Shivapurana 1.18
Śivapurāṇa (complete text) 1.18
- Language
- Sanskrit
Contents
- 1.18.162 — 1 part
1.18.p1
ṛṣya ūcuḥ
1.18.p2
baṃdhamokṣasvarūpaṃ hi brūhi sarvārthavittama
1.18.1
sūta uvāca
baṃdhamokṣaṃ tathopāyaṃ vakṣye'haṃ śṛṇutādarāt
1.18.2
prakṛtyādyaṣṭabaṃdhena baddho jīvaḥ sa ucyate
prakṛtyādyaṣṭabaṃdhena nirmukto mukta ucyate
1.18.3
prakṛtyādivaśīkāro mokṣa ityucyate svataḥ
baddhajīvastu nirmukto muktajīvaḥ sa kathyate
1.18.4
prakṛtyagre tato buddhirahaṃkāro guṇātmakaḥ
paṃcatanmātramityete prakṛtyādyaṣṭakaṃ viduḥ
1.18.5
prakṛṭyādyaṣṭajo deho dehajaṃ karma ucyate
punaśca karmajo deho janmakarma punaḥ punaḥ
1.18.6
śarīraṃ trividhaṃ jñeyaṃ sthūlaṃ sūkṣmaṃ ca kāraṇam
sthūlaṃ vyāpāradaṃ proktaṃ sūkṣmamiṃdriyabhogadam
1.18.7
kāraṇaṃ tvātmabhogārthaṃ jīvakarmānurūpataḥ
sukhaṃ duḥkhaṃ puṇyapāpaiḥ karmabhiḥ phalamaśnute
1.18.8
tasmāddhi karmarajjvā hi baddho jīvaḥ punaḥ punaḥ
śarīratrayakarmabhyāṃ cakravadbhrāmyate sadā
1.18.9
cakrabhramanivṛtyarthaṃ cakrakartāramīḍayet
prakṛtyādi mahācakraṃ prakṛteḥ parataḥ śivaḥ
1.18.10
cakrakartā maheśo hi prakṛteḥ paratoyataḥ
pibati vātha vamati jīvanbālo jalaṃ yathā
1.18.11
śivastathā prakṛtyādi vaśīkṛtyādhitiṣṭhati
sarvaṃ vaśīkṛtaṃ yasmāttasmācchiva iti smṛtaḥ
śiva eva hi sarvajñaḥ paripūrṇaśca niḥspṛhaḥ
1.18.12
sarvajñatā tṛptiranādibodhaḥ svataṃtratā nityamaluptaśaktiḥ
anaṃtaśaktiśca maheśvarasya yanmānasaiśvaryamavaiti vedaḥ
1.18.13
ataḥ śivaprasādena prakṛtyādivaśaṃ bhavet
śivaprasādalābhārthaṃ śivameva prapūjayet
1.18.14
niḥspṛhasya ca pūrṇasya tasya pūjā kathaṃ bhavet
śivoddeśakṛtaṃ karma prasādajanakaṃ bhavet
1.18.15
liṃge bere bhaktajane śivamuddiśya pūjayet
kāyena manasā vācā dhanenāpi prapūjayet
1.18.16
pujayā tu maheśo hi prakṛteḥ paramaḥ śivaḥ
prasādaṃ kurute satyaṃ pūjakasya viśeṣataḥ
1.18.17
śivaprasādātkarmādyaṃ krameṇa svavaśaṃ bhavet
karmārabhya prakṛtyaṃtaṃ yadāsarvaṃ vaśaṃ bhavet
1.18.18
tadāmukta iti proktaḥ svātmārāmo virājate
prasādātparameśasya karma deho yadāvaśaḥ
1.18.19
tadā vai śivaloke tu vāsaḥ sālokyamucyate
sāmīpyaṃ yāti sāṃbasya tanmātre ca vaśaṃ gate
1.18.20
