Shivapurana 6.12

Śivapurāṇa (complete text) 6.12

Language: Sanskrit

6.12.1

ṛṣiyoṃne kahā he mahān bhāgya vāle ! he suvrata ! he sūtajī ! āpa atyanta jñāna vāle haiṃ, ataeva hamārī vinīta prārthanā hai ki āpa aba bhagavān śaṅkarake caritrakā vistārake sahita varṇana kareṃ

6.12.2

pahile hone vāle rājā logoṃ ne evaṃ ṛṣigaṇa aura devavṛndane sarvaśreṣṭha bhagavān śiva kā hī ārādhana kiyā hai

sūtajīne kahā-he ṛṣipravara ! isa samaya āpane ati uttama praśna kiyā hai | maiṃ āpake sāmane aba parama sundara evaṃ śrotāoṃko bhoga aura mokṣa donoṃ hī ke dātā bhagavān śivakā vistṛta caritra sunātā hūm̐ | āpa saba dhyānake sātha suniye

6.12.4

yahī bāta pahile eka samaya nāradajīne brahmājīse pūchī thī | parama prasanna hokara brahmā jīne nāradajīse kahā thā

6.12.5

brahmājīne kahā-he nārada ! tuma prema pūrvaka suno, maiṃ āpake sneha se vaśībhūta hokara hī mahāpātakoṃ kā nāśaka śiveśvarake caritrakā varṇana karatā hūm̐

6.12.6

apanī priya lakṣmī ko sātha meṃ lekara bhagavān viṣṇune ekabāra śivakā pūjana kiyā thā taba unake sabhī manoratha pūrṇa ho gaye the

6.12.7

he tāta ! maiṃ jagat kā vidhātā brahmā bhī śiva-samarcana ke atula prabhāva ke kāraṇa hī unakī kṛpā se isa suvistṛta saṃsāra kī racanā kiyā karatā hūm̐

6.12.8

śivapūjākarā nityaṃ matputrāḥ paramarṣayaḥ anye ca ṛṣayo ye te śivapūjana kārakāḥ

6.12.9

nārada tvaṃ viśeṣeṇa śivapūjanakārakaḥ saptarṣayo vasiṣṭhāyāḥ śivapūjanakārakāḥ

6.12.10

aruṃdhatī mahāsādhvī lopāmudrā tathaiva ca ahalyā gotamastrī ca śivapūjanakārakāḥ

6.12.11

durvāsāḥ kauśikaḥ śaktirdadhīco gotamastathā kaṇādo bhārgavo jīvo vaiśapāyana eva ca

6.12.12

ete ca manuyaḥ sarve śivapūjākarā matāḥ tathā parāśaro dhyāsaḥ śivapūjārataḥ sadā

6.12.13

upamanyurmahābhaktaḥ śivasya paramātmanaḥ yājñavalkyo mahāśavo jaiminirgarga eva ca

6.12.14

śukaśca śaunakādyāśca śaṃkarasya prapūjakāḥ anye'pi bahavaḥ santi munayo munisattamāḥ

6.12.8-2

he śreṣṭha ṛṣivṛnda ! mere putra bhī nityaprati bhagavān‌śivakā pūjanakarate haiṃ tathā anya bhī bahutase ṛṣigaṇa śivakī pūjā karane vāle hue haiṃ

6.12.9-2

he nāradajī ! tumabhī viśeṣa rūpase bhagavān‌śivakā pūjanakarane vāle ho aura anya ṛṣi loga bhī śivake samārādhaka hue haiṃ

6.12.10-2

parama pativrata dharmake pālana karane vālī arundhatī, lopāmudrā aura gautama kī patnī ahilyā bhī śaṅkarakī pūjā-arcana karane vālī haiṃ

6.12.1112

inake atirikta durvāsā viśvā mitra, śakti, dadhīca, gautama, kaṇāda, bhārgava, bṛhaspati, vaiśampāyana ādi ye samasta ṛṣi, muni bhagavān‌śivakī pūjopāsanā karane vāle haiṃ yathā parāśara aura vyāsamuni nirantara śivako ārādhanāmeṃ parāyaṇa rahā karate haiṃ

