Shivapurana 2.2.25: pañcaviṃśo'dhyāyaḥ | śivasatīviyogaḥ
Śivapurāṇa (complete text) 2.2.25
- Language
- Sanskrit
Contents
pañcaviṃśo'dhyāyaḥ | śivasatīviyogaḥ
2.2.25.1
śrīrāma uvāca |
ekadā hi purā devi śambhuḥ paramasūtikṛt |
viśvakarmāṇamāhūya svaloke parataḥ pare ||
2.2.25.2
tena svadhenuśālāyāṃ kārayāmāsa vistṛtam |
ramyaṃ ca bhavanaṃ samyak tatra siṃhāsanaṃ varam ||
2.2.25.3
tatra cchatraṃ mahādivyaṃ sarvadādbhutamuttamam |
kārayāmāsa vighnārthaṃ śaṅkaro viśvakarmaṇā ||
2.2.25.4
śakrādīnāṃ juhāvāśu samastān devatāgaṇān |
siddhagandharvanāgādīnupadevāṃśca kṛtsnaśaḥ ||
2.2.25.5
devān sarvānāgamāṃśca vidhiputrān munīnapi |
devīḥ sarvā apsarobhirnānāvastusamanvitāḥ ||
2.2.25.6
devānāṃ ca tatharṣīṇāṃ siddhānāṃ phaṇināmapi |
ānayan maṅgalakarāḥ kanyāḥ ṣoḍaśa ṣoḍaśa ||
2.2.25.7
vīṇāmṛdaṅgapramukhavādyānnānāvidhān mune |
utsavaṃ kārayāmāsa vādayitvā sugāyanaiḥ ||
2.2.25.7.p1
rājābhiṣekayogyāni dravyāṇi sakalauṣadhaiḥ pratyakṣatīrthapāthobhiḥ pañcakumbhāṃśca pūritān | 8 ||
2.2.25.9
tathānyāḥ saṃvidhā divyā ānayatsvagaṇaistadā |
brahmaghoṣaṃ mahārāvaṃ kārayāmāsa śaṅkaraḥ ||
2.2.25.10
atho hariṃ samāhūya vaikuṇṭhātprītamānasaḥ |
tadbhaktyā pūrṇayā devi modati sma maheśvaraḥ ||
2.2.25.11
sumuhūrte mahādevastatra siṃhāsane vare |
upaveśya hariṃ prītyā bhūṣayāmāsa sarvaśaḥ ||
2.2.25.12
ābaddharamyamukuṭaṃ kṛtakautukamaṅgalam |
abhyaṣiñcanmaheśastu svayaṃ brahmāṇḍamaṇḍape ||
2.2.25.13
dattavānnikhilaiśvaryaṃ yannaijaṃ nānyagāmi yat |
tatastuṣṭāva taṃ śambhuḥ svatantro bhaktavatsalaḥ ||
2.2.25.14
brahmāṇaṃ lokakartāramavocadvacanaṃ tvidam |
vyāpayansvaṃ varādhīnaṃ svatantraṃ bhaktavatsalaḥ ||
2.2.25.15
maheśa uvāca |
ataḥ prabhṛti lokeśa mannideśādayaṃ hariḥ |
mama vandyaḥ svayaṃ viṣṇurjātaḥ sarvaḥ śṛṇoti hi ||
2.2.25.16
sarvairdevādibhistāta praṇama tvamamuṃ harim |
varṇayantu hariṃ vedā mamaite māmivājñayā ||
2.2.25.17
śrīrāma uvāca |
ityuktvātha svayaṃ rudro'namadvai garuḍadhvajam |
viṣṇubhaktiprasannātmā varado bhaktavatsalaḥ ||
2.2.25.18
tato brahmādibhirdevaiḥ sarvarūpasuraistathā |
munisiddhādibhiścaiva vandito'bhūddharistadā ||
2.2.25.19
tato maheśo haraye'śaṃsaddiviṣadāṃ puraḥ |
mahāvarān suprasanno dattavān bhaktavatsalaḥ ||
2.2.25.20
maheśa uvāca |
tvaṃ kartā sarvalokānāṃ bhartā hartā madājñayā |
dātā dharmārthakāmānāṃ śāstā durṇayakāriṇām ||
2.2.25.21
jagadīśo jagatpūjyo mahābalaparākramaḥ |
ajeyastvaṃ raṇe kvāpi mamāpi hi bhaviṣyasi ||
2.2.25.22
śaktitrayaṃ gṛhāṇa tvamicchādi prāpitaṃ mayā |
nānālīlāprabhāvatvaṃ svatantratvaṃ bhavatraye ||
2.2.25.23
tvaddveṣṭāro hare nūnaṃ mayā śāsyāḥ prayatnataḥ |
tvadbhaktānāṃ mayā viṣṇo deyaṃ nirvāṇamuttamam ||
2.2.25.24
