Pramāṇa · Search · About · API

Shiva Purana 4.5

Śivapurāṇa (complete text) 4.5

Language
Sanskrit

4.5.1

brahmājī ne kahā—usa samaya vīrabhadra bhagavān śaṃkara kā smaraṇa karatā huā nārāyaṇa ke sātha saṃgrāma karane ko tatpara huā

4.5.2

saba śatruoṃ kā saṃhāraka vīrabhadra divya ratha para ārūr̤ha hokara parama astra grahaṇa karatā huā siṃhanāda karane lagā

4.5.3

idhara mahābalī nārāyaṇa ne apane pakṣa ke devatāoṃ ko sātha le pāñcajanya śaṃkha kā mahānāda kiyā

4.5.4

jo devatā raṇa-bhūmi se bhāga gaye the, ve usa śaṃkhanāda ko sunakara punaḥ āgaye

4.5.5

phira indrādi sabhī lokapāla ucca svara se siṃhanāda kara vīrabhadra ke sātha saṃgrāma karane lage

4.5.6

siṃhanāda karake garajate hue gaṇoṃ aura lokapāloṃ kā atyanta bhayānaka saṃgrāma huā

4.5.7

nandī ke sātha indra, anala ke sātha vaiṣṇava aura kūṣmāṇḍapati ke sātha kubera ādi kā saṃgrāma hone lagā

4.5.8

tadendreṇa hato nandī vajreṇa śataparvaṇā

4.5.9

nandinā ca hataḥ śakrastriśūlena stanāṃtare

4.5.10

balinau dvāvapi prītyā yuyudhāte parasparam tānā ghātāni kurvatau nandaśakrau jigīṣayā

4.5.11

śaktyā jaghāna cāśmānaṃ paramakopanaḥ so'pi śūlena taṃ vegācchitadhāreṇa pāvakam

4.5.12

yamena saha saṃgrāmaṃ mahāloko gaṇāgraṇīḥ cakāra tumulaṃ vīro mahādevaṃ smaranmudā

4.5.13

naiṛtena samāgamya caṃḍaśca balavattaraḥ yuyudhe paramāstraiśca naiṛti niviḍaṃbayan

4.5.14

varuṇena samaṃ vīro muṃḍaścaiva mahābalaḥ yuyudhe parayā śaktyāṃ trilokīṃ vismayanniva

4.5.8-2

indra ne apane sau parva vāle vajra se nandī para āghāta kiyā

4.5.9-2

nandī ne bhī apane triśūla se indra kī chātī para prahāra kiyā

4.5.10-2

donoṃ vīra atyanta utsāhapūrvaka paraspara saṃgrāma karane lage | nandī aura indra donoṃ hī eka dūsare ko harāne ke vicāra se aneka kauśala kara rahe the

4.5.11-2

atyanta krodhī agni ne aśmā ko śakti se mārā aura usane bhī atyanta vega se apane saudhāra vāle triśūla se agni para prahāra kiyā

4.5.12-2

yama ke sātha mahāloka nāmaka gaṇa bhagavān śiva kā smaraṇa karatā huā yuddha kara rahā thā

4.5.13-2

vīra caṇḍa ne naiṛta ke sātha paramāstroṃ se yuddha prārambha kiyā

4.5.14-2

varuṇa se vīramuṇḍa bhir̤a gayā inake yuddha-kauśala se tīnoṃ loka vismayapūrṇa the

4.5.15

vāyunā ca hato bhṛṅgī svāstreṇa paramaujasā bhṛṅgiṇā ca hato vāyustriśūlena pratāpinā

4.5.16

devatāoṃ kī parājaya kuveraṇaiva saṃgamya kūṣmāṃḍapatirādarāt yuyudhe balavānvīro dhyātvā hṛdi maheśvaram

4.5.7-2

yoginīcakrasaṃyukto bhairavīnāyako mahān vidārya devānakhilān papau śoṇitamadbhutam

4.5.16-2

kṣetrapālāstathā tatra bubhukṣaḥ surapuṃgavān kālī cāpi vidāryaiva tānpapau rudhiraṃ bahu atha viṣṇurmahātejā yayudhe taiśca śatruhā cakraṃ cikṣepa vegena dahanniva daśo diśā

4.5.20

kṣetrapālaḥ samāyāṃtaṃ cakramālokya vegataḥ tallāgatyāgato vīraścāgrasatasahasā balī

4.5.21

cakraṃ grasitamālokya viṣṇuḥ parapuñjayaḥ mukhaṃ tasya parāmṛjya tamudgālitavānarim

