<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Shivapurana](https://indike.org/pramana/in.purana.siva) › 1.13

# Shivapurana 1.13

Śivapurāṇa 1.13

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [1.13.85](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.85) — 2 parts

### [1.13.1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.1)

/  
dharmādharmamayānbrūhi svarganārakadāṃstathā //  
/  
sūta uvāca  
sadācārayuto vidvānbrāhmaṇo nāma nāmataḥ //

### [1.13.2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.2)

/  
vedācārayuto vipro hyetairekaikavāndvijaḥ //  
/  
alpācārolpavedaśca kṣatriyo rājasevakaḥ //

### [1.13.3](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.3)

/  
kiṃcidācāravānvaiśyaḥ kṛṣivāṇijyakṛttayā //  
/  
śūdrabrāhmaṇa ityuktaḥ svayameva hi karṣakaḥ //

### [1.13.4](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.4)

/  
asūyāluḥ paradrohī caṃḍāladvija ucyate //  
/  
pṛthivīpālako rājā itarekṣatriyā matāḥ //

### [1.13.5](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.5)

/  
dhānyādikrayavānvaiśya itaro vaṇigucyate //  
/  
brahmakṣatriyavaiśyānāṃ śuśrūṣuḥ śūdra ucyate //

### [1.13.6](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.6)

/  
karṣako vṛṣalo jñeya itare caiva dasyavaḥ //  
/  
sarvo hyuṣaḥprācīmukhaścintayeddevapūrvakān //

### [1.13.7](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.7)

/  
dharmānarthāṃśca tatkleśānāyaṃ ca vyayameva ca //  
/  
āyurdveṣaśca maraṇaṃ pāpaṃ bhāgyaṃ tathaiva ca //

### [1.13.8](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.8)

/  
vyādhiḥ puṣṭistathā śaktiḥ prātarutthānadikphalam //  
/  
niśāṃtyāyāmoṣā jñeyā yāmārdhaṃ saṃdhirucyate //

### [1.13.9](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.9)

/  
tatkāle tu samutthāya viṇmūtre visṛjeddvijaḥ //  
/  
gṛhāddūraṃ tato gatvā bāhyataḥ pravṛtastathā //

### [1.13.10](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.10)

/  
udaṅmukhaḥ samāviśya pratibaṃdhe 'nyadiṅmukhaḥ //  
/  
jalāgnibrāhmaṇādīnāṃ devānāṃ nābhimukhyataḥ //

### [1.13.11](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.11)

/  
liṃgaṃ pidhāya vāmena mukhamanyena pāṇinā //  
/  
malamutsṛjya cotthāya na paśyeccaiva tanmalam //

### [1.13.12](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.12)

/  
uddhṛtena jalenaiva śaucaṃ kuryājjalādbahiḥ //  
/  
athavā devapitrārṣatīrthāvataraṇaṃ vinā //

### [1.13.13](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.13)

/  
sapta vā pañca vā trīnvā gudaṃ saṃśodhayenmṛdā //  
/  
liṃge karkoṭamātraṃ tu gude prasṛtiriṣyate //

### [1.13.14](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.14)

/  
tata utthāya paddhastaśaucaṃ gaṇḍūṣamaṣṭakam //  
/  
yena kena ca patreṇa kāṣṭhena ca jalādbahiḥ //

### [1.13.15](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.15)

/  
kāryaṃ saṃtyajya tarjanīṃ daṃtadhāvanamīritam //  
/  
jaladevānnamaskṛtya maṃtreṇa snānamācaret //

### [1.13.16](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.16)

/  
aśaktaḥ kaṃṭhadaghnaṃ vā kaṭidaghnamathāpi vā //  
/  
ājānu jalamāviśya maṃtrasnānaṃ samācaret //

### [1.13.17](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.17)

/  
devādīṃstarpayedvidvāṃstatra tīrthajalena ca //  
/  
dhautavastraṃ samādāya pañcakacchena dhārayet //

