Shiva Purana 2.2.26: ṣaḍviṃśo'dhyāyaḥ | śivasatīviyogaḥ
Śivapurāṇa (complete text) 2.2.26
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.2.26.54 — 5 parts
ṣaḍviṃśo'dhyāyaḥ | śivasatīviyogaḥ
2.2.26.1
brahmovāca |
purābhavacca sarveṣāmadhvaro vidhinā mahān |
prayāge samavetānāṃ munīnāṃ ca mahātmanām ||
2.2.26.2
tatra siddhāḥ samāyātāḥ sanakādyāḥ surarṣayaḥ |
saprajāpatayo devā jñānino brahmadarśinaḥ ||
2.2.26.3
ahaṃ samāgatastatra parivārasamanvitaḥ |
nigamairāgamairyukto mūrtimadbhirmahāprabhaiḥ ||
2.2.26.4
samājo'bhūdvicitro hi teṣāmutsavasaṃyutaḥ |
jñānavādo'bhavattatra nānāśāstrasamudbhavaḥ ||
2.2.26.5
tasminnavasare rudraḥ sabhavānīgaṇaḥ prabhuḥ |
trilokahitakṛtsvāmī tatrāgātsūtikṛnmune ||
2.2.26.6
dṛṣṭvā śivaṃ surāḥ sarve siddhāśca munayastathā |
anamaṃstaṃ prabhuṃ bhaktyā tuṣṭuvuśca tathā hyaham ||
2.2.26.7
tasthuḥ śivājñayā sarve yathāsthānaṃ mudānvitāḥ |
prabhudarśanasantuṣṭāḥ varṇayanto nijaṃ vidhim ||
2.2.26.8
tasminnavasare dakṣaḥ prajāpatipatiḥ prabhuḥ |
āgamattatra suprītaḥ suvarcasvī yadṛcchayā ||
2.2.26.9
māṃ praṇamya sa dakṣo hi nyuṣṭastatra madājñayā |
brahmāṇḍādhipatirmānyo mānī tattvabahirmukhaḥ ||
2.2.26.10
stutibhiḥ praṇipātaiśca dakṣaḥ sarvaiḥ surarṣibhiḥ |
pūjito varatejasvī karau vadhvā vinamrakaiḥ ||
2.2.26.11
nānāvihārakṛnnāthaḥ svatantraḥ paramotikṛt |
nānāmattaṃ tadā dakṣaṃ svāsanastho maheśvaraḥ ||
2.2.26.12
dṛṣṭvānataṃ haraṃ tatra sa me putro'prasannadhīḥ |
akupyatsahasā rudre tadā dakṣaḥ prajāpatiḥ ||
2.2.26.13
krūradṛṣṭyā mahāgarvo dṛṣṭvā rudraṃ mahāprabhum |
sarvānsaṃśrāvayannuccairavocajjñānavarjitaḥ ||
2.2.26.14
dakṣavāca |
ete hi sarve ca surāsurā bhṛśaṃ namanti māṃ vipravarāstatharṣayaḥ |
kathaṃ hyasau durjanavanmahāmanā tvabhūttu yaḥ pretapiśācasaṃvṛtaḥ ||
2.2.26.15
śmaśānavāsī nirapatrapo hyayaṃ kathaṃ praṇāmaṃ na karoti me'dhunā |
luptakriyo bhūtapiśācasevito matto'vidho nītividūṣakaḥ sadā ||
2.2.26.16
pākhaṇḍino durjanapāpaśīlā dṛṣṭvā dvijaṃ proddhatanindakāñca |
vadhvāṃ sadāsaktaratipravīṇa-stasmādamuṃ śaptumahaṃ pravṛttaḥ ||
2.2.26.17
brahmovāca |
ityevamuktvā sa mahākhalastadā ruṣānvito rudramidaṃ hyavocat |
śṛṇvantvamī vipravarāstathā surā vadhyaṃ hi me cārhatha kartumetam ||
2.2.26.18
dakṣa uvāca |
rudro hyayaṃ yajñabahiṣkṛto me varṇeṣvatīto'tha vivarṇarūpaḥ |
