Shiva Purana 9.8
Śivapurāṇa (complete text) 9.8
- Language
- Sanskrit
Contents
- 9.8.31 — 1 part
9.8.1
ṛṣaya ūcuḥ
kena mānena kālesminnāyussaṃkhyā prakalpyate
saṃkhyārūpasya kālasya kaḥ punaḥ paramo'vadhiḥ
9.8.2
vāyuruvāca
āyuṣo'tra nimeṣākhyamādyamānaṃ pracakṣate
saṃkhyārūpasya kālasya śāṃttvatītakalāvadhi
9.8.3
akṣipakṣmaparikṣepo nimeṣaḥ parikalpitaḥ
tādṛśānāṃ nimeṣāṇāṃ kāṣṭhā daśa ca paṃca ca
9.8.4
kāṣṭhāṃstriṃśatkalā nāma kalāṃstriṃśanmuhūrtakaḥ
muhūrttānāmapi triṃśadahorātraṃ pracakṣate
9.8.5
triṃśatsaṃkhyairahorātrairmāsaḥ pakṣadvayātmakaḥ
9.8.6
jñeyaṃ pitryamahorātraṃ māsaḥ kṛṣṇasitātmakaḥ
9.8.7
māsaistairayanaṃ ṣaḍbhirvarṣaṃ dve cāyanaṃ matam
laukikenaiva mānena abdo yo mānuṣaḥ smṛtaḥ
9.8.8
etaddivyamahorātramiti śāstrasya niścayaḥ
dakṣiṇaṃ cāyanaṃ rātristathodagayanaṃ dinam
9.8.9
māsastriṃśadahorātrairdivyo mānuṣavatsmṛtaḥ
saṃvatsaro'pi devānāṃ māsairdvādaśabhistathā
9.8.10
trīṇi varṣaśatānyeva ṣaṣṭivarṣayutānyapi
divyassaṃvatsaro jñeyo mānuṣeṇa prakīrtitaḥ
9.8.11
divyenaiva pramāṇena yugasaṃkhyā pravartate
catvāri bhārate varṣe yugāni kavayo viduḥ
9.8.12
pūrvaṃ kṛtayugaṃ nāma tatastretā vidhīyate
dvāparaṃ ca kaliścaiva yugānyetāni kṛtsnaśaḥ
9.8.13
catvāri tu sahasrāṇi varṣāṇāṃ tatkṛtaṃ yugam
tasya tāvacchatīsaṃdhyā saṃdhyāṃśaśca tathāvidhaḥ
9.8.14
itareṣu sasaṃdhyeṣu sasaṃdhyāṃśeṣu ca triṣu
ekāpāyena vartaṃte sahasrāṇi śatāni ca
9.8.15
etaddvādaśasāhasraṃ sādhikaṃ ca caturyugam
caturyugasahasraṃ yatsaṃkalpa iti kathyate
9.8.16
caturyugaikasaptatyā manoraṃtaramucyate
kalpe caturdaśaikasminmanūnāṃ parivṛttayaḥ
9.8.17
etena kramayogena kalpamanvaṃtarāṇi ca
saprajāni vyatītāni śataśo'tha sahasraśaḥ
9.8.18
ajñeyatvācca sarveṣāmasaṃkhyeyatayā punaḥ
śakyo naivānupūrvyādvai teṣāṃ vaktuṃ suvistaraḥ
9.8.19
kalpo nāma divā prokto brahmaṇo'vyaktajanmanaḥ
kalpānāṃ vai sahasraṃ ca brāhmaṃ varṣamihocyate
9.8.20
varṣāṇāmaṣṭasāhasraṃ yacca tadbrahmaṇo yugam
savanaṃ yugasāhasraṃ brahmaṇaḥ padmajanmanaḥ
9.8.21
savanānāṃ sahasraṃ ca triguṇaṃ trivṛtaṃ tathā
kalpyate sakalaḥ kālo brahmaṇaḥ parameṣṭhinaḥ
9.8.22
tasya vai divase yāṃti caturdaśa puraṃdarāḥ
śatāni māse catvāri viṃśatyā sahitāni ca
9.8.23
abde paṃca sahasrāṇi catvāriṃśadyutāni ca
catvāriṃśatsahasrāṇi paṃca lakṣāṇi cāyuṣi
9.8.24
brahmā viṣṇordine caiko viṣṇū rudradine tathā
īśvarasya dine rudrassadākhyasya tatheśvaraḥ
9.8.25
sākṣācchivasya tatsaṃkhyastathā so'pi sadāśivaḥ
catvāriṃśatsahasrāṇi paṃcalakṣāṇi cāyuṣi
9.8.26
tasminsākṣācchivenaiṣa kālātmā sampravartate
yattatsṛṣṭessamākhyātaṃ kālāntaramiha dvijāḥ
etatkālāntaraṃ jñeyamaharvai pārameśvaram
9.8.26-2
rātriśca tāvatī jñeyā parameśasya kṛtsnaśaḥ
9.8.27
26gh
ahastasya tu yā sṛṣṭī rātriśca pralayaḥ smṛtaḥ
aharna vidyate tasya na rātririti dhārayet
9.8.28
eṣopacāraḥ kriyate lokānāṃ hitakāmyayā
prajāḥ prajānāṃ patayo mūrttayaśca surāsurāḥ
9.8.29
indriyāṇīndriyārthāśca mahābhūtāni paṃca ca
tanmātrāṇyatha bhūtādirbuddhiśca saha daivataḥ
9.8.30
ahastiṣṭhaṃti sarvāṇi pārameśasya dhīmataḥ
aharaṃte pralīyante rātryante viśvasaṃbhavaḥ
9.8.31
yo viśvātmā karmakālasvabhāvādyarthe śaktiryasya nollaṃghanīyā
yasyaivājñādhīnametatsamastaṃ namastasmai mahate śaṃkarāya
9.8.31.p1
iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāṃ pūrvabhāge kālaprabhāve tridevāyurvarṇanaṃ nāmāṣṭamo'dhyāyaḥ