Pramāṇa · Search · About · API

Shiva Purana 2.4.4: caturtho'dhyāyaḥ | kārtikeyānveṣaṇanandisaṃvādavarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 2.4.4

Language
Sanskrit

Contents

caturtho'dhyāyaḥ | kārtikeyānveṣaṇanandisaṃvādavarṇanam

2.4.4.1

nārada uvāca |
devadeva prajānātha tataḥ kimabhavadvidhe |
vadedānīṃ kṛpātastu śivalīlāsamanvitam ||

2.4.4.2

brahmovāca |
kṛttikābhirgṛhīte vai tasmin śambhusute mune |
kaścitkālo vyatīyāya bubudhe na himādrijā ||

2.4.4.3

tasminnavasare durgā smerānanasaroruhā |
uvāca svāminaṃ śambhuṃ devadeveśvaraṃ prabhum ||

2.4.4.4

pārvatyuvāca |
devadeva mahādeva śṛṇu me vacanaṃ śubham |
pūrvapuṇyātibhāreṇa tvaṃ mayā prāpta īśvaraḥ ||

2.4.4.5

kṛpayā yogiṣu śreṣṭho vihāraistatparo'bhavaḥ |
ratibhaṅgaḥ kṛto devaistatra me bhavatā bhava ||

2.4.4.6

bhūmau nipatitaṃ vīryaṃ nodare mama te vibho |
kutra yātaṃ ca taddeva kena devena nihnutam ||

2.4.4.7

kathaṃ matsvāmino vīryamamoghaṃ te maheśvara |
moghaṃ yātaṃ ca kiṃ kiṃ vā śiśurjātaśca kutracit ||

2.4.4.8

brahmovāca |
pārvatīvacanaṃ śrutvā prahasya jagadīśvaraḥ |
uvāca devānāhūya munīṃścāpi munīśvara ||

2.4.4.9

maheśvara uvāca |
devāḥ śṛṇuta madvākyaṃ pārvatīvacanaṃ śrutam |
amoghaṃ kutra me vīryaṃ yātaṃ kena ca nihnutam ||

2.4.4.10

sabhayaṃ nāpa tatkṣipraṃ sa ceddaṇḍaṃ na cārhati |
śaktau rājā na śāstā yaḥ prajābādhyaśca bhakṣakaḥ ||

2.4.4.11

brahmovāca śambhostadvacanaṃ śrutvā samālocya parasparam |
ūcuḥsarve krameṇaiva trastāstu purataḥ prabhoḥ ||

2.4.4.12

viṣṇuruvāca |
te mithyāvādinaḥsantu bhārate gurudārikāḥ |
gurunindāratāḥ śaśvattvadvīryaṃ yaiśca nihnutam ||

2.4.4.13

brahmovāca |
tvadvīryaṃ nihnutaṃ yena puṇyakṣetre ca bhārate |
sa nā'nvito bhavettatra sevane pūjane tava ||

2.4.4.14

lokapālā ūcuḥ |
tvadavīryaṃ nihnutaṃ yena pāpinā patitabhramāt |
bhājanaṃ tasya sotyantaṃ tattāpaṃ karma santatam ||

2.4.4.15

devā ūcuḥ |
kṛtvā pratijñāṃ yo mūḍho nā''pādayati pūrṇatām |
bhājanaṃ tasya pāpasya tvadvīryaṃ yena nihnutam ||

2.4.4.16

devapatnya ūcuḥ |
yā nindati svabhartāraṃ paraṃ gacchati pūruṣam |
mātṛbandhuvihīnā ca tvadvīryaṃ nihnutaṃ yayā ||

2.4.4.17

brahmovāca |
devānāṃ vacanaṃ śrutvā devadeveśvaro haraḥ |
karmaṇāṃ sākṣiṇaścāha dharmādīnsabhayaṃ vacaḥ ||

2.4.4.18

śrīśiva uvāca |
devairna nihnutaṃ kena tadvīryaṃ nihnutaṃ dhruvam |
tadamoghaṃ bhagavato maheśasya mama prabhoḥ ||

2.4.4.19

yūyaṃ ca sākṣiṇo viśve satataṃ sarvakarmaṇām |
yuṣmākaṃ nihnutaṃ kiṃ vā kiṃ jñātuṃ vaktumarhatha ||

2.4.4.20

brahmovāca |
īśvarasya vacaḥ śrutvā sabhāyāṃ kampitāśca te |
parasparaṃ samālokya krameṇocuḥ puraḥ prabhoḥ ||

2.4.4.21

brahmovāca |
rate tu tiṣṭhato vīryaṃ papāta vasudhātale |
mayā jñātamamoghaṃ tacchaṅkarasya prakopataḥ ||

2.4.4.22

kṣitiruvāca
vīryaṃ soḍhumaśaktāhaṃ tadvahnau nyakṣipaṃ purā |
ato'tra durvahaṃ brahmannabalāṃ kṣantumarhasi ||

