Pramāṇa · Search · About · API

Shiva Purana 9.30: Śivatattvapraśnaḥ

Śivapurāṇa (complete text) 9.30

Language
Sanskrit

Contents

Śivatattvapraśnaḥ

9.30.1

ṛṣaya ūcuḥ
caritāni vicitrāṇi gṛhyāṇi gahanāni ca
durvijñeyāni devaiśca mohayaṃti manāṃsi naḥ

9.30.2

śivayostattvasambandhe na doṣa upalabhyate
caritaiḥ prākṛto bhāvastayorapi vibhāvyate

9.30.3

brahmādayo'pi lokānāṃ sṛṣṭisthityantahetavaḥ
nigrahānugrahau prāpya śivasya vaśavartinaḥ

9.30.4

śivaḥ punarna kasyāpi nigrahānugrahāspadam
ato'nāyattamaiśvaryaṃ tasyaiveti viniścitam

9.30.5

yadyevamīdṛśaiśvaryyaṃ tattu svātantryalakṣaṇam
svabhāvasiddhaṃ caitasya mūrtimattāspadaṃ bhavet

9.30.6

na mūrtiśca svataṃtrasya ghaṭate mūlahetunā
mūrterapi ca kāryatvāttatsiddhiḥ syādahaitukī

9.30.7

sarvatra paramo bhāvo'paramaścānya ucyate
paramāparamau bhāvau kathamekatra saṃgatau

9.30.8

niṣphalo hi svabhāvo'sya paramaḥ paramātmanaḥ
sa eva sakalaḥ kasmātsvabhāvo hyaviparyayaḥ

9.30.9

svabhāvo viparītaścetsvataṃtraḥ svecchayā yadi
na karoti kimīśāno nityānityaviparyayam

9.30.10

mūrtātmā sakalaḥ kaścitsa cānyo niṣphalaḥ śivaḥ
śivenādhiṣṭhitaśceti sarvatra laghu kathyate

9.30.11

mūrtyātmaiva tadā mūrtiḥ śivasyāsya bhavediti
tasya mūrtau mūrtimatoḥ pārataṃtryaṃ hi niścitam

9.30.12

anyathā nirapekṣeṇa mūrtiḥ svīkriyate katham
mūrtisvīkaraṇaṃ tasmānmūrtau sādhyaphalepsayā

9.30.13

na hi svecchāśarīratvaṃ svātaṃtryāyopapadyate
svecchaiva tādṛśī puṃsāṃ yasmātkarmānusāriṇī

9.30.14

svīkartuṃ svecchayā dehaṃ hātuṃ ca prabhavantyuta
brahmādayaḥ piśācāṃtāḥ kiṃ te karmātivartinaḥ

9.30.15

icchayā dehanirmāṇamindrajālopamaṃ viduḥ
aṇimādiguṇaiśvaryyavaśīkārānatikramāt

9.30.16

viśvarūpaṃ dadhadviṣṇurdadhīcena maharṣiṇā
yudhyatā samupālabdhastadrūpaṃ dadhatā svayam

9.30.17

sarvasmādadhikasyāpi śivasya paramātmanaḥ
śarīravattayānyātmasādharmyaṃ pratibhāti naḥ

9.30.18

sarvānugrāhakaṃ prāhuśśivaṃ paramakāraṇam
sa nirgṛhṇāti devānāṃ sarvānugrāhakaḥ katham

9.30.19

ciccheda bahuśo devo brahmaṇaḥ pañcamaṃ śiraḥ
śivanindāṃ prakurvvaṃtaṃ putreti kumaterhaṭhāt

9.30.20

viṣṇorapi nṛsiṃhasya rabhasā śarabhākṛtiḥ
bibheda padbhyāmākramya hṛdayaṃ nakharaiḥ kharaiḥ

9.30.21

devastrīṣu ca deveṣu dakṣasyādhvarakāraṇāt
vīreṇa vīrabhadreṇa na hi kaścidadaṇḍitaḥ

9.30.22

puratrayaṃ ca sastrīkaṃ sadaityaṃ saha bālakaiḥ
kṣaṇenaikena devena netrāgneriṃdhanīkṛtam

9.30.23

prajānāṃ ratihetuśca kāmo ratipatissvayam
krośatāmeva devānāṃ huto netrahutāśane

9.30.24

gāvaśca kaściddugdhaughaṃ sravantyo mūrdhni khecarāḥ
saruṣā prekṣya devena tatkṣaṇe bhasmasātkṛtaḥ

9.30.25

jalaṃdharāsuro dīrṇaścakrīkṛtya jalaṃ padā
baddhvānaṃtena yo viṣṇuṃ cikṣepa śatayojanam

