2.2.13.6
brahmovāca |
dakṣa prajāpate tāta śṛṇu me paramaṃ vacaḥ |
tatkuruṣva suraśreṣṭha śivaste śaṃ kariṣyati ||
2.2.13.7
yā ca pañcajanasyāṅgasutā ramyā prajāpateḥ |
asiknī nāma patnītve prajeśa pratigṛhyatām ||
2.2.13.8
vāmavyavāyadharmastvaṃ prajāsargamimaṃ punaḥ |
tadvidhāyāṃ ca kāminyāṃ bhūriśo bhāvayiṣyasi ||
2.2.13.9
brahmovāca tataḥsamutpādayituṃ prajā maithunadharmataḥ |
upayeme vīraṇasya nideśānme sutāṃ tataḥ ||
2.2.13.10
atha tasyāṃ svapatnyāṃ ca vīriṇyāṃ sa prajāpatiḥ |
haryaśvasaṃjñānayutaṃ dakṣaḥ putrānajījanat ||
2.2.13.11
apṛthagdharmaśīlāste sarva āsan sutā mune |
pitṛbhaktiratā nityaṃ vedamārgaparāyaṇāḥ ||
2.2.13.12
pitṛproktāḥ prajāsargakaraṇārthaṃ yayurdiśam |
pratīcīṃ tapase tāta sarve dākṣāyaṇāḥ sutāḥ ||
2.2.13.13
tatra nārāyaṇasarastīrthaṃ paramapāvanam |
saṅgamo yatra sañjāto divyasindhusamudrayoḥ ||
2.2.13.14
tadupasparśanādeva protpannamatayo'bhavan |
dharme pāramahaṃse ca vinirdhūtamalāśayāḥ ||
2.2.13.15
prajāvivṛddhaye te vai tepire tatra sattamāḥ |
dākṣāyaṇā dṛḍhātmānaḥ pitrādeśesuyantritā ||
2.2.13.16
tvaṃ ca tān nārada jñātvā tapataḥ sṛṣṭihetave |
agamastatra bhūrīṇi hārdamājñāya māpateḥ ||
2.2.13.17
adṛṣṭvā taṃ bhuvaḥ sṛṣṭiṃ kathaṃ kartuṃ samudyatāḥ |
haryaśvā dakṣatanayā ityavocaṃstamādarat ||
2.2.13.18
brahmovāca taṃ niśamyātha haryaśvāste tvaduktamatandritāḥ |
autpattikadhiyaḥ sarve svayaṃ vimamṛśurbhṛśam ||
2.2.13.19
suśāstrajanakādeśaṃ yo na veda nivartakam |
sa kathaṃ guṇaviśrambhī kartuṃ sargamupakramet ||
2.2.13.20
iti niścitya te putrāḥ sudhiyaścaikacetasaḥ |
praṇamya taṃ parikramyāyurmārgamanivartakam ||
2.2.13.21
nārada tvaṃ manaḥ śambhorlokānanyacaro mune |
nirvikāro maheśānamanovṛttikarastadā ||
2.2.13.22
kāle gate bahutare mama putraḥ prajāpatiḥ |
nāśaṃ niśamya putrāṇāṃ nāradādanvatapyata ||
2.2.13.23
muhurmuhuruvāceti suprajatvaṃ śucāṃ padam |
śuśoca bahuśo dakṣaḥ śivamāyāvimohitaḥ ||
2.2.13.24
ahamāgatya suprītyā sāntvayaṃ dakṣamātmajam |
śāntibhāvaṃ pradarśyaiva daivaṃ prabalamityuta ||
2.2.13.25
atha dakṣaḥ pañcajanyāṃ mayā sa parisāntvitaḥ |
sabalāśvābhidhān putrān sahasraṃ cāpyajījanat ||
2.2.13.26
te'pi jagmustatra sutāḥ pitrādiṣṭā dṛḍhavratāḥ |
prajāsarge yatra siddhāḥ svapūrvabhrātaro yayuḥ ||
2.2.13.27
tadupasparśanādeva naṣṭāghā vimalāśayāḥ |
tepurmahattapastatra japanto brahma suvratāḥ ||
2.2.13.28
prajāsargodyatāṃstān vai jñātvā gatveti nārada |
pūrvavaccāgado vākyaṃ saṃsmarannaiśvarīṃ gatim ||
2.2.13.29
bhrātṛpanthānamādiśya tvaṃ mune'moghadarśana |
ayāścordhvagatiṃ te'pi bhrātṛmārgaṃ yayuḥ sutāḥ ||
2.2.13.30
utpātān bahuśo'paśyattadaiva sa prajāpatiḥ |
vismito'bhūtsa me putro dakṣo manasi duḥkhitaḥ ||
2.2.13.31
pūrvavat tvatkṛtaṃ dakṣaḥ śuśrāva cakito bhṛśam |
putranāśaṃ śuśocāti putraśokavimūrcchitaḥ ||
2.2.13.32
cukrodha tubhyaṃ dakṣo'sau duṣṭo'yamiti cābravīt |
āgatastatra daivāt tvamanugrahakarastadā ||
2.2.13.33
śokāviṣṭaḥ sa dakṣo hi roṣavisphuritādharaḥ |
upalabhya tamāhatya dhigdhik procya vigarhayan ||
2.2.13.34
dakṣa uvāca |
kiṃ kṛtaṃ te'dhamaśreṣṭha sādhūnāṃ sādhuliṅgataḥ |
bhikṣomārgo'rbhakānāṃ vai darśito'sādhukāri naḥ ||
2.2.13.35
ṛṇaistribhiramuktānāṃ lokayorubhayoḥ kṛtaḥ |
vighātaḥ śreyaso'mīṣāṃ nirdayena śaṭhena te ||
2.2.13.36
ṛṇāni trīṇyapākṛtya yo gṛhātpravrajetpumān |
mātaraṃ pitaraṃ tyaktvā mokṣamicchan vrajatyadhaḥ ||
2.2.13.37
nirdayastvaṃ sunirlajjaḥ śiśudhībhidyaśo'pahā |
hareḥ pārṣadamadhye hi vṛthā carasi mūḍhadhīḥ ||
2.2.13.38
muhurmuhurabhadraṃ tvamacaro me'dhamādhama |
vibhaved bhramataste'taḥ padaṃ lokeṣu na sthiram ||
2.2.13.39
śaśāpeti śucā dakṣastvāṃ tadā sādhusammatam |
bubodha neśvarecchāṃ sa śivamāyāvimohitaḥ ||
2.2.13.40
śāpaṃ pratyagrahīcca tvaṃ sa mune nirvikāradhīḥ |
eṣa eva brahmasādho sahate so'pi ca svayam ||
2.2.13.40.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīye satīkhaṇḍe dakṣasṛṣṭau nāradaśāpo nāma trayodaśo'dhyāyaḥ ||
2.2.13.40.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.2.13.40.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.2.13.40.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.2.13.40.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīyaḥ satīkhaṇḍe