Shivapurana 3.14

Śivapurāṇa (complete text) 3.14

Language: Sanskrit

3.14.1

brahmājī ne kahā—jaba dakṣa-yajña ke lie devatā aura ṛṣi jā rahe the, usa avasara para satī gandhamādana parvata para

3.14.2

vitāna ke nīce apanī sakhiyoṃ ke sātha vibhinna prakāra kī krīr̤ā meṃ rata thīṃ

3.14.3

usa krīr̤ā ke samaya satī ne dakṣa-yajña meṃ jātī huī rohiṇī ke viṣaya meṃ pūchā

3.14.4

usako śṛṃgāra karate huye dekhakara satī ne vijayā se kahā, kyoṃki vijaya satī kī atyanta priya sakhī tathā hitasādhikā thī

3.14.5

satī ne kahā-he vijayā ! tū merī atyanta priya sakhī hai | yaha candramā kahām̐ jā rahā hai, yaha bāta tū rohiṇī se jākara pūcha

3.14.6

brahmājī ne kahāsatī kī bāta sunakara vijayā ne candramā ke pāsa jākara pūchā ki tuma kahām̐ jā rahe ho ?

3.14.7

vijayā kī bāta sunakara candramā ne dakṣa ke yahām̐ yajña mahotsava kā sampūrṇa vṛttānta kahakara apane vahām̐ jāne kī bāta batāī

3.14.8

tacchrutvā vijayā devīṃ tvaritā jātasaṃbhramā kathayāmāsa tatsarvaṃ yadukta śaśinā satīm

3.14.6-2

tacchrutvā kālikā devī vismitābhūtsatī tadā vimṛśya kāraṇaṃ tatrājñātvā cetasyaciṃtayat

3.14.10

dakṣaḥ pitā me mātā ca vīriṇī no kutaḥ satī āhvānaṃ na karoti sma vismṛtā māṃ priyāṃ sutām

3.14.11

pṛccheyaṃ śaṃkaraṃ tatra kāraṇaṃ sarvamādarāt citayitveti sāsīdvai tatra gantuṃ suniścayā

3.14.12

atha dākṣāyaṇī devī vijayāṃ pravarāṃ sakhīm sthāpayitvā drutaṃ tatra samagacchacchivāṃtikam

3.14.13

dadarśa taṃ sabhāmadhye saṃsthitaṃ bahubhirgaṇaiḥ nadyādibhirmahāvīraiḥ pravarairyūthayūthapaiḥ

3.14.14-15

dṛṣṭvā taprabhumīśānaṃ svapati sātha dakṣajā praṣṭuṃ tatkāraṇaṃ śīghraṃ prāpa śaṃkarasaṃnidham

3.14.8-2

yaha sunakara vijayā atyanta vismita huī aura usane satī ke pāsa ākara vaha saba vṛttānta kaha sunāyā, jo usase candramā ne kahā thā

3.14.6-3

yaha sunakara satī ko bhī bar̤ā āścarya huā aura usakā kāraṇa samajha meṃ na āne se vaha socane lagī

3.14.10-2

dakṣa mere pitā haiṃ, merī mātā vīriṇī haiṃ, inhoṃne mujhe yajñotsava meṃ kyoṃ nahīṃ bulāyā ? mujhe ve kyoṃ bhūla gaye ?

3.14.11-2

maiṃ śivajī ke pāsa calakara isakā kāraṇa pūchūm̐, yaha socakara śivajī ke pāsa jāne kā niścaya kiyā

3.14.257

satī vijayā satī kā yajña meṃ jāne ke lie āgraha

3.14.12-2

ko vahīṃ chor̤akara śivajī ke pāsa śīghratā se pahuṃcī

3.14.13-2

vahāṃ sabhā jur̤ī huī dekhī-nandī ādi mahāgaṇoṃ ke madhya meṃ śivajī virājamāna the

3.14.14-15-2

dakṣasutā ne apane pati ko isa prakāra yūthapoṃ ke bīca meṃ dekhā aura vaha śīghratā se unake samīpa jā pahum̐cī

3.14.16

atha śaṃbhurmahālīlaḥ sarveśaḥ sukhadaḥ satām satīmuvāca tvaritaṃ gaṇamadhyastha ādarāt

3.14.17

kimathamāgatā'tra tvaṃ sabhāmadhye savismayā kāraṇaṃ tasya suprītyā śīghraṃ vada sumadhyame

3.14.18

evamuktā tadā tena maheśena munīśvara sāṃjaliḥ supraṇamyāśu bhatyuvāca prabhuṃ śivā

3.14.16-2

piturmama mahānyajño bhavatīti mayā śrutam tatrotsavo mahānasti samavetāḥ surarṣayaḥ