6.12.13-2

upamanyu maharṣi bhī parameśvara śivake mahān‌bhakta hue hai | yājñavalkya jaimini tathā garga bhī parama śaiva the

6.12.14-2

śuka evaṃ śaunaka ādi bhī bhagavān‌śivake pūjaka haiṃ | he muniśreṣṭho ! anya bhī bahuta se ṛṣi haiṃ jo eka mātra śaṅkara bhagavān‌ kī pūjā karane vāle haiṃ

6.12.15

aditirdevamātā ca nitya prītyā cakāra ha pārthivīṃ śaivapūjāṃ vai sā vadhūḥ prematatparā

6.12.16

śakrādayo lokapālā vasavaśca surāstathā mahārājikadevāśca sādhyāśca śivapūjakāḥ

6.12.91

nārada kā śivatatva śravaṇa

6.12.17

gandharvāḥ kinnarādyāścogramurāḥ śivapūjakāḥ tathā'surā mahātmānaḥ śivapūjākarā matāḥ

6.12.18

hiraṇyakaśipurdaityaḥ sānujaḥ sasuto mune śivapūjākaro nityaṃ virocanabalī tathā

6.12.19

mahāśaivaḥ smṛto bāṇo hiraṇyākṣasutāstathā vṛṣaparvā danustāta dānavāḥ śivapūjakāḥ

6.12.20

śeṣaśca vāsukiścaiva takṣakaśca tathā'pare śivabhaktā mahānāgā garuḍādyāśca pakṣiṇaḥ

6.12.21

sūryacandrāvubhau devau pṛthvyāṃ vaṃśapravarttakau śivasevāratau nitya sarvaśyāṃ tau munīśvara

6.12.15-2

devagaṇakī mātā aditine apanī vadhūke sahita parama prema magna hokara prīti-bhaktike sātha pārthiva śivakā pūjana kiyā thā

6.12.16-2

indra ādi samasta lokapāloṃne-āṭha vasuyoṃne aura sabhī devatāoṃne mahārājikāgaṇa ke sātha eva sādhyoṃke sahita bhagavān maheśvarakā pūjana kiyā thā

6.12.17-2

inake atirikta kinnara gandharva, prabhṛti tathā mahānātmā vāle daityaloga bhī saba śivake upāsaka hue haiṃ

6.12.18-2

he munivara ! mahān daityarāja hiraṇyakaśipu apane bhāī evaṃ putrake sātha nityahī śivakā pūjana kiyā karatā thā virocanabhī śiva-pūjaka huā hai

6.12.16-3

he tāta ! vāṇāsura aura hiraṇyākṣa putra vṛṣaparvā, dunudaitya aura usakeputra ye sabhī śivakī ārādhanā karane vāle hue haiṃ

6.12.30

bhagavān śeṣa, vāsuka, takṣaka aura anyabhī nāgajātike bar̤e bar̤e nāga eva garuḍa ādi pakṣībhī śivakī upāsanā karane vāle parama śiva bhakta hue haiṃ

6.12.21-2

he munīśvara ! isa bhūmaṇḍalapara soma aura sūrya ye donoṃ apane-apane mahān vaṃśake calāne vāle māne gaye haiṃ ve bhī sabhī svakīya vaṃśajoṃke sātha śivake ananya upāsaka eva parama bhakta hue haiṃ

6.12.22

manavaśca tathā cakraḥ svāyaṃbhuvapurasarāḥ śivapūjāṃ viśeṣeṇa śivaveśadharā mune

6.12.23

priyavrataśca tatputrastathā cottānapātsutaḥ tadvaṃśāścaiva rājānaḥ śivapūjanakārakāḥ

6.12.24

dhruvaśca ṛṣabhaścaiva bharato navayoginaḥ tadbhrātaraḥ pare cāpi śivapūjanakārakaḥ

6.12.25

vaivasvatasutāstārkṣya ikṣvākupramukhā nṛpāḥ śivapūjāratātmānaḥ sarvadā sukhabhoginaḥ

