Shiva Purana 2.2.6: ṣaṣṭho'dhyāyaḥ | sandhyācaritravarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 2.2.6
- Language
- Sanskrit
Contents
ṣaṣṭho'dhyāyaḥ | sandhyācaritravarṇanam
2.2.6.1
brahmovāca |
sutavarya mahāprājña śṛṇu sandhyātapo mahat |
yacchrutvā naśyate pāpasamūhastatkṣaṇād dhruvam ||
2.2.6.2
upadiśya tapobhāvaṃ vasiṣṭhe svagṛhaṃ gate |
sandhyāpi tapaso bhāvaṃ jñātvā modamavāpa ha ||
2.2.6.3
tataḥ sānandamanaso veṣaṃ kṛtvā tu yādṛśam |
tapaścartuṃ samārebhe bṛhallohitatīragā ||
2.2.6.4
yathoktaṃ tu vasiṣṭhena mantraṃ tapasi sādhanam |
mantreṇa tena sadbhaktyā pūjayāmāsa śaṅkaram ||
2.2.6.5
ekāntamanasastasyāḥ kurvantyāḥ sumahattapaḥ |
śambhau vinyastacittāyā gatamekaṃ caturyugam ||
2.2.6.6
prasanno'bhūttadā śambhustapasā tena toṣitaḥ |
antarbahistathākāśe darśayitvā nijaṃ vapuḥ ||
2.2.6.6.p1
yadrūpaṃ cintayantī sā tena pratyakṣatāṃ gataḥ | 7 ||
2.2.6.8
atha sā purato dṛṣṭvā manasā cintitaṃ prabhum |
prasannavadanaṃ śāntaṃ mumodātīva śaṅkaram ||
2.2.6.9
sasādhvasamahaṃ vakṣye kiṃ kathaṃ staumi vā haram |
iti cintāparā bhūtvā nyamīlayata cakṣuṣī ||
2.2.6.10
nimīlitākṣyāstasyāstu praviśya hṛdayaṃ haraḥ |
divyaṃ jñānaṃ dadau tasyai vācaṃ divye ca cakṣuṣī ||
2.2.6.11
divyajñānaṃ divyacakṣurdivyāṃ vācamavāpa sā |
pratyakṣaṃ vīkṣya durgeśaṃ tuṣṭāva jagatāṃ patim ||
2.2.6.12
sandhyovāca |
nirākāraṃ jñānagamyaṃ paraṃ ya-nnaiva sthūlaṃ nāpi sūkṣmaṃ na coccam |
antaścintyaṃ yogibhistasya rūpaṃ tasmai tubhyaṃ lokakartre namo'stu ||
2.2.6.13
sarvaṃ śāntaṃ nirmalaṃ nirvikāraṃ jñānāgamyaṃ svaprakāśe'vikāram |
khādhvaprakhyaṃ dhvāntamārgātparastād-rūpaṃ yasya tvāṃ namāmi prasannam ||
2.2.6.14
ekaṃ śuddhaṃ dīpyamānaṃ vinājāṃ cidānandaṃ sahajaṃ cāvikāri |
nityānandaṃ satyabhūtiprasannaṃ yasya śrīdaṃ rūpamasmai namaste ||
2.2.6.15
vidyākārodbhāvanīyaṃ prabhinnaṃ sattvacchandaṃ dhyeyamātmasvarūpam |
sāraṃ pāraṃ pāvanānāṃ pavitraṃ tasmai rūpaṃ yasya caivaṃ namaste ||
2.2.6.16
yattvākāraṃ śuddharūpaṃ manojñaṃ ratnākalpaṃ svacchakarpūragauram |
iṣṭābhītī śūlamuṇḍaṃ dadhānaṃ hastairnamo yogayuktāya tubhyam ||
2.2.6.17
gaganaṃ bhūrdiśaścaiva salilaṃ jyotireva ca |
punaḥ kālaśca rūpāṇi yasya tubhyaṃ namo'stu te ||
2.2.6.18
pradhānapuruṣau yasya kāyatvena vinirgatau |
tasmādavyaktarūpāya śaṅkarāya namo namaḥ ||
2.2.6.19
yo brahmā kurute sṛṣṭiṃ yo viṣṇuḥ kurute sthitim |
saṃhariṣyati yo rudrastasmai tubhyaṃ namo namaḥ ||
2.2.6.20
namo namaḥ kāraṇakāraṇāya divyāmṛtajñānavibhūtidāya |
samastalokāntarabhūtidāya prakāśarūpāya parātparāya ||
2.2.6.21
yasyāparaṃ no jagaducyate padāt kṣitirdiśaḥ sūrya indurmanojaḥ |
bahirmukhā nābhitaścāntarikṣaṃ tasmai tubhyaṃ śambhave me namo'stu ||
2.2.6.22
tvaṃ paraḥ paramātmā ca tvaṃ vidyā vividhā haraḥ |
sadbrahma ca paraṃ brahma vicāraṇaparāyaṇaḥ ||
2.2.6.23
yasya nādirna madhyaṃ ca nāntamasti jagadyataḥ |
kathaṃ stoṣyāmi taṃ devaṃ vāṅmano'gocaraṃ haram ||
2.2.6.24
yasya brahmādayo deva munayaśca tapodhanāḥ |
na vivṛṇvanti rūpāṇi varṇanīyaḥ kathaṃ sa me ||
2.2.6.25
striyā mayā te kiṃ jñeyā nirguṇasya guṇāḥ prabho |
naiva jānanti yadrūpaṃ sendrā api surāsurāḥ ||
2.2.6.26
namastubhyaṃ maheśāna namastubhyaṃ tapomaya |
prasīda śambho deveśa bhūyo bhūyo namo'stu te ||
2.2.6.27
brahmovāca |
ityākarṇya vacastasyāḥ saṃstutaḥ parameśvaraḥ |
suprasannataraścābhūcchaṅkaro bhaktavatsalaḥ ||
2.2.6.28
atha tasyāḥ śarīraṃ tu valkalājinasaṃyutam |
paricchannaṃ jaṭāvrātaiḥ pavitre mūrdhni rājitaiḥ ||
2.2.6.29
himānītarjitāmbhojasadṛśaṃ vadanaṃ tadā |
nirīkṣya kṛpayāviṣṭo haraḥ provāca tāmidam ||
2.2.6.30
maheśvara uvāca |
prīto'smi tapasā bhadre bhavatyāḥ parameṇa vai |
stavena ca śubhaprājñe varaṃ varaya sāmpratam ||
2.2.6.31
yena te vidyate kāryaṃ vareṇāsminmanogatam |
tatkariṣye ca bhadraṃ te prasanno'haṃ tava vrataiḥ ||
2.2.6.32
brahmovāca |
iti śrutvā maheśasya prasannamanasastadā |
sandhyovāca suprasannā praṇamya ca muhurmuhuḥ ||
2.2.6.33
sandhyovāca |
yadi deyo varaḥ prītyā varayogyāsmyahaṃ yadi |
yadi śuddhāsmyahaṃ jātā tasmātpāpānmaheśvara ||
2.2.6.34
yadi deva prasanno'si tapasā mama sāmpratam |
vṛtastadāyaṃ prathamaṃ varo mama vidhīyatām ||
2.2.6.35
utpannamātrā deveśa prāṇino'smin bhuvasthale |
na bhavantu samenaiva sakāmāḥ sambhavantu vai ||
2.2.6.36
yaddhi vṛttā hi lokeṣu triṣvapi prathitā yathā |
bhaviṣyāmi tathā nānyā vara eko vṛto mayā ||
2.2.6.37
sakāmā mama sṛṣṭistu kutracinna patiṣyati |
yo me patirbhavennātha so'pi me'tisuhṛcca vai ||
2.2.6.38
yo drakṣyati sakāmo māṃ puruṣastasya pauruṣam |
gamiṣyati tadā nāśaṃ sa ca klībo bhaviṣyati ||
2.2.6.39
brahmovāca |
iti śrutvā vacastasyāḥ śaṅkaro bhaktavatsalaḥ |
uvāca suprasannātmā niṣpāpāyāstayerite ||
2.2.6.40
maheśvara uvāca |
śṛṇu devi ca sandhye tvaṃ tvatpāpaṃ bhasmatāṃ gatam |
tvayi tyakto mayā krodhaḥ śuddhā jātā tapaḥkarāt ||
2.2.6.41
yadyadvṛtaṃ tvayā bhadre dattaṃ tadakhilaṃ mayā |
suprasannena tapasā tava sandhye vareṇa hi ||
2.2.6.42
prathamaṃ śaiśavo bhāvaḥ kaumārākhyo dvitīyakaḥ |
tṛtīyo yauvano bhāvaścaturtho vārdhakastathā ||
2.2.6.43
tṛtīye tvatha samprāpte vayobhāge śarīriṇaḥ |
sakāmāḥ syurdvitīyānte bhaviṣyati kvacit kvacit ||
2.2.6.44
tapasā tava maryādā jagati sthāpitā mayā |
