Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 3.28

Śivapurāṇa (complete text) 3.28

Language
Sanskrit

Contents

3.28.1

dakṣa ne kahā-he devadeva ! he dīnabandho ! he viṣṇo ! āpa kṛpā ke sindhu haiṃ, jaise bhī ho sake, isa yajña meṃ merī rakṣā kareṃ

3.28.2

āpa yajñakarma vāle, yajña-rakṣaka tathā sākṣāt yajñātmā haiṃ, merā yajña bhaṅga na ho aisī kṛpā kījiye

3.28.3

brahmājī ne kahā ki dakṣa ne isa prakāra bahuta bhāṃti prārthanā kī aura bhaya se vyākula hokara vaha unake caraṇoṃ meṃ gira par̤ā

3.28.4

viṣṇujī ne usa vyākula citta dakṣa ko uṭhāyā aura usakī bāta sunakara unhoṃne śivajī kā smaraṇa kiyā

3.28.6

apane prabhu bhagavān śaṃkara ko smaraṇa kara, śivatatva ke jñātā nārāyaṇa bole-he dakṣa ! tuma merī bāta suno ! maiṃ tumhāre lie hitakārī mahāmantra kahatā hūm̐

3.28.7

tumane sarveśvara śaṃkara kā tatva na jānakara unakā nirādara kiyā hai

3.28.8

īśvarāvajñayā sarva kārya bhavati sarvathā viphalaṃ kevalaṃ naiva vipattiśca pade pade

3.28.9

apūjyā yatra pūjyante pūjanīyo na pūjyate trīṇi tatra bhaviṣyanti dāridryaṃ maraṇaṃ bhayam

3.28.10

tasmātsarvaprayatnena mānanīyo vṛṣadhvajaḥ amānitānmaheśācca mahadbhayamupasthitam

3.28.11

adyāpi na vyayaṃ sarve prabhavaḥ prabhavāmahe bhavato durnayenaiva mayā satyamudīryate

3.28.12

viṣṇostadvacanaṃ śrutvā dakṣaścitāparo'bhavat vivarṇavadano bhūtvā tūṣṇīmāsīdbhuvi sthitaḥ

3.28.13

etasminnantare vīrabhadraḥ sainyasamanvitaḥ agacchadadhvaraṃ rudraprerito gaṇanāyakaḥ

3.28.14

pṛṣṭe ke citsamāyātā gagane kecidāgatāḥ diśaśca vidiśaḥ sarve samāvṛtya tathā'pare

3.28.8-2

īśvara kī avajñā karane vāle ko kevala kārya meṃ asaphalatā nahīṃ pada-pada meṃ vipatti uṭhānī par̤atī hai

3.28.6-2

jahām̐ apūjanīyoṃ kā pūjana aura pūjanīyoṃ kā nirādara hotā hai, vahām̐ dāridraya, mṛtyu aura bhaya tīnoṃ kī prāpti hotī hai

3.28.10-2

bhagavān śivajī saba prakāra mānya haiṃ, unakā tiraskāra karane se hī isa ghora bhaya kī tumheṃ prāpti huī hai

3.28.11-2

tumhārī durnīti ke kāraṇa hī aba hama sabhī kā prabhāva na rahegā, yaha bāta satya samajho

3.28.12-2

brahmājī ne kahā ki bhagavān viṣṇu kī bāta se dakṣa atyanta cintita huā aura vyākula mana se, vivarṇa hokara mauna khar̤ā rahā

3.28.13-2

isī samaya mahān senā ke sahita rudra dvārā bhejā gayā vīrabhadra vahām̐ ā pahum̐cā

3.28.14-2

koī gaṇa usake pīche se aura koī nabha-mārga se tathā koī diśā, vidiśā se vahām̐ ā gaye

3.28.15

śarvājñayā gaṇāḥ śūrā nirbhayā rudravikramāḥ asaṃkhyāḥ siṃhanādā vai kurvato vīrasattamāḥ

3.28.16

tena nādena mahatā nāditaṃ bhuvanatrayam rajasā cāvṛtaṃ vyoma tapasā cāvṛtā diśaḥ

3.28.17

saptadvīpānvitā pṛthvī cacālātibhayākulā śaśailakānanā tatra cukṣubhuḥ sakalābdhayaḥ

3.28.18

evaṃbhūtaṃ ca tatsainya lokakṣayakaraṃ mahat dṛṣṭvā ca vismitāḥ sarve babhūvuramādayaḥ

3.28.267

sainyodyogamathālokya dakṣaścāsuṅ mukhākulaḥ viṣṇu dvārā śiva kī sāmarthya varṇana

3.28.16-2

daṇḍavatpatito viṣṇuṃ sakalatro'bhyabhāṣat

3.28.20

bhavadbalenaiva mayā yajñaḥ prārambito mahān satkarmasiddhaye viṣṇo pramāṇaṃ tvaṃ mahāprabho

3.28.21

viṣṇo tvaṃ karmaṇāṃ sākṣī yajñānāṃ pratipālakaḥ dharmasya vedagarbhasya brahmaṇastvaṃ mahāprabho

3.28.22

tasmādrakṣā vidhātavyā yajñasyāsya mama prabho tvadanyaḥ kaḥ samartho'sti yatastvaṃ sakalaprabhuḥ

3.28.16-3

śiva ājñā se vaha gaṇa nirbhaya, parākramī tathā śūra the, ve saba vīra vahām̐ asaṃkhya siṃhanāda karane lage usase tīnoṃ bhuvana śabdāyamāna hogae tathā ākāśa dhūla se aura diśāem̐ andhakāra se paripūrṇa ho gaīṃ

3.28.17-2

saptadvīpa yukta pṛthivī bhaya ke kāraṇa kām̐pane lagī tathā vanoṃ sahita parvata aura samudra bhī calāyamāna ho gae

3.28.18-2

isa prakāra usa lokanāśaka mahāsenā ko āyā dekha kara devatā ādi sabhī kṣubdha ho uṭhe

3.28.16-4

senā kā udyama dekhakara dakṣa kā śīśa jhuka gayā ora vaha bhagavān viṣṇu ke samakṣa daṇḍa ke samāna giratā huā kahane lagā

3.28.20-2

dakṣa ne kahā— he prabho ! maiṃne āpake bala ke bharose hī isa mahān yajña kā prārambha kiyā thā aura isa kārya kī siddhi āpakī kṛpā se hī sambhava hai

3.28.21-2

he viṣṇo ! āpa karmoṃ ke sākṣī tathā yajñoṃ ke pālanakarttā haiṃ | he prabho ! āpa hī veda-dharma ke adhiṣṭhāna svarūpa brahma haiṃ

3.28.22-2

isalie āpako isa yajña kī rakṣā karanī cāhie, kyoṃki āpake atirikta anya kauna isa kārya meṃ samartha hī sakatā hai ?

3.28.23

dakṣasya vacanaṃ śrutvā viṣṇurdīnataraṃ tadā avocadbodhavaṃstaṃ vai śivatattvaparāṅmukham

3.28.24

mayā rakṣā vidhātavyā tava yajñasya dakṣa vai khyāto mama paṇaḥ satyo dharmasya paripālanam

3.28.25

tatsatyaṃ tu tvayoktaṃ hi kiṃ tattasya vyatikramaḥ śṛṇu tvaṃ vacmyahaṃ dakṣa krūrabuddhiṃ tyajādhunā

3.28.26

naimiṣe'nimiṣakṣetre yajñāyaṃ vṛttamadbhutam tatkiṃ na smaryate dakṣa vismṛtaṃ kiṃ kubuddhinā

3.28.27

rudrakopācca ko hyatra samartho rakṣaṇe tava na yasyābhimataṃ dakṣa yastvāṃ rakṣati durmatiḥ

3.28.28

kiṃ karma kimakarmeti tanna paśyati durmatiḥ samarthaṃ kevalaṃ karma na bhaviṣyati sarvadā

