Pramāṇa · Search · About · API

Shiva Purana 7.14

Śivapurāṇa (complete text) 7.14

Language
Sanskrit

7.14.1

śrīsanatkumārajīne kahā-ye nīce batāye hue sabhī upapātaka kahe jāte hai-brāhmaṇoṃke dhanakochīna lenā, kisī bhī anyake bhāgako svayaṃ pacākara use nahī denā,atyanta ghamaṇḍakaranā,ati pākhaṇḍakaranā aura kisī ke kie hue upakārako na mānanā

7.14.2

sāṃsārika viṣayoṃ meṃ jyādā manakī pravṛtti rakhanā,kaṃjūsī karanā,sajjana manuṣyoṃ ke sātha īrṣyākā bhāvarakhanā,dūsaroṃkī strīke sātha gamana karanā tathā śreṣṭha kanyāoṃmeṃ koī bhī doṣa lagānā

7.14.3

para-vitti paravettā tathā jisake dvārā jānā jātā hai ina donoṃ ko kanyā kā dānakaranā ina donoṃse yajñakarānā

7.14.4

śivake āśramameṃ sthita vṛkṣa bāga yā puṣpoṃko naṣṭa karanā, āśramameṃ rahane vāle manuṣyoṃ ko pīr̤ā denā-ye sabhī upapātaka kahe jāte haiṃ

7.14.5

sevaka parivāra ke sahita paśu, dhānya, dhanakā dāna tathā dhānya paśuoṃ kā curānā, jalako apavitra karanā

7.14.6

yajña bāga sarovara, strī aura apanī santānako becaḍālanā, tīrtha yātrī tathā tīrtha-sthala upavāsa, vrata, upanayana karane vāloṃko vikraya karadenā bhī upapātaka hote haiṃ

7.14.7

strī ke dhanase vṛtti karanā, striyoṃ ke dvārā jīte hue honā, striyoṃ ke rakṣaṇa karane kapaṭase dhanabhoga karanā

7.14.8

kalāgatāpradānaṃ ca dhānyavṛṣṭyupasevanam ninditācca dhanādānaṃ paṇyānāṃ kūṭajīvanam

7.14.9

viṣamāraṇyapatrāṇāṃ satataṃ vṛṣavāhanam uccāṭanābhicāraṃ ca dhanyādāna bhiṣavikrayā

7.14.10

jihvākāmopabhogārtha yasyārambhaḥ sukarmasu mūlenādhyāpako nityaṃ vedajñānādikaṃ ca yat

7.14.11

brāhmayādivratasatyāgaścānyācāraniṣevaṇam asacchāstrāṇi naṃ śuṣkatarkāvalambanam

7.14.12

devāgnigurusādhūnāṃ nindayā brāhmaṇasya ca pratyakṣaṃ vā parokṣaṃ vā rājñāṃ maṇḍalināmāni

7.14.13

utsannapitṛdevejyāḥ svakarmatyāginaśca ye du śīlā nāstikāḥ pāpāḥ sadā vā'satyavādinaḥ

7.14.14

parvakāle divā vāpsu viyonau paśuyoniṣu rajasvalāyā yonau ca maithunaṃ yaḥ samācaret

7.14.8-2

samaya para āyehue ko bhī kucha na denā dhānya vṛddhikā sevana karanā, nindita dhanako lenā aura vyāpāra meṃ kūṭa-jīvana bitānā bhī upapātaka batāye gaye haiṃ

7.14.157

viṣama jaṅgaloṃ ke pattoṃkā tor̤a ḍālanā, bailakā vāhana karanā kisī ke uccāṭana yā māraṇa kā prayoga karanā, dhānya kā chīna lenā tathā vaidya vibhinna pāpoṃkā svarūpa varṇana

7.14.9-2

vṛttikā karanā-ye sabhī upapātaka hote haiṃ

7.14.10-2

apanī jihvāke rasabhoga kī kāmanāse bure karmameṃ pravṛttahonā aura vedajñāna ādimeṃ kevala mūlako par̤hānā bhī upapātaka hotā hai

7.14.11-2

brāhma ādi vratakā tyāga kara denā, anyoṃke ācārakā sevana,bure śāstrokā adhyayana aura śuṣka tarkakā sahārā lenābhī upapātaka hai