utpannamātrā na yathā sakāmāḥ syuḥ śarīriṇaḥ ||
2.2.6.45
tvaṃ ca loke satībhāvaṃ tādṛśaṃ samavāpnuhi |
triṣu lokeṣu nānyasyā yādṛśaṃ sambhaviṣyati ||
2.2.6.46
yaḥ paśyati sakāmastvāṃ pāṇigrāhamṛte tava |
sa sadyaḥ klībatāṃ prāpya durbalatvaṃ gamiṣyati ||
2.2.6.47
patistava mahābhāgastaporūpasamanvitaḥ |
saptakalpāntajīvī ca bhaviṣyati saha tvayā ||
2.2.6.48
iti te ye varā mattaḥ prārthitāste kṛtā mayā |
anyacca te vadiṣyāmi pūrvajanmani saṃsthitam ||
2.2.6.49
agnau śarīratyāgaste pūrvameva pratiśrutaḥ |
tadupāyaṃ vadāmi tvāṃ tatkuruṣva na saṃśayaḥ ||
2.2.6.50
sa ca medhātitheryajñe munedvādaśavārṣike |
kṛtsnaprajvalite vahnāvacirāt kriyatāṃ tvayā ||
2.2.6.51
etacchailopatyakāyāṃ candrabhāgānadītaṭe |
medhātithirmahāyajñaṃ kurute tāpasāśrame ||
2.2.6.52
tatra gatvā svayaṃ chandaṃ munibhirnopalakṣitā |
matprasādādvahnijātā tasya putrī bhaviṣyasi ||
2.2.6.53
yaste varo vāñchanīyaḥ svāmī manasi kaścana |
taṃ nidhāya nijasvānte tyaja vahnau vapuḥ svakam ||
2.2.6.54
yadā tvaṃ dāruṇaṃ sandhye tapaścarasi parvate |
yāvaccaturyugaṃ tasya vyatīte tu kṛte yuge ||
2.2.6.55
tretāyāḥ prathame bhāge jātā dakṣasya kanyakāḥ |
yāstāḥ śīlasamāpannā yathāyogyaṃ vivāhitāḥ ||
2.2.6.56
tanmadhye sa dadau kanyā vidhave saptaviṃśatiḥ |
candro'nyāḥsamparityajya rohiṇyāṃ prītimānabhūt ||
2.2.6.56.p1
taddhetorhi yadā candraḥ śapto dakṣeṇa kopinā |
tadā bhavatyā nikaṭe sarve devāḥ samāgatāḥ | 57 ||
2.2.6.58
na dṛṣṭāśca tvayā sandhye te devā brahmaṇā saha |
mayi vinyastamanasā khaṃ ca dṛṣṭvā labhetpunaḥ ||
2.2.6.59
candrasya śāpamokṣārthaṃ jātā candranadī tadā |
sṛṣṭā dhātrā tadaivātra medhātithirupasthitaḥ ||
2.2.6.60
tapasā tatsamo nāsti na bhūto na bhaviṣyati |
yena yajñaḥ samārabdho jyotiṣṭomo mahāvidhiḥ ||
2.2.6.61
tatra prajvalito vahnistasmintyaja vapuḥ svakam |
idānīṃ supavitrā tvaṃ sampūrṇo'stu paṇastava ||
2.2.6.62
etanmayā sthāpitaṃ svākāryārthaṃ bho tapasvini |
tatkuruṣva mahābhāge yāhi yajñe mahāmuneḥ |
kṛtvā hitaṃ ca deveśastatraivāntaradhīyata ||
2.2.6.62.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīye satīkhaṇḍe sandhyācaritravarṇanaṃ nāma ṣaṣṭho'dhyāyaḥ ||
2.2.6.62.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.2.6.62.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.2.6.62.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.2.6.62.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīyaḥ satīkhaṇḍe
Linked texts (4)
- Ṣaṭsandarbha — Jīva Gosvāmin 1555, Sanskrit
- Brahmavaivartapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Kṛṣṇajanmakhaṇḍa — Sanskrit
- Janmakhaṇḍa — Sanskrit