tadā tu śivasāyujyamāyudhādyaiḥ kriyādibhiḥ
mahāprasādalābhe ca buddhiścāpi vaśā bhavet
1.18.21
buddhistu kāryaṃ prakṛtestatsṛṣṭiriti kathyate
punarmahāprasādena prakṛtirvaśameṣyati
1.18.22
śivasya mānasaiśvaryaṃ tadā'yatnaṃ bhaviṣyati
sārvajñādyaṃ śivaiśvaryaṃ labdhvā svātmani rājate
1.18.23
tatsāyujyamiti prāhurvedāgamaparāyaṇāḥ
evaṃ krameṇa muktiḥ syālliṃgādau pūjayā svataḥ
1.18.24
ataḥ śivaprasādārthaṃ kriyādyaiḥ pūjayecchivam
śivakriyā śivatapaḥ śivamaṃtrajapaḥ sadā
1.18.25
śivajñānaṃ śivadhyānamuttarottaramabhyaset
āsupterāmṛteḥ kālaṃ nayedvai śivaciṃtayā
1.18.26
sadyādibhiśca kusumairarcayecchivameṣyati
ṛṣaya ūcuḥ
liṃgādau śivapūjāyā vidhānaṃ brūhi sarvataḥ
1.18.27
sūta uvāca
liṃgānāṃ ca kramaṃ vakṣye yathāvacchṛṇuta dvijāḥ
tadeva liṃgaṃ prathamaṃ praṇavaṃ sārvakāmikam
1.18.28
sūkṣmapraṇavarūpaṃ hi sūkṣmarūpaṃ tu niṣphalam
sthūlaliṃgaṃ hi sakalaṃ tatpaṃcākṣaramucyate
1.18.29
tayoḥ pūjā tapaḥ proktaṃ sākṣānmokṣaprade ubhe
pauruṣaprakṛtibhūtāni liṃgānisubahūni ca
1.18.30
tāni vistarato vaktuṃ śivo vetti na cāparaḥ
bhūvikārāṇi liṃgāni jñātāni prabravīmi vaḥ
1.18.31
svayaṃ bhūliṃgaṃ prathamaṃ biṃduliṃgaṃdvitīyakam
pratiṣṭhitaṃ caraṃcaiva guruliṃgaṃ tu paṃcamam
1.18.32
devarṣitapasā tuṣṭaḥ sānnidhyārthaṃ tu tatra vai
pṛthivyantargataḥ śarvo bījaṃ vai nādarūpataḥ
1.18.33
sthāvarāṃkuravadbhūmimudbhidya vyakta eva saḥ
svayaṃbhūtaṃ jātamiti svayaṃbhūriti taṃ viduḥ
1.18.34
talliṃgapūjayā jñānaṃ svayameva pravarddhate
suvarṇarajatādau vā pṛthivyāṃ sthiṃḍilepi vā
1.18.35
svahastāllikhitaṃ liṃgaṃ śuddhapraṇavamaṃtrakam
yaṃtraliṃgaṃ samālikhya pratiṣṭhāvāhanaṃ caret
1.18.36
biṃdunādamayaṃ liṃgaṃ sthāvaraṃ jaṃgamaṃ ca yat
bhāvanāmayametaddhi śivadṛṣṭaṃ na saṃśayaḥ
1.18.37
yatra viśvasya te śaṃbhustatra tasmai phalapradaḥ
svahastāllikhyate yaṃtre sthāvarādāvakṛtrime
1.18.38
āvāhya pūjayecchebhuṃ ṣoḍaśairupacārakaiḥ
svayamaiśvaryamāpnoti jñānamabhyāsato bhavet
1.18.39
devaiśca ṛṣibhiścāpi svātmasiddhyarthameva hi
samaṃtreṇātmahastena kṛtaṃ yacchuddhamaṃḍale
1.18.40
śuddhabhāvanayā caiva sthāpitaṃ liṃgamuttamam
talliṃgaṃ pauruṣaṃ prāhustatpratiṣṭhitamucyate
1.18.41
talliṃgapūjayā nityaṃ pauruṣaiśvaryamāpnuyāt
mahadbhirbrāhmaṇaiścāpi rājabhiśca mahādhanaiḥ
1.18.42
śilpinākalpitaṃ liṃgaṃ maṃtreṇa sthāpitaṃ ca yat
pratiṣṭhitaṃ prākṛtaṃ hi prākṛtaiśvaryabhogadam
1.18.43
yadūrjitaṃ ca nityaṃ ca taddhi pauruṣamucyate
yaddurbalamanityaṃ ca taddhi prākṛtamucyate
1.18.44
liṃgaṃ nābhistathā jihvā nāsāgrañca śikhā kramāt
kaṭyādiṣu trilokeṣu liṃgamādhyātmikaṃ caram
1.18.45
parvataṃ pauruṣaṃ proktaṃ bhūtalaṃ prākṛtaṃ viduḥ
vṛkṣādi pauruṣaṃ jñeyaṃ gulmādi prākṛtaṃ viduḥ
1.18.46
ṣāṣṭikaṃ prākṛtaṃ jñeyaṃ śāligodhūmapauruṣam
aiśvaryaṃ pauruṣaṃ vidyādaṇimādyaṣṭasiddhidam
1.18.47
sustrīdhanādiviṣayaṃ prākṛtaṃ prāhurāstikāḥ
prathamaṃ caraliṃgeṣu rasaliṃgaṃ prakathyate
1.18.48
rasaliṃgaṃ brāhmaṇānāṃ sarvābhīṣṭapradaṃ bhavet
bāṇaliṃgaṃ kṣatriyāṇāṃ mahārājyapradaṃ śubham
1.18.49
svarṇaliṃgaṃ tu vaiśyānāṃ mahādhanapatitvadam
śilāliṃgaṃ tu śūdrāṇāṃ mahāśuddhikaraṃ śubham
1.18.50
sphāṭikaṃ bāṇaliṃgaṃ ca sarveṣāṃsarvakāmadam
svīyābhāve'nyadīyaṃ tu pūjāyāṃ na niṣiddhyate
1.18.51
strīṇāṃ tu pārthivaṃ liṃgaṃ sabhartṛ-ṇāṃ viśeṣataḥ
vidhavānāṃ pravṛttānāṃ sphāṭikaṃ parikīrtitam
1.18.52
vidhavānāṃ nivṛttānāṃ rasaliṃgaṃ viśiṣyate
bālyevāyauvanevāpi vārddhakevāpi suvratāḥ
1.18.53
śuddhasphaṭikaliṃgaṃ tu strīṇāṃ tatsarvabhogadam
pravṛttānāṃ pīṭhapūjā sarvābhīṣṭapradā bhuvi
1.18.54
pātreṇaiva pravṛttastu sarvapūjāṃ samācaret
abhiṣekāṃte naivedyaṃ śālyannena samācaret
1.18.55
pūjāṃte sthāpayelliṃgaṃ saṃpuṭeṣu pṛthaggṛhe
karapūjāni vṛttānāṃ svabhojyaṃ tu nivedayet
1.18.56
nivṛttānāṃ paraṃ sūkṣmaliṃgameva viśiṣyate
vibhūtyabhyarcanaṃ kuryādvibhūtiṃ ca nivedayet
1.18.57
pūjāṃ kṛtvātha talliṃgaṃ śirasā dhārayetsadā
vibhūtistrividhā proktā lokavedaśivāgnibhiḥ
1.18.58
lokāgnijamatho bhasmadravyaśuddhyarthamāvahet
mṛddāruloharūpāṇāṃ dhānyānāṃ ca tathaiva ca
1.18.59
tilādīnāṃ ca dravyāṇāṃ vastrādīnāṃ tathaiva ca
tathā paryuṣitānāṃ ca bhasmanā śiddhiriṣyate
1.18.60
śvādibhirdūṣitānāṃ ca bhasmanā śuddhiriṣyate
sajalaṃ nirjalaṃ bhasma yathāyogyaṃ tu yojayet
1.18.61
vedāgnijaṃ tathā bhasma tatkarmāṃteṣu dhārayet
maṃtreṇa kriyayā janyaṃ karmāgnau bhasmarūpadhṛk
1.18.62
tadbhasmadhāraṇātkarma svātmanyāropitaṃ bhavet
aghoreṇātmamaṃtreṇa bilvakāṣṭhaṃ pradāhayet
1.18.63
śivāgniriti saṃproktastena dagdhaṃ śivāgnijam
kapilāgomayaṃ pūrvaṃ kevalaṃ gavyameva vā
1.18.64
śamyasvatthapalāśānvā vaṭāramvadhabilvakān
śivāgninā dahecchuddhaṃ tadvai bhasma śivāgnijam
1.18.65
darbhāgnau vā dahetkāṣṭhaṃ śivamaṃtraṃ samuccaran
samyaksaṃśodhya vastreṇa navakuṃbhe nidhāpayet
1.18.66
dīptyarthaṃ tattu saṃgrāhyaṃ manyate pūjyatepi ca
bhasmaśabdārtha evaṃ hi śivaḥ pūrvaṃ tathā'karot
1.18.67
yathā svaviṣaye rājā sāraṃ gṛhṇāti yatkaram
yathā manuṣyāḥ sasyādīndagdhvā sāraṃ bhajaṃti vai
1.18.68
yathā hi jāṭharāgniśca bhakṣyādīnvividhānbahūn
dagdhvā sārataraṃ sārātsvadehaṃ paripuṣyati
1.18.69
tathā prapaṃcakartāpi sa śivaḥ parameśvaraḥ
svādhiṣṭheyaprapaṃcasya dagdhvā sāraṃ gṛhītavān
1.18.70
dagdhvā prapaṃcaṃ tadbhasm asvātmanyāropayacchivaḥ
uddhūlanena vyājena jagatsāraṃ gṛhītavān
1.18.71
svaratnaṃ sthāpayāmāsa svakīye hi śarīrake
keśamākāśasāreṇa vāyusāreṇa vai mukham
1.18.72
hṛdayaṃ cāgnisāreṇa tvapāṃ sāreṇa vaikaṭim
jānu cāvanisāreṇa tadvatsarvaṃ tadaṃgakam
1.18.73
brahmaviṣṇvośca rudrāṇāṃ sāraṃ caiva tripuṃḍrakam
tathā tilakarūpeṇa lalāṭānte maheśvaraḥ
1.18.74
bhavṛddhyā sarvametaddhi manyate svayamaityasau
prapaṃcasārasarvasvamanenaiva vaśīkṛtam
1.18.75
tasmādasya vaśīkartā nāstīti sa śivaḥ smṛtaḥ
yathā sarvamṛgāṇāṃ ca hiṃsako mṛgahiṃsakaḥ
1.18.76
asya hiṃsāmṛgo nāsti tasmātsiṃha itīritaḥ
śaṃ nityaṃ sukhamānaṃdamikāraḥ puruṣaḥ smṛtaḥ
1.18.77
vakāraḥ śaktiramṛtaṃ melanaṃ śiva ucyate
tasmādevaṃ svamātmānaṃ śivaṃ kṛtvārcayecchivam
1.18.78
tasmāduddhūlanaṃ pūrvaṃ tripuṃḍraṃ dhārayetparam
pūjākāle hi sajalaṃ śuddhyarthaṃ nirjalaṃ bhavet
1.18.79
divā vā yadi vārātrau nārī vātha naropi vā
pūjārthaṃ sajalaṃ bhasma tripuṃḍreṇaiva dhārayet
1.18.80
tripuṃḍraṃ sajalaṃ bhasma dhṛtvā pūjāṃ karoti yaḥ
śivapūjāṃ phalaṃ sāṃgaṃ tasyaiva hi suniścitam
1.18.81
bhasma vai śivamaṃtreṇa dhṛtvā hyatyāśramī bhavet
śivāśramīti saṃproktaḥ śivaikaparamo yataḥ
1.18.82
