Shivapurana 9.11-3
Śivapurāṇa (complete text) 9.11-3
- Language
- Sanskrit
Contents
- 9.11-3.40 — 2 parts
9.11-3.1
vāyuruvāca
sargaṃ ciṃtayatastasya tadā vai buddhipūrvakam
pradhyānakāle mohastu prādurbhūtastamomayaḥ
9.11-3.2
tamomoho mahāmohastāmisraścāndhasaṃjñitaḥ
avidyā pañcamī caiṣā prādurbhūtā mahātmanaḥ
9.11-3.3
paṃcadhā'vasthitaḥ sargo dhyāyatastvabhimāninaḥ
sarvvatastamasātīva bījakumbhavadāvṛtaḥ
9.11-3.4
bahirantaścāprakāśaḥ stabdho niḥsaṃjña eva ca
tasmātteṣāṃ vṛtā buddhirmukhāni karaṇāni ca
9.11-3.5
tasmātte saṃvṛtātmāno nagā mukhyāḥ prakīrtitāḥ
taṃ dṛṣṭvā'sādhakaṃ brahmā prathamaṃ sargamīdṛśam
9.11-3.6
aprasannamanā bhūtvā dvitīyaṃ so'bhyamanyata
tasyābhidhāyataḥ sargaṃ tiryyaksroto'bhyavarttata
9.11-3.7
antaḥprakāśāstiryyaṃca āvṛtāśca bahiḥ punaḥ
paścātmānastato jātā utpathagrāhiṇaśca te
9.11-3.8
tamapyasādhakaṃ jñātvā sargamanyamamanyata
tadorddhvasrotaso vṛtto devasargastu sāttvikaḥ
9.11-3.9
te sukhaprītibahulā bahirantaśca nāvṛtāḥ
prakāśā bahirantaścasvabhāvādeva saṃjñitāḥ
9.11-3.10
tato'bhidhyāyatovyaktādarvvāksrotastu sādhakaḥ
manuṣyanāmā sañjātaḥ sargo duḥkhasamutkaṭaḥ
9.11-3.11
prakāśābahirantaste tamodriktā rajo'dhikāḥ
paṃcamonugrahaḥ sargaścaturdhā saṃvyavasthitaḥ
9.11-3.12
viparyyayeṇa śaktyā ca tuṣṭyāsiddhyā tathaiva ca
te'parigrāhiṇaḥ sarvve saṃvibhāgaratāḥ punaḥ
9.11-3.13
khādanāścāpyaśīlāśca bhūtādyāḥ parikīrttitāḥ
prathamo mahataḥ sargo brahmaṇaḥ parameṣṭhinaḥ
9.11-3.14
tanmātrāṇāṃ dvitīyastu bhūtasargaḥ sa ucyate
vaikārikastṛtīyastu sarga aindriyakaḥ smṛtaḥ
9.11-3.15
ityeṣa prakṛteḥ sargaḥ sambhṛto'buddhipūrvakaḥ
mukhyasargaścaturthastu mukhyā vai sthāvarāḥ smṛtāḥ
9.11-3.16
tiryyaksrotastu yaḥ proktastiryagyoniḥ sa pacamaḥ
tadūrddhvasrotasaḥ ṣaṣṭho devasargastu sa smṛtaḥ
9.11-3.17
tato'rvāk srotasāṃ sargaḥ saptamaḥ sa tu mānuṣaḥ
aṣṭamo'nugrahaḥ sargaḥ kaumāro navamaḥ smṛtaḥ
9.11-3.18
prākṛtāśca trayaḥ pūrvve sargāste'buddhipūrvakāḥ
buddhipūrvvaṃ pravarttante mukhyādyāḥ pañca vaikṛtāḥ
9.11-3.19
agre sasarjja vai brahmā mānasānātmanaḥ samān
sanandaṃ sanakañcaiva vidvāṃsañca sanātanam
9.11-3.20
ṛbhuṃ sanatkumārañca pūrvvameva prajāpatiḥ
sarvve te yogino jñeyā vītarāgā vimatsarāḥ
9.11-3.21
iśvarāsaktamanaso na cakruḥ sṛṣṭaye matim
teṣu sṛṣṭyanapekṣeṣu gateṣu sanakādiṣu
9.11-3.22
sraṣṭukāmaḥ punarbrahmā tatāpa paramaṃ tapaḥ
tasyaivaṃ tapyamānasya na kiṃcitsamavarttata
9.11-3.23
tato dīrgheṇa kālena duḥkhātkrodho vyajāyata
krodhāviṣṭasya netrābhyāṃ prāpatannaśrubindavaḥ
9.11-3.24
tatastebhyo'śrubindubhyo bhūtāḥ pretāstadābhavan
sarvāṃstānaśrujāndṛṣṭvā brahmātmānamaniṃdata
9.11-3.25
tasya tīvrā'bhavanmūrcchā krodhāmarṣasamudbhavā
mūrcchitastu jahau prāṇānkrodhāviṣṭaḥ prajāpatiḥ
9.11-3.26
tataḥ prāṇeśvaro rudro bhagavānnīlalohitaḥ
prasādamatulaṃ karttuṃ prādurāsītprabhormukhāt
9.11-3.27
daśadhā caikadhā cakre svātmānaṃ prabhurīśvaraḥ
te tenoktā mahātmāno daśadhā caikadhā kṛtāḥ
9.11-3.28
yūyaṃ sṛṣṭā mayā vatsā lokānugrahakāraṇāt
tasmātsarvvasya lokasya sthāpanāya hitāya ca
9.11-3.29
prajāsantānahetośca prayatadhvamatandritāḥ
evamuktāśca rurudurdudruvuśca samantataḥ
9.11-3.30