4.5.15-2

bhṛṃgī para vāyu ne apane paramastra kā prayoga kiyā aura vāyu para bhṛṃgī ne apane atyanta pratāpī triśūla se prahāra kiyā

4.5.16-3

kūṣmāṇḍapati ne atyanta utsāha se śivajī kā dhyāna kara kubera ke sātha yuddha kiyā

4.5.17

yoginī cakra sahita bhairavī ne saba devatāoṃ ko dravita kara unakā rakta pīnā ārambha kara diyā

4.5.18

isī prakāra kṣetrapāla ne bhī devatāoṃ kā bhakṣaṇa ārambha kiyā aura kālī bhī unakā hṛdaya vidīrṇa kara raktapāna karane lagī

4.5.16-4

idhara bhagavān nārāyaṇa kī yuddha rata hue daśoṃ diśāoṃ ko bhasma karate hue cakra se prahāra karane lage

4.5.20-2

usa cakra ko vegapūrvaka ātā huā dekhakara kṣetrapāla ne sammukha hokara usakā grāsa kara liyā

4.5.21-2

śatru puroṃ ke vijetā nārāyaṇa ne jaba apane cakra kā grāsa huā dekhā, taba usake mukha ko pakar̤a kara cakra ko ugalavāyā

4.5.22

svacakramādāya mahānubhāvaścacukopa cātīva bhavaiṃkabharttā mahābalī tairyuyudhe pravīraiḥ saṃkruddhanānāyudhadhārako'straiḥ

4.5.23

cakraṃ mahāraṇaṃ viṣṇustaiḥ sārddhaṃ yuyudhe mudā nānā yudhāni sakṣipya tumulaṃ bhīmavikramam

4.5.24

atha ye bhairavādyāśca yuyudhustena bhūriśaḥ nānāstrāṇi vimuṃcaṃtaḥ saṃkruddhāḥ paramaujasā

4.5.25

itthaṃ tasyāṃ raṇa dṛṣṭvā hariṇā'tulatejasā vinivṛtya samāgamya tānsvayaṃ yuyudhe balī

4.5.26

athā viṣṇurmahātejāścakramudyamya mūrcchitaḥ yuyudhe bhagavāṃstena vīrabhadreṇa mādhavaḥ

4.5.27

tayoḥ samabhavadyuddhaṃ sughoraṃ romaharṣaṇam mahāvirandhipatyostu nānāstratrayormune

4.5.28

viṣṇoryogabalāttasya dehādeva sudāruṇāḥ śaṃkhacakragadāhastā asaṃkhyātāśca jajñire

4.5.22-2

phira jagadīśvara viṣṇu atyanta krodha meṃ bharakara aneka prakāra ke astra-śastra dhāraṇa kara vega se yuddha karane lage

4.5.23-2

utsāhapūrvaka saṃgrāma karate hue bhagavān ko bar̤ā krodha huā aura unhoṃne aneka prakāra ke śastrāstra calāye

4.5.24-2

bhairava ādi atyanta krodhapūrvaka unake yuddha karate hue śastra calāne lage

4.5.25-2

isa prakāra unakā yuddha dekhakara bhagavān viṣṇu bhī punaḥ vega se saṃgrāma karane lage

4.5.26-2

phira unhoṃne sudarśana cakra grahaṇa kara atyanta vegapūrvaka vīrabhadra ke sātha yuddha prārambha kiyā

4.5.27-2

una donoṃ meṃ atyanta ghora saṃgrāma huā usa samaya nārāyaṇa ne aneka prakāra ke astroṃ se prahāra kiyā

4.5.28-2

viṣṇujī ke deha se yogabala ke kāraṇa śaṃkha, cakra aura gadādhārī asaṃkhya vīra utpanna ho gae

4.5.26-3

te cāpi yuyudhustena vīradreṇa bhāṣatā viṣṇuvadbalavato hi tānāyudhadharā gaṇāḥ

4.5.30

tānsarvānapi vīro'sau nārāyaṇasamaprabhān bhasmīcakāra śūlena hatvā smṛtvā śivaṃ prabhum

4.5.31

tataścorasi taṃ viṣṇuṃ līlayaiva raṇājire jaghāna vīrabhadro hi triśūlena mahābalī

4.5.32

tena ghātena sahasā vihataḥ puruṣottamaḥ devatāoṃ kī parājaya papāta ca tadā bhūmau visaṃjño'bhūnmune hariḥ

4.5.33

tato jajñe'dbhuta tejaḥ pralayānasannibham trailokyadāhakaṃ tīvraṃ vīrāṇāmapi bhīkaram