3.14.20

piturmama mahāyajñe kasmāttava na rocate gamanaṃ devadeveśa tatsarvaṃ kathaya prabho

3.14.21

suhṛdāmeṣa vai dharmaḥ suhṛdbhiḥ saha saṅgatiḥ kurvanti yanmahādeva suhṛdaḥ prītivarddhinīm

3.14.16-3

usa samaya mahākautukī evaṃ satpuruṣoṃ ke lie kalyāṇaprada śivajī gaṇoṃ ke madhya baiṭhe hue hī satī se bole

3.14.17-2

śivajī ne kahā-tuma āścaryacakita-sī itanī druta-gati se sabhā ke madhya kyoṃ āī ho, yaha mujhe śīghra batāo

3.14.18-2

brahmājī ne kahā ki śaṃkara ke isa prakāra kahane para satī ne hātha jor̤akara apane svāmī se kahā

3.14.16-4

satī bolī-he prabho ! mere pitā ke yahām̐ mahān yajña ho rahā hai, aisā maiṃne sunā hai | usa mahotsava meṃ saba ṛṣi muni ekatra hue haiṃ

3.14.20-2

āpako mere pitā kā yajña acchā kyoṃ nahīṃ lagā ? āpa vahām̐ kyoṃ nahīṃ gaye ? yaha mujhe batāiye

3.14.21-2

suhṛdoṃ kā suhṛyoṃ se milana parama dharma hai āpa bhī prīti kī vṛddhi karane vālī isa nīti kā pālana kareṃ

3.14.22

tasmātsarvaprayatnena mayā gaccha saha prabho yajñavāṭaṃ piturmedya svāmin prārthanayā mama

3.14.23

tasyāstadvacanaṃ śrutvā satyā devośvaraḥ dakṣavāgiṣuhṛdviddho babhāṣe sūnṛtaṃ vacaḥ

3.14.24

dakṣastava pitā devi mama drohī viśeṣataḥ

3.14.25

yasya me māninaḥ sarve sasurarṣimukhāḥ pare te mūḍhā yajanaṃ prāptāḥ pituste jñānavarjitāḥ

3.14.26

anāhūtācca ye devi gacchaṃti paramaṃdiram avamānaṃ prāpnuvaṃti maraṇādadhikaṃ tathā

3.14.27

parālayaṃ gato'pīndro laghurbhavati tadvidhaḥ kā kathā ca pareṣāṃ vai rīḍhā yātrā hi tadvidhā

3.14.28

tasmāttvayā mayā cāpi dakṣasya yajanaṃ prati na gaṃtavyaṃ viśeṣeṇa satyamuktaṃ mayā priye

3.14.22-2

he prabho ! āpa mere sātha vahām̐ calie, he svāmin ! merā nivedana hai ki āpa mere pitājī ke yajña mahotsava meṃ avaśya caleṃ

3.14.23-2

brahmājī te kahā - satī ke yaha vacana sunakara dakṣa ke vacanoṃ ko smaraṇa karate hue śaṃkara ne satya vacana kahe

3.14.24-2

śiva ne kahā-he devi ! tumhāre pitā dakṣa mujhase dveṣa rakhate haiṃ

3.14.25-2

jo devatā-ṛṣi unake lie mānya haiṃ vahī mūrkha buddhi vāle tumhāre pitā ke yajña meṃ pahum̐ce haiṃ

3.14.26-2

he priye ! jo kisī ke yahām̐ binā bulāye jā pahum̐cate hai ve tiraskṛta hote haiṃ aura unheṃ maraṇādi taka prāpta ho sakatā hai

3.14.27-2

dūsare ke ghara jāne para indra kī garimā bhī nahīṃ rahatī | binā bulāye jānā anarthaka hai

3.14.28-2

ataḥ dakṣa yajña meṃ merā jānā ṭhīka nahīṃ, tuma merī yaha bāta satya samajho

3.14.29

tathāribhirna vyathate hyādito'pi śarairjanaḥ svānāṃ duruktibhirmarma tāḍitaḥ sa yathā mataḥ

3.14.30

vidyādibhirguṇaiḥ ṣaḍbhirasandayaiḥ satāṃ smṛtau hatāyāṃ bhūyasāṃ dhāma na paśyaṃti khalāḥ priye

3.14.31

evamuktā satī tena maheśena mahātmanā uvāca roṣasaṃyuktā śivaṃ vākyavidāṃ varam

3.14.256

yajñaḥ syātsaphalā yena sa tvaṃ śaṃbho'khileśvara satī kā yajña meṃ jāne ke lie āgraha