rodanāddrāvaṇāccaiva te rudrā nāmataḥ smṛtāḥ
ye rudrāste khalu prāṇā ye prāṇāste mahātmakāḥ
9.11-3.31
tato mṛtasya devasya brahmaṇaḥ parameṣṭhinaḥ
ghṛṇī dadau punaḥ prāṇānbrahmaputro maheśvaraḥ
9.11-3.32
prahṛṣṭavadano rudraḥ prāṇapratyāgamādvibhoḥ
abhyabhāṣata viśveśo brahmāṇaṃ paramaṃ vacaḥ
9.11-3.33
mābhairmābhairmahābhāga viriṃca jagatāṃ guro
mayā te prāṇitāḥ prāṇāḥ sukhamuttiṣṭha suvrata
9.11-3.34
svapnānubhūtamiva tacchrutvā vākyaṃ manoharam
haraṃ nirīkṣya śanakairnetraiḥ phullāmbujaprabhaiḥ
9.11-3.35
tathā pratyāgataprāṇaḥ snigdhagambhīrayā girā
uvāca vacanaṃ brahmā tamuddiśya kṛtāñjaliḥ
9.11-3.36
tvaṃ hi darśanamātreṇa cānandayasi me manaḥ
ko bhavān viśvamūrtyā vā sthita ekādaśātmakaḥ
9.11-3.37
tasya tadvacanaṃ śrutvā vyājahāra maheśvaraḥ
spṛśan kārābhyāṃ brahmāṇaṃ susukhābhyāṃ sureśvaraḥ
9.11-3.38
māṃ viddhi paramātmānaṃ tava putratvamāgatam
ete caikādaśa rudrāstvāṃ surakṣitumāgatāḥ
9.11-3.39
tasmāttīvrāmimāmmūrcchāṃ vidhūya madanugrahāt
prabuddhasva yathāpūrvaṃ prajā vai sraṣṭumarhasi
9.11-3.40
evaṃ bhagavatā prokto brahmā prītamanā hyabhūt
nānāṣṭakena viśvātmā tuṣṭāva parameśvaram
9.11-3.40.p1
brahmovāca
9.11-3.40.p2
namaste bhagavan rudra bhāskarāmitatejase
9.11-3.41
namo bhavāya devāya rasāyāmbumayātmane
śarvāya kṣitirūpāya nandīsurabhaye namaḥ
9.11-3.42
īśāya vasave tubhyaṃ namassparśamayātmane
paśūnāṃ pataye caiva pāvakāyātitejase
bhīmāya vyomarūpāya śabdamātrāya te namaḥ
9.11-3.43
ugrāyograsvarūpāya yajamānātmane namaḥ
mahādevāya somāya namostvamṛtamūrtaye
9.11-3.44
evaṃ stutvā mahādevaṃ brahmā lokapitāmahaḥ
prārthayāmāsa viśveśaṃ girā praṇatipūrvayā
9.11-3.45
bhagavan bhūtabhavyeśa mama putra maheśvara
sṛṣṭihetostvamutpanno mamāṃge'naṃganāśanaḥ
9.11-3.46
tasmānmahati kāryesmin vyāpṛtasya jagatprabho
sahāyaṃ kuru sarvatra sraṣṭumarhasi sa prajāḥ
9.11-3.47
tenaiṣāṃ pāvito devo rudrastripuramardanaḥ
bāḍhamityeva tāṃ vāṇīṃ pratijagrāha śaṃkaraḥ
9.11-3.48
tatassa bhagavān brahmā hṛṣṭaṃ tamabhinaṃdya ca
sraṣṭuṃ tenābhyanujñātastathānyāścāsṛjatprajāḥ
9.11-3.49
marīcibhṛgvaṃgirasaḥ pulastyaṃ pulahaṃ kratum
dakṣamatriṃ vasiṣṭhaṃ ca so'sṛjanmanasaiva ca
purastādasṛjadbrahmā dharmaṃ saṃkalpameva ca
9.11-3.50
ityete brahmaṇaḥ putrā dvādaśādau prakīrtitāḥ
saha rudreṇa saṃbhūtāḥ purāṇā gṛhamedhinaḥ
9.11-3.51
teṣāṃ dvādaśa vaṃśāḥ syurdivyā devagaṇānvitāḥ
prajāvantaḥ kriyāvanto maharṣibhiralaṃkṛtāḥ
9.11-3.52
atha devāsurapitṛ-n manuṣyāṃśca catuṣṭayam
saha rudreṇa sisṛkṣuraṃbhasyetāni vai vidhiḥ
9.11-3.53
sa sṛṣṭyarthaṃ samādhāya brahmātmānamayūyujat
mukhādajanayaddevān pitṛ-ścaivopapakṣataḥ
9.11-3.54
jaghanādasurān sarvān prajanādapi mānuṣān
avaskare kṣudhāviṣṭā rākṣasāstasya jajñire
9.11-3.55
putrāstamorajaḥprāyā balinaste niśācarāḥ
sarpā yakṣāstathā bhūtā gaṃdharvāḥ saṃprajajñire
9.11-3.56
vayāṃsi pakṣataḥ sṛṣṭāḥ pakṣiṇo vakṣaso'sṛjat
mukhatojāṃstathā pārśvāduragāṃśca vinirmame
Linked texts (5)
- Vāyupurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Merutantra — Gommaṭa, Sanskrit
- Śaivasiddhāntaparibhāṣāmañjarī — Sanskrit
- Dīkṣāprakāśa — Sanskrit
- Kūrmapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar, Sanskrit