Pramāṇa · Search · About · API

Shiva Purana 2.2.24: caturviṃśo'dhyāyaḥ | rāmaparīkṣāvarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 2.2.24

Language
Sanskrit

Contents

caturviṃśo'dhyāyaḥ | rāmaparīkṣāvarṇanam

2.2.24.1

nārada uvāca |
brahman vidhe prajānātha mahāprājña kṛpākara |
śrāvitaṃ śaṅkarayaśaḥ satīśaṅkarayoḥ śubham ||

2.2.24.2

idānīṃ brūhi satprītyā paraṃ tadyaśa uttamam |
kimakārṣṭāṃ hi tatsthau vai caritaṃ dampatī śivau ||

2.2.24.3

brahmovāca |
satīśivacaritraṃ ca śṛṇu me premato mune |
laukikīṃ gatimāśritya cikrīḍāte sadānvaham ||

2.2.24.4

tataḥ satī mahādevī viyogamalabhanmune |
svapataḥ śaṅkarasyeti vadantyeke subuddhayaḥ ||

2.2.24.5

vāgarthāviva sampṛktau śaktīśau sarvadā citau |
kathaṃ ghaṭeta ca tayorviyogastattvato mune ||

2.2.24.6

līlārucitvādathavā saṅghaṭetākhilaṃ ca tat |
kurute yadyadīśau ca satīśau bhavarītigau ||

2.2.24.7

sā tyaktā dakṣajā dṛṣṭvā patinā janakādhvare |
śambhoranādarāttatra dehaṃ tatyāja saṅgatā ||

2.2.24.8

punarhimālaye saivāvirbhūtā nāmataḥ satī |
pārvatīti śivaṃ prāpa taptvā bhūri vivāhataḥ ||

2.2.24.9

sūta uvāca |
ityākarṇya vacastasya brahmaṇaḥ sa tu nāradaḥ |
papraccha ca vidhātāraṃ śivāśivamahadyaśaḥ ||

2.2.24.10

nārada uvāca |
viṣṇuśiṣya mahābhāga vidhe me vada vistarāt |
śivāśivacaritraṃ tadbhavācāraparānugam ||

2.2.24.11

kimarthaṃ śaṅkaro jāyāṃ tatyāja prāṇataḥ priyām |
tasmādācakṣva me tāta vicitramiti manmahe ||

2.2.24.12

kuto'dhvare'jaḥ putrasyānādaro'bhūcchivasya te |
kathaṃ tatyāja sā dehaṃ gatvā tatra pituḥ kratau ||

2.2.24.13

tataḥ kimabhavattatra kimakārṣīnmaheśvaraḥ |
tatsarvaṃ me samācakṣva śraddhāyuk tacchrutāvaham ||

2.2.24.14

brahmovāca |
śṛṇu tāta paraprītyā munibhiḥ saha nārada |
sutavarya mahāprājña caritaṃ śaśimaulinaḥ ||

2.2.24.15

namaskṛtya maheśānaṃ haryādisurasevitam |
parabrahma pravakṣyāmi taccaritraṃ mahādbhutam ||

2.2.24.16

sarveyaṃ śivalīlā hi bahulīlākaraḥ prabhuḥ |
svatantro nirvikārī ca satī sāpi hi tadvidhā ||

2.2.24.17

anyathā kaḥ samartho hi tatkarmakaraṇe mune |
paramātmā parabrahma sa eva parameśvaraḥ ||

2.2.24.18

yaṃ sadā bhajate śrīśo'haṃ cāpi sakalāḥ surāḥ |
munayaśca mahātmānaḥ siddhāśca sanakādayaḥ ||

2.2.24.19

śeṣaḥ sadā yaśo yasya mudā gāyati nityaśaḥ |
pāraṃ na labhate tāta sa prabhuḥ śaṅkaraḥ śivaḥ ||

2.2.24.20

tasyaiva līlayā sarvo'yamiti tattvavibhramaḥ |
tatra doṣo na kasyāpi sarvavyāpī sa prerakaḥ ||

2.2.24.21

ekasminsamaye rudraḥ satyā tribhavane bhavaḥ |
vṛṣamāruhya paryāṭadrasāṃ līlāviśāradaḥ ||