2.4.4.23

vahniruvāca
vīryaṃ soḍhumaśakto'haṃ tava śaṅkara parvate |
kailāse nyakṣipaṃ sadyaḥ kapotātmā sudussaham ||

2.4.4.24

giriruvāca
vīryaṃ soḍhumaśakto'haṃ tava śaṅkara lokapa |
gaṅgāyāṃ prākṣipaṃ sadyo dussahaṃ parameśvara ||

2.4.4.25

gaṅgovāca vīryaṃ soḍhumaśaktāhaṃ tava śaṅkara lokapa |
vyākulā'ti prabho nātha nyakṣipaṃ śarakānane ||

2.4.4.26

vāyuruvāca
śareṣu patitaṃ vīryaṃ sadyo bālo babhūva ha |
atīva sundaraḥ śambho svarnadyāḥ pāvane taṭe ||

2.4.4.27

sūrya uvāca
rudantaṃ bālakaṃ dṛṣṭvāgamamastācalaṃ prabho |
preritaḥ kālacakreṇa niśāyāṃ sthātumakṣamaḥ ||

2.4.4.28

candra uvāca
rudantaṃ bālakaṃ prāpya gṛhītvā kṛttikāgaṇaḥ |
jagāma svālayaṃ śambho gacchanbadarikāśramam ||

2.4.4.29

jalamuvāca
amuṃ rudantamānīya stanyapānena tāḥ prabho |
varddhayāmāsurīśasya sutaṃ tava raviprabham ||

2.4.4.30

sandhyovāca adhunā kṛttikānāṃ ca vane taṃ poṣya putrakam |
tannāma cakrustāḥ premṇā kārttikaśceti kautukāt ||

2.4.4.31

rātriruvāca
na cakrurbālakaṃ tāśca locanānāmagocaram |
prāṇebhyo'pi prītipātraṃ yaḥ poṣṭā tasya putraka ||

2.4.4.32

dinamuvāca
yāni yāni ca vastrāṇi bhūṣaṇāni varāṇi ca |
praśaṃsitāni svādūni bhojayāmāsureva tam ||

2.4.4.33

brahmovāca teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā santuṣṭaḥ purasūdanaḥ |
mudaṃ prāpya dadau prītyā viprebhyo bahudakṣiṇām ||

2.4.4.34

putrasya vārttāṃ samprāpya pārvatī hṛṣṭamānasā |
koṭiratnāni viprebhyo dadau bahudhanāni ca ||

2.4.4.35

lakṣmī sarasvatī menā sāvitrī sarvayoṣitaḥ |
viṣṇuḥ sarve ca devāśca brāhmaṇebhyo dadurdhanam ||

2.4.4.36

preritaḥ sa prabhurdevairmunibhiḥ parvatairatha |
dūtān prasthāpayāmāsa svaputro yatra tān gaṇān ||

2.4.4.37

vīrabhadraṃ viśālākṣaṃ śaṅkukarṇaṃ karākramam |
nandīśvaraṃ mahākālaṃ vajradraṃṣṭraṃ mahonmadam ||

2.4.4.38

gokarṇāsyaṃ dadhimukhaṃ jvaladagniśikhopamam |
lakṣaṃ ca kṣetrapālānāṃ bhūtānāṃ ca trilakṣakam ||

2.4.4.39

rudrāṃśca bhairavāṃścaiva śivatulyaparākramān |
anyāṃśca vikṛtākārānasaṅkhyānapi nārada ||

2.4.4.40

te sarve śivadūtāśca nānāśastrāstrapāṇayaḥ |
kṛttikānāṃ ca bhavanaṃ veṣṭayāmāsuruddhatāḥ ||

2.4.4.41

dṛṣṭvā tān kṛttikāḥsarvā bhayavihvalamānasāḥ |
kārttikaṃ kathayāmāsurjvalantaṃ brahmatejasā ||

2.4.4.42

kṛttikā ūcuḥ |
vatsa sainyānyasaṅkhyāni veṣṭayāmāsurālayam |
kiṃ kartavyaṃ kva gantavyaṃ mahābhayamupasthitam ||

2.4.4.43

kārtikeya uvāca
bhayaṃ tyajata kalyāṇyo bhayaṃ kiṃ vā mayi sthite |
durnivāryo'smi bālaśca mātaraḥ kena vāryate ||

2.4.4.44

brahmovāca etasminnantare tatra sainyendro nandikeśvaraḥ |
purataḥ kārtikeyasyopaviṣṭaḥ samuvāca ha ||

2.4.4.45

nandīśvara uvāca
bhrātaḥ pravṛttiṃ śṛṇu me mātaraśca śubhāvahām |
prerito'haṃ maheśena saṃhartrā śaṅkareṇa ca ||