6.12.26

kakutsthaścāpi māṃdhātā sagaraḥ śaivasattamaḥ mucukundo hariścandraḥ kalmāṣāṃghristathaiva ca

6.12.27

bhagīrathādayo bhūpā bahavo nṛpasattamāḥ śivapūjākarā jñeyāḥ śivaveṣavidhāyinaḥ

6.12.28

khaṭvāṃgaśca mahārājo devasāhāyyakārakaḥ vidhitaḥ pārthivīṃ mūrti śivasyāpūjayatsadā

6.12.22-2

he mune ! svāyambhuva ādi jo manu hue haiṃ ve saba nitya śivakī veṣabhūṣā dhāraṇa karake hī śivakā pūjana kiyā karate the

6.12.23-2

mahārāja priyavrata tathā usake putra aura uttānapāda ke putra evaṃ unake vaṃśa meṃ jo bhī rājā huye ve sabhā śivake pūjanako karane vāle hue hai

6.12.24-2

inake atirikta dhruva, ṛṣabha, bharata navayogī tathā anya unake samasta bhāī ye saba parama śiva-pūjaka hue haiṃ

6.12.25-2

vaivasvata manuke putra tārkṣya tathā ikṣvāku prabhṛti nṛpagaṇa sī śaṃkara kī pūjā ke premī aura isīke prabhāvase nirantara sukhake bhoktā hue haiṃ

6.12.26-2

kakutsthamāndhātā, rājā sagara, mucukunda, rājā hariśacandra aura kalmāṣapāda bhī śaivoṃ meṃ parama śreṣṭha hue haiṃ

6.12.27-2

bhagīratha ādi aneka mahān puruṣārthī rājā śivakā veṣa dhāraṇa karane vāle tathā śivake pūjana karane vāle hue meṃ

6.12.28-2

devoṃke sahāyaka rājā khaṭvāṅgane savidhi śivakā pārthiva pūjana kiyā thā

6.12.29

tatputro hi dilīpaśca śivapūjanakṛtsadā raghustatanayaḥ śava suprītyā śivapūjakaḥ

6.12.30-2

ajaḥ śivārcakastasya tanayo dharmayuddhakṛta jāto daśaratho bhūpo mahārājo viśeṣataḥ

6.12.31

putra rthe pārthivī mūrtiśauvīṃ daśaratho hi saḥ samānaca viśeṣeṇa vasiṣṭhasyājñayā muneḥ

6.12.93

nārada kā śivatatva śravaṇa

6.12.32

putreṣṭiṃ ca cakārāsau pārthivo bhavabhaktimān ṛṣyaśṛ ṃgamunerājñāṃ saṃprāpya nṛpasattamaḥ

6.12.33

kausalyā tatpriyā mūrti pārthivī śāṃkaroṃ mudā ṛṣyaśṛ ṃgasamādiṣṭā samānarca sutāptaye

6.12.34

sumitrā ca śivaṃ prītyā kaikeyī nṛpavallabhā pūjayāmāsa satputraprāptaye munisattama

6.12.35

śivaprasādatastā vai putrānprāpuḥ śubhakarān mahāprata pito vīrānsanmārgaṃniratānmune

6.12.29-2

isī vaṃśameṃ unake putra mahārāja dilīpa evaṃ inake putra rājā raghuśaiva hokara parama prīti se śivakā veṣa rakhakara unakā pūjana kiyā karate the

6.12.30-3

mahārāja raghuke putra aja nṛpa jinhoṃne dharmase yuddha kiyā thā ve śiva ke parama priya bhakta huye the isake anantara rājādaśaratha to viśeṣa rūpase śiva kī upāsanā karane vāle hue haiṃ

6.12.31-2

rājā daśaratha apane guru vasiṣṭha munikī ājñā se putra-prāpti ke liye śivakī pārthiva mūrtikā nirmāṇakara viśeṣa rūpase nitya hī mahādevakā pūjana kiyā karate the