### [1.13.18](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.18)

/  
uttarīyaṃ ca kiṃ caiva dhāryaṃ sarveṣu karmasu //  
/  
nadyāditīrthasnāne tu snānavastraṃ na śodhayet //

### [1.13.19](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.19)

/  
vāpīkūpagṛhādau tu snānādūrdhvaṃ nayedbudhaḥ //  
/  
śilādārvādike vāpi jale vāpi sthalepi vā //

### [1.13.20](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.20)

/  
saṃśodhya pīḍayedvastraṃ pitḥṇāṃ tṛptaye dvijāḥ //  
/  
jābālakoktamaṃtreṇa bhasmanā ca tripuṃḍrakam //

### [1.13.21](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.21)

/  
anyathā cejjale pāta itastannarakamṛcchati //  
/  
āpohiṣṭheti śirasi prokṣayetpāpaśāṃtaye //

### [1.13.22](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.22)

/  
yasyeti maṃtraṃ pāde tu saṃdhiprokṣaṇamucyate //  
/  
pāde mūrdhni hṛdi caiva mūrdhni hṛtpāda eva ca //

### [1.13.23](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.23)

/  
hṛtpādamūrdhni saṃprokṣya maṃtrasnānaṃ vidurbudhāḥ //  
/  
īṣatsparśe ca dauḥ svāsthye rājarāṣṭrabhaye 'pi ca //

### [1.13.24](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.24)

/  
atyāgatikāle ca maṃtrasnānaṃ samācaret //  
/  
prātaḥ sūryānuvākena sāyamagnyanuvākataḥ //

### [1.13.25](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.25)

/  
apaḥ pītvā tathāmadhye punaḥ prokṣaṇamācaret //  
/  
gāyatryā japamaṃtrāṃte vīrūrdhvaṃ prāgvinikṣipet //

### [1.13.26](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.26)

/  
maṃtreṇa saha caikaṃ vai madhye 'rghyaṃ tu raverdvijā //  
/  
atha jāte ca sāyāhne bhuvi paścimadiṅmukhaḥ //

### [1.13.27](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.27)

/  
uddhṛtya dadyātprātastu madhyāhneṃgulibhistathā //  
/  
aṃgulīnāṃ ca raṃdhreṇa laṃbaṃ paśyeddivākaram //

### [1.13.28](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.28)

/  
ātmapradakṣiṇaṃ kṛtvā śuddhācamanamācaret //  
/  
sāyaṃ muhūrtādarvāktu kṛtā saṃdhyā vṛthā bhavet //

### [1.13.29](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.29)

/  
akālātkāla ityukto dine 'tīte yathākramam //  
/  
divā 'tīte ca gāyatrīṃ śataṃ nitye kramājjapet //

### [1.13.30](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.30)

/  
ādarśāhātparā 'tīte gāyatrīṃ lakṣamabhyaset //  
/  
māsātīte tu nitye hi punaścopanayaṃ caret //

### [1.13.31](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.31)

/  
īśo gaurīguho viṣṇurbrahmā ceṃdraśca vai yamaḥ //  
/  
evaṃ rūpāṃśca vai devāṃstarpayedarthasiddhaye //

### [1.13.32](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.32)

/  
brahmārpaṇaṃ tataḥ kṛtvā śuddhācamanamācaret //  
/  
tīrthadakṣiṇataḥ śaste maṭhe maṃtrālaye budhaḥ //

### [1.13.33](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.33)

/  
tatra devālaye vāpi gṛhe vā niyatasthale //  
/  
sarvāndevānnamaskṛtya sthirabuddhiḥ sthirāsanaḥ //

### [1.13.34](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.34)

/  
praṇavaṃ pūrvamabhyasya gāyatrīmabhyasettataḥ //  
/  
jīvabrahmaikyaviṣayaṃ buddhvā praṇavamabhyaset //

### [1.13.35](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.35)

/  
trailokyasṛṣṭikartāraṃ sthitikartāramacyutam //  
/  
saṃhartāraṃ tathā rudraṃ svaprakāśamupāsmahe //

### [1.13.36](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.36)

/  
jñānakarmeṃdriyāṇāṃ ca manovṛttīrdhiyastathā //  
/  
bhogamokṣaprade dharme jñāne ca prerayetsadā //

### [1.13.37](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.37)

/  
itthamarthaṃ dhiyādhyāyanbrahmaprāpnoti niścayaḥ //  
/  
kevalaṃ vā japennityaṃ brāhmaṇyasya ca pūrtaye //

### [1.13.38](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.38)

/  
sahasramabhyasennityaṃ prātarbrāhmaṇapuṃgavaḥ //  
/  
anyeṣāṃ ca yathā śaktim adhyāhne ca śataṃ japet //

### [1.13.39](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.39)

/  
sāyaṃ dvidaśakaṃ jñeyaṃ śikhāṣṭakasamanvitam //  
/  
mūlādhāraṃ samārabhya dvādaśāṃtasthitāṃstathā //

### [1.13.40](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.40)

/  
vidyeśabrahmaviṣṇvīśajīvātmaparameśvarān //  
/  
brahmabuddhyā tadaikyaṃ ca sohaṃ bhāvanayā japet //

### [1.13.41](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.41)

/  
tāneva brahmaraṃdhrādau kāyādbāhye ca bhāvayet //  
/  
mahattattvaṃ samārabhya śarīraṃ tu sahasrakam //

### [1.13.42](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.42)

/  
ekaikasmājjapādekamatikramya śanaiḥ śanaiḥ //  
/  
parasminyojayejjīvaṃ japatattvamudāhṛtam //

### [1.13.43](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.43)

/  
śatadvidaśakaṃ dehaṃ śikhāṣṭakasamanvitam //  
/  
maṃtrāṇāṃ japa evaṃ hi japamādikramādviduḥ //

### [1.13.44](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.44)

/  
sahasraṃ brāhmadaṃ vidyācchatamaiṃdrapradaṃ viduḥ //  
/  
itarattvātmarakṣārthaṃ brahmayoniṣu jāyate //

### [1.13.45](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.45)

/  
divākaramupasthāya nityamitthaṃ samācaret //  
/  
lakṣadvādaśayuktastu pūrṇabrāhmaṇa īritaḥ //

### [1.13.46](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.46)

/  
gāyatryā lakṣahīnaṃ tu vedakāryena yojayet //  
/  
āsaptatestu niyamaṃ paścātpravrājanaṃ caret //

### [1.13.47](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.47)

/  
prātardvādaśasāhasraṃ pravrājīpraṇavaṃ japet //  
/  
dine dine tvatikrāṃte nityamevaṃ kramājjapet //

### [1.13.48](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.48)

/  
māsādau kramaśo 'tīte sārdhalakṣajapena hi //  
/  
ata ūrdhvamatikrāṃte punaḥ praiṣaṃ samācaret //

### [1.13.49](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.49)

/  
evaṃ kṛtvā doṣaśāṃtiranyathā rauravaṃ vrajet //  
/  
dharmārthayostato yatnaṃ kuryātkāmī na cetaraḥ //

### [1.13.50](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.50)

/  
brāhmaṇo muktikāmaḥ syādbrahmajñānaṃ sadābhyaset //  
/  
dharmādartho 'rthato bhogo bhogādvairāgyasaṃbhavaḥ //

### [1.13.51](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.51)

/  
dharmārjitārthabhogena vairāgyamupajāyate //  
/  
viparītārthabhogena rāga eva prajāyate //

### [1.13.52](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.52)

/  
dharmaśca dvividhaḥ prokto dravyadehadvayena ca //  
/  
dravyamijyādirūpaṃ syāttīrthasnānādi daihikam //

### [1.13.53](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.53)

/  
dhanena dhanamāpnoti tapasā divyarūpatām //  
/  
niṣkāmaḥ śuddhimāpnoti śuddhyā jñānaṃ na saṃśayaḥ //