7.14.12-13

devatā,brāhmaṇa,agni,sādhu aura cakravartī rājākī pīche se nindā karanā,pitṛyajña,devayajñakā tyāga karanā, apane svābhāvika karmakā tyāgakara denā, durācaraṇa karanā, nāstika bhāvarakhanā,pāpa-vṛttikaranā aura mithyā bolanā-ye sabhī upapātaka kahegaye haiṃ

7.14.14-2

parvake samayameṃ, dina ke samayameṃ jalake madhyameṃ, viyoni meṃ, paśu yonimeṃ aura rajasvalā yonimeṃ gamana karanā upapātaka hote haiṃ

7.14.15

strīputramitrasaṃprāptau āśācchedakarāśca ye janasyāpriyavaktāraḥ krūrāḥ samayavedinaḥ

7.14.16

bhettā taḍāgakūpāṃna saṃkrayāṇāṃ rasasya ca ekapaṃktisthitānāṃ ca pākabhedaṃ karoti yaḥ

7.14.17

ityetaiḥ strīnarāḥ pāpairupātakinaḥ smṛtāḥ yuktā ebhistathānye'pi śṛṇu tāṃstu bravīmite

7.14.18

ye gobrāhmaṇakanyānāṃ svāmimitratapasvinām vināśayanti karmāṇi te narā nārakāḥsmṛtā

7.14.19

parastriyā'bhitapyaṃte ye paradravyasūcakāḥ paradravyaharā nityaṃ taulamithyānusārakāḥ

7.14.20

dvijaduḥkhakarā ye ca prahāraṃ coddharati ye sevante tu dvijāḥśūdrāṃ surāṃ badhnanti kāmataḥ

7.14.21

ye pāpaniratāḥkrūrā ye'pi hiṃsāpriyā narā vṛttyarthaṃ ye'pi kurvanti dānayajñādikāḥkriyāḥ

7.14.15-2

jo strī-putra aura mitroṃ ke prāpta hone para āśā ko tor̤a dete haiṃ-tathā manuṣyoṃkesātha sarvadā kaṭubhāṣaṇakarate haiṃ aura krūra,samayakājñāna nahīṃ rakhate haiṃ,ye sabhīupapātakī mānejāte haiṃ

7.14.16-2

tālāba-kūpatathā kisībhī jalāśaya aura rasoṃkā bhedanakaranā eva ekahī paṃktimeṃ baiṭhehue logoṃke bhojanameṃ bhedabhāvakaranā bhī upapātaka hote haiṃ

7.14.17-2

ina sabhī ūpara batāye hue karmoṃka karane se strī ho yā puruṣaho saba upapātakī kahe jāte haiṃ | jobhī koī ina pātakose yukta haiṃ tathā anyapāpoṃse bhī yuktahote haiṃ una sabakā varṇana karate haiṃ āpaloga śravaṇakareṃ

7.14.18-2

jo puruṣa gau, brāhmaṇa, kanyā, svāmī, mitra aura tapasviyoṃ ke kāryoṃ ko bigār̤a ḍālate haiṃ ve niścayahī narakake gāmī huā karate haiṃ

7.14.19-2

jo anyoṃkī striyoṃ se duḥkhita hote haiṃ tathā jo parāye dhana ke sūcaka haiṃ evaṃ nityahī dūsaroke dhanakā haraṇa karane vāle haiṃ aura mithyā tola karane vāle hote haiṃ ve naraka ke adhikārī haiṃ

7.14.10-3

jo brāhmaṇoṃko satāte haiṃ aura una para prahāra kiyā karate haiṃ-jo siddha hokara śūdra kī strī kā sevana kiyā karate haiṃ aura kāmase madirāko bām̐dhate haiṃ

7.14.21-2

jo sadā pāpamaya karmoṃ meṃ hī parāyaṇa rahā karate haiṃ-jo atyanta krūra haiṃ-jo sarvadā hiṃsā kiyā karate haiṃ aura jo apanī jīvikāke lie hī dāna yajña ādi kiyā karate haiṃ