4.5.34

krodharaktekṣaṇaḥ śrīmān punarutthāya sa prabhuḥ prahartuṃ cakramudyamya hyatiṣṭhatpuruṣarṣabhaḥ

4.5.35

tasya cakraṃ mahāraudraṃ kālādityasamaprabham vyaṣṭabhayadadīnātmā vīrabhadraḥ śivaḥ prabhuḥ

4.5.26-4

ve sabhī nārāyaṇa ke samāna mahābalī aura aneka prakāra ke hathiyāra dhāraṇa kie hue the, ve saba vīrabhadra ke sātha bhir̤a gae

4.5.30-2

ve sabhī mahābalī bhagavān ke samāna hī prabhāvaśālī the parantu vīrabhadra ne rudra kā smaraṇa kara una sabhī ko triśūla se bhasma kara diyā

4.5.31-2

phira usa mahābalī vīrabhadra ne bhagavān viṣṇu para apane triśūla se prahāra kiyā

4.5.32-2

usa āghāta se tāḍita hue nārāyaṇa sahasā mūrchita hokara pṛthivī para gira par̤e

4.5.33-2

usa samaya vīroṃ ke lie bhayadāyaka pralayāgni ke samāna tīnoṃ lokoṃ ko bhasma karane vālā teja prakaṭa huā

4.5.34-2

krodha ke kāraṇa rakta-varṇa hue netra vāle bhagavān viṣṇu punaḥ uṭhakara cakra grahaṇa kara vīrabhadra ko mārane ke lie udyata hue

4.5.35-2

vīrabhadra ne kāla-rūpī sūrya ke samāna kāntimāna hokara usa cakra ko stambhita kara diyā

4.5.36

mune śaṃbhoḥ prabhāvāttu yāyeśasya mahāprabhoḥ na cacāla hareścakraṃ karasthaṃ staṃbhitaṃ dhruvam

4.5.37

atha viṣṇugaṇeśena vīrabhadreṇa bhāṣatā atiṣṭhatstaṃbhistena śṛṃgavāniba niścalaḥ

4.5.38

tato viṣṇuḥ staṃbhito hi vīrabhadreṇa nārada yajvopamaṃṇimano nīrastaṃbhanakārakam

4.5.36-2

tataḥ staṃbhananirmuktaḥ śārṅgadhanvā rameśvaraḥ śārṅga jagrāha sa kruddhaḥ svadhanuḥ saśaraṃ mune

4.5.40

tribhiśca dharṣitaṃ bāṇastena śārṅgadhanurhareḥ vīrabhadreṇa tattāta tridhā'ttabhūtkṣagānmune

4.5.41

atha viṣṇurmahāvāṇyā bodhitastaṃ mahāgaṇam asahyavarcasaṃ jñātvā hyaṃtardhātuṃ mano dadhe

4.5.42

jñātvā ca tatsarvamidaṃ satīkṛtaṃ duṣprasahaṃ pareṣām gatāḥ svalokaṃsvagaṇānvitāstusmṛtvāśivaṃsarvapatisvataṃtram

4.5.36-3

bhagavān māyā ke svāmī śivajī ke prabhāva se viṣṇu ke hātha kā sudarśana cakra staṃbhita ho gayā

4.5.37-2

usa samaya gaṇeśvara vīrabhadra ke dvārā staṃbhita hue bhagavān nārāyaṇa parvata ke samāna niścala ho gae

4.5.38-2

he nāradajī ! jaba vīrabhadra ne viṣṇu ko staṃbhita kara diyā, taba ve yajña-mantra ke dvārā staṃbhana se mukta hue

4.5.36-4

jaba śārgadhanudhārī bhagavān staṃbhana se mukta ho gae taba unhoṃne śārgadhanuṣa grahaṇa kara usa para bāṇa car̤hāyā

4.5.40-2

usa dhanuṣa se nikale hue tīna bāṇoṃ se tāḍita hue vīrabhadra ne unako tīna prakāra se hī kāṭa ḍālā

4.5.41-2

taba maiṃne aura sarasvatī ne usa gaṇa ke viṣaya meṃ viṣṇu ko batāyā aura use asahya teja vālā batākara antardhāna hone kā saṃketa kiyā

4.5.42-2

taba satī maraṇa ke duḥsaha pāpa ko jānakara bhagavān viṣṇu apane svāmī śivajī kā smaraṇa karate hue apane kiṃkaroṃ sahita nija loka ko gaye

4.5.43

satyalokagataścāha tutraśokena pīḍitaḥ aciṃtayaṃ suduḥkhārto mayā kiṃ kāryamadya vai