2.2.24.22

āgatya daṇḍakāraṇyaṃ paryaṭan sāgarāmbarām |
darśayan tatragāṃ śobhāṃ satyai satyapaṇaḥ prabhuḥ ||

2.2.24.23

tatra rāmaṃ dadarśāsau lakṣmaṇenānvitaṃ haraḥ |
anviṣyantaṃ priyāṃ sītāṃ rāvaṇena hṛtāṃ chalāt ||

2.2.24.24

hā sīteti proccarantaṃ virahāviṣṭamānasam |
yatastataśca paśyantaṃ rudantaṃ hi muhurmuhuḥ ||

2.2.24.25

samicchantaṃ ca tatprāptiṃ pṛcchantaṃ tadgatiṃ hṛdā |
kujādibhyo naṣṭadhiyamatrapaṃ śokavihvalam ||

2.2.24.26

sūryavaṃśodbhavaṃ vīraṃ bhūpaṃ daśarathātmajam |
bharatāgrajamānandarahitaṃ vigataprabham ||

2.2.24.27

pūrṇakāmo varādhīnaṃ prāṇamatsma mudā haraḥ |
rāmaṃ bhramantaṃ vipine salakṣmaṇamudāradhīḥ ||

2.2.24.28

jayetyuktvānyato'gacchannadāttasmai svadarśanam |
rāmāya vipine tasmin śaṅkaro bhaktavatsalaḥ ||

2.2.24.29

itīdṛśīṃ satī dṛṣṭvā śivalīlāṃ vimohanīm |
suvismitā śivaṃ prāha śivamāyāvimohitā ||

2.2.24.30

satyuvāca |
devadeva parabrahma sarveśa parameśvara |
sevante tvāṃ sadā sarve haribrahmādayaḥ surāḥ ||

2.2.24.31

tvaṃ praṇamyo hi sarveṣāṃ sevyo dhyeyaśca sarvadā |
vedāntavedyo yatnena nirvikārī paraprabhuḥ ||

2.2.24.32

kāvimau puruṣau nātha virahavyākulākṛtī |
vicarantau vane kliṣṭau dīnau vīrau dhanurdharau ||

2.2.24.33

tayorjyeṣṭhaṃ kañjaśyāmaṃ dṛṣṭvā vai kena hetunā |
muditaḥ suprasannātmābhavo bhakta ivādhunā ||

2.2.24.34

iti me saṃśayaṃ svāmin śaṅkara chettumarhasi |
sevyasya sevake naiva ghaṭate praṇatiḥ prabho ||

2.2.24.35

brahmovāca |
ādiśaktiḥ satī devī śivā sā parameśvarī |
śivamāyāvaśī bhūtvā papracchetthaṃ śivaṃ prabhum ||

2.2.24.36

tadākarṇya vacaḥ satyāḥ śaṅkaraḥ parameśvaraḥ |
tadā vihasya sa prāha satīṃ līlāviśāradaḥ ||

2.2.24.37

parameśvara uvāca |
śṛṇu devi sati prītyā yathārthaṃ vacmi nacchalam |
varadānaprabhāvāttu praṇāmaṃ caivamādarāt ||

2.2.24.38

rāmalakṣmaṇanāmānau bhrātarau vīrasammatau |
sūryavaṃśodbhavau devi prājñau daśarathātmajau ||

2.2.24.39

gauravarṇau laghurbandhuḥ śeṣeśo lakṣmaṇābhidhaḥ |
jyeṣṭho rāmābhidho viṣṇuḥ pūrṇāṃśo nirupadravaḥ ||

2.2.24.40

avatīrṇaḥ kṣitau sādhurakṣaṇāya bhavāya naḥ |
ityuktvā virarāmāsau śambhuḥ sūtikaraḥ prabhuḥ ||

2.2.24.41

śrutvāpītthaṃ vacaḥ śambhorna viśaśvāsa tanmanaḥ |
śivamāyā balavatī saiva trailokyamohinī ||

2.2.24.42

aviśvastaṃ mano jñātvā tasyāḥ śambhuḥ sanātanaḥ |
avocadvacanaṃ ceti prabhurlīlāviśāradaḥ ||

