Pramāṇa · Search · About · API

Shiva Purana 9.3: Naimiṣopākhyānam

Śivapurāṇa (complete text) 9.3

Language
Sanskrit

Contents

Naimiṣopākhyānam

9.3.1

jīvairebhirimām̐llokānsarvānīśo ya īśate

9.3.8

ya eko bhāgavānrudro na dvitīyo'sti kaścana

9.3.9

sadā janānāṃ hṛdaye saṃniviṣṭo'pi yaḥ paraiḥ
alakṣyo lakṣayanviśvamadhitiṣṭhati sarvadā

9.3.10

yastu kālātpramuktāni kāraṇānyakhilānyapi
anantaśaktirevaiko bhagavānadhitiṣṭhati

9.3.11

na yasya divaso rātrirna samāno na cādhikaḥ
svabhāvikī parāśaktirnityā jñānakriye api

9.3.12

yadidaṃ kṣaramavyaktaṃ yadapyamṛtamakṣaram
tāvubhāvakṣarātmānāveko devaḥ svayaṃ haraḥ

9.3.13

īśate tadabhidhyānādyojanāsattvabhāvanaḥ
bhūyo hyasya paśorante viśvamāyā nivarttate

9.3.14

yasminna bhāsate vidyunna sūryo na ca candramāḥ
yasya bhāsā vibhātīdamityeṣā śāśvatī śrutiḥ

9.3.15

eko devo mahādevo vijñeyastu maheśvaraḥ
na tasya paramaṃ kiṃcitpadaṃ samadhigamyate

9.3.16

ayamādiranādyantassvabhāvādeva nirmalaḥ
svatantraḥ paripūrṇaśca svecchādhīnaścarācaraḥ

9.3.17

aprākṛtavapuḥ śrīmām̐llakṣyalakṣaṇavarjitaḥ
ayaṃ mukto mocakaśca hyakālaḥ kālacodakaḥ

9.3.18

sarvoparikṛtāvāsassarvāvāsaśca sarvavit
ṣaḍvidhādhvamayasyāsya sarvasya jagataḥ patiḥ

9.3.19

uttarottarabhūtānāmuttaraśca niruttaraḥ
anantānantasandohamakaraṃdamadhuvrataḥ

9.3.20

akhaṃḍajagadaṃḍānāṃ piṃḍīkaraṇapaṃḍitaḥ
audāryavīryagāṃbhīryyamādhuryyamakarālayaḥ

9.3.21

naivāsya sadṛśaṃ vastu nādhikaṃ cāpi kiṃcana
atulaḥ sarvabhūtānāṃ rājarājaśca tiṣṭhati

9.3.22

anena citrakṛtyena prathamaṃ sṛjyate jagat
aṃtakāle punaścedaṃ tasminpralayameṣyate

9.3.23

asya bhūtāni vaśyāni ayaṃ sarvaniyojakaḥ
ayaṃ tu parayā bhaktyā dṛśyate nānyathā kvacit

9.3.24

vratāni sarvadānāni tapāṃsi niyamāstathā
kathitāni purā sadbhirbhāvārthaṃ nātra saṃśayaḥ

9.3.25

hariścāhaṃ ca rudraśca tathānye ca surāsurāḥ
tapobhirugrairadyāpi tasya darśanakāṃkṣiṇaḥ

9.3.26

adṛśyaḥ patitairmūḍhairdurjanairapi kutsitaiḥ
bhaktairantarbahiścāpi pūjyaḥ saṃbhāṣya eva ca

9.3.27

tadidaṃ trividhaṃ rūpaṃ sthūlaṃ sūkṣmaṃ tataḥ param
asmadādyamarairdṛśyaṃ sthūlaṃ sūkṣmaṃ tu yogibhiḥ

9.3.28

tataḥ paraṃ tu yannityaṃ jñānamānaṃdamavyayam
tanniṣṭhaistatparairbhaktairdṛśyaṃ tadvratamāśritaiḥ

9.3.29

bahunātra kimuktena guhyādguhyataraṃ param
śive bhaktirna sandehastayā yukto vimucyate

9.3.30

prasādādeva sā bhaktiḥ prasādo bhaktisaṃbhavaḥ
yathā cāṃkurato bījaṃ bījato vā yathāṃkuraḥ

9.3.31

prasādapūrvikā eva paśossarvatra siddhayaḥ
sa eva sādhanairante sarvairapi ca sādhyate

9.3.32

prasādasādhanaṃ dharmassa ca vedena darśitaḥ
tadabhyāsavaśātsāmyaṃ pūrvayoḥ puṇyapāpayoḥ

9.3.33

sāmyātprasādasaṃparko dharmasyātiśayastataḥ
dharmātiśayamāsādya paśoḥ pāpaparikṣayaḥ

9.3.34

evaṃ prakṣīṇapāpasya bahubhirjanmabhiḥ kramāt
sāṃbe sarveśvare bhaktirjñānapūrvā prajāyate

9.3.35

bhāvānuguṇamīśasya prasādo vyatiricyate
prasādātkarmasaṃtyāgaḥ phalato na svarūpataḥ