9.30.26

tameva jalasaṃdhāyī śūlenaiva jaghāna saḥ
taccakraṃ tapasā labdhvā labdhavīryyo harissadā

9.30.27

jighāṃsatāṃ surārīṇāṃ kulaṃ nirghṛṇacetasām
triśūlenāndhakasyoraḥ śikhinaivopatāpitam

9.30.28

kaṇṭhātkālāṃganāṃ sṛṣṭvā dārako'pi nipātitaḥ
kauśikīṃ janayitvā tu gauryyāstvakkośagocarām

9.30.29

śuṃbhassaha niśuṃbhena prāpito maraṇaṃ raṇe
śrutaṃ ca mahadākhyānaṃ skānde skandasamāśrayam

9.30.30

vadhārthe tārakākhyasya daityendrasyendravidviṣaḥ
brahmaṇābhyarthito devo mandarāntaḥpuraṃ gataḥ

9.30.31

vihṛtya suciraṃ devyā vihārā'tiprasaṇgataḥ
rasāṃ rasātalaṃ nītāmiva kṛtvābhidhāṃ tataḥ

9.30.32

devīṃ ca vaṃcayaṃstasyāṃ svavīryamatidurvaham
avisṛjya visṛjyāgnau haviḥ pūtamivāmṛtam

9.30.33

gaṃgādiṣvapi nikṣipya vahnidvārā tadaṃśataḥ
tatsamāhṛtya śanakaistokaṃstokamitastataḥ

9.30.34

svāhayā kṛttikārūpātsvabhartrā ramamāṇayā
suvarṇībhūtayā nyastaṃ merau śaravaṇe kvacit

9.30.35

saṃdīpayitvā kālena tasya bhāsā diśo daśa
rañjayitvā girīnsarvānkāṃcanīkṛtya meruṇā

9.30.36

tataścireṇa kālena saṃjāte tatra tejasi
kumāre sukumārāṃge kumārāṇāṃ nidarśane

9.30.37

tacchaiśavaṃ svarūpaṃ ca tasya dṛṣṭvā manoharam
saha devasurairlokairvismite ca vimohite

9.30.38

devo'pi svayamāyātaḥ putradarśanalālasaḥ
saha devyāṃkamāropya tato'sya smeramānanam

9.30.39

pītāmṛtamiva snehavivaśenāntarātmanā
deveṣvapi ca paśyatsu vītarāgaistapasvibhiḥ

9.30.40

svasya vakṣaḥsthale svairaṃ nartayitvā kumārakam
anubhūya ca tatkrīḍāṃ saṃbhāvya ca parasparam

9.30.41

stanyamājñāpayandevyāḥ pāyayitvāmṛtopamam
tavāvatāro jagatāṃ hitāyetyanuśāsya ca

9.30.42

svayandevaśca devī ca na tṛptimupajagmatuḥ
tataḥ śakreṇa saṃdhāya bibhyatā tārakāsurāt

9.30.43

kārayitvābhiṣekaṃ ca senāpatye divaukasām
putramantarataḥ kṛtvā devena tripuradviṣā

9.30.44

svayamaṃtarhitenaiva skandamindrādirakṣitam
tacchaktyā krauñcabhedinyā yudhi kālāgnikalpayā

9.30.45

cheditaṃ tārakasyāpi śiraśśakrabhiyā saha
stutiṃ cakrurviśeṣeṇa haridhātṛmukhāḥ surāḥ

9.30.46

tathā rakṣodhipaḥ sākṣādrāvaṇo balagarvitaḥ
uddharansvabhujairdīrghaiḥ kailāsaṃ girimātmanaḥ

9.30.47

tadāgo'sahamānasya devadevasya śūlinaḥ
padāṃguṣṭhaparispandānmamajja mṛdito bhuvi

9.30.48

baṭoḥ kenacidarthena svāśritasya gatāyuṣaḥ
tvarayāgatya devena pādāṃtaṃ gamitontakaḥ

9.30.49

svavāhanamavijñāya vṛṣendraṃ vaḍavānalaḥ
sagalagrahamānītastato'styekodakaṃ jagat

9.30.50

alokaviditaistaistairvṛttairānandasundaraiḥ
aṃgahārasvasenedamasakṛccālitaṃ jagat

9.30.51

śānta eva sadā sarvamanugṛhṇāti cecchivaḥ
sarvāṇi pūrayedeva kathaṃ śaktena mocayet

9.30.52

anādikarma vaicitryamapi nātra niyāmakam
kāraṇaṃ khalu karmāpi bhavedīśvarakāritam

9.30.53

kimatra bahunoktena nāstikyaṃ hetukārakam
yathā hyāśu nivarteta tathā kathaya māruta

9.30.53.p1

iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāṃ pūrvakhaṇḍe śivatattvapraśno nāma triṃśo'dhyāyaḥ