śivavrataikaniṣṭhasya nāśaucaṃ na ca sūtakam
lalāṭe'gre sitaṃ bhasma tilakaṃ dhārayenmṛdā
1.18.83
svahastādguruhastādvāśivabhaktasya lakṣaṇam
guṇānruṃdha iti prokto guruśabdasya vigrahaḥ
1.18.84
savikārānrājasādīnguṇānruṃdhe vyapohati
guṇātītaḥ paraśivo gururūpaṃ samāśritaḥ
1.18.85
guṇatrayaṃ vyapohyāgre śivaṃ bodhayatīti saḥ
viśvastānāṃ tu śiṣyāṇāṃ gururityabhidhīyate
1.18.86
tasmādguruśarīraṃ tu guruliṃgaṃ bhavedbudhaḥ
guruliṃgasya pūjā tu guruśuśrūṣaṇaṃ bhavet
1.18.87
śrutaṃ karoti śuśrūṣā kāyena manasā girā
uktaṃ yadguruṇā pūrvaṃ śakyaṃ vā'śakyameva vā
1.18.88
karotyeva hi pūtātmā prāṇairapi dhanairapi
tasmādvai śāsane yogyaḥ śiṣya ityabhidhīyate
1.18.89
śarīrādyarthakaṃ sarvaṃ gurordattvā suśiṣyakaḥ
agrapākaṃ nivedyāgrebhuṃjīyādgurvanujñayā
1.18.90
śiṣyaḥ putra iti proktaḥ sadāśiṣyatvayogataḥ
jihvāliṃgānmaṃtraśukraṃ karṇayonau niṣicyavai
1.18.91
jātaḥ putro maṃtraputraḥ pitaraṃ pūjayedgurum
nimajjayati putraṃ vai saṃsāre janakaḥ pitā
1.18.92
saṃtārayati saṃsārādgururvai bodhakaḥ pitā
ubhayoraṃtaraṃ jñātvā pitaraṃ gurumarcayet
1.18.93
aṃgaśuśrūṣayā cāpi dhanādyaiḥ svārjitairgurum
pādādikeśaparyaṃtaṃ liṃgānyaṃgāni yadguroḥ
1.18.94
dhanarūpaiḥ pādukādyaiḥ pādasaṃgraṇādibhiḥ
snānābhiṣekanaivedyairbhojanaiśca prapūjayet
1.18.95
gurupūjaiva pūjā syācchivasya paramātmanaḥ
guruśeṣaṃ tu yatsarvamātmaśuddhikaraṃ bhavet
1.18.96
guroḥ śeṣaḥ śivocchiṣṭaṃ jalamannādinirmitam
śiṣyāṇāṃ śivabhaktānāṃ grāhyaṃ bhojyaṃ bhaveddvijāḥ
1.18.97
gurvanujñāvirahitaṃ coravatsakalaṃ bhavet
gurorapi viśeṣajñaṃ yatnādgṛhṇīta vai gurum
1.18.98
ajñānamocanaṃ sādhyaṃ viśeṣajño hi mocakaḥ
ādau ca vighnaśamanaṃ kartavyaṃ karma pūrtaye
1.18.99
nirvighnena kṛtaṃ sāṃgaṃ karma vai saphalaṃ bhavet
tasmātsakalakarmādau vighneśaṃ pūjayed budhaḥ
1.18.100
sarvabādhānivṛttyarthaṃ sarvāndevānyajedbudhaḥ
jvarādigraṃthirogāśca bādhā hyādhyātmikā matā
1.18.101
piśācajaṃbukādīnāṃ valmīkādyudbhave tathā
akasmādeva godhādijaṃtūnāṃ patanepi ca
1.18.102
gṛhe kacchapasarpastrīdurjanādarśanepi ca
vṛkṣanārīgavādīnāṃ prasūtiviṣayepi ca
1.18.103
bhāviduḥkhaṃ samāyāti tasmātte bhautikā matā