devairna bhāgaṃ labhatāṃ sahaiva śmaśānavāsī kulajanmahīnaḥ ||
2.2.26.19
brahmovāca |
iti dakṣoktamākarṇya bhṛgvādyā bahavo janāḥ |
agarhayan duṣṭasattvaṃ rudraṃ mattvāmaraiḥ samam ||
2.2.26.20
nandī niśamya tadvākyaṃ lolākṣo'tiruṣānvitaḥ |
abravīt tvaritaṃ dakṣaṃ śāpaṃ dātumanā gaṇaḥ ||
2.2.26.21
nandīśvara uvāca |
re re śaṭha mahāmūḍha dakṣa duṣṭamate tvayā |
yajñabāhyo hi me svāmī maheśo hi kṛtaḥ katham ||
2.2.26.22
yasya smaraṇamātreṇa bhavanti saphalā makhāḥ |
tīrthāni ca pavitrāṇi so'yaṃ śapto haraḥ katham ||
2.2.26.23
vṛthā te brahmacāpalyācchapto'yaṃ dakṣa durmate |
vṛthopahasitaścaivāduṣṭo rudro mahāprabhuḥ ||
2.2.26.24
yenedaṃ pālyate viśvaṃ sṛṣṭamante vināśitam |
śapto'yaṃ sa kathaṃ rudro maheśo brāhmaṇādhama ||
2.2.26.25
evaṃ nirbhatsitastena nandinā hi prajāpatiḥ |
nandinaṃ ca śaśāpātha dakṣo roṣasamanvitaḥ ||
2.2.26.26
dakṣa uvāca |
yūyaṃ sarve rudragaṇā vedabāhyā bhavantu vai |
vedamārgaparityaktāstathā tyaktā maharṣibhiḥ ||
2.2.26.27
pākhaṇḍavādaniratāḥ śiṣṭācārabahiṣkṛtāḥ |
madirāpānaniratā jaṭābhasmāsthidhāriṇaḥ ||
2.2.26.28
brahmovāca |
iti śaptāstathā tena dakṣeṇa śivakiṅkarāḥ |
tacchrutvātiruṣāviṣṭo'bhavannandī śivapriyaḥ ||
2.2.26.29
pratyuvāca drutaṃ dakṣaṃ garvitaṃ taṃ mahākhalam |
śilādatanayo nandī tejasvī śivavallabhaḥ ||
2.2.26.30
nandīśvara uvāca |
re dakṣa śaṭha durbuddhe vṛthaiva śivakiṅkarāḥ |
śaptāste brahmacāpalyācchivatattvamajānatā ||
2.2.26.31
bhṛgvādyairduṣṭacittaiśca mūḍhaiḥ sa upahāsitaḥ |
mahāprabhurmaheśāno brāhmaṇatvādahammate ||
2.2.26.32
ye rudravimukhāścātra brāhmaṇāstvādṛśāḥ khalāḥ |
rudratejaḥprabhāvatvātteṣāṃ śāpaṃ dadāmyaham ||
2.2.26.33
vedavādaratā yūyaṃ vedatattvabahirmukhāḥ |
bhavantu satataṃ viprā nānyadastīti vādinaḥ ||
2.2.26.34
kāmātmānaḥ svargaparāḥ krodhalobhamadānvitāḥ |
bhavantu satataṃ viprā bhikṣukā nirapatrapāḥ ||
2.2.26.35
vedamārgaṃ puraskṛtya brāhmaṇāḥ śūdrayājinaḥ |
daridrā vai bhaviṣyanti pratigraharatāḥ sadā ||
2.2.26.36
asatpratigrahāścaiva sarve nirayagāminaḥ |
bhaviṣyanti sadā dakṣa kecidvai brahmarākṣasāḥ ||
2.2.26.37
yaḥ śivaṃ surasāmānyamuddiśya parameśvaram |
druhyatyajo duṣṭamatiḥ tattvatāṃ vimukho bhavet ||
2.2.26.38
kūṭadharmeṣu geheṣu sadā grāmyasukhecchayā |
karmatantraṃ vitanutāṃ vedavādaṃ ca śāśvatam ||