3.28.23-2

brahmājī ne kahā—dakṣa ke vacana sunakara viṣṇujī santuṣṭa hogae tathā dakṣa ko śivatattva se parāṅmukha samajhate hue kahane lage

3.28.24-2

viṣṇu jī ne kahā—he dakṣa ! dharma kā pālana merā karttavya hai, isalie maiṃ tumhāre yajña kī rakṣā karūm̐gā

3.28.25-2

tumane satya kahā hai, parantu tuma aba apanī krūra buddhi ko chor̤a do isī meṃ kalyāṇa hai

3.28.26-2

he dakṣa ! naimiṣāraṇya meṃ jo ghaṭanā huī thī, kyā vaha tumheṃ yāda nahīṃ hai ? krūra buddhi se tuma use bhulā baiṭhe ho

3.28.27-2

he dakṣa ! tumhārī rakṣā karanā bhī sumati nahīṃ hai, rudra ke kopa se tumhārī rakṣā karane meṃ kauna samartha hogā

3.28.28-2

he durbuddhi vāle ! tuma karma-akarma ko nahīṃ dekhate ho, parantu saba bātoṃ meṃ hī karma kī saphalatā nahīṃ ho sakatī

3.28.26-3

svakarma viddhi tadyena samarthatvena jāyate na tvanyaḥ karmaṇo dātā śaṃ bhavedīśvaraṃ vinā

3.28.30

īśvarasya ca yo bhaktyā śāṃtastadgatamānasaḥ karmaṇo hi phalaṃ tasya prayacchati tadā śivaḥ

3.28.31

kevala jñānamāśritya nirīśvaraparā narāḥ nirayaṃ te ca gacchati kalpakoṭiśatāni ca

3.28.32

punaḥ karmamayaiḥ pāśairbaddhvājanmani janmani nirayeṣu prapacyaṃ te kevala karmarūpiṇaḥ

3.28.33

ayaṃ rudragaṇādhīśo vīrabhadro'rimardanaḥ rudrakopāgnisaṃbhūtaḥ samāyāto'dhvarāṃgaṇe

3.28.34

ayamasmadvināśārthamāgato'sti na saṃśayaḥ aśakyamasya nāstyeva kimapyastu tu vastutaḥ

3.28.266

prajvālyāsmānayaṃ sarvān dhruvameva mahāprabhuḥ viṣṇu dvārā śiva kī sāmarthya varṇana

3.28.35

tataḥ praśāṃtahṛdayo bhaviṣyati na saṃśayaḥ

3.28.26-4

apanā karma vahī samajho, jisameṃ sāmarthya ho, karma kā phala dene meṃ samartha śiva ke atirikta anya koī nahīṃ hai

3.28.30-2

śānta citta se bhakti pūrvaka īśvara meṃ mana lagāne vāle ko hī śivajī karma kā phala pradāna karate haiṃ

3.28.31-2

jo manuṣya īśvara ko nahīṃ mānate aura kevala jñāna ke āśraya se hī bar̤hane kī icchā karate haiṃ, ve saikar̤oṃ karor̤a varṣoṃ taka naraka meṃ par̤ate haiṃ

3.28.32-2

phira janma janmāntara rūpa karma ke phandā meṃ bam̐dha kara karma rūpī naraka ko bārambāra prāpta hote haiṃ

3.28.33-2

yaha śatruoṃ kā nāśa karane vālā vīrabhadra rudragaṇoṃ kā adhīśvara hai tathā rudra kī krodhāgni se utpanna hokara hī yahām̐ āyā hai

3.28.34-2

isameṃ sandeha nahīṃ ki yaha hamāre vināśārtha hī yahām̐ āyā hai, isako śānta karanā yathārtha meṃ to kyā, kalpanā meṃ bhī sambhava nahīṃ hai

3.28.35-2

yaha hama sabako isa yajña meṃ bhasma karake phira śāṃta hogā, isameṃ saṃśaya nahīṃ hai