amedhyā śanipātaśca mahāmārī tathaiva ca
1.18.104
jvaramārī viṣūciśca gomārī ca masūrikā
janmarkṣagrahasaṃkrāṃtigrahayogāḥ svarāśike
1.18.105
duḥsvapnadarśanādyāśca matā vai hyadhidaivikāḥ
śavacāṃḍālapatitasparśādyeṃtargṛhe gate
1.18.106
etādṛśe samutpanne bhāviduḥkhasya sūcake
śāṃtiyajñaṃ tu matimānkuryāttaddoṣaśāṃtaye
1.18.107
devālaye'tha goṣṭhe vā caitye vāpi gṛhāṃgaṇe
prādeśonnatadhiṣṇye vai dvihaste ca svalaṃkṛte
1.18.108
bhāramātravrīhidhānyaṃ prasthāpya parisṛtya ca
madhye vilikhyakamalaṃ tathā dikṣuvilikhya vai
1.18.109
taṃtunā veṣṭitaṃ kuṃbhaṃ navagugguladhūpitam
madhye sthāpya mahākuṃbhaṃ tathā dikṣvapi vinyaset
1.18.110
sanālāmrakakūrcādīnkalaśāṃśca tathāṣṭasu
pūrayenmaṃtrapūtena paṃcadravyayutena hi
1.18.111
prakṣipennava ratnāni nīlādīnkramaśastathā
karmajñaṃ ca sapatnīkamācāryaṃ varayedbudhaḥ
1.18.112
suvarṇapratimāṃ viṣṇoriṃdrādīnāṃ ca nikṣipet
saśiraske madhyakuṃbhe viṣṇumābāhya pūjayet
1.18.113
prāgādiṣu yathāmaṃtramiṃdrādīnkramaśo yajet
tattannāmnā caturthyāṃ ca namonte na yathākramam
1.18.114
āvāhanādikaṃ sarvamācāryeṇaiva kārayet
ācārya ṛtvijā sārdhaṃ tanmātrānprajapecchatam
1.18.115
kuṃbhasya paścime bhāge japāṃte homamācaret
koṭiṃ lakṣaṃ sahasraṃ vā śatamaṣṭottaraṃ budhāḥ
1.18.116
ekāhaṃ vā navāhaṃ vā tathā maṃḍalameva vā
yathāyogyaṃ prakurvīta kāladeśānusārataḥ
1.18.117
śamīhomaśca śāṃtyarthe vṛttyarthe ca palāśakam
samidannājyakairdravyairnāmnā maṃtreṇa vā hunet
1.18.118
prāraṃbhe yatkṛtaṃ dravyaṃ tatkriyāṃtaṃ samācaret
puṇyāhaṃ vācayitvāṃte dine saṃprokṣyayejjalaiḥ
1.18.119
brāhmaṇānbhojayetpaścādyāvadāhutisaṃkhyayā
ācāryaśca haviṣyāśīṛtvijaśca bhavedbudhāḥ
1.18.120
ādityādīngrahāniṣṭvā sarvahomāṃta eva hi
ṛtvibhyo dakṣiṇāṃ dadyānnavaratnaṃ yathākramam
1.18.121
daśadānaṃ tataḥ kuryādbhūridānaṃ tataḥ param
bālānāmupanītānāṃ gṛhiṇāṃ vanināṃ dhanam
1.18.122
kanyānāṃ ca sabhartṛ-ṇāṃ vidhavānāṃ tataḥ param
taṃtropakaraṇaṃ sarvamācāryāya nivedayet
1.18.123
utpātānāṃ ca mārīṇāṃ duḥkhasvāmī yamaḥ smṛtaḥ
tasmādyamasya prītyarthaṃ kāladānaṃ pradāpayet
1.18.124
śataniṣkeṇa vā kuryāddaśaniṣkeṇa vā punaḥ
