Shiva Purana 9.9: Sṛṣṭipālanapralayakartṛtvavarṇanam
Śivapurāṇa (complete text) 9.9
- Language
- Sanskrit
Contents
- 9.9.24 — 1 part
Sṛṣṭipālanapralayakartṛtvavarṇanam
9.9.1
munaya ūcuḥ
kathaṃ jagadidaṃ kṛtsnaṃ vidhāya ca nidhāya ca
ājñayā paramāṃ krīḍāṃ karoti parameśvaraḥ
9.9.2
kiṃ tatprathamasaṃbhūtaṃ kenedamakhilaṃ tatam
kenā vā punarevedaṃ grasyate pṛthukukṣiṇā
9.9.3
vāyuruvāca
śaktiḥ prathamasambhūtā śāṃtyatītapadottarā
tato māyā tato'vyaktaṃ śivācchaktimataḥ prabhoḥ
9.9.4
śāntyatītapadaṃ śaktestataḥ śāntipadakramāt
tato vidyāpadaṃ tasmātpratiṣṭhāpadasaṃbhavaḥ
9.9.5
nivṛttipadamutpannaṃ pratiṣṭhāpadataḥ kramāt
evamuktā samāsena sṛṣṭirīśvaracoditā
9.9.6
ānulomyāttathaiteṣāṃ pratilomyena saṃhṛtiḥ
asmātpañcapadoddiṣṭātparassraṣṭā samiṣyate
9.9.7
kalābhiḥ paṃcabhirvyāptaṃ tasmādviśvamidaṃ jagat
avyaktaṃ kāraṇaṃ yattadātmanā samanuṣṭhitam
9.9.8
mahadādiviśeṣāṃtaṃ sṛjatītyapi saṃmatam
kiṃ tu tatrāpi kartṛtvaṃ nāvyaktasya na cātmanaḥ
9.9.9
acetanatvātprakṛterajñatvātpuruṣasya ca
pradhānaparamāṇvādi yāvatkiñcidacetanam
9.9.10
tatkartṛkaṃ svayaṃ dṛṣṭaṃ buddhimatkāraṇaṃ vinā
jagacca kartṛsāpekṣaṃ kāryaṃ sāvayavaṃ yataḥ
9.9.11
tasmācchaktassvatantro yaḥ sarvaśaktiśca sarvavit
anādinidhanaścāyaṃ mahadaiśvaryasaṃyutaḥ
9.9.12
sa eva jagataḥ kartā mahādevo maheśvarāḥ
pātā hartā ca sarvasya tataḥ pṛthagananvayaḥ
9.9.13
pariṇāmaḥ pradhānasya pravṛttiḥ puruṣasya ca
sarvaṃ satyavratasyaiva śāsanena pravartate
9.9.14
itīyaṃ śāśvatī niṣṭhā satāṃ manasi vartate
na cainaṃ pakṣamāśritya vartate svalpacetanaḥ
9.9.15
yāvadādisamāraṃbho yāvadyaḥ pralayo mahān
tāvadapyeti sakalaṃ brahmaṇaḥ śāradāṃ śatam
9.9.16
paramityāyuṣo nāma brahmaṇo'vyaktajanmanaḥ
tatparākhyaṃ tadarddhaṃ ca parārddhamabhidhīyate
9.9.17
parārddhadvayakālāṃte pralaye samupasthite
avyaktamātmanaḥ kāryamādāyātmani tiṣṭhati
9.9.18
ātmanyavasthite'vyakte vikāre pratisaṃhṛte
sādharmyeṇādhitiṣṭhete pradhānapuruṣāvubhau
9.9.19
tamaḥ sattvaguṇāvetau samatvena vyavasthitau
anudriktāvanantau tāvotaprotau parasparam
9.9.20
guṇasāmye tadā tasminnavibhāge tamodaye
śāṃtavātaikanīre ca na prājñāyata kiṃcana
9.9.21
aprajñāte jagatyasminneka eva maheśvaraḥ
upāsya rajanīṃ kṛtsnāṃ parāṃ māheśvarīṃ tataḥ
9.9.22
prabhātāyāṃ tu śarvaryāṃ pradhānapuruṣāvubhau
praviśya kṣobhayāmāsa māyāyogānmaheśvaraḥ
9.9.23
tataḥ punaraśeṣāṇāṃ bhūtānāṃ prabhavāpyayāt
avyaktādabhavatsṛṣṭirājñayā parameṣṭhinaḥ
9.9.24
viśvottarottaravicitramanorathasya yasyaikaśaktiśakale sakalassamāptaḥ
ātmānamadhvapatimadhvavido vadaṃti tasmai namaḥ sakalalokavilakṣaṇāya
9.9.24.p1
iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāṃ pūrvabhāge sṛṣṭipālanapralayakartṛtvavarṇanaṃ nāma navamo'dhyāyaḥ