4.5.44

viṣṇo mayi gaye caiva devāśca munibhiḥ saha vinirjitā gaṇaiḥ sarve ye te yajñopavajīvinaḥ

4.5.45

tamupadravamālakṣya vidhvastaṃ ca mahāmakham mṛgasvarūpā yajño hi mahābhīto'pi dudruve

4.5.46

taṃ tadā mṛgarūpeṇa dhāvaṃtaṃ gaganaṃ prati vīrabhadraḥ samādāya viśiraskamathākarot

4.5.47

tataḥ prajāpati dharmaṃ kaśyapaṃ ca pragṛhya saḥ ariṣṭanemina vīro bahuputra munīśvaram

4.5.48

munimaṃgirasaṃ caiva kṛśāśva ca mahāgaṇaḥ devatāoṃ kī parājaya jaghāna mūrdhni pādena datta ca munipuṃgavam

4.5.46-2

sarasvatyāśca nāsāgraṃ devamātu tathaiva ca ciccheda karajāgreṇa vīrabhadraḥ pratāpavān

4.5.43-2

maiṃ bhī putra śoka meṃ santapta huā satya-loka ko gayā aura duḥkhī citta se socane lagā ki aba kyā kiyā jāya ?

4.5.44-2

jaba maiṃ aura viṣṇujī vahāṃ se cale gaye taba vīrabhadra ne yajña ke saba devatāoṃ aura muniyoṃ para vijaya prāpta kara lī

4.5.45-2

isa ghora utpāta aura yajña ko dhvasta huā dekhakara yajña bhī atyanta bhayabhīta hokara mṛga rūpa dhāraṇa kara vahām̐ se bhāga gayā

4.5.46-3

jaba mṛga rūpa dhāraṇa kara vaha ākāśa mārga meṃ daur̤ā tabhī vīrabhadra ne pakar̤akara usakā śīśa kāṭa ḍālā

4.5.47-2

phira prajāpati, dharma, kaśyapa, ariṣṭanemi śaura bahuputra muni

4.5.48-2

ām̐girasa aura kṛśāśvamuni ko pakar̤a kara inake śiroṃ para pām̐va kī ṭhokara mārī

4.5.46-4

sarasvatī, devamātā kī nāka kā chedana kara diyā vīrabhadra ne yaha kārya apane hastakauśala se kiyā

4.5.50

tato'nyānapi devādīn vidārya pṛthivītale pātayāmāsa so'yaṃ vai krodhākrāṃtātilocanaḥ

4.5.51

vīrabhadro vidāryāpi devānmukhyānmunīnapi nābhūcchānto drutakrodhaḥ phaṇirāḍiva maḍitaḥ

4.5.52

vīrabhadroddhṛtārātiḥ kesarīvava nadvipān diśo vilokayāmāsa kaḥ putrāstītyanukṣaṇam

4.5.53

vyapothayadbhṛguṃ yāvanmaṇibhadraḥ pratāpavān padākramyorasi tadā'krāṣīttacchmaśrulucanam

4.5.54

caḍaścotpāṭayāmāsa pūṣṇo daṃtān pravegataḥ śapyamāne hare pūrvaṃ yo'hasaddarśayandataḥ

4.5.55

nandī bhagasya netre hi pātitasya ruṣā bhuvi ujjahāra dakṣamakṣaṇā yaḥ śapaṃtamasūcat

4.5.56

viḍaṃbitā svadhā tatrasā svāhā dakṣiṇā tathā maṃtrāstaṃtrāstathā ca nye tatrasthā gaṇanāyakaḥ

4.5.57

jananaṃ maraṇaṃ dvandvaṃ māyācakramitīritam śivasya māyācakre hi balipīṭhaṃ taducyate

4.5.58

balipīṭhaṃ samārabhya prādakṣiṇyakramaṇa vai pade padāṃtaraṃ gatvā balipīṭhaṃ samāviśet

4.5.56-2

namaskāraṃ tataḥ kuryātpradakṣiṇamitīritam nirgamājjananaṃ prāptanatastvātmasamarpaṇam

4.5.57-2

janma aura maraṇa ko māyā-cakra kahate haiṃ tathā śivajī kā māyācakra bali pīṭha kahā jātā hai

4.5.58-2

bali pīṭha se prārambha karake pradakṣiṇā ke krama se do caraṇa calakara bali pīṭha ke samīpa pahuṃce

4.5.56-3

namaskāra karane ko pradakṣiṇā kahate haiṃ | pradakṣiṇā phirane ko janma tathā namaskāra karane ko ātma-samarpaṇa kahā gayā hai

Other recensions (1)

Linked texts (1)