2.4.4.46

kailāse sarvadevāśca brahmaviṣṇuśivādayaḥ |
sabhāyāṃ saṃsthitāstāta mahatyutsavamaṅgale ||

2.4.4.47

tadā śivā sabhāyāṃ vai śaṅkaraṃ sarva śaṅkaram |
sambodhya kathayāmāsa tavānveṣaṇahetukam ||

2.4.4.48

papraccha tān śivo devān kramāttvatprāptihetave |
pratyuttaraṃ daduste tu pratyekaṃ ca yathocitam ||

2.4.4.49

tvāmatra kṛttikāsthāne kathayāmāsurīśvaram |
sarve dharmādayo dharmādharmasya karmasākṣiṇaḥ ||

2.4.4.50

prababhūva rahaḥ krīḍā pārvatīśivayoḥ purā |
dṛṣṭasya ca suraiḥ śambhorvīryaṃ bhūmau papāta ha ||

2.4.4.51

bhūmistadakṣipadvahnau vahniścādrau sa bhūdharaḥ |
gaṅgāyāṃ so'kṣipadvegāt taraṅgaiḥ śarakānane ||

2.4.4.52

tatra bālo'bhavastvaṃ hi devakāryakṛtiḥ prabhuḥ |
tatra labdhaḥ kṛttikābhistvaṃ bhūmiṃ gaccha sāmpratam ||

2.4.4.53

tavābhiṣekaṃ śambhustu kariṣyati suraiḥ saha |
lapsyase sarvaśastrāṇi tārakākhyaṃ haniṣyasi ||

2.4.4.54

putrastvaṃ viśvasaṃharttustvāṃ prāptuṃ cā'kṣamā imāḥ |
nāgniṃ goptuṃ yathā śaktaḥ śuṣkavṛkṣaḥ svakoṭare ||

2.4.4.55

dīptavāṃstvaṃ ca viśveṣu nāsāṃ geheṣu śobhase |
yathā patanmahākūpe dvijarājo na rājate ||

2.4.4.56

karoṣi ca yathā''lokaṃ nā''cchanno'smāsu tejasā |
yathā sūryaḥ kalācchanno na bhavenmānavasya ca ||

2.4.4.57

viṣṇustvaṃ jagatāṃ vyāpī nānyo jāto'si śāmbhava |
yathā na keṣāṃ vyāpyaṃ ca tatsarvaṃ vyāpakaṃ nabhaḥ ||

2.4.4.58

yogīndro nā'nuliptaśca bhāgī cetparipoṣaṇe |
naiva lipto yathātmā ca karmayogeṣu jīvinām ||

2.4.4.59

viśvārambhastvamīśaśca nāsu te sambhavet sthitiḥ |
guṇānāṃ tejasāṃ rāśiryathātmānaṃ ca yoginaḥ ||

2.4.4.60

bhrātarye tvāṃ na jānanti te narā hatabuddhayaḥ |
nādriyante yathā bhekāstvekavāsāśca paṅkajān ||

2.4.4.61

kārttikeya uvāca
bhrātaḥsarvaṃ vijānāsi jñānaṃ traikālikaṃ ca yat |
jñānī tvaṃ kā praśaṃsā te yato mṛtyuñjayāśritaḥ ||

2.4.4.62

karmaṇāṃ janma yeṣāṃ vā yāsu yāsu ca yoniṣu |
tāsu te nirvṛtiṃ bhrātaḥ prāpnuvantīha sāmpratam ||

2.4.4.63

kṛttikājñānavatyaśca yoginyaḥ prakṛteḥ kalāḥ |
stanyenāsāṃ varddhito'hamupakāreṇa santatam ||

2.4.4.64

āsāmahaṃ poṣyaputro madaṃśā yoṣitastvimāḥ |
tasyāśca prakṛteraṃśāstatastatsvāmivīryajaḥ ||

2.4.4.65

na madbhavo he śailendrakanyayā nandikeśvara |
sā ca me dharmato mātā yathemāḥ sarvasammatāḥ ||

2.4.4.66

śambhunā preṣitastvaṃ ca śambhoḥ putrasamo mahān |
āgacchāmi tvayā sārddhaṃ drakṣyāmi devatākulam ||

2.4.4.67

ityevamuktvā taṃ śīghraṃ sambodhya kṛttikāgaṇam |
kārttikeyaḥ pratasthe hi sārddhaṃ śaṅkarapārṣadaiḥ ||

2.4.4.67.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ caturthe kumārakhaṇḍe kārttikeyānveṣaṇanandisaṃvādavarṇanaṃ nāma caturtho'dhyāyaḥ ||

2.4.4.67.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

2.4.4.67.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

2.4.4.67.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

2.4.4.67.p5

dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ caturthaḥ kumārakhaṇḍe

Linked texts (2)