Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 1.15

Śivapurāṇa 1.15

Language
Sanskrit

Contents

1.15.1

/
sūta uvāca
śuddhaṃ gṛhaṃ samaphalaṃ devayajñādikarmasu //
/
tato daśaguṇaṃ goṣṭhaṃ jalatīraṃ tato daśa //

1.15.2

/
tato daśaguṇaṃ bilvatulasyaśvatthamūlakam //
/
tato devālayaṃ vidyāttīrthatīraṃ tato daśa //

1.15.3

/
tato daśaguṇaṃ nadyāstīrthanadyāstato daśa //
/
saptagaṃgānadītīraṃ tasyā daśaguṇaṃ bhavet //

1.15.4

/
gaṃgā godāvarī caiva kāverī tāmraparṇikā //
/
siṃdhuśca sarayū revā saptagaṃgāḥ prakīrtitāḥ //

1.15.5

/
tato 'bdhitīraṃ daśa ca parvatāgre tato daśa //
/
sarvasmādadhikaṃ jñeyaṃ yatra vā rocate manaḥ //

1.15.6

/
kṛte pūrṇaphalaṃ jñeyaṃ yajñadānādikaṃ tathā //
/
tretāyuge tripādaṃ ca dvāpare 'rdhaṃ sadā smṛtam //

1.15.7

/
kalau pādaṃ tu vijñeyaṃ tatpādonaṃ tatordhake //
/
śuddhātmanaḥ śuddhadinaṃ puṇyaṃ samaphalaṃ viduḥ //

1.15.8

/
tasmāddaśaguṇaṃ jñeyaṃ ravisaṃkramaṇe budhāḥ //
/
viṣuve taddaśaguṇamayane taddaśa smṛtam //

1.15.9

/
taddaśa mṛgasaṃkrāṃtau taccaṃdragrahaṇe daśa //
/
tataśca sūryagrahaṇe pūrṇakālottame viduḥ //

1.15.10

/
jagadrūpasya sūryasya viṣayogācca rogadam //
/
atastadviṣaśāṃtyarthaṃ snānadānajapāṃ caret //

1.15.11

/
viṣaśāṃtyarthakālatvātsa kālaḥ puṇyadaḥ smṛtaḥ //
/
janmarkṣe ca vratāṃte ca sūryarāgopamaṃ viduḥ //

1.15.12

/
mahatāṃ saṃgakālaśca koṭyarkagrahaṇaṃ viduḥ //
/
taponiṣṭhā jñānaniṣṭhā yogino yatayastathā //

1.15.13

/
pūjāyāḥ pātramete hi pāpasaṃkṣayakāraṇam //
/
caturviṃśatilakṣaṃ vā gāyatryā japasaṃyutaḥ //

1.15.14

/
brāhmaṇastu bhavetpātraṃ saṃpūrṇaphalabhogadam //
/
patanāttrāyata iti pātraṃ śāstre prayujyate //

1.15.15

/
dātuśca pātakāttrāṇātpātramityabhidhīyate //
/
gāyakaṃ trāyate pātādgāyatrītyucyate hi sā //

1.15.16

/
yathā 'rthahino loke 'sminparasyārthaṃ na yacchati //
/
arthavāniha yo loke parasyārthaṃ prayacchati //

1.15.17

/
svayaṃ śuddho hi pūtātmā narānsatrātumarhati //
/
gāyatrījapaśuddho hi śuddhabrāhmaṇa ucyate //

1.15.18

/
tasmāddāne jape home pūjāyāṃ sarvakarmaṇi //
/
dānaṃ kartuṃ tathā trātuṃ pātraṃ tu brāhmaṇorhati //

1.15.19

/
annasya kṣudhitaṃ pātraṃ nārīnaramayātmakam //
/
brāhmaṇaṃ śreṣṭhamāhūya yatkāle susamāhitam //

1.15.20

/
tadarthaṃ śabdamarthaṃ vā sadbodhakamabhīṣṭadam //
/
icchāvataḥ pradānaṃ ca saṃpūrṇaphaladaṃ viduḥ //

1.15.21

/
yatpraśnānaṃtaraṃ dattaṃ tadarthaphaladaṃ viduḥ //
/
yatsevakāya dattaṃ syāttatpādaphaladaṃ viduḥ //

1.15.22

/
jātimātrasya viprasya dīnavṛtterdvijarṣabhāḥ //
/
dattamarthaṃ hi bhogāya bhūrlokedaśavārṣikam //

1.15.23

/
vedayuktasya viprasya svarge hi daśavārṣikam //
/
gāyatrījapayuktasya satye hi daśavārṣikam //

1.15.24

/
viṣṇubhaktasya viprasya dattaṃ vaikuṃṭhadaṃ viduḥ //
/
śivabhaktasya viprasya dattaṃ kailāsadaṃ viduḥ //

1.15.25

/
tattallokopabhogārthaṃ sarveṣāṃ dānamiṣyate //
/
daśāṃgamannaṃ viprasya bhānuvāre dadannaraḥ //

1.15.26

/
parajanmani cārogyaṃ daśavarṣaṃ samaśnute //
/
bahumānamathāhvānamabhyaṃgaṃ pādasevanam //

1.15.27

/
vāso gaṃdhādyarcanaṃ ca ghṛtāpūparasottaram //
/
ṣaḍrasaṃ vyaṃjanaṃ caiva tāṃbūlaṃ dakṣiṇottaram //

1.15.28

/
namaścānugamaścaiva svannadānaṃ daśāṃgakam //
/
daśāṃgamannaṃ viprebhyo daśabhyo vai dadannaraḥ //

1.15.29

/
arkavāre tathā ' 'rogyaṃ śatavarṣaṃ samaśnute //
/
somavārādivāreṣu tattadvāraguṇaṃ phalam //

1.15.30

/
annadānasya vijñeyaṃ bhūrloke parajanmani //
/
saptasvapi ca vāreṣu daśabhyaśca daśāṃgakam //

1.15.31

/
annaṃ dattvā śataṃ varṣamārogyādikamaśnute //
/
evaṃ śatebhyo viprebhyo bhānuvāre dadannaraḥ //

1.15.32

/
sahasravarṣamārogyaṃ śarvaloke samaśnute //
/
sahasrebhyastathā dattvā 'yutavarṣaṃ samaśnute //

1.15.33

/
evaṃ somādivāreṣu vijñeyaṃ hi vipaścitā //
/
bhānuvāre sahasrāṇāṃ gāyatrīpūtacetasām //

1.15.34

/
annaṃ dattvā satyaloke hyārogyādi samaśnute //
/
ayutānāṃ tathā dattvā viṣṇuloke samaśnute //

1.15.35

/
annaṃ dattvā tu lakṣāṇāṃ rudraloke samaśnute //
/
bālānāṃ brahmabuddhyā hi deyaṃ vidyārthibhirnaraiḥ //

1.15.36

/
yūnāṃ ca viṣṇubuddhyā hi putrakāmārthibhirnaraiḥ //
/
vṛddhānāṃ rudrabuddhyā hi deyaṃ jñānārthibhirnaraiḥ //

1.15.37

/
bālastrībhāratībuddhyā buddhikāmairnarottamaiḥ //
/
lakṣmībuddhyā yuvastrīṣu bhogakāmairnarottamaiḥ //

1.15.38

/
vṛddhāsu pārvatībuddhyā deyamātmārthibhirjanaiḥ //
/
śilavṛttyoñchavṛttyā ca gurudakṣiṇayārjitam //

1.15.39

/
śuddhadravyamiti prāhustatpūrṇaphaladaṃ viduḥ //
/
śuklapratigrahāddattaṃ madhyamaṃ dravyamucyate //

1.15.40

/
kṛṣivāṇijyakopetamadhamaṃ dravyamucyate //
/
kṣatriyāṇāṃ viśāṃ caiva śauryavāṇijyakārjitam //

1.15.41

/
uttamaṃ dravyamityāhuḥ śūdrāṇāṃ bhṛtakārjitam //
/
strīṇāṃ dharmārthināṃ dravyaṃ paitṛkaṃ bhartṛkaṃ tathā //

1.15.42

/
gavādīnāṃ dvādaśīnāṃ caitrādiṣu yathākramam //
/
saṃbhūya vā puṇyakāle dadyādiṣṭasamṛddhaye //

1.15.43

/
gobhūtilahiraṇyājyavāsodhānyaguḍāni ca //
/
raupyaṃ lavaṇakūṣmāṃḍe kanyādvādaśakaṃ tathā //

1.15.44

/
godānāddattagavyena gomayenopakāriṇā //
/
dhanadhānyādyāśritānāṃ duritānāṃ nivāraṇam //

1.15.45

/
jalasnehādyāśritānāṃ duritānāṃ tu gojalaiḥ //
/
kāyikāditrāṇāṃ tu kṣīradadhyājyakaistathā //

1.15.46

/
tathā teṣāṃ ca puṣṭiśca vijñeyā hi vipaścitā //
/
bhūdānaṃ tu pratiṣṭhārthamiha cā 'mutra ca dvijāḥ //

1.15.47

/
tiladānaṃ balārthaṃ hi sadā mṛtyujayaṃ viduḥ //
/
hiraṇyaṃ jāṭharāgnestu vṛddhidaṃ vīryadaṃ tathā //

1.15.48

/
ājyaṃ puṣṭikaraṃ vidyādvastramāyuṣkaraṃ viduḥ //
/
dhānyamannaṃ samṛddhyarthaṃ madhurāhāradaṃ guḍam //

1.15.49

/
raupyaṃ retobhivṛddhyarthaṃ ṣaḍrasārthaṃ tu lāvaṇam //
/
sarvaṃ sarvasamṛddhyarthaṃ kūṣmāṃḍaṃ puṣṭidaṃ viduḥ //

1.15.50

/
prāptidaṃ sarvabhogānāmiha cā 'mutra ca dvijāḥ //
/
yāvajjīvanamuktaṃ hi kanyādānaṃ tu bhogadam //

1.15.51

/
panasāmrakapitthānāṃ vṛkṣāṇāṃ phalameva ca //
/
kadalyādyauṣadhīnāṃ ca phalaṃ gulmodbhavaṃ tathā //

1.15.52

/
māṣādīnāṃ ca mudgānāṃ phalaṃ śākādikaṃ tathā //
/
marīcisarṣapādyānāṃ śākopakaraṇaṃ tathā //

1.15.53

/
yadṛtau yatphalaṃ siddhaṃ taddeyaṃ hi vipaścitā //
/
śrotrādīṃdriyatṛptiśca sadā deyā vipaścitā //

1.15.54

/
śabdādidaśabhogārthaṃ digādīnāṃ ca tuṣṭidā //
/
vedaśāstraṃ samādāya buddhvā gurumukhātsvayam //

1.15.55

/
karmaṇāṃ phalamastīti buddhirāstikyamucyate //
/
baṃdhurājabhayādbuddhiśraddhā sā ca kanīyasī //

1.15.56

/
sarvābhāve daridrastu vācā vā karmaṇā yajet //
/
vācikaṃ yajanaṃ vidyānmaṃtrastotrajapādikam //

1.15.57

/
tīrthayātrāvratādyaṃ hi kāyikaṃ yajanaṃ viduḥ //
/
yena kenāpyupāyena hyalpaṃ vā yadi vā bahu //

1.15.58

/
devatārpaṇabuddhyā ca kṛtaṃ bhogāya kalpate //
/
tapaścaryā ca dānaṃ ca kartavyamubhayaṃ sadā //

1.15.59

/
pratiśrayaṃ pradātavyaṃ svavarṇaguṇaśobhitam //
/
devānāṃ tṛptaye 'tyarthaṃ sarvabhogapradaṃ budhaiḥ //

1.15.60

/
ihā 'mutrottamaṃ janmasadābhogaṃ labhedbudhaḥ //
/
īśvarārpaṇabuddhyā hi kṛtvā mokṣaphalaṃ labhet //
/
ya imaṃ paṭhate 'dhyāyaṃ yaḥ śṛṇoti sadā naraḥ //

1.15.61

/
tasya vaidharmabuddhiśca jñānasiddhiḥ prajāyate //

1.15.61.p1

iti śrīśivamahāpurāṇe vidyeśvarasaṃhitāyāṃ pañcadaśodhyāyaḥ

1.15.61.p2

Chapter 16
ṛṣaya ūcuḥ
pārthivapratimāpūjāvidhānaṃ brūhi sattama //

Other recensions (2)

Linked texts (3)