pāśāṃkuśadharaṃ kālaṃ kuryātpuruṣarūpiṇam
1.18.125
tatsvarṇapratimādānaṃ kuryāddakṣiṇayā saha
tiladānaṃ tataḥ kuryātpūrṇāyuṣyaprasiddhaye
1.18.126
ājyāvekṣaṇadānaṃ ca kuryādvyādhinivṛttaye
sahasraṃ bhojayedviprāndaridraḥ śatameva vā
1.18.127
vittābhāve daridrastu yathāśakti samācaret
bhairavasya mahāpūjāṃ kuryādbhūtādiśāṃtaye
1.18.128
mahābhiṣekaṃ naivedyaṃ śivasyānte tukārayet
brāhmaṇānbhojayetpaścādbhūribhojanarūpataḥ
1.18.129
evaṃ kṛtena yajñena doṣaśāṃtimavāpnuyāt
śāṃtiyajñamimaṃ kuryādvarṣe varṣe tu phālgune
1.18.130
durdarśanādau sadyo vai māsamātre samācaret
mahāpāpādisaṃprāptau kuryādbhairavapūjanam
1.18.131
mahāvyādhisamutpattau saṃkalpaṃ punarācaret
sarvabhāve daridrastu dīpadānamathācaret
1.18.132
tadapyaśaktaḥ snātvā vai yatkiṃciddānamācaret
divākaraṃ namaskuryānmantreṇāṣṭottaraṃ śatam
1.18.133
sahasramayutaṃ lakṣaṃ koṭiṃ vā kārayed budhaḥ
namaskārātmayajñena tuṣṭāḥ syuḥ sarvadevatāḥ
1.18.134
tvatsvarūperpitā buddhirnate'śūnye ca rocati
yā cāstyasmadahaṃteti tvayi dṛṣṭe vivarjitā
1.18.135
namro'haṃ hi svadehena bho mahāṃstvamasi prabho
na śūnyo matsvarūpo vai tava dāso'smi sāṃpratam
1.18.136
yathāyogyaṃ svātmayajñaṃ namaskāraṃ prakalpayet
athātra śivanaivedyaṃ dattvā tāṃbūlamāharet
1.18.137
śivapradakṣiṇaṃ kuryātsvayamaṣṭottaraṃ śatam
sahasramayutaṃ lakṣaṃ koṭimanyena kārayet
1.18.138
śivapradakṣiṇātsarvaṃ pātakaṃ naśyati kṣaṇāt
duḥkhasya mūlaṃ vyādhirhi vyādhermūlaṃ hi pātakam
1.18.139
dharmeṇaiva hi pāpānāmapanodanamīritam
śivoddeśakṛto dharmaḥ kṣamaḥ pāpavinodane
1.18.140
adhyakṣaṃ śivadharmeṣu pradakṣiṇamitīritam
kriyayā japarūpaṃ hi praṇavaṃ tu pradakṣiṇam
1.18.141
jananaṃ maraṇaṃ dvedve māyācakramitīritam
śivasya māyācakraṃ hi balipīṭhe taducyate
1.18.142
balipīṭhe samārabhya prādakṣiṇyakrameṇa vai
pade padāṃtaraṃ gatvā balipīṭhe samāviśet
1.18.143
namaskāraṃ tataḥ kuryātpradakṣiṇamitīritam
nirgamājjananaṃ prāptaṃ namastvātmasamarpaṇam
1.18.144
jananaṃ maraṇaṃ dvedve śivamāyāsamarpitam
śivamāyārpitadvedvo na punastvātmabhāgbhavet
1.18.145
yāvaddehaṃ kriyādhīnaḥ sajīvo baddha ucyate
dehatrayavaśīkāre mokṣa ityucyate budhaiḥ
