Shiva Purana 8.5
Śivapurāṇa (complete text) 8.5
- Language
- Sanskrit
8.5.1
śrī sanatkumārajīne kahā-he muniśreṣṭha ! una logoṃke ūpara jo naraka haiṃ unakā vṛttānta aba āpa mujhase śravaṇakaro jahām̐para pāpātmājīva jākara duḥkha bhogā karate haiṃ
8.5.2-5
raurava,śūkara, rodha,tāla tathā vivasana,mahājvāla taptakumbha,lavaṇa vilohita,vaitaraṇī,pūyavahā,kṛmī-kṛmi bhojana,ghora asipatra vana,dāruṇa, lālābhakṣa, pūyavaha,bahirjvāla, adhaśśira, sadaśa kālamūtra, tamaścāvī, cirodhana, śvabhojana, ruṣṭa,mahāraurava,śālmi,ityādi vahām̐ bahuta se paramaduḥkhadāyaka naraka haiṃ
8.5.6
he vyāsajī ! ina narakoṃmeṃ jobhī pāpātmā puruṣoṃkā pātanakiyājātā hai maiṃ unake viṣayameṃ kramase sabasunātā hūṃ | āpa sāvadhāna cittase śravaṇakareṃ
8.5.7
jo manuṣya binā brāhmaṇa,binā devatā aura binā gau ke kūṭasākṣya arthāt jhūṭhī gavāhī detā hai aura sarvathā mithyā bolatā hai vaha raurava nāmaka naraka meṃ ḍālā jātā hai
8.5.8
bhrūṇahā svarṇaharttā ca gorodhī viśvaghātakaḥ surāpo brahmahaṃtā ca paradravyāpahārakaḥ
8.5.6-2
yastatsaṅgī sa vai yāti mṛto vyāsagurorvadhāt tataḥ kumbha svasurmāturgoścava duhitustathā
8.5.10
sādhvyā vikrayakṛccātha vārddhakī keśavikrayī taptaloheṣu pacyeta yaśca bhaktaṃ parityajet
8.5.11
avamaṃtā gurūṇāṃ yaḥ paścād bhoktā narādhamaḥ devadūṣayitā caiva devavikrayikaśca yaḥ
8.5.12
agamyagāmī yaścāṃte yāti saptabalaṃ dvija cauro goghno hi patito maryādādūṣakastathā
8.5.13
devadvijapitṛdveṣṭā ratnadūṣayitā ca yaḥ sa yāti kṛmibhakṣaṃ vai kṛmimatti duriṣṭakṛt
8.5.14
pitṛdevasurān yastu paryaśnāti narādhamaḥ lālābhakṣa sa ya tyajño yaḥ śāstrakūṭakṛnnaraḥ
8.5.211
prāyaścita varṇana ) (
8.5.8-6
jo bhrūṇa hatyārā, suvarṇa cora, viśvāsaghātaka, yadyapī, brahma hatyārā paradhanāpahārī aura gāyako rokanevālāhotā hai tathā he vyāsajī!jāinakā saṅga-sātha dene vālā hotā hai ye saba aura guruke vadhakarttā, bahina, mātā, gau putrīke vadhakarane vālā taptakumbha nāmaka narakameṃ jāte haiṃ
8.5.10-2
sādhvī strī ko beca denevālā, vyāja khānevālā, keśoṃkā becanevālā aura bhaktoṃkātyāga karanevālā ye saba 'taptaloha' nāmaka narakameṃ jāyākarate haiṃ
8.5.11-13
jo gurujana kā tiraskāra karane vālā pīche bhojana karane vālā, manuṣyoṃmeṃ nīcadevatāoṃ ko dūṣita batāne vālā aura jo deva pratimāoṃkā vikraya karanevālā hai, he dvija ! jo agamya strīmeṃ gamanakaratā hai-ye saba tapta balake antameṃ jāte haiṃ cora, gau hatyā karane vālā, patita, maryādā tor̤ane vālā, deva, brāhmaṇa aura pitaroṃse dveṣakaranevālā aura ratnoṃmeṃ melamilāpa karanevālā-ye saba kṛmibhakṣa nāmaka narakameṃjāte haiṃ aura vahām̐ kīr̤oṃko khāte haiṃ