māyāṃ cāpi gṛhāṇemāṃ duḥpraṇodyāṃ surādibhiḥ |
yayā sammohitaṃ viśvamacidrūpaṃ bhaviṣyati ||
2.2.25.25
mama bāhurmadīyastvaṃ dakṣiṇo'sau vidhirhare |
asyāpi hi vidheḥ pātā janitāpi bhaviṣyasi ||
2.2.25.26
hṛdayaṃ mama yo rudraḥ sa evāhaṃ na saṃśayaḥ |
pūjyastava sadā so'pi brahmādīnāmapi dhruvam ||
2.2.25.27
atra sthitvā jagatsarvaṃ pālaya tvaṃ viśeṣataḥ |
nānāvatārabhedaiśca sadā nānotikartṛbhiḥ ||
2.2.25.28
mama loke tavedaṃ vai sthānaṃ ca paramarddhimat |
goloka iti vikhyātaṃ bhaviṣyati mahojjvalam ||
2.2.25.29
bhaviṣyanti hare ye te'vatārā bhuvi rakṣakāḥ |
madbhaktāstān dhruvaṃ drakṣye prītānatha nijād varāt ||
2.2.25.30
śrīrāma uvāca |
akhaṇḍaiśvaryamāsādya hareritthaṃ haraḥ svayam |
kailāse svagaṇaistasmin svairaṃ krīḍatyumāpatiḥ ||
2.2.25.31
tadāprabhṛti lakṣmīśo gopaveṣo'bhavattathā |
ayāsīttatra suprītyā gopagopīgavāṃ patiḥ ||
2.2.25.32
so'pi viṣṇuḥ prasannātmā jugopa nikhilaṃ jagat |
nānāvatārasandhartāvanakartā śivājñayā ||
2.2.25.33
idānīṃ sa caturddhātrāvātaracchaṅkarājñayā |
rāmo'haṃ tatra bharato lakṣmaṇaḥ śatruheti ca ||
2.2.25.34
atha pitrājñayā devi sasītālakṣmaṇaḥ sati |
āgato'haṃ vane cādya duḥkhito daivato'bhavam ||
2.2.25.35
niśācareṇa me jāyā hṛtā sīteti kenacit |
anveṣyāmi priyāṃ cātra virahī bandhunā vane ||
2.2.25.36
darśanaṃ te yadi prāptaṃ sarvathā kuśalaṃ mama |
bhaviṣyati na sandeho mātaste kṛpayā sati ||
2.2.25.37
sītāprāptivaraṃ devi bhaviṣyati na saṃśayaḥ |
taṃ hatvā duḥkhadaṃ pāpaṃ rākṣasaṃ tvadanugrahāt ||
2.2.25.38
mahadbhāgyaṃ mamādyaiva yadyakārṣṭāṃ kṛpāṃ yuvām |
yasmin sakaruṇau syātāṃ sa dhanyaḥ puruṣo varaḥ ||
2.2.25.39
itthamābhāṣya bahudhā supraṇamya satīṃ śivām |
tadājñayā vane tasmin vicacāra raghūdvahaḥ ||
2.2.25.40
athākarṇya satī vākyaṃ rāmasya prayatātmanaḥ |
hṛṣṭābhūtsā praśaṃsantaṃ śivabhaktirataṃ hṛdi ||
2.2.25.41
smṛtvā svakarma manasākārṣīcchokaṃ suvistaram |
pratyāgacchadudāsīnā vivarṇā śivasannidhau ||
2.2.25.42
pathi sācintayad devī sañcalantī punaḥ punaḥ |
nāṅgīkṛtaṃ śivoktaṃ me rāmaṃ prati kudhīḥ kṛtā ||
2.2.25.43
kimuttaramahaṃ dāsye gatvā śaṅkarasannidhau |
iti sañcintya bahudhā paścāttāpo'bhavattadā ||
2.2.25.44
gatvā śambhusamīpaṃ ca praṇanāma śivaṃ hṛdā |
viṣaṇṇavadanā śokavyākulā vigataprabhā ||
2.2.25.45
atha tāṃ duḥkhitāṃ dṛṣṭvā papraccha kuśalaṃ haraḥ |
provāca vacanaṃ prītyā tatparīkṣā kṛtā katham ||
2.2.25.46
śrutvā śivavaco nāhaṃ kimapi praṇatānanā |
satī śokaviṣaṇṇā sā tasthau tatra samīpataḥ ||
2.2.25.47
atha dhyātvā maheśastu bubodha caritaṃ hṛdā |
dakṣajāyā mahāyogī nānālīlāviśāradaḥ ||
2.2.25.48
sasmāra svapaṇaṃ pūrvaṃ yatkṛtaṃ harikopataḥ |
tatprārthito'tha rudro'sau maryādāpratipālakaḥ ||
2.2.25.49
