Pramāṇa · Search · About · API

Shiva Purana 10.4: Gaurīśaṃkaravibhūtiyogaḥ

Śivapurāṇa (complete text) 10.4

Language
Sanskrit

Contents

Gaurīśaṃkaravibhūtiyogaḥ

10.4.1

kṛṣṇa uvāca
bhagavanparameśasya śarvasyāmitatejasaḥ
mūrtibhirviśvamevedaṃ yathā vyāptaṃ tathā śrutam

10.4.2

athaitajjñātumicchāmi yāthātmyaṃ pameśayoḥ
strīpuṃbhāvātmakaṃ cedaṃ tābhyāṃ kathamadhiṣṭhitam

10.4.3

upamanyuruvāca
śrīmadvibhūtiṃ śivayoryāthātmyaṃ ca samāsataḥ
vakṣye tadvistarādvaktuṃ bhavenāpi na śakyate

10.4.4

śaktiḥ sākṣānmahādevī mahādevaśca śaktimān
tayorvibhūtileśo vai sarvametaccarācaram

10.4.5

vastu kiṃcidacidrūpaṃ kiṃcidvastu cidātmakam
dvayaṃ śuddhamaśuddhaṃ ca paraṃ cāparameva ca

10.4.6

yatsaṃsarati ciccakramaciccakrasamanvitam
tadevāśuddhamaparamitaraṃ tu paraṃ śubham

10.4.7

aparaṃ ca paraṃ caiva dvayaṃ cidacidātmakam
śivasya ca śivāyāśca svāmyaṃ caitatsvabhāvataḥ

10.4.8

śivayorvai vaśe viśvaṃ na viśvasya vaśe śivau
īśitavyamidaṃ yasmāttasmādviśveśvarau śivau

10.4.9

yathā śivastathā devī yathā devī tathā śivaḥ
nānayoraṃtaraṃ vidyāccaṃdracandrikayoriva

10.4.10

caṃdro na khalu bhātyeṣa yathā caṃdrikayā vinā
na bhāti vidyamāno'pi tathā śaktyā vinā śivaḥ

10.4.11

prabhayā hi vināyadvadbhānureṣa na vidyate
prabhā ca bhānunā tena sutarāṃ tadupāśrayā

10.4.12

evaṃ parasparāpekṣā śaktiśaktimatoḥ sthitā
na śivena vinā śaktirna śaktyā ca vinā śivaḥ

10.4.13

śaktauyayā śivo nityaṃ bhaktau muktau ca dehinām
ādyā saikā parā śaktiścinmayī śivasaṃśrayā

10.4.14

yāmāhurakhileśasya taistairanuguṇairguṇaiḥ
samānadharmiṇīmeva śivasya paramātmanaḥ

10.4.15

saikā parā ca cidrūpā śaktiḥ prasavadharmiṇī
vibhajya bahudhā viśvaṃ vidadhāti śivecchayā

10.4.16

sā mūlaprakṛtirmāyā triguṇā ca tridhā smṛtā
śivayā ca viparyastaṃ yayā tatamidaṃ jagat

10.4.17

ekadhā ca dvidhā caiva tathā śatasahasradhā
śaktayaḥ khalu bhidyaṃte bahudhā vyavahārataḥ

10.4.18

śivecchayā parāśaktiḥ śivatattvaikatāṃ gatā
tataḥ parisphuratyādau sarge tailaṃ tilādiva

10.4.19

tataḥ kriyākhyayā śaktyā śaktau śaktimadutthayā
tasyāṃ vikṣobhyamāṇāyāmādau nādaḥ samudbabhau

10.4.20

nādādviniḥsṛto biṃdurbiṃdodevassadāśivaḥ
tasmānmaheśvaro jātaḥ śuddhavidyā maheśvarāt

10.4.21

sā vācāmīśvarī śaktirvāgīśākhyā hi śūlinaḥ
yā sā varṇasvarūpeṇa mātṛkepi vijṛmbhate

10.4.22

athānaṃtasamāveśānmāyā kālamavāsṛjat
niyatiñca kalāṃ vidyāṃ kalātorāgapūruṣau

10.4.23

māyātaḥ punarevābhūdavyaktaṃ triguṇātmakam
triguṇācca tato vyaktādvibhaktāḥ syustrayo guṇāḥ

10.4.24

sattvaṃ rajastamaśceti yairvyāptamakhilaṃ jagat
guṇebhyaḥ kṣobhyamāṇebhyo guṇeśākhyāstrimūrttayaḥ

10.4.25

abhavanmahadādīni tattvāni ca yathākramam
tebhyassyuraṇḍapiṇḍāni tvasaṃkhyāni śivājñayā

10.4.25-2

adhiṣṭhitānyanantādyairvidyeśaiścakravartibhiḥ

10.4.26

śarīrāṃtarabhedena śakterbhedāḥ prakīrtitāḥ
nānārūpāstu vijñeyāḥ sthūlasūkṣmavibhedataḥ

10.4.27

rudrasya raudrī sā śaktirviṣṇaurvai vaiṣṇavī matā
brahmāṇī brahmaṇaḥ proktā cendrasyaiṃdrīti kathyate

10.4.28

kimatra bahunoktena yadviśvamiti kīrtitam
śakyātmanaiva tadvyāptaṃ yathā dehe'tarātmanā

10.4.29

tasmācchaktimayaṃ sarvaṃ jagatsthāvarajaṃgamam
kalā yā paramā śaktiḥ kathitā paramātmanaḥ

10.4.30

evameṣā parā śaktirīśvarecchānuyāyinī
sthiraṃ caraṃ ca yadviśvaṃ sṛjatīti viniścayaḥ

10.4.31

jñānakriyā cikīrṣābhistisṛbhissvātmaśaktibhiḥ
śaktimānīśvaraḥ śaśvadviśvaṃ vyāpyādhitiṣṭhati

10.4.32

idamitthamidaṃ netthaṃ bhavedityevamātmikā
icchāśaktirmaheśasya nityā kāryyaniyāmikā

10.4.33

jñānaśaktistu tatkāryaṃ karaṇaṃ kāraṇaṃ tathā
prayojanaṃ ca tattvena buddhirūpādhyavasyati

10.4.34

yathepsitaṃ kriyāśaktiryathādhyavasitaṃ jagat
kalpayatyakhilaṃ kāryaṃ kṣaṇātsaṃkalparūpiṇī

10.4.35

yathā śaktitrayotthānaṃ śaktiprasavadharmiṇī
śaktyā paramayā nunnā prasūte sakalaṃ jagat

10.4.36

evaṃ śaktisamāyogācchaktimānucyate śivaḥ
śaktiśaktimadutthaṃ tu śāktaṃ śaivamidaṃ jagat

10.4.37

yathā na jāyate putraḥ pitaraṃ mātaraṃ vinā
tathā bhavaṃ bhavānīṃ ca vinā naitaccarācaram
strīpuṃsaprabhavaṃ viśvaṃ strīpuṃsātmakameva ca

10.4.38

strīpuṃsayorvibhūtiśca strīpuṃsābhyāmadhiṣṭhitam
paramātmā śivaḥ proktaśśivā sā ca prakīrtitā

10.4.39

śivassadāśivaḥ proktaḥ śivā sā ca manonmanī
śivo maheśvaro jñeyaḥ śivā māyeti kathyate

10.4.40

puruṣaḥ parameśānaḥ prakṛtiḥ parameśvarī
rudro maheśvarassākṣādrudrāṇī rudravallabhā

10.4.41

viṣṇurviśveśvaro devo lakṣmīrviśveśvarapriyā
brahmā śivo yadā sraṣṭā brahmāṇī brahmaṇaḥ priyā

10.4.42

bhāskaro bhagavāñchaṃbhuḥ prabhā bhagavatī śivā
maheṃdro manmathārātiḥ śacī śailendrakanyakā

10.4.43

jātavedā mahādevaḥ svāhā śarvārddhadehinī
yamastriyaṃbako devastatpriyā girikanyakā

10.4.44

nirṛtirbhagavānīśo nairṛtī naganaṃdanī
varuṇo bhagavānrudro vāruṇī bhūdharātmajā

10.4.45

bāleṃduśekharo vāyuḥ śivā śivamanoharā
yakṣo yajñaśirohartā ṛddhirhimagirīndrajā

10.4.46

caṃdrārdhaśekharaścaṃdro rohiṇī rudravallabhā
īśānaḥ parameśānastadāryā parameśvarī

10.4.47

anaṃtavalayo'naṃto hyanaṃtānaṃtavallabhā
kālāgnirudraḥ kālāriḥ kālī kālāṃtakapriyā

10.4.48

puruṣākhyo manuśśaṃbhuḥ śatarūpā śivapriyā
dakṣassākṣānmahādevaḥ prasūtiḥ parameśvarī

10.4.49

rucirbhavo bhavānī ca budhairākūtirucyate
bhṛgurbhagākṣihā devaḥ khyātistrinayanapriyā

10.4.50

marīcibhagavānrudraḥ saṃbhūtiśśarvavallabhā
gaṃgādharo'girā jñeyaḥ smṛtiḥ sākṣādumā smṛtā

10.4.51

pulastyaḥ śaśabhṛnmauliḥ prītiḥ kāṃtā pinākinaḥ
pulahastripuradhvaṃsī tatpriyā tu śivapriyā

10.4.52

kratudhvaṃsī kratuḥ proktaḥ saṃnatirdayitā vibhoḥ
trinetro'trirumā sākṣādanasūyā smṛtā budhaiḥ

10.4.53

kaśyapaḥ kālahā devo devamātā maheśvarī
vasiṣṭho manmathārātirdevī sākṣādaruṃdhatī

10.4.54

śaṃkaraḥ puruṣāssarve striyassarvā maheśvarī
sarve strīpuruṣāstasmāttayoreva vibhūtayaḥ

10.4.55

viṣayī bhagavānīśo viṣayaḥ parameśvarī
śrāvyaṃ sarvamumārūpaṃ śrotā śūlavarāyudhaḥ

10.4.56

praṣṭavyaṃ vastujātaṃ tu dhatte śaṃkaravallabhā
praṣṭā sa eva viśvātmā bālacandrāvataṃsakaḥ

10.4.57

draṣṭavyaṃ vasturūpaṃ tu bibhartti vaktavallabhā
draṣṭā viśveśvaro devaḥ śaśikhaṃḍaśikhāmaṇiḥ

10.4.58

rasajātaṃ mahādevī devo rasayitā śivaḥ
preyajātaṃ ca girijā preyāṃścaiva garāśanaḥ

10.4.59

maṃtavyavastutāṃ dhatte sadā devī maheśvarī
maṃtā sa eva viśvātmā mahādevo maheśvaraḥ

10.4.60

boddhavyavasturūpaṃ tu bibhartti bhavavallabhā
devassa eva bhagavānboddhā mugdhenduśekharaḥ

10.4.61

prāṇaḥ pinākī sarveṣāṃ prāṇināṃ bhagavānprabhuḥ
prāṇasthitistu sarveṣāmaṃbikā cāṃburūpiṇī

10.4.62

bibharti kṣetratāṃ devī tripurāṃtakavallabhā
kṣetrajñatvaṃ tadā dhatte bhagavānaṃtakāṃtakaḥ

10.4.63

ahaḥ śūlāyudho devaḥ śūlapāṇipriyā niśā
ākāśaḥ śaṃkaro devaḥ pṛthivī śaṃkarapriyā

10.4.64

samudro bhagavānīśo velā śailendrakanyakā
vṛkṣo vṛṣadhvajo devo latā viśveśvarapriyā

10.4.65

puṃlliṃgamakhilaṃ dhatte bhagavānpuraśāsanaḥ
striliṃgaṃ cākhilaṃ dhatte devī devamanoramā

10.4.66

śabdajālamaśeṣaṃ tu dhatte sarvasya vallabhā
arthasvarūpamakhilaṃ dhatte mugdhenduśekharaḥ