3.14.32

anāhūto'si tenādya pitrā me duṣṭakāriṇā

3.14.33

tatsarvaṃ jñātumicchāmi bhatra bhāvaṃ durātmanaḥ surarṣīṇāṃ ca sarveṣāmāgatānāṃ durātmanām

3.14.34

tasmāccādyaiva gacchāmi svapituryajanaṃ prabho anujñāṃ dehi me nātha tatra gaṃtuṃ maheśvara

3.14.35

ityukto bhagavān rudrastayā devyā śivaḥ svayam vijñātākhilahṛk draṣṭā satīṃ sūtikaro'bravīt

3.14.26-3

svajanoṃ ke durvākyoṃ se antaḥkaraṇa jitanā vyathita hotā hai, utanā to śatruoṃ ke bāṇoṃ se bhī nahīṃ hotā

3.14.30-2

he priye ! vidyādi chaḥ guṇoṃ se sampanna bhī khaloṃ dvārā tejahīna ho jāte haiṃ

3.14.31-2

brahmājī ne kahā—jaba śivajī ne satī se isa prakāra kahā taba satī te śaṅkara se krodhapūrvaka kahā

3.14.32-2

satī bolī—he śaṃkara ! āpa sabake īśvara haiṃ āpake vahām̐ jāne se yajña saphala ho jātā, parantu mere duṣṭakarmā pitā ne āpako nimantrita nahīṃ kiyā

3.14.33-2

isalie maiṃ usa durātmā ke bhāva ko jānanā cāhatī hūm̐ | vahām̐ durātmā hokara sabhī devatā aura ṛṣi pahum̐ce haiṃ

3.14.34-2

isaliye maiṃ bhī usa yajña meṃ avaśya jāūm̐gī | he prabho ! āpa mujhe vahām̐ jāne kī anumati deṃ

3.14.35-2

brahmājī ne kahā – jaba isa prakāra satī ne kahā to sarvajñātā bhagavān śaṃkara ne usase kahā

3.14.36

yadyeva te rucirdevi tatra gaṃtumavaśyakam suvrate vacanānme tvaṃ gaccha śīghraṃ piturmakham

3.14.37

etaṃ naṃdinamāruhya vṛṣabhaṃ sajjamādarāt mahārājopacārāṇi kṛtvā bahuguṇānvitā

3.14.38

bhūṣitaṃ vṛṣamārohetyuktā rudreṇa sā satī subhūṣitā satī yuktā hyagamatpitṛmaṃdiram

3.14.39

mahārājopacārāṇi dattāni paramātmanā succhatracāmarādīni sadvastrābharaṇāni ca

3.14.40

gaṇāḥ ṣaṣṭisahasrāṇi raudrā jagmuśśivājñayā kutūhalayutāḥ prītā mahotsavasamanvitāḥ

3.14.41

tadotsavo mahānāsīdyajane tatra sarvataḥ satyāśśivapriyāyastu vāmadevagaṇaiḥ kṛtaḥ

3.14.42

kutūhalaṃ gaṇāścakruśśivayoryaśa ujjaguḥ bālāntaḥ pupluvuḥ prītyā mahāvīrāśśivapriyāḥ

3.14.43

sarvathāsī''nmahāśobhā gamane jāgdambike mukhārāvaḥ saṃbabhūva pūritaṃ bhuvanatrayam

3.14.36-2

he devi ! yadi tuma vahām̐ jānā hī cāhatī ho to merī ājñā se avaśya hī jāo

3.14.37-2

isa nandī vṛṣabha ko susajjita kara aura isa para car̤ha kara

3.14.38-2

apane sabhī ābhūṣaṇa dhāraṇa kara śīghra jāo yaha sunakara satī sabhī sāja-sajjā mukta hokara apane pitṛgeha ko calī

3.14.36-3

bhagavān śaṃkara ne mahārājoṃ jaisī sāja-sajjā pradāna kī-chatra cam̐vara, ābharaṇa ādi diye

3.14.40-2

śivajī ko ājñā se sāṭha hajāra śivagaṇa satī ke sātha mahotsava karate huye cale

3.14.41-2

usa samaya usa deva-yajana bhūmi se mahotsava ārambha huā aura satī ke sātha aneka vāmadeva gaṇoṃ ne prasthāna kiyā

3.14.42-2

śivajī tathā śivā kā guṇagāna karate karate hue śivagaṇa kutūhalapūrvaka dūra-dūra taka kūdate-phām̐date cale

3.14.43-2

satī ke calane meṃ saba prakāra śobhā huī aura unake mukha se nikale hue śabdoṃ se tīnoṃ bhuvana paripūrṇa ho gaye

Other recensions (1)

Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit