Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 1.16

Śivapurāṇa 1.16

Language
Sanskrit

Contents

1.16.1

/
yena pūjāvidhānena sarvābhiṣṭamavāpyate //
/
sūta uvāca
susādhupṛṣṭaṃ yuṣmābhiḥ sadā sarvārthadāyakam //

1.16.2

/
sadyo duḥkhasya śamanaṃ śṛṇuta prabravīmi vaḥ //
/
apamṛtyuharaṃ kālamṛtyoścāpi vināśanam //

1.16.3

/
sadyaḥ kalatraputrādidhanadhānyapradaṃ dvijāḥ //
/
annādibhojyaṃ vastrādisarvamutpadyate yataḥ //

1.16.4

/
tato mṛdādipratimāpūjābhīṣṭapradā bhuvi //
/
puruṣāṇāṃ ca nārīṇāmadhikārotra niścitam //

1.16.5

/
nadyāṃ taḍāge kūpe vā jalāṃtarmṛdamāharet //
/
saṃśodhya gaṃdhacūrṇena peṣayitvā sumaṃḍape //

1.16.6

/
hastena pratimāṃ kuryātkṣīreṇa ca susaṃskṛtām //
/
aṃgapratyaṃgakopetāmāyudhaiśca samanvitām //

1.16.7

/
padmāsanasthitāṃ kṛtvā pūjayedādareṇa hi //
/
vighneśādityaviṣṇūnāmaṃbāyāśca śivasya ca //

1.16.8

/
śivasyaśivaliṃgaṃ ca sarvadā pūjayeddvija //
/
ṣoḍaśairupacāraiśca kuryāttatphalasiddhaye //

1.16.9

/
puṣpeṇa prokṣaṇaṃ kuryādabhiṣekaṃ samaṃtrakam //
/
śālyannenaiva naivedyaṃ sarvaṃ kuḍavamānataḥ //

1.16.10

/
gṛhe tu kuḍavaṃ jñeyaṃ mānuṣe prasthamiṣyate //
/
daive prasthatrayaṃ yogyaṃ svayaṃbhoḥ prasthapañcakam //

1.16.11

/
evaṃ pūrṇaphalaṃ vidyādadhikaṃ vai dvayaṃ trayam //
/
sahasrapūjayā satyaṃ satyalokaṃ labheddvijaḥ //

1.16.12

/
dvādaśāṃgulamāyāmaṃ dviguṇaṃ ca tato 'dhikam //
/
pramāṇamaṃgulasyaikaṃ tadūrdhvaṃ pañcakatrayam //

1.16.13

/
ayodārukṛtaṃ pātraṃ śivamityucyate budhaiḥ //
/
tadaṣṭabhāgaḥ prasthaḥ syāttaccatuḥkuḍavaṃ matam //

1.16.14

/
daśaprasthaṃ śataprasthaṃ sahasraprasthameva ca //
/
jalatailādigaṃdhānāṃ yathāyogyaṃ ca mānataḥ //

1.16.15

/
mānuṣārṣasvayaṃbhūnāṃ mahāpūjeti kathyate //
/
abhiṣekādātmaśuddhirgaṃdhātpuṇyamavāpyate //

1.16.16

/
āyustṛptiśca naivedyāddhūpādarthamavāpyate //
/
dīpājjñānamavāpnoti tāṃbūlādbhogamāpnuyāt //

1.16.17

/
tasmātsnānādikaṃ ṣaṭkaṃ prayatnena prasādhayet //
/
namaskāro japaścaiva sarvābhīṣṭapradāvubhau //

1.16.18

/
pūjānte ca sadākāryau bhogamokṣārthibhirnaraiḥ //
/
saṃpūjya manasā pūrvaṃ kuryāttattatsadā naraḥ //

1.16.19

/
devānāṃ pūjayā caiva tattallokamavāpnuyāt //
/
tadavāṃtaraloke ca yatheṣṭaṃ bhogyamāpyate //

1.16.20

/
tadviśeṣānpravakṣyāmi śṛṇuta śraddhayā dvijāḥ //
/
vighneśapūjayā samyagbhūrloke 'bhīṣṭamāpnuyāt //

1.16.21

/
śukravāre caturthyāṃ ca site śrāvaṇabhādrake //
/
bhiṣagṛkṣe dhanurmāse vighneśaṃ vidhivadyajet //

1.16.22

/
śataṃ pūjāsahasraṃ vā tatsaṃkhyākadinairvrajet //
/
devāgniśraddhayā nityaṃ putradaṃ ceṣṭadaṃ nṛṇām //

1.16.23

/
sarvapāpapraśamanaṃ tattadduritanāśanam //
/
vārapūjāṃśivādīnāmātmaśuddhipradāṃ viduḥ //

1.16.24

/
tīthinakṣatrayogānāmādhāraṃ sārvakāmikam //
/
tathā bṛddhikṣayābhāvātpūrṇabrahmātmakaṃ viduḥ //

1.16.25

/
udayādudayaṃ vāro brahmaprabhṛti karmaṇām //
/
tithyādau devapūjā hi pūrṇabhogapradā nṛṇām //

1.16.26

/
pūrvabhāgaḥ pitḥṇāṃ tu niśi yuktaḥ praśasyate //
/
parabhāgastu devānāṃ divā yuktaḥ praśāsyate //

1.16.27

/
udayavyāpinī grāhyā madhyāhne yadi sā tithiḥ //
/
devakārye tathā grāhyāsthiti ṛkṣādikāḥ śubhāḥ //

1.16.28

/
samyagvicārya vārādīnkuryātpūjājapādikam //
/
pūjāryate hyaneneti vedeṣvarthasya yojanā //

1.16.29

/
pūrṇabhogaphalasiddhiśca jāyate tena karmaṇā //
/
manobhāvāṃstathā jñānamiṣṭabhogārthayojanāt //

1.16.30

/
pūjāśabdartha evaṃ hi viśruto lokavedayoḥ //
/
nityanaimittikaṃ kālātsadyaḥ kāmye svanuṣṭhite //

1.16.31

/
nityaṃ māsaṃ ca pakṣaṃ ca varṣaṃ caiva yathākramam //
/
tattatkarmaphalaprāptistādṛkpāpakṣayaḥ kramāt //

1.16.32

/
mahāgaṇapateḥ pūjā caturthyāṃ kṛṣṇapakṣake //
/
pakṣapāpakṣayakarī pakṣabhogaphalapradā //

1.16.33

/
caitre caturthyāṃ pūjā ca kṛtā māsaphalapradā //
/
varṣabhogapradā jñeyā kṛtā vai siṃhabhādrake //

1.16.34

/
śravaṇyādityavāre ca saptamyāṃ hastabhe dine //
/
māghaśukle ca saptamyāmādityayajanaṃ caret //

1.16.35

/
jyeṣṭhabhādrakasaumye ca dvādaśyāṃ śravarṇakṣake //
/
dvādaśyāṃ viṣṇuyajanamiṣṭaṃsaṃpatkaraṃ viduḥ //

1.16.36

/
śrāvaṇe viṣṇuyajanamiṣṭārogyapradaṃ bhavet //
/
gavādīndvādaśānarthānsāṃgāndatvā tu yatphalam //

1.16.37

/
tatphalaṃ samavāpnoti dvādaśyāṃ viṣṇutarpaṇāt //
/
dvādaśyāṃ dvādaśānviprānviṣṇordvādaśanāmataḥ //

1.16.38

/
ṣoḍaśairupacāraiśca yajettatprītimāpnuyāt //
/
evaṃ ca sarvadevānāṃ tattaddvādaśanāmakaiḥ //

1.16.39

/
dvādaśabrahmayajanaṃ tattatprītikaraṃ bhavet //
/
karkaṭe somavāre ca navamyāṃ mṛgaśīrṣake //

1.16.40

/
aṃbāṃ yajedbhūtikāmaḥ sarvabhogaphalapradām //
/
āśvayukchuklanavamī sarvābhīṣṭaphalapradā //

1.16.41

/
ādivāre caturdaśyāṃ kṛṣṇapakṣe viśeṣataḥ //
/
ārdrāyāṃ ca mahārdrāyāṃ śivapūjā viśiṣyate //

1.16.42

/
māghakṛṣṇacaturdaśyāṃ sarvābhīṣṭaphalapradā //
/
āyuṣkarī mṛtyuharā sarvasiddhikarī nṛṇām //

1.16.43

/
jyeṣṭhamāse mahārdrāyāṃ caturdaśīdinepi ca //
/
mārgaśīrṣārdrakāyāṃ vā ṣoḍaśairupacārakaiḥ //

1.16.44

/
tattanmūrtiśivaṃ pūjya tasya vai pādadarśanam //
/
śivasya yajanaṃ jñeyaṃ bhogamokṣapradaṃ nṛṇām //

1.16.45

/
vārādidevayajanaṃ kārtike hi viśiṣyate //
/
kārtike māsi saṃprāpte sarvāndevānyajedbudhaḥ //

1.16.46

/
dānena tapasā homairjapena niyamena ca //
/
ṣoḍaśairupacāraiśca pratimā vipramaṃtrakaiḥ //

1.16.47

/
brāhmaṇānāṃ bhojanena niṣkāmārtikaro bhavet //
/
kārtike devayajanaṃ sarvabhogapradaṃ bhavet //

1.16.48

/
vyādhīnāṃ haraṇaṃ caiva bhavedbhūtagrahakṣayaḥ //
/
kārtikādityavāreṣu nṛṇāmādityapūjanāt //

1.16.49

/
tailakārpāsadānāttu bhavetkuṣṭhādisaṃkṣayaḥ //
/
harītakīmarīcīnāṃ vastrakṣīrādidānataḥ //

1.16.50

/
brahmapratiṣṭhayā caiva kṣayarogakṣayo bhavet //
/
dīpasarṣapadānācca apasmārakṣayo bhavet //

1.16.51

/
kṛttikāsomavāreṣu śivasya yajanaṃ nṛṇām //
/
mahādāridryaśamanaṃ sarvasaṃpatkaraṃ bhavet //

1.16.52

/
gṛhakṣetrādidānācca gṛhopakaraṇādinā //
/
kṛttikābhaumavāreṣu skaṃdasya yajanānnṛṇām //

1.16.53

/
dīpaghaṃṭādidānādvai vāksiddhiracirādbhavet //
/
kṛttikāsaumyavāreṣu viṣṇorvai yajanaṃ nṛṇām //

1.16.54

/
dadhyodanasya dānaṃ ca satsaṃtānakaraṃ bhavet //
/
kṛtikāguruvāreṣu brahmaṇo yajanāddhanaiḥ //

1.16.55

/
madhusvarṇājyadānena bhogavṛddhirbhavennṛṇām //
/
kṛttikāśukravāreṣu gajakomeḍayājanāt 1 //

1.16.56

/
gaṃdhapuṣpānnadānena bhogyavṛddhirbhavennṛṇām //
/
vaṃdhyā suputraṃ labhate svarṇaraupyādidānataḥ //

1.16.57

/
kṛttikāśanivāreṣu dikpālānāṃ ca vaṃdanam //
/
diggajānāṃ ca nāgānāṃ setupānāṃ ca pūjanam //

1.16.58

/
gajakomeḍo gajavaktraḥ
tryaṃbakasya ca rudrasya viṣṇoḥ pāpaharasya ca //
/
jñānadaṃ brahmaṇaścaiva dhanvaṃtaryaśvinostathā //

1.16.59

/
rogāpamṛtyuharaṇaṃ tatkālavyādhiśāṃtidam //
/
lavaṇāyasatailānāṃ māṣādīnāṃ ca dānataḥ //

1.16.60

/
trikaṭuphalagaṃdhānāṃ jalādīnāṃ ca dānataḥ //
/
dravāṇāṃ kaṭhinānāṃ ca prasthena palamānataḥ //

1.16.61

/
svargaprāptirdhanurmāse hyuṣaḥkāle ca pūjanam //
/
śivādīnāṃ ca sarveṣāṃ kramādvai sarvasiddhaye //

1.16.62

/
śālyannasya haviṣyasya naivedyaṃ śastamucyate //
/
vividhānnasya naivedyaṃ dhanurmāse viśiṣyate //

1.16.63

/
mārgaśīrṣe 'nnadasyaiva sarvamiṣṭaphalaṃ bhavet //
/
pāpakṣayaṃ ceṣṭasiddhiṃ cārogyaṃ dharmameva ca //

1.16.64

/
samyagvedaparijñānaṃ sadanuṣṭhānameva ca //
/
ihāmutra mahābhogānaṃte yogaṃ ca śāśvatam //

1.16.65

/
vedāṃtajñānasiddhiṃ ca mārgaśīrṣānnado labhet //
/
mārgaśīrṣe hyuṣaḥkāle dinatrayamathāpi vā //

1.16.66

/
yajeddevānbhogakāmo nādhanurmāsiko bhavet //
/
yāvatsaṃgavakālaṃ tu dhanurmāso vidhīyate //

1.16.67

/
dhanurmāse nirāhāro māsamātraṃ jiteṃdriyaḥ //
/
āmadhyāhnajapedvipro gāyatrīṃ vedamātaram //

1.16.68

/
pañcākṣarādikānmaṃtrānpaścādāsaptikaṃ japet //
/
jñānaṃ labdhvā ca dehāṃte vipro muktimavāpnuyāt //

1.16.69

/
anyeṣāṃ naranārīṇāṃ triḥsnānena japena ca //
/
sadā pañcākṣarasyaiva viśuddhaṃ jñānamāpyate //

1.16.70

/
iṣṭamantrānsadājaptvā mahāpāpakṣayaṃ labhet //
/
dhanurmāse viśeṣeṇa mahānaivedyamācaret //

1.16.71

/
śālitaṃḍulabhāreṇa marīcaprasthakena ca //
/
gaṇanāddvādaśaṃ sarvaṃ madhvājyakuḍavena hi //

1.16.72

/
droṇayuktena mudgena dvādaśavyaṃjanena ca //
/
ghṛtapakvairapūpaiśca modakaiḥ śālikādibhiḥ //

1.16.73

/
dvādaśaiśca dadhikṣīrairdvādaśaprasthakena ca //
/
nārikelaphalādīnāṃ tathā gaṇanayā saha //

1.16.74

/
dvādaśakramukairyuktaṃ ṣaṭtriṃśatpatrakairyutam //
/
karpūrakhuracūrṇena pañcasaugaṃdhikairyutam //

1.16.75

/
tāṃbūlayuktaṃ tu yadā mahānaivedyalakṣaṇam //
/
mahānaivedyametadvai devatārpaṇapūrvakam //

1.16.76

/
varṇānukramapūrveṇa tadbhaktebhyaḥ pradāpayet //
/
evaṃ caudananaivedyādbhūmau rāṣṭrapatirbhavet //

1.16.77

/
mahānaivedyadānena naraḥ svargamavāpnuyāt //
/
mahānaivedyadānena sahasreṇa dvijarṣabhāḥ //

1.16.78

/
satyaloke ca talloke pūrṇamāyuravāpnuyāt //
/
sahasrāṇāṃ ca triṃśatyā mahānaivedyadānataḥ //

1.16.79

/
tadūrdhvalokamāpyaiva na punarjanmabhāgbhavet //
/
sahasrāṇāṃ ca ṣaṭtriṃśajjanma naivedyamīritam //

1.16.80

/
tāvannaivedyadānaṃ tu mahāpūrṇaṃ taducyate //
/
mahāpūrṇasya naivedyaṃ janmanaivedyamiṣyate //

1.16.81

/
janmanaivedyadānena punarjanma na vidyate //
/
ūrje māsi dine puṇye janma naivedyamācaret //

1.16.82

/
saṃkrāṃtipātajanmarkṣapaurṇamāsyādisaṃyute //
/
abdajanmadine kuryājjanmanaivedyamuttamam //

1.16.83

/
māsāṃtareṣu janmarkṣapūrṇayogadinepi ca //
/
melanecaśanervāpitāvatsāhasramācaret //

1.16.84

/
janmanaivedyadānenajanmārpaṇaphalaṃlabhet //
/
janmārpaṇācchivaḥ prītiḥsvasāyujyaṃdadātihi //

1.16.85

/
idaṃtajjanmanaivedyaṃśivasyaivapradāpayet //
/
yoniliṃgasvarūpeṇaśivojanmānirūpakaḥ //

1.16.86

/
tasmājjanmanivṛttyarthaṃjanma pūjā śivasya hi //
/
biṃdunādātmakaṃsarvaṃjagatsthāvarajaṃgamam //

1.16.87

/
biṃduḥśaktiḥśivonādaḥśivaśaktyātmakaṃjagat //
/
nādādhāramidaṃbiṃdurbiṃdvādhāramidaṃ jagat //

1.16.88

/
jagadādhārabhūtauhibiṃdunādau vyavasthitau //
/
vindunādayutaṃsarvaṃsakalīkaraṇaṃbhavet //

1.16.89

/
sakalīkaraṇājjanmajagatprāpnotyasaṃśayaḥ //
/
biṃdunādātmakaṃliṃgaṃjagatkāraṇamucyate //

1.16.90

/
biṃdurdervīśivonādaḥśivaliṃgaṃtukathyate //
/
tasmājjanmanivṛttyarthaṃśivaliṃgaṃprapūjayet //

1.16.91

/
mātādevībiṃdurūpānādarūpaḥ śivaḥ pitā //
/
pūjitābhyāṃpitṛbhyāṃtuparamānaṃda eva hi //

1.16.92

/
paramānaṃdalābhārthaṃśivaliṃgaṃprapūjayet //
/
sādevījagatāṃmātāsaśivojagataḥ pitā //

1.16.93

/
pitroḥ śuśrūṣakenityaṃkṛpādhikyaṃ hi vardhate //
/
kṛpayāṃtargataiśvaryaṃpūjakasyadadātihi //

1.16.94

/
tasmādaṃtargatānaṃdalābhārthaṃmunipuṃgavāḥ //
/
pitṛmātṛsvarūpeṇaśivaliṃgaṃprapūjayet //

1.16.95

/
bhargaḥ puruṣarūpo hi bhargāprakṛtirucyate //
/
avyaktāṃtaradhiṣṭhānaṃ garbhaḥ puruṣa ucyate //

1.16.96

/
suvyaktāṃtaradhiṣṭhānaṃgarbhaḥ prakṛtirucyate //
/
puruṣatvādigarbhohigarbhavāñjanakoyataḥ //

1.16.97

/
puruṣātprakṛtoyuktaṃprathamaṃjanmakathyate //
/
prakṛtervyaktatāṃyātaṃdvitīyaṃ janma kathyate //

1.16.98

/
janmajaṃturmṛtyujanma puruṣātpratipadyate //
/
anyatobhāvyate 'vaśyaṃmāyayājanmakathyate //

1.16.99

/
jīryatejanmakālādyattasmājjīva iti smṛtaḥ //
/
janmatetanyate pāśairjīvaśabdārtha eva hi //