2.2.24.43

śiva uvāca |
śṛṇu madvacanaṃ devi na viśvasiti cenmanaḥ |
tava rāmaparikṣāṃ hi kuru tatra svayā dhiyā ||

2.2.24.44

vinaśyati yathā mohastatkuru tvaṃ sati priye |
gatvā tatra sthitastāvad vaṭe bhava parīkṣikā ||

2.2.24.45

brahmovāca |
śivājñayā satī tatra gatvācintayadīśvarī |
kuryāṃ parīkṣāṃ ca kathaṃ rāmasya vanacāriṇaḥ ||

2.2.24.46

sītārūpamahaṃ dhṛtvā gaccheyaṃ rāmasannidhau |
yadi rāmo hariḥ sarvaṃ vijñāsyati na cānyathā ||

2.2.24.47

itthaṃ vicārya sītā sā bhūtvā rāmasamīpataḥ |
agamattatparīkṣārthaṃ satī mohaparāyaṇā ||

2.2.24.48

sītārūpāṃ satīṃ dṛṣṭvā japannāma śiveti ca |
vihasya tatpravijñāya natvāvocad raghūdvahaḥ ||

2.2.24.49

śrīrāma uvāca |
prematastvaṃ sati brūhi kva śambhuste namo gataḥ |
ekākī vipine kasmādāgatā patinā vinā ||

2.2.24.50

tyaktvā svarūpaṃ kasmātte dhṛtaṃ rūpamidaṃ sati |
brūhi tatkāraṇaṃ devi kṛpāṃ kṛtvā mamopari ||

2.2.24.51

brahmovāca |
iti rāmavacaḥ śrutvā cakitāsītsatī tadā |
smṛtvā śivoktaṃ matvā cāvitathaṃ lajjitā bhṛśam ||

2.2.24.52

rāmaṃ vijñāya viṣṇuṃ taṃ svarūpaṃ saṃvidhāya ca |
smṛtvā śivapadaṃ citte satyuvāca prasannadhīḥ ||

2.2.24.53

śivo mayā gaṇaiścaiva paryaṭan vasudhāṃ prabhuḥ |
ihāgacchacca vipine svatantraḥ parameśvaraḥ ||

2.2.24.54

apaśyadatra sa tvāṃ hi sītānveṣaṇatatparam |
salakṣmaṇaṃ virahiṇaṃ sītayā kliṣṭamānasam ||

2.2.24.55

natvā tvāṃ sa gato mūle vaṭasya sthita eva hi |
praśaṃsan mahimānaṃ te vaiṣṇavaṃ paramaṃ mudā ||

2.2.24.56

caturbhujaṃ hariṃ tvāṃ no dṛṣṭvaiva mudito'bhavat |
yathedaṃ rūpamamalaṃ paśyannānandamāptavān ||

2.2.24.57

tacchrutvā vacanaṃ śambhorbhramamānīya cetasi |
tadājñayā parīkṣāṃ te kṛtavatyasmi rāghava ||

2.2.24.58

jñātaṃ me rāma viṣṇustvaṃ dṛṣṭā te prabhutākhilā |
niḥsaṃśayā tadāpi tacchṛṇu tvaṃ ca mahāmate ||

2.2.24.59

kathaṃ praṇamyastvaṃ tasya satyaṃ brūhi mamāgrataḥ |
kuru niḥsaṃśayāṃ tvaṃ māṃ śamalaṃ prāpnuhi drutam ||

2.2.24.60

brahmovāca |
ityākarṇya vacastasyā rāmaścotphullalocanaḥ |
asmaratsvaṃ prabhuṃ śambhuṃ premābhūd hṛdi cādhikam ||

2.2.24.61

satyā vinājñayā śambhusamīpaṃ nāgamanmune |
saṃvarṇya mahimānaṃ ca prāvocadrāghavaḥ satīm ||

2.2.24.61.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīye satīkhaṇḍe rāmaparīkṣāvarṇanaṃ nāma caturviṃśo'dhyāyaḥ ||

2.2.24.61.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

2.2.24.61.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

2.2.24.61.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

2.2.24.61.p5

dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīyaḥ satīkhaṇḍe

Linked texts (1)