viṣādo'bhūtprabhostatra manasyevamuvāca ha |
dharmavaktā dharmakartā dharmāvanakaraḥ sadā ||
2.2.25.50
śiva uvāca |
kuryāṃ ceddakṣajāyāṃ hi snehaṃ pūrvaṃ yathā mahān |
naśyenmama paṇaḥ śuddho lokalīlānusāriṇaḥ ||
2.2.25.51
brahmovāca |
itthaṃ vicārya bahudhā hṛdā tāmatyajatsatīm |
paṇaṃ na nāśayāmāsa vedadharmaprapālakaḥ ||
2.2.25.52
tato vihāya manasā satīṃ tāṃ parameśvaraḥ |
jagāma svagiriṃ bhedaṃ jagāvaddhā sa hi prabhuḥ ||
2.2.25.53
calantaṃ pathi taṃ vyomavāṇyuvāca maheśvaram |
sarvān saṃśrāvayaṃstatra dakṣajāṃ ca viśeṣataḥ ||
2.2.25.54
vyomavāṇyuvāca |
dhanyastvaṃ parameśāna tvatsamo'dya tathā paṇaḥ |
na ko'pyanyastriloke'smin mahāyogī mahāprabhuḥ ||
2.2.25.55
brahmovāca |
śrutvā vyomavaco devī śivaṃ papraccha viprabhā |
kaṃ paṇaṃ kṛtavānnātha brūhi me parameśvara ||
2.2.25.56
iti pṛṣṭo'pi giriśaḥ satyā hitakaraḥ prabhuḥ |
nodvāhaṃ svaṃ paṇaṃ tasyai yat haryagre'karotpurā ||
2.2.25.57
tadā satī śivaṃ dhyātvā svapatiṃ prāṇavallabham |
sarvaṃ bubodha hetuṃ taṃ priyatyāgamayaṃ mune ||
2.2.25.58
tato'tīva śuśocāśu budhvā sā tyāgamātmanaḥ |
śambhunā dakṣajā tasmānniḥśvasantī muhurmuhuḥ ||
2.2.25.59
śivastasyāḥ samājñāya guptaṃ cakre manobhavam |
satyai paṇaṃ svakīyaṃ hi kathā bahvīrvadan prabhuḥ ||
2.2.25.60
satyā prāpa sa kailāsaṃ kathayan vividhāḥ kathāḥ |
vare sthitvā nijaṃ rūpaṃ dadhau yogī samādhibhṛt ||
2.2.25.61
tatra tasthau satī dhāmni mahāvyākulamānasā |
na bubodha caritraṃ tatkaścicca śivayormune ||
2.2.25.62
mahānkālo vyatīyāya tayoritthaṃ mahāmune |
svopāttadehayoḥ prabhvorlokalīlānusāriṇoḥ ||
2.2.25.63
dhyānaṃ tatyāja giriśastataḥ sa paramotikṛt |
tajjñātvā jagadambā hi satī tatrājagāma sā ||
2.2.25.64
nanāmātha śivaṃ devī hṛdayena vidūyatā |
āsanaṃ dattavān śambhuḥ svasammukha udāradhīḥ ||
2.2.25.65
kathayāmāsa suprītyā kathā vahvīrmanoramāḥ |
niḥśokāṃ kṛtavān sadyo līlāṃ kṛtvā ca tādṛśīm ||
2.2.25.66
pūrvavatsā sukhaṃ lebhe tatyāja svapaṇaṃ na saḥ |
netyāścaryaṃ śive tāta mantavyaṃ parameśvare ||
2.2.25.67
itthaṃ śivāśivakathāṃ vadanti munayo mune |
kila kecidavidvāṃso viyogaśca kathaṃ tayoḥ ||
2.2.25.68
śivāśivacaritraṃ ko jānāti paramārthataḥ |
svecchayā krīḍatastau hi caritaṃ kurutaḥ sadā ||
2.2.25.69
vāgarthāviva sampṛktau sadā khalu satīśivau |
tayorviyogo'sambhāvyaḥ sambhavedicchayā tayoḥ ||
2.2.25.69.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīye satīkhaṇḍe satīviyogo nāma pañcaviṃśo'dhyāyaḥ ||
2.2.25.69.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.2.25.69.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.2.25.69.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.2.25.69.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīyaḥ satīkhaṇḍe