9.3.36

tasmātkarmaphalatyāgācchivadharmānvayaḥ śubhaḥ
sa ca gurvanapekṣaśca tadapekṣa iti dvidhā

9.3.37

tatrānapekṣātsāpekṣo mukhyaḥ śataguṇādhikaḥ
śivadharmānvayasyāsya śivajñānasamanvayaḥ

9.3.38

jñanānvayavaśātpuṃsaḥ saṃsāre doṣadarśanam
tato viṣayavairāgyaṃ vairāgyādbhāvasādhanam

9.3.39

bhāvasiddhyupapannasya dhyāne niṣṭhā na karmaṇi
jñānadhyānābhiyuktasya puṃso yogaḥ pravartate

9.3.40

yogena tu parā bhaktiḥ prasādastadanaṃtaram
prasādānmucyate jaṃturmuktaḥ śivasamo bhavet

9.3.41

anugrahaprakārasya kramo'yamavivakṣitaḥ
yādṛśī yogyatā puṃsastasya tādṛganugrahaḥ

9.3.42

garbhastho mucyate kaścijjāyamānastathāparaḥ
bālo vā taruṇo vātha vṛddho vā mucyate paraḥ

9.3.43

tiryagyonigataḥ kaścinmucyate nārako'paraḥ
aparastu padaṃ prāpto mucyate svapadakṣaye

9.3.44

kaścitkṣīṇapado bhūtvā punarāvartya mucyate
kaścidadhvagatastasmin sthitvāsthitvā vimucyate

9.3.45

tasmānnaikaprakāreṇa narāṇāṃ muktiriṣyate
jñānabhāvānurūpeṇa prasādenaiva nirvṛtiḥ

9.3.46

tasmādasya prasādārthaṃ vāṇmanodoṣavarjitāḥ
dhyāyaṃtaśśivamevaikaṃ sadāratanayāgnayaḥ

9.3.47

tanniṣṭhāstatparāssarve tadyuktāstadupāśrayāḥ
sarvakriyāḥ prakurvāṇāstameva manasāgatāḥ

9.3.48

dīrghasūtrasamārabdhaṃ divyavarṣasahasrakam
satrāṃte maṃtrayogena vāyustatra gamiṣyati

9.3.49

sa eva bhavataḥ śreyaḥ sopāyaṃ kathayiṣyati
tato vārāṇasī puṇyā purī paramaśobhanā

9.3.50

gaṃtavyā yatra viśveśo devyā saha pinākadhṛk
sadā viharati śrīmān bhaktānugrahakāraṇāt

9.3.51

tatrāścaryaṃ mahaddṛṣṭvā matsamīpaṃ gamiṣyatha
tato vaḥ kathayiṣyāmi mokṣopāya dvijottamāḥ

9.3.52

yenaikajanmanā muktiryuṣmatkaratale sthitā
anekajanmasaṃsārabaṃdhanirmokṣakāriṇī

9.3.53

etanmanomayaṃ cakraṃ mayā sṛṣṭaṃ visṛjyate
yatrāsya śīryate nemiḥ sa deśastapasaśśubhaḥ

9.3.54

ityuktvā sūryasaṃkāśaṃ cakraṃ dṛṣṭvā manomayam
praṇipatya mahādevaṃ visasarja pitāmahaḥ

9.3.55

te'pi hṛṣṭatarā viprāḥ praṇamya jagatāṃ prabhum
prayayustasya cakrasya yatra nemiraśīryata

9.3.56

cakraṃ tadapi saṃkṣiptaṃ ślakṣṇaṃ cāruśilātale
vimalasvādupānīye nijapāta vane kvacit

9.3.57

tadvanaṃ tena vikhyātaṃ naimiṣaṃ munipūjitam
anekayakṣagaṃdharvavidyādharasamākulam

9.3.58

aṣṭādaśa samudrasya dvīpānaśnanpurūravāḥ
vilāsavaśamurvaśyā yāto daivena coditaḥ

9.3.59

akrameṇa haranmohādyajñavāṭaṃ hiraṇmayam
munibhiryatra saṃkruddhaiḥ kuśavajrairnipātitaḥ

9.3.60

viśvaṃ sisṛkṣamāṇā vai yatra viśvasṛjaḥ purā
satramārebhire divyaṃ brahmajñā gārhapatyagāḥ

9.3.61

ṛṣibhiryatra vidvadbhiḥ śabdārthanyāyakovidaiḥ
śaktiprajñākriyāyogairvidhirāsīdanuṣṭhitaḥ

9.3.62

yatra vedavido nityaṃ vedavādabahiṣkṛtān
vādajalpabalairghnaṃti vacobhirativādinaḥ

9.3.62.p1

sphaṭikamayamahībhṛtpādajābhyaśśilābhyaḥ
prasaradamṛtakalpassvacchapānīyaramyam

9.3.63

atirasaphalavṛkṣaprāyamavyālasattvaṃ tapasa ucitamāsīnnaimiṣaṃ
tanmunīnām

9.3.63.p1

iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāṃ pūrvakhaṇḍe naimiṣopākhyānaṃ nāma tṛtīyo'dhyāyaḥ

Linked texts (2)