### [1.13.54](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.54)

/  
kṛtādau hi tapaḥśloghyaṃ dravyadharmaḥ kalau yuge //  
/  
kṛtedhyānājjñānasiddhistretāyāṃ tapasā tathā //

### [1.13.55](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.55)

/  
dvāpare yajanājjñānaṃ pratimāpūjayā kalau //  
/  
yādṛśaṃ puṇyaṃ pāpaṃ vā tādṛśaṃ phalameva hi //

### [1.13.56](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.56)

/  
dravyadehāṃgabhedena nyūnavṛddhikṣayādikam //  
/  
adharmo hiṃsikārūpo dharmastu sukharūpakaḥ //

### [1.13.57](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.57)

/  
adharmādduḥkhamāpnoti dharmādvai sukhamedhate //  
/  
vidyādurvṛttito duḥkhaṃ sukhaṃ vidyātsuvṛttitaḥ //

### [1.13.58](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.58)

/  
dharmārjanamataḥ kuryādbhogamokṣaprasiddhaye //  
/  
sakuṭuṃbasya viprasya caturjanayutasya ca //

### [1.13.59](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.59)

/  
śatavarṣasya vṛttiṃ tu dadyāttadbrahmalokadam //  
/  
cāṃdrāyaṇasahasraṃ tu brahmalokapradaṃ viduḥ //

### [1.13.60](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.60)

/  
sahasrasya kuṭuṃbasya pratiṣṭhāṃ kṣatriyaścaret //  
/  
iṃdralokapradaṃ vidyādayutaṃ brahmalokadam //

### [1.13.61](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.61)

/  
yāṃ devatāṃ puraskṛtya dānamācarate naraḥ //  
/  
tattallokamavāpnoti iti vedavido viduḥ //

### [1.13.62](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.62)

/  
arthahīnaḥ sadā kuryāttapasā mārjanaṃ tathā //  
/  
tīrthācca tapasā prāpyaṃ sukhamakṣayyamaśnute //

### [1.13.63](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.63)

/  
arthārjanamatho vakṣye nyāyataḥ susamāhitaḥ //  
/  
kṛtātpratigrahāccaiva yājanācca viśuddhitaḥ //

### [1.13.64](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.64)

/  
adainyādanatikleśādbrāhmaṇo dhanamarjayet //  
/  
kṣatriyo bāhuvīryeṇa kṛṣigorakṣaṇādviśaḥ //

### [1.13.65](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.65)

/  
nyāyārjitasya vittasya dānātsiddhiṃ samaśnute //  
/  
jñānasiddhyā mokṣasiddhiḥ sarveṣāṃ gurvanugrahāt //

### [1.13.66](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.66)

/  
mokṣātsvarūpasiddhiḥ syātparānandaṃ samaśnute //  
/  
satsaṃgātsarvametadvai narāṇāṃ jāyate dvijāḥ //

### [1.13.67](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.67)

/  
dhanadhānyādikaṃ sarvaṃ deyaṃ vai gṛhamedhinā //  
/  
yadyatkāle vastujātaṃ phalaṃ vā dhānyameva ca //

### [1.13.68](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.68)

/  
tattatsarvaṃ brāhmaṇebhyo deyaṃ vai hitamicchatā //  
/  
jalaṃ caiva sadā deyamannaṃ kṣudvyādhiśāṃtaye //

### [1.13.69](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.69)

/  
kṣetraṃ dhānyaṃ tathā ' 'mānnamannamevaṃ caturvidham //  
/  
yāvatkālaṃ yadannaṃ vai bhuktvā śravaṇamedhate //

### [1.13.70](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.70)

/  
tāvatkṛtasya puṇyasya tvardhaṃ dāturna saṃśayaḥ //  
/  
grahītāhigṛhītasya dānādvai tapasā tathā //

### [1.13.71](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.71)

/  
pāpasaṃśodhanaṃ kuryādanyathā rauravaṃ vrajet //  
/  
ātmavittaṃ tridhā kuryāddharmavṛddhyātmabhogataḥ //

### [1.13.72](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.72)

/  
nityaṃ naimittakaṃ kāmyaṃ karma kuryāttu dharmataḥ //  
/  
vittasya vardhanaṃ kuryādvṛddhyaṃśena hi sādhakaḥ //

### [1.13.73](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.73)

/  
hitena mitame dhyena bhogaṃ bhogāṃśataścaret //  
/  
kṛṣyarjite daśāṃśaṃ hi deyaṃ pāpasya śuddhaye //

### [1.13.74](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.74)

/  
śeṣeṇa kuryāddharmādi anyathā rauravaṃ vrajet //  
/  
athavā pāpabuddhiḥ syātkṣayaṃ vā satyameṣyati //

### [1.13.75](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.75)

/  
vṛddhivāṇijyake deyaṣṣaḍaṃśo hi vicakṣaṇaiḥ //  
/  
śuddhapratigrahe deyaścaturthāṃśo dvijottamaiḥ //

### [1.13.76](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.76)

/  
akasmādutthite 'rthe hi deyamardhaṃ dvijottamaiḥ //  
/  
asatpratigrahasarvaṃ durdānaṃ sāgare kṣipet //

### [1.13.77](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.77)

/  
āhūya dānaṃ kartavyamātmabhogasamṛddhaye //  
/  
pṛṣṭaṃ sarvaṃ sadā deyamātmaśaktyanusārataḥ //

### [1.13.78](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.78)

/  
janmāṃtare ṛṇī hi syādadatte pṛṣṭavastuni //  
/  
pareṣāṃ ca tathā doṣaṃ na praśaṃsedvicakṣaṇaḥ //

### [1.13.79](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.79)

/  
viśeṣeṇa tathābrahmañchrutaṃ dṛṣṭaṃ ca no vadet //  
/  
na vadetsarvajaṃtūnāṃ hṛdi roṣakaraṃ budhaḥ //

### [1.13.80](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.80)

/  
saṃdhyayoragnikāryaṃ ca kuryādaiśvaryasiddhaye //  
/  
aśaktastvekakāle vā sūryāgnī ca yathāvidhi //

### [1.13.81](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.81)

/  
taṃḍulaṃ dhānyamājyaṃ vā phalaṃ kaṃdaṃ havistathā //  
/  
sthālīpākaṃ tathā kuryādyathānyāyaṃ yathāvidhi //

### [1.13.82](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.82)

/  
pradhānahomamātraṃ vā havyābhāve samācaret //  
/  
nityasaṃdhānamityuktaṃ tamajasraṃ vidurbudhāḥ //

### [1.13.83](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.83)

/  
athavā japamātraṃ vā sūryavaṃdanameva ca //  
/  
evamātmārthinaḥ kuryurarthārthī ca yathāvidhi //

### [1.13.84](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.84)

/  
brahmayajñaratā nityaṃ devapūjāratāstathā //  
/  
agnipūjāparā nityaṃ gurupūjāratāstathā //

### [1.13.85](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.85)

/  
brāhmaṇānāṃ tṛptikarāḥ sarve svargasya bhāginaḥ //

### [1.13.85.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.85.p1)

iti śrīśivamahāpurāṇe vidyeśvarasaṃhitāyāṃ trayodaśo 'dhyāyaḥ

### [1.13.85.p2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13.85.p2)

Chapter 14  
ṛṣaya ūcuḥ  
agniyajñadevayajñaṃ brahmayajñaṃ tathaiva ca //

## Other recensions (2)

- [Śivapurāṇa (complete text)](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.1.13.1) — Sanskrit
- [Śivapurāṇa (complete text)](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete.1.13.1) — Sanskrit

## Linked texts (1)

- [Jayasīṃhakalpadruma](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.jayasimhakalpadruma.9.p3.2) — Ratnākara 1688, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13) · Pramāṇa