3.28.36

śrīmahādevaśapathaṃ samullaṃghya bhramānmayā yataḥ sthitaṃ tataḥ prāpyaṃ mayā dukhaṃ tvayā saha

3.28.37

śaktirmama tu nāstyeya dakṣādyaitannivāraṇe śapathollaṃbhanādeva śivadrohī yato'smyaham

3.28.38

kālatraye'pi na yato maheśadrohiṇāṃ sukham tato'vaśyaṃ mayā prāptaṃ duḥkhamadya tvayā saha

3.28.36-2

sudarśanābhidhaṃ cakrametasminna lagiṣyati śaiva cakramidaṃ yasmādaśauvalayakāraṇam

3.28.40

vināpi vīrabhadreṇa nāmaitaccakramaiśvaram hatvā gamiṣyatyadhunā satvaraṃ harasannidhau

3.28.41

śaiva śapathamullaṃghya sthitaṃ māṃ cakramīdṛśam asaṃhṛtyaiva sahasā kṛpayaiva sthiraṃ param

3.28.42

ataḥ paramida cakramapi na sthāsyati dhruvam gasiṣyatyadhunā śīghraṃ jvālamālāsamākulam

3.28.36-3

bhramavaśa maiṃ śivajī kī śapatha kā ullaṃghana kara yahām̐ ṭhaharā usakā pariṇāma tumhāre sahita pratyakṣa hī prāpta hai

3.28.37-2

he dakṣa ! isa utpāta ko śānta kahanā merī sāmarthya se bāhara hai, śapatha kā ullaghana karane ke kāraṇa maiṃ bhī śivadrohī ho gayā

3.28.38-2

śivadrohī ko trikāla meṃ bhī sukha kī prāpti nahīṃ hotī, tumhāre isī duṣkarma ke kāraṇa mujhe bhī duḥkha milā hai

3.28.36-4

isa para sudarśana cakra bhī prahāra karane meṃ samartha nahīṃ hai, kyoṃki yaha śaivya-cakra aśaivyoṃ para hī prahāra karatā hai

3.28.40-2

yadi isa cakra ko chor̤ā gayā to yaha vīrabhadra para prahāra kiye binā hī śaṅkara ke pāsa pahum̐ca jāyagā

3.28.41-2

śivajī kī śapatha kā ullaṃghana karane para bhī yaha cakra mere pāsa sthita hai, ise śivajī kī parama kṛpā hī samajhanī cāhie

3.28.42-2

anyathā yaha cakra kisī prakāra bhī nahīṃ ṭhahara sakatā aura jvālāmukhī se vyākula hokara turanta hī yahām̐ se calā jāyagā

3.28.43

vīrabhadraḥ pūjito'pi śīghramasmābhirādarāt mahākrodhasamākrāṃto nāsmān saṃrakṣayiṣyati

3.28.44

akāṃḍapralayo'smākamāgato'dya hi hahā hā hā vata tavedānīṃ nāśo'smākāmupasthitaḥ

3.28.45

śaraṇyo'smākamadhunā nāstyeva hi jagattraye śaṃkaradrohiṇo loke kaḥ śaraṇyo bhaviṣyati

3.28.46

tanunāśe'pi saṃprāpyāstaiścāpi yamayātanāḥ sa naiva śakyate soḍhuṃ bahuduḥkhapradāyinīḥ

3.28.47

śivadrohiṇamālokya dṛṣṭadanto yamaḥ svayam taptatailakaṭāheśu pātayatyeva nānyathā

3.28.48

gantumevāmudyuktaṃ sarvathā śapathottaram tathāpi na gataḥ śīghraṃ duṣṭasaṃsargapāpataḥ

3.28.46-2

yadya kriyate'smābhiḥ palāyanamitastadā śārvo nā karṣakaḥ śastrairasmānākarṣayiṣyati

3.28.46-2.p1

yadi hama yahām̐ ādarapūrvaka vīrabhadra kā pūjana kareṃ to bhī bhagavān
śaṃkara ke krodhita hone ke kāraṇa yaha hamārī rakṣā kisī prakāra na kara

Other recensions (1)