6.12.32-2

bhaktiman mahārāja daśarathane ṛṣi śṛṅga munikī ājñāse putreṣṭi yoga kiyā thā

6.12.33-2

daśarathakī patnī kauśalyāne ṛṣya śṛṅga munikī ājñāse roja hī śivakī pārthiva mūrti banākara apane putra kī prāptike liye śivakā pūjana kiyā thā

6.12.33-3

he muniśreṣṭha ! daśaratha nṛpakī anya mahārānī sumitrā tathā kaikeīne bhī śreṣṭha putrakī prāptikī kāmanāse śivakā arcana kiyā thā

6.12.35-2

he mune ! una sabhī rāniyoṃne bhagavān maheśake prasādase mahān pratāpa vāle, parama vīra, sanmārgagāmī evaṃ atiśaya kalyāṇakārī putroṃko prāpta kiyā thā

6.12.36

tataḥ śivājñayā tasmāttāsu rājñaḥ svaya hariḥ caturbhiścaiva rūpaiścāvirbabhūva nṛpātmajaḥ

6.12.37

kausalyāyāḥ suto rāmaḥ sumitrāyāśca lakṣmaṇa śatrughnaścaiva kaikeyyā bharataśceti suvratāḥ

6.12.38

rāmaḥ sahajo nityaṃ pārthivaṃ samapūjayat bhasmarudrākṣadhārī ca virajo yogamāsthitaḥ

6.12.39

tadvaṃśe ye samutpannā rājānaḥ sānugā mune te sarva pārthivaṃ liṃga śivasya samapūjayan

6.12.40

sudyumnaśca mahārājaḥ śaivoṃ munisuto mune śivaśāpātpriyāhetorabhūnnārī sasevakaḥ

6.12.41

pārthiveśasamarcātaḥ punaḥ so'bhūtpumānnaraḥ māsaṃ strī puruṣo māsamevaṃ strītvaṃ vyavarttata

6.12.42

tato rājyaṃ parityajya śivadharmaparāyaṇaḥ śivaveṣadharo bhaktyā durlabha mokṣamāptavān

6.12.36-2

isī śiva-pūjanake prabhāva se śivakī ājñā pākara viṣṇu mahārāja daśarathake dvārā caturbhujī mūrtike svarūpameṃ śrīrāmacandra rūpase prakaṭa hue the

6.12.37-2

isa prakāra se daśaratha kī tīnoṃ rāniyoṃ ke putra hue | mahārānī kauśalyāke śrīrāma, sumitrāke lakṣmaṇa aura śatrughna tathā kaikeyīke bharata nāmavāle putra prakaṭa hue the

6.12.38-2

bhagavān śrīrāmacandrabhī nityahī pārthiva mūrti banākara śivakā bar̤ehī premake sātha pūjana kiyā karate the ora bhasma tathā rudrākṣamālā dhāraṇakarake viraktike mārgameṃ sthita rahā karate the

6.12.39-2

he mune ! isake paścāt bhī unake vaṃśameṃ jobhī rājā hue haiṃ ve sabhī śiva kā pārthiva pūjanakarane vāle the

6.12.40-2

he munīśvara ! ṛṣike putra parama śiva ke bhakta mahārāja sudyumna śivake śāpase apanī strī aura samasta anucaroṃ ke sātha strīke rūpameṃ hogaye the

6.12.41-42

rājā sudyumnane nitya pārthiva śivake pūjanakā niyama grahaṇa kiyā aura isake prabhāvase punaḥ puruṣa rūpa hue kintu maheśake śāpakā phira bhī itanā prabhāva rahā ki ekamāsa paryanta puruṣa aura ekamāsa taka strī rahate the | isa taraha strītvase unhoṃne chuṭakārā pāyā thā isake paścāt ve apanā rājya tyāgakara śivopāsanāmeṃ tatpara hokara anta meṃ mokṣapadakī prāpti ke adhikārī ho gaye the

Other recensions (1)

Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit

Linked texts (3)

Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit
Anvitārthaprakāśikā — Gaṅgāsahāya Śarman, Sanskrit