Pramāṇa · Search · About · API

Shiva Purana 7.8

Śivapurāṇa (complete text) 7.8

Language
Sanskrit

7.8.1

ṛṣiyoṃne kahā-śiva kauna haiṃ, viṣṇu kauna haiṃ aura rudra kauna haiṃ tathā brahmā kauna hai? inasabameṃ nirguṇa kauna haiṃ| hamāremanameṃ inake viṣayameṃ bahuta bar̤ā sandeharahatā hai,so āpa kṛpākarake yahasaba batalākara saṃśayako dūrakareṃ

7.8.2

sūtajī ne kahā-isa viśvakī sṛṣṭike ārambha jo nirguṇa nirvikāra paramātmāse utpanna hula haiṃ unheṃhī veda vedāntake jñātāoṃne 'śiva'isa nāma vālā batalāyā hai

7.8.3

he jñāniyo ! unhīṃ śivase puruṣakesahita prakṛtikā udabhava huā hai | phira vahām̐ para una donoṃ ne mūla meṃ sthita hokara jala meṃ tapasyākī hai

7.8.4

vahām̐ 'pañcakosī' isa nāmase vikhyāt hone vālī kāśī hai jo sabako atyantapriya hai | usakā jala sampūrṇa saṃsārameṃ vyāpta hogayā hai

7.8.5

yaha jānakara viṣṇu apanī māyākesātha usī jalameṃ śayanakara gaye aura ve hari'nārāyaṇa'ke nāmase prasiddha hue aura prakṛti 'nārāyaṇī'nāmase vikhyāta huī

7.8.6

unakī nābhimeṃ utpanna kamalase udbhūta hone vālekā nāma brahmā par̤āaura una brahmājīne apanī tapasyāmeṃ jinake darśana kiyeve viṣṇu haiṃ

7.8.7

he paṇḍitoṃ ! nirguṇa svarūpavāle śivane brahmā aura viṣṇu ke madhyameṃ uṭhe hue pārasparika vivāda ko śānta karaneke lie jisa svarūpa kā pradarśana karāyā vahī mahādeva nāmase vikhyāta hue haiṃ

7.8.135

śiva kā saguṇa-nirguṇa svarūpa

7.8.8

tena proktamahaṃ śambhurbhaviṣyāmi kapālata: rudro nāma sa vikhyāto lokānugrahakāraka:

7.8.9

dhyānārthaṃ caiva sarveṣāmarūpavānabhūt sa eva ca śiva: sākṣād bhaktavātsalyakāraka:

7.8.10

śive triguṇasambhinna rudre tu guṇadhāmani vastuto na hi bhedo'sti svarṇe tanbhūṣaṇe yathā

7.8.11

samānarūpakarmāṇau samabhaktagatipradau samānākhilasaṃsevyau nānālīlāvihāriṇau

7.8.12

sarvathā śivarūpo hi rudro raudraparākrama: utpanno bhaktakāryārthaṃ haribrahmasahāyakṛt

7.8.13

anye ca ye samutpannā yathānukramato layam yāṃti naiva tathā rudra: śive rudro vilīyate

7.8.14

te vai rudraṃ militvā tu prayānti prakṛtā ime imān rudro militvā tu na yāti śrutiśāsanam

7.8.8-2

unhoṃne kahā thā maiṃ śambhu vidhātāke mastakase prakaṭahoūṃgā usasamaya lokoṃpara kṛpādṛṣṭi rakhanevāle ve hī śaṃbhu 'rudra'-isa nāmase prasiddha hue

7.8.90

apane bhaktoṃpara anugraha karane vāle sākṣāt śiva svayaṃ rūpase rahita hotehue bhī sabake dhyānameṃ āneke liye rūpavān hue

7.8.10-2

māyā ke tīnoṃ guṇoṃ se rahitahokara sthitaśivamaiṃ tathā saguṇa rudrameṃ vastuta: kuchabhī bhedanahīṃ hai jisa prakāra svarṇameṃ aura svarṇa se nirmita bhūṣaṇameṃ kuchabhī antara nahīṃ hotā hai

7.8.11-2

ye donoṃhī samāna svarūpa aura samānakarmavāle apanebhaktoṃko samāna rūpase hī gati dene vāle haiṃ aura sabake dvārā tulya bhāvase hī sevana karaneke yogya haiṃ tathā ye donoṃ anekaprakārakī līlāyeṃ karanevāle haiṃ

7.8.12-2

atyanta parākrama vāle rudra sabatarahase śivakehī svarūpa haiṃ | ye brahmā aura viṣṇukī sahāyatākaranevāle apane bhaktoṃkeliye unakākārya pūrākaranekohī avatīrṇa hue haiṃ

7.8.13-2

saṃsāra meṃ jobhī utpanna hue haiṃ ve sabhī kramake anusāra laya ko prāpta hote haiṃ | usa taraha rudrakā laya kabhī nahīṃ hotā ve kevala śivake svarūpa hī laya hote haiṃ

7.8.14-2

ve saba sāmānya hue rudrameṃmilakara laya hote haiṃ, parantu vaha rudra viṣṇu ādimeṃ milakara kabhī layako prāpta nahīṃ hote haiṃ isa viṣayameṃ śāstra yahī ājñā detā hai

7.8.15

sarve rudraṃ bhajantyeva rudraḥ kaṃcid bhajenna hi svātmanā bhaktavātsalyād bhajatyeva kadācana

7.8.16

anyaṃ bhajanti ye nityaṃ tasmiste līnatāṃ gatāḥ tenaiva rudraṃ prāptāḥ kālena mahatā budhāḥ

7.8.17

rudrabhaktāstu ye kecittatkṣaṇaṃ śivatāṃ gatāḥ anyāpekṣā na vai teṣāṃ śrutireṣā sanātanī

7.8.18

ajñānaṃ vividhaṃ hyetadvijñānaṃ vividhaṃ na hi tatprakāramahaṃ vakṣye śṛṇutādarato dvijā

7.8.19

brahmāditṛṇaparyantaṃ yatkiṃcid dṛśyate tviha tatsarvaṃ śiva evāsti mithyā nānātvakalpanā

7.8.20

sṛṣṭeḥ pūrvaṃ śivaḥ proktaḥ sṛṣṭermadhye śivastathā sṛṣṭerante śivaḥ proktaḥ sarvaśūnye sadāśivaḥ

7.8.21

tasmāccaturguṇaḥ proktaḥ śiva eva munīśvarāḥ sa eva saguṇo jñeyaḥ śaktimatvād dvidhāpi saḥ

7.8.15-2

ye saba rudrako bhajate haiṃ parantu rudra kisīko bhī nahīṃ bhajate haiṃ | kabhīkabhī apane bhaktajanapara dayā karaneke kāraṇase apane āpakohī bhajā karate haiṃ

7.8.16-2

he vidvadgaṇa ! josarvadā anyadevoṃkā bhajanakiyākarate haiṃ ve anta meṃ usīse layabhī hote haiṃ aura isataraha bahutasamayake paścāt rudrakī prāpti kara pāte haiṃ

7.8.17-2

kintu jo rudrakohī bhakti bhāvase bhajate haiṃ, ve usī samaya śivakebhāvako prāptakaraliyā karate haiṃ | una rudradevakī kisībhī anyadevatā kī āvaśyakatā nahīṃ huā karatī hai-yaha sanātanī arthāt sadā cale āne vālīśruti hai

7.8.18-2

he dvijagaṇa ! saṃsārameṃajñāna to bahuta taraha kā hotā hai,kintu vijñāna aneka prakārakā kabhīnahīṃ hotā | abausī ke bheda tumhāre sāmane varṇana karatā hūm̐ | āpa use śravaṇa karo

7.8.137

isa loka maiṃ brahmāse lekara tinaketaka jokuchabhī dikhalāī detā hai vahasaba śivakāhī svarūpa hai śiva kā saguṇa nirguṇa svarūpa ) (

7.8.19-2

isameṃ vividhabhām̐tikī kalpanākaranā mithyā evaṃ vyarthahī hai

7.8.20-2

sṛṣṭikepūrva śiva haiṃ tathā isa saṃsārako racanāke madhyakālameṃ bhī śiva haiṃ aura sṛṣṭi ke antameṃbhī śivahī rahate haiṃ | jaba sarvaśūnya hotā hai tababhī sadāśiva vidyamāna rahate haiṃ

7.8.21-2

he munīśvaro ! isarītise bhagavān‌śiva cāraguṇoṃ vāle haiṃ | ve doprakārake svarūpameṃ sthita hote hue bhī sabaprakārakī śaktise pūrṇatā rakhaneke kāraṇa saguṇahī haiṃ-aisā hī samajhanā cāhie

7.8.22

yenaiva viṣṇave dattāḥ sarve vedāḥ sanātanāḥ varṇā mātā hyanekāśca dhyāna svasya ca pūjanam

7.8.23

īśānaḥ sarvavidyānāṃ śrutireṣā sanātanī vedakarttā vedapatistasmācchambhurudāhṛtaḥ

7.8.22-2

sa evaṃ śaṅkaraḥ sākṣātsarvānugrahakārakaḥ karttā bharttā ca harttā ca sākṣī nirguṇa eva saḥ

7.8.25

anyeṣāṃ kālamānaṃ ca kālasya kalanāḥ na hi mahākālaḥ svayaṃ sākṣānmahākālīsamāśritaḥ

7.8.26

tathā ca brāhmaṇā rudraṃ tathā kālī pracakṣate sarvaṃ tābhyāṃ tataḥ prāptamicchayā satyalīlayā

7.8.27

na tasyotpādakaḥ kaścid bharttā na tasya hi svayaṃ sarvasya hetuste kāryabhūtacyutādayaḥ

7.8.28

svayaṃ ca kāraṇa kāryaṃ svasya naiva kadācana eko'yanekatāṃ yato'pyanekopyekatāṃ vrajet

7.8.2223

jinane bhagavān viṣṇuko samasta sanātana vedoṃkā upadeśa, aneka varṇa vālā tathā mātrāoṃse yukta apanā dhyāna evaṃ arcana batāyā hai, isase śiva samasta vidyāoṃke svāmī,vedoṃkenirmātā aura vedoṃke adhīśvara kahe haiṃ

7.8.24

ve sākṣāt śivahī sabapara dayākarane vāle, sabake utpādaka, pālanakarttā aura vināśa karanevāle sākṣī evaṃ nirguṇa haiṃ

7.8.25-2

isa sṛṣṭimeṃ sabakesamaya kā pramāṇahotā hai, kintu yahakāla aisā hai jisakīkoī kalanāhī nahīṃhotī hai | vaha svayaṃ mahākālīke sevita sākṣāt mahākāla haiṃ

7.8.138

brāhmaṇa loga

7.8.26-2

) ( śrī śivapurāṇa rudra tathā mahākālīkohī aisā kahākarate haiṃ | unhoṃne (donoṃne) apanī satya līlāke sahita icchāse sabhīkucha prāptakiyā hai

7.8.28-2

inakā koī bhī anya utpādaka, pālaka aura vināśakaranevālā nahīṃhotā hai kintu ve svayaṃhī sabake kāraṇa haiṃ aura viṣṇuādi anya samastadevatā kāryabhūta haiṃ| 27!bhagavān‌śiva to svayaṃ kāraṇa aura kāryasvarūpa haiṃ | inakā anyakoībhī kāraṇa nahīṃhotā hai | ve eka hote huebhī anekasvarū dhāraṇakaralete haiṃ tathā aneka hokarabhī phira ekahī svarūpameṃ sthita hojāte haiṃ

7.8.29

ekaṃ bījaṃ bahirbhūtvā pu bījaṃ ca jāyate lahutve ca svayaṃ sarvaṃ śivarūpī maheśvaraḥ

7.8.30

etatparaṃ śivajñānaṃ tatvatastadudāhṛtam jānāti jñānavāneva nānyaḥ kaścidṛṣīśvarāḥ

7.8.31

jñānaṃ salakṣaṇa brūhi yajjñātvā śivatāṃ vrajet kathaṃ śivaśca tatsarvaṃ sarvāvā śiva eva ca

7.8.32

etadākarṇya vacanaṃ sūtaḥ paurāṇikottamaḥ smṛtvā śivapadāmbhojaṃ munīṃstānabravīdvacaḥ

7.8.29-2

eka bīja phalase bāhira hokara phira vaha bīja hotā hai | isī taraha bahuta honepara bhī sabhīkucha vastu rūpase svayaṃ śivake rūpa vāle maheśvara hī haiṃ

7.8.30-2

he ṛṣīśva vṛnda ! yaha śivakā jñāna atyanta śreṣṭha hai | ise maiṃne tumhāresāmane yathārtharūpase batādiyā hai | isa bhagavān‌śivake jñānako jñānī hīsamajhatā yā jānatā hai anyakoī sādhāraṇavyakti isenahīṃ jānasakatā hai

7.8.31-2

muniyoṃne kahā-isa śiva jñānake ṭhīka lakṣaṇa aura svarūpako bhalībhām̐ti batāiye jisako prāptakara śivakā svarūpa prāpta hotā hai |aba āpa khulāsākarake samajhāiyeki kisataraha ve śiva sabhīkucha haiṃ aura kisaprakāra se saṃsāra kī sabhī vastuyeṃ śiva svarūpa haiṃ ?

7.8.32-2

vyāsajī ne kahā-yaha sunakara paurāṇika vidvānoṃmeṃ śreṣṭha sūtajī bhagavān‌śivake caraṇa kamaloṃ kā smaraṇakarake una muniyoṃse kahane lage

7.8.139

jñānanirūpaṇa aura śiva-vijñāna