1.16.100

/
janmapāśanivṛttyarthaṃjanmaliṃgaṃprapūjayet //
/
bhaṃ vṛddhiṃ gacchatītyarthādbhagaḥprakṛtirucyate //

1.16.101

/
prākṛtaiḥ śabdamātrādyaiḥ prākṛteṃdriyabhojanāt //
/
bhagasyedaṃ bhogamiti śabdārtho mukhyataḥ śrutaḥ //

1.16.102

/
mukhyo bhagastu prakṛtirbhagavāñchiva ucyate //
/
bhagavānbhogadātāhinā 'nyobhogapradāyakaḥ //

1.16.103

/
bhagasvāmīcabhagavānbharga ityucyatebudhaiḥ //
/
bhagenasahitaṃliṃgaṃ bhagaṃliṃgenasaṃyutam //

1.16.104

/
ihāmutracabhogārthaṃnityabhogārthameva ca //
/
bhagavaṃtaṃmahādevaṃ śivaliṃgaṃprapūjayet //

1.16.105

/
lokaprasavitāsūryastaccihnaṃ prasavādbhavet //
/
liṃgeprasūtikartāraṃliṃginaṃpuruṣoyajet //

1.16_2

106ab/
liṃgārthagamakaṃcihnaṃliṃgamityabhidhīyate //

1.16.106

/
liṃgamarthaṃhipuruṣaṃ śivaṃgamayatītyadaḥ //

1.16.107

/
śivaśaktyoścacihnasyamelanaṃliṃgamucyate //
/
svacihnapūjanātprītaścihnakāryaṃ na vīyate //

1.16.108

/
cihnakāryaṃtujanmādijanmādyaṃvinivartate //
/
prākṛtaiḥ puruṣaiścāpibāhyābhyaṃtarasaṃbhavaiḥ //

1.16.109

/
ṣoḍaśairupacāraiśca śivaliṃgaṃprapūjayet //
/
evamādityavārehipūjājanmanivartikā //

1.16.110

/
ādivāremahāliṃgaṃpraṇavenaivapūjayet //
/
ādivāre pañcagavyairabhiṣeko viśiṣyate //

1.16.111

/
gomayaṃgojalaṃkṣīraṃdadhyājyaṃ pañcagavyakam //
/
kṣīrādyaṃcapṛthakccaivamadhunācekṣusārakaiḥ //

1.16.112

/
gavyakṣīrānnanaivedyaṃpraṇavenaivakārayet //
/
praṇavaṃdhvaniliṃgaṃtunādaliṃgaṃsvayaṃbhuvaḥ //

1.16.113

/
biṃduliṃgaṃ tu yaṃtraṃsyānmakāraṃtupratiṣṭhitam //
/
ukāraṃcaraliṃgaṃsyādakāraṃguruvigraham //

1.16.114

/
ṣaḍliṃgapūjayānityaṃjīvanmuktonasaṃśayaḥ //
/
śivasyabhaktyāpūjā hi janmamuktikarīnṛṇām //

1.16.115

/
rudrākṣadhāraṇātpādamardhaṃ vaibhūtidhāraṇāt //
/
tripādaṃ maṃtrajāpyācca pūjayā pūrṇabhaktimān //

1.16.116

/
śivaliṃgaṃ ca bhaktaṃ ca pūjya mokṣaṃ labhennaraḥ //
/
ya imaṃ paṭhate 'dhyāyaṃ śṛṇuyādvā samāhitaḥ //

1.16.117

/
tasyaiva śivabhaktiśca vardhatesudṛḍhā dvijāḥ //
/
iti śrīśivamahāpurāṇe vidyeśvarasaṃhitāyāṃ ṣoḍaśo 'dhyāyaḥ

1.16.117.p1

Chapter 17
ṛṣaya ūcuḥ
praṇavasyacamāhātmyaṃṣaḍliṃgasyamahāmune //

Other recensions (2)

Linked texts (2)