Pramāṇa · Search · About · API

Shiva Purana 2.2.26: ṣaḍviṃśo'dhyāyaḥ | śivasatīviyogaḥ

Śivapurāṇa (complete text) 2.2.26

Language
Sanskrit

Contents

ṣaḍviṃśo'dhyāyaḥ | śivasatīviyogaḥ

2.2.26.1

brahmovāca |
purābhavacca sarveṣāmadhvaro vidhinā mahān |
prayāge samavetānāṃ munīnāṃ ca mahātmanām ||

2.2.26.2

tatra siddhāḥ samāyātāḥ sanakādyāḥ surarṣayaḥ |
saprajāpatayo devā jñānino brahmadarśinaḥ ||

2.2.26.3

ahaṃ samāgatastatra parivārasamanvitaḥ |
nigamairāgamairyukto mūrtimadbhirmahāprabhaiḥ ||

2.2.26.4

samājo'bhūdvicitro hi teṣāmutsavasaṃyutaḥ |
jñānavādo'bhavattatra nānāśāstrasamudbhavaḥ ||

2.2.26.5

tasminnavasare rudraḥ sabhavānīgaṇaḥ prabhuḥ |
trilokahitakṛtsvāmī tatrāgātsūtikṛnmune ||

2.2.26.6

dṛṣṭvā śivaṃ surāḥ sarve siddhāśca munayastathā |
anamaṃstaṃ prabhuṃ bhaktyā tuṣṭuvuśca tathā hyaham ||

2.2.26.7

tasthuḥ śivājñayā sarve yathāsthānaṃ mudānvitāḥ |
prabhudarśanasantuṣṭāḥ varṇayanto nijaṃ vidhim ||

2.2.26.8

tasminnavasare dakṣaḥ prajāpatipatiḥ prabhuḥ |
āgamattatra suprītaḥ suvarcasvī yadṛcchayā ||

2.2.26.9

māṃ praṇamya sa dakṣo hi nyuṣṭastatra madājñayā |
brahmāṇḍādhipatirmānyo mānī tattvabahirmukhaḥ ||

2.2.26.10

stutibhiḥ praṇipātaiśca dakṣaḥ sarvaiḥ surarṣibhiḥ |
pūjito varatejasvī karau vadhvā vinamrakaiḥ ||

2.2.26.11

nānāvihārakṛnnāthaḥ svatantraḥ paramotikṛt |
nānāmattaṃ tadā dakṣaṃ svāsanastho maheśvaraḥ ||

2.2.26.12

dṛṣṭvānataṃ haraṃ tatra sa me putro'prasannadhīḥ |
akupyatsahasā rudre tadā dakṣaḥ prajāpatiḥ ||

2.2.26.13

krūradṛṣṭyā mahāgarvo dṛṣṭvā rudraṃ mahāprabhum |
sarvānsaṃśrāvayannuccairavocajjñānavarjitaḥ ||

2.2.26.14

dakṣavāca |
ete hi sarve ca surāsurā bhṛśaṃ namanti māṃ vipravarāstatharṣayaḥ |
kathaṃ hyasau durjanavanmahāmanā tvabhūttu yaḥ pretapiśācasaṃvṛtaḥ ||

2.2.26.15

śmaśānavāsī nirapatrapo hyayaṃ kathaṃ praṇāmaṃ na karoti me'dhunā |
luptakriyo bhūtapiśācasevito matto'vidho nītividūṣakaḥ sadā ||

2.2.26.16

pākhaṇḍino durjanapāpaśīlā dṛṣṭvā dvijaṃ proddhatanindakāñca |
vadhvāṃ sadāsaktaratipravīṇa-stasmādamuṃ śaptumahaṃ pravṛttaḥ ||

2.2.26.17

brahmovāca |
ityevamuktvā sa mahākhalastadā ruṣānvito rudramidaṃ hyavocat |
śṛṇvantvamī vipravarāstathā surā vadhyaṃ hi me cārhatha kartumetam ||

2.2.26.18

dakṣa uvāca |
rudro hyayaṃ yajñabahiṣkṛto me varṇeṣvatīto'tha vivarṇarūpaḥ |
devairna bhāgaṃ labhatāṃ sahaiva śmaśānavāsī kulajanmahīnaḥ ||

2.2.26.19

brahmovāca |
iti dakṣoktamākarṇya bhṛgvādyā bahavo janāḥ |
agarhayan duṣṭasattvaṃ rudraṃ mattvāmaraiḥ samam ||

2.2.26.20

nandī niśamya tadvākyaṃ lolākṣo'tiruṣānvitaḥ |
abravīt tvaritaṃ dakṣaṃ śāpaṃ dātumanā gaṇaḥ ||

2.2.26.21

nandīśvara uvāca |
re re śaṭha mahāmūḍha dakṣa duṣṭamate tvayā |
yajñabāhyo hi me svāmī maheśo hi kṛtaḥ katham ||

2.2.26.22

yasya smaraṇamātreṇa bhavanti saphalā makhāḥ |
tīrthāni ca pavitrāṇi so'yaṃ śapto haraḥ katham ||

2.2.26.23

vṛthā te brahmacāpalyācchapto'yaṃ dakṣa durmate |
vṛthopahasitaścaivāduṣṭo rudro mahāprabhuḥ ||

2.2.26.24

yenedaṃ pālyate viśvaṃ sṛṣṭamante vināśitam |
śapto'yaṃ sa kathaṃ rudro maheśo brāhmaṇādhama ||

2.2.26.25

evaṃ nirbhatsitastena nandinā hi prajāpatiḥ |
nandinaṃ ca śaśāpātha dakṣo roṣasamanvitaḥ ||

2.2.26.26

dakṣa uvāca |
yūyaṃ sarve rudragaṇā vedabāhyā bhavantu vai |
vedamārgaparityaktāstathā tyaktā maharṣibhiḥ ||

2.2.26.27

pākhaṇḍavādaniratāḥ śiṣṭācārabahiṣkṛtāḥ |
madirāpānaniratā jaṭābhasmāsthidhāriṇaḥ ||

2.2.26.28

brahmovāca |
iti śaptāstathā tena dakṣeṇa śivakiṅkarāḥ |
tacchrutvātiruṣāviṣṭo'bhavannandī śivapriyaḥ ||

2.2.26.29

pratyuvāca drutaṃ dakṣaṃ garvitaṃ taṃ mahākhalam |
śilādatanayo nandī tejasvī śivavallabhaḥ ||

2.2.26.30

nandīśvara uvāca |
re dakṣa śaṭha durbuddhe vṛthaiva śivakiṅkarāḥ |
śaptāste brahmacāpalyācchivatattvamajānatā ||

2.2.26.31

bhṛgvādyairduṣṭacittaiśca mūḍhaiḥ sa upahāsitaḥ |
mahāprabhurmaheśāno brāhmaṇatvādahammate ||

2.2.26.32

ye rudravimukhāścātra brāhmaṇāstvādṛśāḥ khalāḥ |
rudratejaḥprabhāvatvātteṣāṃ śāpaṃ dadāmyaham ||

2.2.26.33

vedavādaratā yūyaṃ vedatattvabahirmukhāḥ |
bhavantu satataṃ viprā nānyadastīti vādinaḥ ||

2.2.26.34

kāmātmānaḥ svargaparāḥ krodhalobhamadānvitāḥ |
bhavantu satataṃ viprā bhikṣukā nirapatrapāḥ ||

2.2.26.35

vedamārgaṃ puraskṛtya brāhmaṇāḥ śūdrayājinaḥ |
daridrā vai bhaviṣyanti pratigraharatāḥ sadā ||

2.2.26.36

asatpratigrahāścaiva sarve nirayagāminaḥ |
bhaviṣyanti sadā dakṣa kecidvai brahmarākṣasāḥ ||

