Shiva Purana 2.4.4: caturtho'dhyāyaḥ | kārtikeyānveṣaṇanandisaṃvādavarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 2.4.4
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.4.4.67 — 5 parts
caturtho'dhyāyaḥ | kārtikeyānveṣaṇanandisaṃvādavarṇanam
2.4.4.1
nārada uvāca |
devadeva prajānātha tataḥ kimabhavadvidhe |
vadedānīṃ kṛpātastu śivalīlāsamanvitam ||
2.4.4.2
brahmovāca |
kṛttikābhirgṛhīte vai tasmin śambhusute mune |
kaścitkālo vyatīyāya bubudhe na himādrijā ||
2.4.4.3
tasminnavasare durgā smerānanasaroruhā |
uvāca svāminaṃ śambhuṃ devadeveśvaraṃ prabhum ||
2.4.4.4
pārvatyuvāca |
devadeva mahādeva śṛṇu me vacanaṃ śubham |
pūrvapuṇyātibhāreṇa tvaṃ mayā prāpta īśvaraḥ ||
2.4.4.5
kṛpayā yogiṣu śreṣṭho vihāraistatparo'bhavaḥ |
ratibhaṅgaḥ kṛto devaistatra me bhavatā bhava ||
2.4.4.6
bhūmau nipatitaṃ vīryaṃ nodare mama te vibho |
kutra yātaṃ ca taddeva kena devena nihnutam ||
2.4.4.7
kathaṃ matsvāmino vīryamamoghaṃ te maheśvara |
moghaṃ yātaṃ ca kiṃ kiṃ vā śiśurjātaśca kutracit ||
2.4.4.8
brahmovāca |
pārvatīvacanaṃ śrutvā prahasya jagadīśvaraḥ |
uvāca devānāhūya munīṃścāpi munīśvara ||
2.4.4.9
maheśvara uvāca |
devāḥ śṛṇuta madvākyaṃ pārvatīvacanaṃ śrutam |
amoghaṃ kutra me vīryaṃ yātaṃ kena ca nihnutam ||
2.4.4.10
sabhayaṃ nāpa tatkṣipraṃ sa ceddaṇḍaṃ na cārhati |
śaktau rājā na śāstā yaḥ prajābādhyaśca bhakṣakaḥ ||
2.4.4.11
brahmovāca śambhostadvacanaṃ śrutvā samālocya parasparam |
ūcuḥsarve krameṇaiva trastāstu purataḥ prabhoḥ ||
2.4.4.12
viṣṇuruvāca |
te mithyāvādinaḥsantu bhārate gurudārikāḥ |
gurunindāratāḥ śaśvattvadvīryaṃ yaiśca nihnutam ||
2.4.4.13
brahmovāca |
tvadvīryaṃ nihnutaṃ yena puṇyakṣetre ca bhārate |
sa nā'nvito bhavettatra sevane pūjane tava ||
2.4.4.14
lokapālā ūcuḥ |
tvadavīryaṃ nihnutaṃ yena pāpinā patitabhramāt |
bhājanaṃ tasya sotyantaṃ tattāpaṃ karma santatam ||
2.4.4.15
devā ūcuḥ |
kṛtvā pratijñāṃ yo mūḍho nā''pādayati pūrṇatām |
bhājanaṃ tasya pāpasya tvadvīryaṃ yena nihnutam ||
2.4.4.16
devapatnya ūcuḥ |
yā nindati svabhartāraṃ paraṃ gacchati pūruṣam |
mātṛbandhuvihīnā ca tvadvīryaṃ nihnutaṃ yayā ||
2.4.4.17
brahmovāca |
devānāṃ vacanaṃ śrutvā devadeveśvaro haraḥ |
karmaṇāṃ sākṣiṇaścāha dharmādīnsabhayaṃ vacaḥ ||
2.4.4.18
śrīśiva uvāca |
devairna nihnutaṃ kena tadvīryaṃ nihnutaṃ dhruvam |
tadamoghaṃ bhagavato maheśasya mama prabhoḥ ||
2.4.4.19
yūyaṃ ca sākṣiṇo viśve satataṃ sarvakarmaṇām |
yuṣmākaṃ nihnutaṃ kiṃ vā kiṃ jñātuṃ vaktumarhatha ||
2.4.4.20
brahmovāca |
īśvarasya vacaḥ śrutvā sabhāyāṃ kampitāśca te |
parasparaṃ samālokya krameṇocuḥ puraḥ prabhoḥ ||
2.4.4.21
brahmovāca |
rate tu tiṣṭhato vīryaṃ papāta vasudhātale |
mayā jñātamamoghaṃ tacchaṅkarasya prakopataḥ ||
2.4.4.22
kṣitiruvāca
vīryaṃ soḍhumaśaktāhaṃ tadvahnau nyakṣipaṃ purā |
ato'tra durvahaṃ brahmannabalāṃ kṣantumarhasi ||
2.4.4.23
vahniruvāca
vīryaṃ soḍhumaśakto'haṃ tava śaṅkara parvate |
kailāse nyakṣipaṃ sadyaḥ kapotātmā sudussaham ||
2.4.4.24
giriruvāca
vīryaṃ soḍhumaśakto'haṃ tava śaṅkara lokapa |
gaṅgāyāṃ prākṣipaṃ sadyo dussahaṃ parameśvara ||
2.4.4.25
gaṅgovāca vīryaṃ soḍhumaśaktāhaṃ tava śaṅkara lokapa |
vyākulā'ti prabho nātha nyakṣipaṃ śarakānane ||
2.4.4.26
vāyuruvāca
śareṣu patitaṃ vīryaṃ sadyo bālo babhūva ha |
atīva sundaraḥ śambho svarnadyāḥ pāvane taṭe ||
2.4.4.27
sūrya uvāca
rudantaṃ bālakaṃ dṛṣṭvāgamamastācalaṃ prabho |
preritaḥ kālacakreṇa niśāyāṃ sthātumakṣamaḥ ||
2.4.4.28
candra uvāca
rudantaṃ bālakaṃ prāpya gṛhītvā kṛttikāgaṇaḥ |
jagāma svālayaṃ śambho gacchanbadarikāśramam ||
2.4.4.29
jalamuvāca
amuṃ rudantamānīya stanyapānena tāḥ prabho |
varddhayāmāsurīśasya sutaṃ tava raviprabham ||
2.4.4.30
sandhyovāca adhunā kṛttikānāṃ ca vane taṃ poṣya putrakam |
tannāma cakrustāḥ premṇā kārttikaśceti kautukāt ||
2.4.4.31
rātriruvāca
na cakrurbālakaṃ tāśca locanānāmagocaram |
prāṇebhyo'pi prītipātraṃ yaḥ poṣṭā tasya putraka ||
2.4.4.32
dinamuvāca
yāni yāni ca vastrāṇi bhūṣaṇāni varāṇi ca |
praśaṃsitāni svādūni bhojayāmāsureva tam ||
2.4.4.33
brahmovāca teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā santuṣṭaḥ purasūdanaḥ |
mudaṃ prāpya dadau prītyā viprebhyo bahudakṣiṇām ||
2.4.4.34
putrasya vārttāṃ samprāpya pārvatī hṛṣṭamānasā |
koṭiratnāni viprebhyo dadau bahudhanāni ca ||
2.4.4.35
lakṣmī sarasvatī menā sāvitrī sarvayoṣitaḥ |
viṣṇuḥ sarve ca devāśca brāhmaṇebhyo dadurdhanam ||
2.4.4.36
preritaḥ sa prabhurdevairmunibhiḥ parvatairatha |
dūtān prasthāpayāmāsa svaputro yatra tān gaṇān ||
2.4.4.37
vīrabhadraṃ viśālākṣaṃ śaṅkukarṇaṃ karākramam |
nandīśvaraṃ mahākālaṃ vajradraṃṣṭraṃ mahonmadam ||
2.4.4.38
gokarṇāsyaṃ dadhimukhaṃ jvaladagniśikhopamam |
lakṣaṃ ca kṣetrapālānāṃ bhūtānāṃ ca trilakṣakam ||
2.4.4.39
rudrāṃśca bhairavāṃścaiva śivatulyaparākramān |
anyāṃśca vikṛtākārānasaṅkhyānapi nārada ||
2.4.4.40
te sarve śivadūtāśca nānāśastrāstrapāṇayaḥ |
kṛttikānāṃ ca bhavanaṃ veṣṭayāmāsuruddhatāḥ ||
2.4.4.41
dṛṣṭvā tān kṛttikāḥsarvā bhayavihvalamānasāḥ |
kārttikaṃ kathayāmāsurjvalantaṃ brahmatejasā ||
2.4.4.42
kṛttikā ūcuḥ |
vatsa sainyānyasaṅkhyāni veṣṭayāmāsurālayam |
kiṃ kartavyaṃ kva gantavyaṃ mahābhayamupasthitam ||
2.4.4.43
kārtikeya uvāca
bhayaṃ tyajata kalyāṇyo bhayaṃ kiṃ vā mayi sthite |
durnivāryo'smi bālaśca mātaraḥ kena vāryate ||
2.4.4.44
brahmovāca etasminnantare tatra sainyendro nandikeśvaraḥ |
purataḥ kārtikeyasyopaviṣṭaḥ samuvāca ha ||
2.4.4.45
nandīśvara uvāca
bhrātaḥ pravṛttiṃ śṛṇu me mātaraśca śubhāvahām |
prerito'haṃ maheśena saṃhartrā śaṅkareṇa ca ||
2.4.4.46
kailāse sarvadevāśca brahmaviṣṇuśivādayaḥ |
sabhāyāṃ saṃsthitāstāta mahatyutsavamaṅgale ||
2.4.4.47
tadā śivā sabhāyāṃ vai śaṅkaraṃ sarva śaṅkaram |
sambodhya kathayāmāsa tavānveṣaṇahetukam ||
2.4.4.48
papraccha tān śivo devān kramāttvatprāptihetave |
pratyuttaraṃ daduste tu pratyekaṃ ca yathocitam ||
2.4.4.49
tvāmatra kṛttikāsthāne kathayāmāsurīśvaram |
sarve dharmādayo dharmādharmasya karmasākṣiṇaḥ ||
2.4.4.50
prababhūva rahaḥ krīḍā pārvatīśivayoḥ purā |
dṛṣṭasya ca suraiḥ śambhorvīryaṃ bhūmau papāta ha ||
2.4.4.51
bhūmistadakṣipadvahnau vahniścādrau sa bhūdharaḥ |
gaṅgāyāṃ so'kṣipadvegāt taraṅgaiḥ śarakānane ||
2.4.4.52
tatra bālo'bhavastvaṃ hi devakāryakṛtiḥ prabhuḥ |
tatra labdhaḥ kṛttikābhistvaṃ bhūmiṃ gaccha sāmpratam ||
2.4.4.53
tavābhiṣekaṃ śambhustu kariṣyati suraiḥ saha |
lapsyase sarvaśastrāṇi tārakākhyaṃ haniṣyasi ||
2.4.4.54
putrastvaṃ viśvasaṃharttustvāṃ prāptuṃ cā'kṣamā imāḥ |
nāgniṃ goptuṃ yathā śaktaḥ śuṣkavṛkṣaḥ svakoṭare ||
2.4.4.55
dīptavāṃstvaṃ ca viśveṣu nāsāṃ geheṣu śobhase |
yathā patanmahākūpe dvijarājo na rājate ||
2.4.4.56
karoṣi ca yathā''lokaṃ nā''cchanno'smāsu tejasā |
yathā sūryaḥ kalācchanno na bhavenmānavasya ca ||
2.4.4.57
viṣṇustvaṃ jagatāṃ vyāpī nānyo jāto'si śāmbhava |
yathā na keṣāṃ vyāpyaṃ ca tatsarvaṃ vyāpakaṃ nabhaḥ ||
2.4.4.58
yogīndro nā'nuliptaśca bhāgī cetparipoṣaṇe |
naiva lipto yathātmā ca karmayogeṣu jīvinām ||
2.4.4.59
viśvārambhastvamīśaśca nāsu te sambhavet sthitiḥ |
guṇānāṃ tejasāṃ rāśiryathātmānaṃ ca yoginaḥ ||
2.4.4.60
bhrātarye tvāṃ na jānanti te narā hatabuddhayaḥ |
nādriyante yathā bhekāstvekavāsāśca paṅkajān ||
2.4.4.61
kārttikeya uvāca
bhrātaḥsarvaṃ vijānāsi jñānaṃ traikālikaṃ ca yat |
jñānī tvaṃ kā praśaṃsā te yato mṛtyuñjayāśritaḥ ||
2.4.4.62
karmaṇāṃ janma yeṣāṃ vā yāsu yāsu ca yoniṣu |
tāsu te nirvṛtiṃ bhrātaḥ prāpnuvantīha sāmpratam ||
2.4.4.63
kṛttikājñānavatyaśca yoginyaḥ prakṛteḥ kalāḥ |
stanyenāsāṃ varddhito'hamupakāreṇa santatam ||
2.4.4.64
āsāmahaṃ poṣyaputro madaṃśā yoṣitastvimāḥ |
tasyāśca prakṛteraṃśāstatastatsvāmivīryajaḥ ||
2.4.4.65
na madbhavo he śailendrakanyayā nandikeśvara |
sā ca me dharmato mātā yathemāḥ sarvasammatāḥ ||
2.4.4.66
śambhunā preṣitastvaṃ ca śambhoḥ putrasamo mahān |
āgacchāmi tvayā sārddhaṃ drakṣyāmi devatākulam ||
2.4.4.67
ityevamuktvā taṃ śīghraṃ sambodhya kṛttikāgaṇam |
kārttikeyaḥ pratasthe hi sārddhaṃ śaṅkarapārṣadaiḥ ||
2.4.4.67.c1
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ caturthe kumārakhaṇḍe kārttikeyānveṣaṇanandisaṃvādavarṇanaṃ nāma caturtho'dhyāyaḥ ||
2.4.4.67.p2
śrīgaṇeśāya namaḥ ||
2.4.4.67.p3
śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||
2.4.4.67.p4
śrīśivamahāpurāṇam ||
2.4.4.67.p5
dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ caturthaḥ kumārakhaṇḍe
Linked texts (2)
- Brahmavaivartapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Gaṇeśakhaṇḍa — Sanskrit