10.4.67

yasya yasya padārthasya yā yā śaktirudāhṛtā
sā sā viśveśvarī devī sa sa sarvo maheśvaraḥ

10.4.68

yatparaṃ yatpavitraṃ ca yatpuṇyaṃ yacca maṃgalam
tattadāha mahābhāgāstayostejovijṛṃbhitam

10.4.69

yathā dīpasya dīptasya śikhā dīpayate gṛham
tathā tejastayoretadvyāpya dīpayate jagat

10.4.70

tṛṇādiśivamūrtyaṃtaṃ viśvakhyātiśayakramaḥ
sannikarṣakramavaśāttayoriti parā śrutiḥ

10.4.71

sarvākārātmakāvetau sarvaśreyovidhāyinau
pūjanīyau namaskāryau ciṃtanīyau ca sarvadā

10.4.72

yathāprajñamidaṃ kṛṣṇa yāthātmyaṃ parameśayoḥ
kathitaṃ hi mayā te'dya na tu tāvadiyattayā

10.4.73

tatkathaṃ śakyate vaktuṃ yāthātmyaṃ parameśayoḥ
mahatāmapi sarveṣāṃ manaso'pi bahirgatam

10.4.74

aṃtargatamananyānāmīśvarārpitacetasām
anyeṣāṃ buddhyanārūḍhamārūḍhaṃ ca yathaiva tat

10.4.75

yeyamuktā vibhūtirvai prākṛtī sā parā matā
aprākṛtāṃ parāmanyāṃ guhyāṃ guhyavido viduḥ

10.4.76

yato vāco nivarttaṃte manasā cendriyaissaha
aprākṛtī parā caiṣā vibhūtiḥ pārameśvarī

10.4.77

saiveha paramaṃ dhāma saiveha paramā gatiḥ
saiveha paramā kāṣṭhā vibhūtiḥ parameṣṭhinaḥ

10.4.78

tāṃ prāptuṃ prayataṃte'tra jitaśvāsā jiteṃdriyāḥ
garbhakārā gṛhadvāraṃ niśchidraṃ ghaṭituṃ yathā

10.4.79

saṃsārāśīviṣālīḍhamṛtasaṃjīvanauṣadham
vibhūtiṃ śivayorvidvānna bibheti kutaścana

10.4.80

yaḥ parāmaparāṃ caiva vibhūtiṃ vetti tattvataḥ
so'paro bhūtimullaṃghya parāṃ bhūtiṃ samaśnute

10.4.81

etatte kathitaṃ kṛṣṇa yāthātmyaṃ paramātmanoḥ
rahasyamapi yogyo'si bhargabhakto bhavāniti

10.4.82

nāśiṣyebhyo'pyaśaivebhyo nābhaktebhyaḥ kadācana
vyāharedīśayorbhūtimiti vedānuśāsanam

10.4.83

tasmāttvamatikalyāṇaparebhyaḥ kathayenna hi
tvādṛśebhyo'nurūpebhyaḥ kathayaitanna cānyathā

10.4.84

vibhūtimetāṃ śivayoryogyebhyo yaḥ pradāpayet
saṃsārasāgarānmuktaḥ śivasāyujyamāpnuyāt

10.4.85

kīrtanādasya naśyaṃti mahāntyaḥ pāpakoṭayaḥ
triścaturdhāsamabhyastairvinaśyaṃti tato'dhikāḥ

10.4.86

naśyaṃtyaniṣṭaripavo varddhante suhṛdastathā
vidyā ca varddhate śaivī matissatye pravartate

10.4.87

bhaktiḥ parāḥ śive sāmbe sānuge saparicchide
yadyadiṣṭatamaṃ cānyattattadāpnotyasaṃśayam

10.4.88

antaḥśuciḥ śive bhakto visrabdhaḥ kīrtayedyadi
prabalaiḥ karmabhiḥ pūrvaiḥ phalaṃ cetpratibadhyate
punaḥ punaḥ samabhyasyettasya nāstīha durllabham

10.4.88.p1

iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe gaurīśaṃkaravibhūtiyogo nāma caturtho'dhyāyaḥ

Linked texts (3)