7.14.22

goṣṭhāgnijalarathyāsu tarucchāyānageṣa tyajanti ye purīṣādyānārāmāyataneṣu ca

7.14.23

lajjāśramaprasādeṣu madyapānaratāśca ye kṛtakelibhujaṃgaśca randhrānveṣaṇatatparaḥ

7.14.24

vaṃśeṣṭakālikākāṣṭhaiḥ śṛṃgaiḥśaṃkubhirava ca ye mārgamanuruṃdhati parasīmā haranti ye

7.14.25

kūṭaśāsanakarttāraḥ kūṭakarmakriyārataḥ kūṭapākānnavastrāṇāṃ kūṭasaṃvyavahāriṇaḥ

7.14.26

dhanuṣaḥ śastraśalyānāṃ karttā yaḥkrayavikrayī nirdayo'tīva bhṛtyeṣu paśūnāṃ damanaśca yaḥ

7.14.28

mithyā pravadato vācaākarṇayati ya śanai svāmimitragurudrohī māyāvī capalaḥ śaṭhaḥ27 ye bhāryāputramitrāṇibālavṛddhakṛśāturān bhṛtyānatithibaṃdhūṃśca tyaktvāśnanati bubhukṣitān

7.14.159

vibhinna pāpoṃkā svarūpa varṇana ) (

7.14.2-2

jo gośālā, agnikuṇḍa, jalāśaya, galīkī rāha, vṛkṣoṃkīchāyā,parvata śikhara aura nivāsasthāna meṃ mala-mūtra karate haiṃ yā pheṃkate

7.14.13-2

jo lajjā ke āśrama tathā mahaloṃmeṃ madyapāna kiyā karate haiṃ | dūsaroṃkechidroṃ kī khoja karane meṃ tatpara sarpoṃkesamāna krīr̤ā karate haiṃ-ve sabhī narakagāmī hote haiṃ

7.14.24-2

jo puruṣa bāṃsa,īṃṭa,patthara,kāṣṭha,sīṃga aura kāloṃ se mārga ko rokadete haiṃ tathā dūsaroṃkī sīmākā haraṇa karalete haiṃ ye sabhī narakake adhikārī hote haiṃ

7.14.25-2

jo kaṭapase śikṣā dene vāle, chala bhadaṃ karma evaṃ vyāpārameṃ tatpara rahā karate haiṃ aura kapaṭapūrṇa pāka, anna tathā vastroṃkā vyavahāra karanevāle hote haiṃ-ve saba narakagāmī hai

7.14.26-2

jo puruṣa dhanuṣa, śastra aura śalyoṃ ke nirmāṇa karane vāle haiṃ tathā inakī kharīda pharokhta kiyā karate haiṃ-apane bhṛtyoṃ (naukaroṃ) kesātha nirdayatākā vyavahāra kiyākarate haiṃ aura jo paśuoṃ ko burī tarahase mārate haiṃ-ye saba narakakegamana karanevāle hote haiṃ

7.14.27

jo manuṣya jhūṭhī bātako dhīre-dhīre sunātā hai-apane mitra, svāmī aura guruse drohakarane vāle haiṃ kapaṭa vyavahārakarane vāle,ṭhaga aura capala haiṃ-ye saba naraka ke adhikārīhote haiṃ

7.14.26-3

jo manuṣya apanī strī-putra,mitra, bāndhava, vṛddha durbala,rogī,bhṛtya,atithi aura bāndhavoṃko na khilātehue,bhūkhā hī chor̤a kara bhojanakara liyā karate haiṃ-ye sabhī narakake jāne vāle utapātakī hote haiṃ

7.14.29

yaḥ svayamiṣṭamaśnāti viprebhyo na prayacchati vṛthāpakaḥ sa vijñeyo brahmavādiṣu garhitaḥ

7.14.30

niyamānsvayamādāya ye tyajantyajitendriyāḥ pravrajyāvāsitā ye sarasyāsya prabhedakāḥ

7.14.31

ye tāḍayanti yāṃ krūrā damayate muhurmuhuḥ durbalānye na puṣṇanti satataṃ yaṃ tyajanti ca

7.14.32

pīḍayaṃtyayibhāreṇāsahataṃ vāhayaṃti ca yojayannakṛtāhārānna vimucaṃci saṃyatān

7.14.33

ye bhārakṣatarogārtāngovṛṣām̐śca kṣudhāturān na pālayanti yatnena goghnāstenārakāḥsmṛtā

7.14.34

vṛṣāṇāṃ vṛṣaṇāsye ca pāpiṣṭhā gālayanti ca vāhayaṃti ca gāṃ vandhyāṃ mahānārakiṇonarāḥ

7.14.45

āśayā samanuprāptānkṣutṛṣṇāśramakarśitān atīthīṃśca tathā nāthānsvatantrāngṛhamāgatān

7.14.36

annābhilāṣāndīnānvā bālavṛddhakṛśāturān nānukaṃpati ye mūḍhāste yāṃti narakārṇavam

7.14.29-30

jo svayaṃ niyamoṃko svīkārakarake indriyoko jītanevālā nara hai aura svīkṛtaniyamoṃkā tyāgakaradete hai aura saṃnyāsagrahaṇakarake gharameṃ rahate haiṃ tathā śiva pratimākā bhedana karate haiṃ ye saba narakagāmī hote haiṃ

7.14.31-2

jo atyanta krūratāse gāyoṃko mārate hai tathā bārambāra damanakiyā karate hai,jo durbaloṃkā poṣaṇa nahīṃ kiyākarate haiṃ tathā unako sarvadā tyāgadete haiṃ-ve narakagāmīhote haiṃ

7.14.32-2

jo atyantabojhālādakara pīr̤ādete haiṃ,na sahanakarane vāle paśukobhī barābara jotaterahākarate haiṃ aura jinapaśuoṃko khānā na milāho aise bhūkhe paśuoṃko bhī jotate yā badhāhuā rakhate hai ve manuṣya naraka yātanā bhoganeke adhikārī huā karate hai

7.14.33-2

jo atyanta asahya bhāra se pīr̤ita evaṃ ghāyala, rogī aura kṣudā pīr̤ita gāya, bailoṃkā samucita rūpase pālana poṣaṇa nahīṃ kiyākarate haiṃ-ve nissandeha gau hatyāre,mahāpāpī naraka ke duḥkha bhoganevāle hote haiṃ

7.14.34-2

jo pāpātmā vicārebailoṃke aṇḍakośoṃko piṭavā kara unheṃ badhiyā banāyā karate haiṃ tathā bām̐jha gauoko bhī jotākarate hai-ve puruṣa mahānnarakakī yātanābhogate haiṃ

7.14.35-36

kucha āśālekara prāptahonevāle bhūkha-pyāsa aura pariśramake kāraṇa vikala, abhyāgata tathā anāthoko, anna pānekīicchāse samāgatoṃkā dīna,bālaka vṛddha,durbala aura rogiyo para jo dayā nahī karate haiṃ, ve mahān mūrkha avaśya hī ghoranarakameṃ jāte haiṃ

7.14.37

gṛheṣvarthā nivarttante śmaśānādapi bāṃdhavāḥ sukṛta duṣkṛtaṃ caiva gacchantamanugacchati

7.14.38

ājīviko māhiṣikaḥ sāmudro vṛṣalīpatiḥ śūdravatkṣatravṛttiśca nārakī syād dvijādhamaḥ

7.14.161

vibhinna pāpoṃkā svarūpa varṇana

7.14.36-2

yaścocitamatikramya svecchayaivāharetkaram

7.14.40

narake pacyate so'pi yopi daṇḍarucirnaraḥ

7.14.41

utkocakai rucikrītaistaskaraiśca prapīḍyate yasya rājñaḥ prajā rāṣṭre pacyate narakeṣu saḥ

7.14.37-2

ye dvijā parigṛhṇanti nṛpasyānyāyavartinaḥ manuṣya mṛtyugata hojānepara sārādhana eśvarya gharameṃhī par̤āchor̤ajātā hai use śmaśānameṃ pahum̐cākara bhāī-bandhubhī saba ghara lauṭa āte haiṃ | kevala vahī eka jīvātmā akelā kiye hue pāpa tathā puṇyoṃ ko sātha lekara paraloka meṃ jāyā karatā hai | vahām̐ apane karmoṃkā bhoga bhoganā par̤atā hai | ataḥ sadā satkarma hī karanā cāhiye, yahī isakā tātparyārtha hai

7.14.38-2

bakarī bhaiṃsakā kraya-vikraya karanevālā nīca brāhmaṇa, samudra para rahanevālā, śūdrā strī kā pati, śūdraketulya aura kṣatriyako vṛtti karanevālā mahānīca hokara narakagāmī hotā hai

7.14.36-40

jo śāstrokta ucita karanā ullaṃghana karake apanī hī icchā se kara vasūla yā haraṇa karatā hai aura jo sarvadā daṇḍa denekī ruci rakhatā hai vaha avaśyahī narakako bhogatā hai

7.14.41-2

jisa rājāke rājya meṃ prajājana ghūsakhora aura apanī icchāke hī anusāra kraya vikraya karane vāle hoṃ tathā prajāke loga taskāroṃse utpīr̤ita rahate hoṃ vaha rājābhī narakagāmī hotā haiṃ

7.14.43

jo brāhmaṇa anyāyī rājā kā diyāhuā dāna lete haiṃ, ve bhī ghora narakameṃ niścayahī jāyākarate haiṃ

7.14.42

te prayāṃti tu ghoreṣu narakeṣu na saṃśayaḥ

7.14.43-2

anyāyātsamupādāya dvijebhyo yaḥ prayacchati prajābhyaḥ pacyate so'pi narakeṣu nṛpo yathā

7.14.44

pāradārikacaurāṇāṃ daṇḍānāṃ vidyate tvagham pāradāritasyāpi rājño bhavati nityaśaḥ

7.14.45-2

acauraṃ cauravatpaśyeccoraṃ vā'caurarūpiṇām avicāryya nṛpastamāddhātayannarakaṃ vrajet

7.14.46

ghṛtatailāgnapāpāni madhumāṃsasurāsavam guḍekṣuśākadugdhāni dadhimūlaphalāni ca

7.14.47

tṛṇaṃ kāṣṭhaṃ patrapuṣpamauṣadhaṃ cātmabhojanam upānacchatraśakaṭamāsanaṃ ca kamaṃḍalum

7.14.48

tāmrasīsatrapuḥ śastraṃ śaṅkhādyaṃ ca jalodbhavam vaidyaṃ ca vaiṇavaṃ cānyad gṛhopakaraṇāni ca

7.14.46-2

aurṇaṃ kārpāsa kaumeya paṭṭa sūtodbhavāni ca sthūlasūkṣmāṇi vastrāṇi ye lobhāddhi haranti ca

7.14.34-3

jo rājā prajāko dabākara anyāyapūrvaka dhanalekara brāhmaṇoṃko dānarūpa meṃ detā hai vaha rājā apanī anītise yukta pāpase kāraṇa narakagāmī hotā hai

7.14.44-2

parāī striyoṃ ke sātha bhoga tathā corī karane vāle puruṣoṃko tathā nitya hī para-strīmeṃ rata rājāko bar̤ā pāpa lagatā hai aura usake lie vaha naraka kī yātanā bhogate haiṃ

7.14.45-3

jo rājā corī na karane vāle cora aura corīkākāma karanevāle taskarapuruṣoṃko satpuruṣa samajhatā hai aura binābhalī bhāṃti vicārakiyehī tār̤anā evaṃ daṇḍadetā hai, vaha narakagāmī hotā hai

7.14.46-47-48-46

jo nimna vastuoṃke corahote haiṃ ve narakagāmī hote haiṃ yathā-ghī tela, pīnekī vastu-anna,śarāba,mām̐sa,arka,īkha,gur̤a,śāka,dūdha,dahī,phala,mūla ghāsa,kāṣṭhapatra, phūla, oṣadha, apanī, bhojana jūtā, chātā, gār̤ī,kamaṇḍala āsana,lohā,tāmra,sīsā,rāṃga,śastra,śaṅkha,jalase utpanna vastu-vaidya lakar̤ī gharake kāmameṃ āne vālī vastu-ūnī, sūtī, reśamī, rāmavāsa ādi evaṃ chālake nirmita moṭe va vārīka vastroṃko jo bhī koī lālaca vaśa curā lete haiṃ-ve niścaya hī narakakī yātanā bhogate haiṃ

7.14.50

evamādīni cānyāni dravyāṇi vividhāni ca narakeṣu dhruvaṃ yānti cāpahṛtyālpakāni ca

7.14.51

yadvā tadvā paradravyamapi sarṣapamātrakam apahṛtya narā yānti narakaṃ nātra saṃśayaḥ

7.14.52

evamādyairnaraiḥ pāpairutkrāṃtasamanantaram śarīra yātanārthāya sarvākāramavāpnuyāt

7.14.53

yamalokaṃ vrajantyete śarīreṇa yamājñayā yamadūtairmahāghorairnīyamānāḥ suduḥkhitā

7.14.163

vibhinna pāpoṃ kā svarūpa varṇana

7.14.54

deyatiryaṅ manuṣyāṇāmadharmaniratātmanām dharmarājaḥ smṛtaḥ śāstā sughorairvividhairvadhaiḥ

7.14.55

niyamācārayuktānāṃ pramādātskhalitātmanām prāyaścittaṃ guruḥ śāstā na budhairiṣyate yamaḥ

7.14.56

paradārikacaurāṇāmanyāyavyavahāriṇām nṛpatiḥ śāsakaḥ proktaḥ pracchannānāṃ sa dharmarāṭ

7.14.57

bhasmātkṛtasya pāpasya prāyaścittaṃ samācaret nābhuktasya nyathā nāśaḥ kalpakoṭiśatairapi

7.14.58

ya karoti svayaṃ karma kārayeccānumodayet kāyena manasā vācā tasya pāpagatiḥ phalam

7.14.50-2

isake atirikta bhī aneka prakāra ke bahuta se dravya haiṃ, jinakā haraṇa karanese cāhe svalpa mātrāmeṃhī kyoṃna ho, niścayahī narakagāmīhote haiṃ

7.14.51-2

kuchabhī kyoṃ na ho, parāī vastu to cāhe sarasoṃke dāneke barābara bhī curāī jāveto isakā burā pariṇāma narakayātanā avaśyahī sahanāpar̤atā hai, isameṃ tanikabhī saṃśaya nahīṃ hai

7.14.52-2

manuṣya uparyukta corī karaneke pāpoṃse naraka bhoganeke pīche śārīrika kaṣṭauṭhāneke lie samasta ākārakī prāptikaratā hai

7.14.53-2

aise pāpakarma karane vāle pāpī śarīrako lekara mere ādeśase bhīṣaṇavapu vāle yamadūtoṃ ke dvārā pakar̤e hue atyanta duḥkhase bharakara yamarāja ke lokako jāte haiṃ

7.14.54-2

dharmarāja aneka prakārake vadhoṃke dvārā deva-manuṣya aura pakṣī sabako jo adharma karate haiṃ, daṇḍa diyā karatā hai

7.14.55-2

jo niyama aura sadācāroṃ meṃ tatpara rahā karate haiṃ, kabhī ajñānavaśa girajāte haiṃ to aise logoṃ ko aneka prakāra ke prāyaścitoṃ dvārā guru hī śikṣā de diyā karate haiṃ | aise logoṃ ko śikṣā pāne ke lie dharmarājake pāsa nahīṃ jānā par̤atā hai | aiso paṇḍita loga kahate haiṃ

7.14.56-2

parāī striyoṃ se prasaṅga karane vāle-cora aura anyāya se vyavahāra karane vāloṃ ko daṇḍa dekara śikṣā dene bālā rājā batāyā gayā hai | jo gupta mahāpāpa kiyā karate haiṃ, unako yamarāja hī daṇḍa dete haiṃ

7.14.57-2

isaliye kiye hue pāpoṃ se śuddhi prāpta karane ko prāyaścita avaśya hī karanā cāhie anyathā pāpoṃkā phala binā bhogehue karor̤oṃ kalpoṃ meṃ bhī naṣṭa nahīṃ hotā hai

7.14.58-2

pāpakarma svayaṃ kare yā mana vāṇī yā śarīrake dvārā pāpakarma karāve athavā inakā anumodana kare-usako unakā phala avaśya hī bhoganā par̤atā hai

Linked texts (2)