2.2.26.37

yaḥ śivaṃ surasāmānyamuddiśya parameśvaram |
druhyatyajo duṣṭamatiḥ tattvatāṃ vimukho bhavet ||

2.2.26.38

kūṭadharmeṣu geheṣu sadā grāmyasukhecchayā |
karmatantraṃ vitanutāṃ vedavādaṃ ca śāśvatam ||

2.2.26.39

vinaṣṭānandakamukho vismṛtātmagatiḥ paśuḥ |
bhraṣṭakarmānayarato dakṣo bastamukho'cirāt ||

2.2.26.40

śaptāste kopinā tatra nandinā brāhmaṇā yadā |
hāhākāro mahānāsīcchapto dakṣeṇa ceśvaraḥ ||

2.2.26.41

tadākarṇyāhamatyantamanindaṃ taṃ muhurmuhuḥ |
bhṛgvādīnapi viprāṃśca vedasṛṭ śivatattvavit ||

2.2.26.42

īśvaro'pi vacaḥ śrutvā nandinaḥ prahasanniva |
uvāca madhuraṃ vākyaṃ bodhayaṃstaṃ sadāśivaḥ ||

2.2.26.43

sadāśiva uvāca |
śṛṇu nandin mahāprājña na kartuṃ krodhamarhasi |
vṛthā śaptaṃ brahmakulaṃ matvā śaptaṃ ca māṃ bhramāt ||

2.2.26.44

vedo mantrākṣaramayaḥ sākṣātsūktamayo bhṛśam |
sūkte pratiṣṭhito hyātmā sarveṣāmapi dehinām ||

2.2.26.45

tasmādātmavido nityaṃ tvaṃ mā śapa ruṣānvitaḥ |
śapyā na vedāḥ kenāpi durddhiyā'pi kadācana ||

2.2.26.46

ahaṃ śapto na cedānīṃ tattvato boddhumarhasi |
śānto bhava mahādhīman sanakādivibodhakaḥ ||

2.2.26.47

yajño'haṃ yajñakarmāhaṃ yajñāṅgāni ca sarvaśaḥ |
yajñātmā yajñanirato yajñabāhyo'hameva vai ||

2.2.26.48

ko'yaṃ kastvamime ke hi sarvo'hamapi tattvataḥ |
iti buddhyā hi vimṛśa vṛthā śaptāstvayā dvijāḥ ||

2.2.26.49

tattvajñānena nirhṛtya prapañcaracanāṃ bhava |
budhaḥsvastho mahābuddhe nandin krodhādivarjitaḥ ||

2.2.26.50

brahmovāca |
evaṃ prabodhitastena śambhunā nandikeśvaraḥ |
vivekaparamo bhūtvā śānto'bhūtkrodhavarjitaḥ ||

2.2.26.51

śivo'pi taṃ prabodhyāśu svagaṇaṃ prāṇavallabham |
sagaṇaḥ sa yayau tasmātsvasthānaṃ pramudānvitaḥ ||

2.2.26.52

dakṣo'pi sa ruṣāviṣṭastairdvijaiḥ parivāritaḥ |
svasthānaṃ ca yayau citte śivadrohaparāyaṇaḥ ||

2.2.26.53

rudraṃ tadānīṃ pariśapyamānaṃ saṃsmṛtya dakṣaḥ parayā ruṣānvitaḥ |
śraddhāṃ vihāyaiva sa mūḍhabuddhi-rnindāparo'bhūcchivapūjakānām ||

2.2.26.54

ityukto dakṣadurbuddhiḥ śambhunā paramātmanā |
parāṃ durdhiṣaṇāṃ tasya śṛṇu tāta vadāmyaham ||

2.2.26.54.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīye satīkhaṇḍe satyupākhyāne śivena dakṣavirodho nāma ṣaḍviṃśo'dhyāyaḥ ||

2.2.26.54.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

2.2.26.54.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

2.2.26.54.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

2.2.26.54.p5

dvitīyā rudrasaṃhitāyāṃ dvitīyaḥ satīkhaṇḍe

Linked texts (1)