8.5.14-2
jonīca manuṣya devatā, pitara, manuṣya aura atithiyoṃ ke binā svayaṃ khātā hai tathā śastrakūṭa hai, vaha lālābhakṣa nāmaka naraka meṃ jātā hai
8.5.15
śvecāṃtyajena sasevyo hyasadgrāhī tu yo dvijaḥ ayājyayājakaścaiva tathaivābhakṣyabhakṣakaḥ
8.5.16
rudhiraughe pataṃtyete somavikrayiṇaśca ye madhuhā grāmahā yāti krūrāṃ vaitaraṇī nadīm
8.5.17
navayauvanamattāśca maryādābhedinaśca ye te kṛmya yāṃtyaśaucāśca kulakājīvinaśca ye
8.5.18
asipatravanaṃ yāti vṛkṣacchedī vṛthaiva yaḥ kṣurabhrakā mṛgavyādhā vahnijvāle pataṃti teḥ
8.5.16-2
bhraṣṭācāro hi yo vipraḥ kṣatriyo vaiśya eva ca yātyaṃte dvija tatraiva yaḥ śvakākeṣu vahniyaḥ
8.5.20
vratasya lopakā ye ca svāśramādicyutāśca ye saṃdaśayātanāmadhye pataṃti bhṛśadāruṇe
8.5.21
vīrya svapneṣu skaṃdeyurye narā brahmacāriṇaḥ putrā nādhyāpitā yaiśca te patita śvabhojane
8.5.15-16
brāhmaṇa hokara antyaja ke sātha sevana karane vālā durjanoṃ se grahaṇa karane vālā, binā yācakoṃ ke yajña karāne vālā tathā abhakṣya padārthoṃ ko khāne vālā soma rasako becane vālā-ye saba rudhirodha nāmaka naraka meṃ jāte haiṃ | madhukā haraṇa karane vālā, grāma kī hatyā karane vālā-ye krūra vaitaraṇī nadī meṃ jāyā karate haiṃ
8.5.17-2
jo apane naye yauvana me unmatta hokara maryādā tor̤ane vālā apavitra haiṃ-jo strī ke dvārā apanī jīvikā calāte haiṃ ve saba kṛmya nāmaka vāle naraka meṃ jāyā karate haiṃ
8.5.18-2
vṛthāhī vṛkṣoṃ ko kāṭane vāle jo hote haiṃ ve asipatravana nāmaka naraka meṃ jāte hai | jo kṣarabhraka aura mṛga hiṃsaka vyāghra haiṃ ve vahni-jvālā nāma vāle naraka meṃ jāte hai
8.5.19
he dvija ! jo brāhmaṇa, kṣatriya yā vaiśya apane ācāra se bhraṣṭa haiṃ śvapāka meṃ āga dene vāle haiṃ ve saba antameṃ ukta narakoṃ meṃ jāyā karate haiṃ
8.5.20-2
jo vrata ke lopa karane vāle tathā jo apane āśrama se bhraṣṭa hai ye saba ati kaṭhora nāmaka tathā sadṛśa yātanā meṃ jākara par̤ate haiṃ
8.5.21-2
jo brahmacārī manuṣya svapna meṃ vīrya ko skhalita karate haiṃ ve śvabhojana nāmaka naraka meṃ par̤ate haiṃ
8.5.22
ete cānye ca narakāḥ śataśo'tha sahasraśaḥ yeṣu duṣkarmakarmāṇaḥ pacyate yātanāgatāḥ
8.5.23
tathaiva pāpayuktāni tathānyāni sahasraśa bhujyate yāni puruṣairnarakāṃtaragocaraiḥ
8.5.24
varṇāśramaviruddhaṃ ca karma kurvanti ye narāḥ karmaṇā manasā vācā niraye tu patanti te
8.5.25
adhaḥśirābhiruśyante narakā divi daivataiḥ devānadhomukhānsarvānadhaḥ paśyanti nārakāḥ
8.5.26
sthāvarāḥ kṛmipākāśca pakṣiṇaḥ paśavo mṛgāḥ dharmāmeva stridaśāratadvanmokṣaiṣaṇaśca yathākramam
8.5.213
prāyaścita varṇana
8.5.27
yāvaṃto jaṃtavaḥ svarge tāvaṃto narakaukasaḥ pāpakṛdyāti narakaṃ prāyaścittaparāṅmukhaḥ
8.5.28
gurūṇi gurubhiścaiva laghūni laghubhistathā prāyaścittāni hyanyeca manuḥ svāyambhuvo'bravīt
8.5.22-2
ye pūrvokta tathā anya saikar̤oṃ evaṃ sahasroṃ naraka haiṃ jinameṃ pāpātmā manuṣya yātanā bhogane ke liye paṭake jāte haiṃ
8.5.23-2
pāpabhī sahasroṃ prakāra ke hote haiṃ | ye batāye gae tathā anyabhī bahutase haiṃ jinake kāraṇa manuṣya narakoṃ meṃ par̤akara unakā phala bhogā karate haiṃ
8.5.24-2
jo manuṣya mana, vāṇī aura karma se apane varṇa tathā āśrama ke viparīta karma kiyā karate haiṃ ve niścaya hī narakagāmī hote haiṃ
8.5.25-2
aise narakoṃ meṃ nivāsa karane vāle puruṣa devoṃ ke dvārā nīcekī ora mukha karake dekhe jāte haiṃ aura narakavāsī svayaṃ nīcekī ora mukha karake devoṃ ko dekhā karate haiṃ
8.5.26-2
jisa taraha sthāvara kṛmipāka pakṣī mṛga hai isī taraha kramase vārṣika svarga-mokṣa vāle jīva haiṃ
8.5.27-2
jitane jīva-jantu svarga meṃ rahate haiṃ ṭhīka utane hī naraka meṃ sthita hote haiṃ | jo manuṣya apane kie hue duṣkarmoṃ kā koī bhī prāyaścitta śāstrānusāra nahīṃ kiyā karate haiṃ ve hī pāpātmā prāṇī naraka meṃ jāyā karate haiṃ
8.5.28-2
svāyambhuva manune tathā anya maharṣiyoṃ ne bhī bar̤e pāpoṃ ke bar̤e prāyaścitta aura choṭe-choṭe pāpa karmoṃ ke choṭe prāyaścitta batalāye haiṃ
8.5.29
yāni teṣāmaśeṣāṇāṃ karmāṇyuktāni teṣu vai prāyaścittamaśeṣeṇa harānusmaraṇaṃ param
8.5.30
prāyaścittaṃ tu yasyaivaṃ pāpaṃ puṃsaḥ prajāyate kṛte pāpe'nutāpo'pi śivasaṃsmaraṇaṃ param
8.5.31
maheśvaramavāpnoti madhyāhna diṣu saṃsmaran prātarniśi ca sandhyāyāṃ kṣīṇapāpo bhavennaraḥ
8.5.32
muktiṃ prayāti svargaṃ vā samastakleśasaṃkṣayam śivasya smaraṇādeva tasya śaṃbhorumāpateḥ
8.5.33
pāpāstarāyo viprendra japahomārcanādi ca bhavatyeva na kutrāpi trailokye munisattama
8.5.34
maheśvare matiyasya japahomārcanādiṣu yatpuṇyaṃ tatkṛtaṃ tena devendratvādikaṃ phalam
8.5.35
pumānna narakaṃ yāti yaḥ smared bhaktito mune aharniśaṃ śivaṃ tasmātsa kṣīṇāśeṣahātakaḥ
8.5.26-30
unameṃ jitanebhī karma batalāye haiṃ una sabhīke sampūrṇa prāyaścita bhī haiṃ kintu bhagavānśivakā smaraṇārcanakaranā samastaprāyaścittoṃse bar̤ā hai | isī rītise jisavyaktiko prāyaścitakaranā hai use pāpakarma kiyejānekā paścāttāpa karake śivakā smaraṇa karanā batalāyā gayā hai
8.5.31-2
jo prāṇī prātaḥkālameṃ sandhyāmeṃ,rātrimeṃ aura madhyāhnakesamayameṃ kisībhī samayameṃ nitya niyamase bhagavānśivakā smaraṇakaratā hai vaha samastapāpoṃse vimuktahojātā hai
8.5.32-2
aisā duṣkarmakarttā pāpātmā prāṇī umeśvara śivake kevala smaraṇase hī samasta duḥkhoṃse dūra hokara svarga yā mokṣa padako pahuṃca jātā hai
8.5.33-34
vipendra ! he munivara ! tribhuvanoṃ meṃ kahīṃbhī pāpoṃkā prāyascita japa, homa aura arcana ādi kuchabhī nahīṃ hote haiṃ aura jisakī buddhi śivake caraṇoṃmeṃ saṃlagnaho usako japa,homa arcanādise jo puṇyamilatā hai vaha sabapunyaaura devarājaindrakā pada phala prāpta karatā hai
8.5.35-2
he munirāja ! jo manuṣya aharniśa bhaktipūrvaka śivakāsmaraṇa kiyākaratā hai vahakabhī narakagāmīnahīṃ hotā hai, kyoṃki isase hī vaha pāparahita ho jāyā karatā hai
8.5.36
narakasvargasaṃjñāyai pāpapuṇyai dvijottama dayostvekaṃ tu duḥkhāyānyatsūkhāyodbhavāya ca
8.5.37
tadeva pīyate bhūtvā punaduḥkhāya jāyate tasmād duḥkhātmakaṃ nāsti na kiṃcitsukhātmakam
8.5.38
manasaḥ pāraṇāmo'yaṃ sukhaduḥkhopalakṣaṇaḥ jñānameva paraṃ brahmajñānaṃ tattvāya kalpate
8.5.36-2
jñānātmakamidaṃ viśvaṃ sakalaṃ sacarācaram paravijñānataḥ kiṃcidvidyate na paraṃ mune
8.5.215
he dvijottama ! ye pāpa aura punya hī naraka aura svargake nāmoṃke artha haiṃ | ina donoṃ sthānoṃ meṃ pāpa duḥkhoṃke bhogake vāste aura punya sukhopabhoga manuṣya janma kī śreṣṭhatā ) (
8.5.36-3
ke liye huā karate haiṃ
8.5.37-2
aisā bhī hotā hai ki vahī punya prāptike liye hokara phira dukhake liye bhī ho jātā hai | isa kāraṇase na kucha duḥkha dene vālā hai aura kucha sukha denevālā hai
8.5.38-2
yaha prāṇiyoṃke manakāpariṇāma hī duḥkha-sukhakā lakṣaṇa hotā hai | isaliye jñāna hī parabrahma kā svarūpa hai aura jñānahīkī tatvake liye kalpanā kī jātī hai
8.5.36-4
he munivara ! yaha carācarātmaka samasta saṃsāra jñānātmaka hai parā vijñānase adhika anya kucha bhī nahīṃ hai
Linked texts (5)
- Śivapurāṇa bṛhat — Sanskrit
- Śabdakalpadruma — Rājā Sir Rādhākānta Deb, Sanskrit
- Śivatattvaratnakālikā — Kṛṣṇānanda Sarasvatī 1585, Sanskrit
- Āmodarañjinī — Sanskrit
- Śivādvaitanirṇaya — Appayya Dīkṣita 1560, Sanskrit