1.18.146
māyācakrapraṇetā hi śivaḥ paramakāraṇam
śivamāyārpitadvedve śivastu parimārjati
1.18.147
śivena kalpitaṃ dvedve tasminneva samarpayet
śivasyātipriyaṃ vidyātpradakṣiṇaṃ namo budhāḥ
1.18.148
pradakṣiṇanamaskārāḥ śivasya paramātmanaḥ
ṣoḍaśairupacāraiśca kṛtapūjā phalapradā
1.18.149
pradakṣiṇā'vināśyaṃ hi pātakaṃ nāsti bhūtale
tasmātpradakṣiṇenaiva sarvapāpaṃ vināśayet
1.18.150
śivapūjāparo maunī satyādiguṇasaṃyutaḥ
kriyātapojapajñānadhyāneṣvekaikamācaret
1.18.151
aiśvaryaṃ divyadehaśca jñānamajñānasaṃśayaḥ
śivasānnidhyamityete kriyādīnāṃ phalaṃ bhavet
1.18.152
karaṇena phalaṃ yāti tamasaḥ parihāpanāt
janmanaḥ parimārjitvājjñabuddhyā janitāni ca
1.18.153
yathādeśaṃ yathākālaṃ yathādehaṃ yathādhanam
yathāyogyaṃ prakurvīta kriyādīñchivabhaktimān
1.18.154
nyāyārjitasuvittena vasetprājñaḥ śivasthale
jīvahiṃsādirahitamatikleśavivarjitam
1.18.155
paṃcākṣareṇa japtaṃ ca toyamannaṃ viduḥ sukham
athavā'hurdaridrasya bhikṣānnaṃjñānadaṃ bhavet
1.18.156
śivabhaktasya bhikṣānnaṃśivabhaktivivardhanam
śaṃbhusatramiti prāhurbhikṣānnaṃśivayoginaḥ
1.18.157
yena kenāpyupāyena yatra kutrāpi bhūtale
śuddhānnabhuksadā maunīrahasyaṃ na prakāśayet
1.18.158
prakāśayettu bhaktānāṃ śivamāhātmyameva hi
rahasyaṃ śivamaṃtrasya śivo jānāti nāparaḥ
1.18.159
śivabhakto vasennityaṃ śivaliṃgaṃ samāśritaḥ
sthāṇuliṃgāśrayeṇaiva sthāṇurbhavati bhūsurāḥ
1.18.160
pūjayā caraliṃgasya kramānmukto bhaveddhruvam
sarvamuktaṃ samāsena sādhyasādhanamuttamam
1.18.161
vyāsena yatpurāproktaṃ yacchrutaṃ hi mayā purā
bhadramastu hi vo'smākaṃ śivabhaktirdṛḍhā'stusā
1.18.162
ya imaṃ paṭhate'dhyāyaṃ yaḥ śṛṇoti naraḥ sadā
śivajñānaṃ sa labhateśivasya kṛpayā budhāḥ
1.18.162.p1
iti śrīśaivemahāpurāṇe vidyeśvarasaṃhitāyāṃ sādhyasādhanakhaṃḍe śivaliṃgamahimāvarṇanaṃ nāmāṣṭādaśo'dhyāyaḥ
Other recensions (2)
- Śivapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit
Linked texts (4)
- Devīrahasya — Sanskrit
- Śivāgamādimāhātmyasaṅgraha — Sanskrit
- Ajñānadhvāntacaṇḍabhāskara — Amareśvara Śāstrin 1825, Sanskrit
- Vedāntasāracintāmaṇi — Sītārāmaśāstrin 1775, Sanskrit