2.2.26.39
vinaṣṭānandakamukho vismṛtātmagatiḥ paśuḥ |
bhraṣṭakarmānayarato dakṣo bastamukho'cirāt ||
2.2.26.40
śaptāste kopinā tatra nandinā brāhmaṇā yadā |
hāhākāro mahānāsīcchapto dakṣeṇa ceśvaraḥ ||
2.2.26.41
tadākarṇyāhamatyantamanindaṃ taṃ muhurmuhuḥ |
bhṛgvādīnapi viprāṃśca vedasṛṭ śivatattvavit ||
2.2.26.42
īśvaro'pi vacaḥ śrutvā nandinaḥ prahasanniva |
uvāca madhuraṃ vākyaṃ bodhayaṃstaṃ sadāśivaḥ ||
2.2.26.43
sadāśiva uvāca |
śṛṇu nandin mahāprājña na kartuṃ krodhamarhasi |
vṛthā śaptaṃ brahmakulaṃ matvā śaptaṃ ca māṃ bhramāt ||
2.2.26.44
vedo mantrākṣaramayaḥ sākṣātsūktamayo bhṛśam |
sūkte pratiṣṭhito hyātmā sarveṣāmapi dehinām ||
2.2.26.45
tasmādātmavido nityaṃ tvaṃ mā śapa ruṣānvitaḥ |
śapyā na vedāḥ kenāpi durddhiyā'pi kadācana ||
2.2.26.46
ahaṃ śapto na cedānīṃ tattvato boddhumarhasi |
śānto bhava mahādhīman sanakādivibodhakaḥ ||
2.2.26.47
yajño'haṃ yajñakarmāhaṃ yajñāṅgāni ca sarvaśaḥ |
yajñātmā yajñanirato yajñabāhyo'hameva vai ||
2.2.26.48
ko'yaṃ kastvamime ke hi sarvo'hamapi tattvataḥ |
iti buddhyā hi vimṛśa vṛthā śaptāstvayā dvijāḥ ||
2.2.26.49
tattvajñānena nirhṛtya prapañcaracanāṃ bhava |
budhaḥsvastho mahābuddhe nandin krodhādivarjitaḥ ||
2.2.26.50
brahmovāca |
evaṃ prabodhitastena śambhunā nandikeśvaraḥ |
vivekaparamo bhūtvā śānto'bhūtkrodhavarjitaḥ ||
2.2.26.51
śivo'pi taṃ prabodhyāśu svagaṇaṃ prāṇavallabham |
sagaṇaḥ sa yayau tasmātsvasthānaṃ pramudānvitaḥ ||
2.2.26.52
dakṣo'pi sa ruṣāviṣṭastairdvijaiḥ parivāritaḥ |
svasthānaṃ ca yayau citte śivadrohaparāyaṇaḥ ||
2.2.26.53
rudraṃ tadānīṃ pariśapyamānaṃ saṃsmṛtya dakṣaḥ parayā ruṣānvitaḥ |
śraddhāṃ vihāyaiva sa mūḍhabuddhi-rnindāparo'bhūcchivapūjakānām ||
2.2.26.54
ityukto dakṣadurbuddhiḥ śambhunā paramātmanā |
parāṃ durdhiṣaṇāṃ tasya śṛṇu tāta vadāmyaham ||
2.2.26.54.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīye satīkhaṇḍe satyupākhyāne śivena dakṣavirodho nāma ṣaḍviṃśo'dhyāyaḥ ||
2.2.26.54.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.2.26.54.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.2.26.54.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.2.26.54.p5
dvitīyā rudrasaṃhitāyāṃ dvitīyaḥ satīkhaṇḍe
Linked texts (1)
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit