<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Shivapurana](https://indike.org/pramana/in.purana.siva) › 1

# Shivapurana 1: Vidyeśvarasaṃhitā

Śivapurāṇa 1

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [1.1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1) — 38 parts
- [1.2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2) — 67 parts
- [1.3](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.3) — 27 parts
- [1.4](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.4) — 23 parts
- [1.5](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.5) — 31 parts
- [1.6](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.6) — 28 parts
- [1.7](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.7) — 33 parts
- [1.8](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.8) — 21 parts
- [1.9](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.9) — 46 parts
- [1.10](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.10) — 39 parts
- [1.11](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.11) — 69 parts
- [1.12](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.12) — 43 parts
- [1.13](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.13) — 85 parts
- [1.14](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.14) — 46 parts
- [1.15](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.15) — 61 parts
- [1.16](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.16) — 117 parts
- [1.17](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.17) — 152 parts
- [1.18](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.18) — 162 parts
- [1.19](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.19) — 37 parts
- [1.20](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.20) — 65 parts
- [1.21](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.21) — 56 parts
- [1.22](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.22) — 36 parts
- [1.23](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.23) — 45 parts
- [1.24](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.24) — 116 parts
- [1.25](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.25) — 58 parts

### [1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1)

,Mang\_ab/

### [1.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.p1)

pañcānanaṃ prabalapañcavinodaśīlaṃ saṃbhāvaye manasiśaṃkaramambikeśam //

### [1\_2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1_2)

,Mang\_cd/

### [1.p2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.p2)

Chapter 1  
vyāsa uvāca  
dharmakṣetre mahākṣetre gaṃgākālindisaṃgame //

### [1.1.1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.1)

/  
prayāge parame puṇye brahmalokasya vartmani //  
/  
munayaḥ śaṃsitātmanassatyavrataparāyaṇāḥ //

### [1.1.2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.2)

/  
mahaujaso mahābhāgā mahāsatraṃ vitenire //  
/  
tatra satraṃ samākarṇya vyāsaśiṣyo mahāmuniḥ //

### [1.1.3](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.3)

/  
ājagāma munīndraṣṭuṃ sūtaḥ paurāṇikottamaḥ //  
/  
taṃ dṛṣṭvā sūtamāyāṃtaṃ harṣitā munayastadā //

### [1.1.4](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.4)

/  
cetasā suprasannena pūjāṃ cakruryathāvidhi //  
/  
tato vinayasaṃyuktā procuḥ sāṃjalayaścate //

### [1.1.5](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.5)

/  
suprasannā mahātmānaḥ stutiṃ kṛtvāyathāvidhi //  
/  
romaharṣaṇa sarvajña bhavān vai bhāgyagauravāt //

### [1.1.6](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.6)

/  
purāṇavidyāmakhilāṃ vyāsātpratyarthamīyivān //  
/  
tasmādāścaryabhūtānāṃ kathānāṃ tvaṃ hi bhājanam //

### [1.1.7](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.7)

/  
ratnānāmurusārāṇāṃ ratnākara ivārṇavaḥ //  
/  
yacca bhūtaṃ ca bhavyaṃ ca yaccānyadvastu vartate //

### [1.1.8](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.8)

/  
na tvayā 'viditaṃ kiṃcittriṣu lokeṣu vidyate //  
/  
tvaṃ maddiṣṭavaśādasya darśanārthamihāgataḥ //

### [1.1.9](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.9)

/  
kurvankimapi naḥ śreyo na vṛthā gaṃtumarhasi //  
/  
tattvaṃ śrutaṃ sma naḥ sarvaṃ pūrvameva śubhāśubham //

### [1.1.10](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.10)

/  
na tṛptimadhigacchāmaḥ śravaṇecchā muhurmuhuḥ //  
/  
idānīmekamevāsti śrotavyaṃ sūta sanmate //

### [1.1.11](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.11)

/  
tadrahasyamapi brūhi yadi te 'nugraho bhavet //  
/  
prāpte kaliyuge ghore narāḥ puṇyavivarjitāḥ //

### [1.1.12](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.12)

/  
durācāraratāḥ sarve satyavārtāparāṅmukhāḥ //  
/  
parāpavādaniratāḥ paradravyābhilāṣiṇaḥ //

### [1.1.13](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.13)

/  
parastrīsaktamanasaḥ parahiṃsāparāyaṇāḥ //  
/  
dehātmadṛṣṭayā mūḍhā nāstikāḥ paśubuddhayaḥ //

### [1.1.14](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.14)

/  
mātṛpitṛkṛtadveṣāḥ strīdevāḥ kāmakiṃkarāḥ //  
/  
viprā lobhagrahagrastā vedavikrayajīvinaḥ //

### [1.1.15](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.15)

/  
dhanārjanārthamabhyastavidyā madavimohitāḥ //  
/  
tyaktasvajātikarmāṇaḥ prāyhaśaḥparavaṃcakāḥ //

### [1.1.16](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.16)

/  
trikālasaṃdhyayā hīnā brahmabodhavivarjitāḥ //  
/  
adayāḥ paṃḍitaṃmanyāssvācāravratalopakāḥ //

### [1.1.17](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.17)

/  
kṛṣyudyamaratāḥ krūrasvabhāvā malināśayāḥ //  
/  
kṣatriyāśca tathā sarve svadharmatyāgaśīlinaḥ //

### [1.1.18](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.18)

/  
asatsaṃgāḥ pāparatā vyabhicāraparāyaṇāḥ //  
/  
aśūrā araṇaprītāḥ palāyanaparāyaṇāḥ //

### [1.1.19](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.19)

/  
kucauravṛttayaḥ śūdrāḥ kāmakiṃkaracetasaḥ //  
/  
śastrāstravidyayā hīnā dhenuviprāvanojjhitāḥ //

### [1.1.20](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.20)

/  
śaraṇyāvanahīnāśca kāminyūtimṛgāssadā //  
/  
prajāpālanasaddharmavihīnā bhogatatparāḥ //

### [1.1.21](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.21)

/  
prajāsaṃhārakā duṣṭā jīvahiṃsākarā mudā //  
/  
vaiśyāḥ saṃskārahīnāste svadharmatyāgaśīlinaḥ //

### [1.1.22](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.22)

/  
kupathāḥ svārjanaratāstulākarmakuvṛttayaḥ //  
/  
gurudevadvijātīnāṃ bhaktihīnāḥ kubuddhayaḥ //

### [1.1.23](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.23)

/  
abhojitadvijāḥ prāyaḥ kṛpaṇā baddhamuṣṭayaḥ //  
/  
kāminījārabhāveṣu suratā malināśayāḥ //

### [1.1.24](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.24)

/  
lobhamohavicetaskāḥ pūrtādisuvṛṣojjhitāḥ //  
/  
tadvacchūdrāśca ye kecidbrāhmaṇācāratatparāḥ //

### [1.1.25](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.25)

/  
ujjvalākṛtayo mūḍhāḥ svadharmatyāgaśīlinaḥ //  
/  
kartārastapasāṃ bhūyo dvijatejopahārakāḥ //

### [1.1.26](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.26)

/  
śiśvalpamṛtyukārāśca maṃtroccāraparāyaṇāḥ //  
/  
śīligrāmaśilādīnāṃ pūjakāhomatatparāḥ //

### [1.1.27](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.27)

/  
pratikūlavicārāśca kuṭilā dvijadūṣakāḥ //  
/  
dhanavaṃtaḥ kukarmāṇo vidyāvanto vivādinaḥ //

### [1.1.28](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.28)

/  
ākhyāyopāsanā dharmavaktāro dharmalopakāḥ //  
/  
subhūpākṛtayo daṃbhāḥ sudātāro mahāmadāḥ //

### [1.1.29](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.29)

/  
viprādīnsevakānmatvā manyamānā nijaṃ prabhum //  
/  
svadharmarahitā mūḍāḥ saṃkarāḥ krūrabuddhayaḥ //

### [1.1.30](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.30)

/  
mahābhimānino nityaṃ caturvarṇavilopakāḥ //  
/  
sukulīnānnijānmatvā caturvarṇairvivartanāḥ //

### [1.1.31](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.31)

/  
sarvavarṇabhraṣṭakarā mūḍhāssatkarmakāriṇaḥ //  
/  
striyaśca prāyaśo bhraṣṭā bhartravajñānakārikāḥ //

### [1.1.32](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.32)

/  
śvaśuradrohakāriṇyo nirbhayā malināśanāḥ //  
/  
kuhāvabhāvaniratāḥ kuśīlāssmaravihvalāḥ //

### [1.1.33](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.33)

/  
jārasaṃgaratā nityaṃ svasvāmivimukhāstathā //  
/  
tanayā mātṛpitrośca bhaktihīnā durāśayāḥ //

### [1.1.34](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.34)

/  
avidyāpāṭhakā nityaṃ rogagrasitadehakāḥ //  
/  
eteṣāṃ naṣṭabuddhīnāṃ svadharmatyāgaśīlinām //

### [1.1.35](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.35)

/  
paralokepīha loke kathaṃ sūta gatirbhavet //  
/  
iti ciṃtākulaṃ cittaṃ jāyate satataṃ hi naḥ //

### [1.1.36](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.36)

/  
paropakārasadṛśo nāsti dharmo paraḥ khalu //  
/  
laghūpāyena yenaiṣāṃ bhavetsadyoghanāśanam //

### [1.1.37](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.37)

/  
sarvasiddhāntavittvaṃ hi kṛpayā tadvadādhunā //  
/  
vyāsa uvāca  
ityākarṇya vacasteṣāṃ munīnāṃ bhāvitātmanām //

### [1.1.38](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.38)

/  
manasā śaṃkaraṃ smṛtvā sūtaḥ provāca tānmunīn //

### [1.1.38.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.38.p1)

iti śrīśaive mahāpurāṇe vidyeśvarasaṃhitāyāṃ munipraśnavarṇanonāmaprathamo 'dhyāyaḥ

### [1.1.38.p2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.1.38.p2)

Chapter 2  
sūtauvāca  
sādhupṛṣṭaṃ sādhavo vastrailokyahitakārakam //

### [1.2.1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.1)

/  
guruṃ smṛtvā bhavatsnehādvakṣye tacchṛṇutādarāt //  
/  
vedāṃtasārasarvasvaṃ purāṇaṃ śaivamuttamam //

### [1.2.2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.2)

/  
sarvāghaughoddhārakaraṃ paratra paramārthadam //  
/  
kalikalmaṣavidhvaṃsi yasmiñcchivayaśaḥ param //

### [1.2.3](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.3)

/  
vijṛmbhate sadā viprāścaturvargaphalapradam //  
/  
tasyādhyayanamātreṇa purāṇasya dvijottamāḥ //

### [1.2.4](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.4)

/  
sarvottamasya śaivasya te yāsyaṃti susadgatim //  
/  
tāvadvijṛṃbhate pāpaṃ brahmahatyāpurassaram //

### [1.2.5](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.5)

/  
yāvacchivapurāṇaṃ hi nodeṣyati jagatyaho //  
/  
tāvatkalimahotpātāḥ saṃcariṣyaṃti nirbhayāḥ //

### [1.2.6](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.6)

/  
yāvacchivapurāṇaṃ hi nodeṣyati jagatyaho //  
/  
tāvatsarvāṇi śāstrāṇi vivadaṃti parasparam //

### [1.2.7](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.7)

/  
yāvacchivapurāṇaṃ hi nodeṣyati jagatyaho //  
/  
tāvatsvarūpaṃ durbodhaṃ śivasya mahatāmapi //

### [1.2.8](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.8)

/  
yāvacchivapurāṇaṃ hi no deṣyati jagatyaho //  
/  
tāvadyamabhaṭāḥ krūrāḥ saṃcariṣyaṃti nirbhayāḥ //

### [1.2.9](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.9)

/  
yāvacchivapurāṇaṃ hi nodeṣyati jagatyaho //  
/  
tāvatsarvapurāṇāni pragarjaṃti mahītale //

### [1.2.10](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.10)

/  
yāvacchivapurāṇaṃ hi nodeṣyati jagatyaho //  
/  
tāvatsarvāṇi tīrthāni vivadaṃti mahītale //

### [1.2.11](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.11)

/  
yāvachivapurāṇaṃ hi nodeṣyati jagatyaho //  
/  
tāvatsarvāṇi maṃtrāṇi vivadaṃti mahītale //

### [1.2.12](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.12)

/  
yāvacchivapurāṇaṃ hi nodeṣyati mahītale //  
/  
tāvatsarvāṇi kṣetrāṇi vivadaṃti mahītale //

### [1.2.13](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.13)

/  
yāvacchivapurāṇaṃ hi nodeṣyati mahītale //  
/  
tāvatsarvāṇi pīṭhāni vivadaṃti mahītale //

### [1.2.14](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.14)

/  
yāvacchivapurāṇaṃ hi nodeṣyati mahītale //  
/  
tāvatsarvāṇi dānāni vivadaṃti mahītale //

### [1.2.15](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.15)

/  
yāvacchivapurāṇaṃ hi nodeṣyati mahītale //  
/  
tāvatsarve ca te devā vivadaṃti mahītale //

### [1.2.16](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.16)

/  
yāvacchivapurāṇaṃ hi nodeṣyati mahītale //  
/  
tāvatsarve ca siddhāntā vivadaṃti mahītale //

### [1.2.17](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.17)

/  
yāvacchivapurāṇaṃ hi nodeṣyati mahītale //  
/  
asya śaivapurāṇasya kīrtanaśravaṇāddvijāḥ //

### [1.2.18](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.18)

/  
phalaṃ vaktuṃ na śaknomi kārtsnyena munisattamāḥ //  
/  
tathāpi tasya māhātmyaṃ vakṣye kiṃcittu vonaghāḥ //

### [1.2.19](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.19)

/  
cittamādhāya śṛṇuta vyāsenoktaṃ purā mama //  
/  
etacchivapurāṇaṃ hi ślokaṃ ślokārdhameva ca //

### [1.2.20](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.20)

/  
yaḥ paṭhedbhaktisaṃyuktassa pāpānmucyate kṣaṇāt //  
/  
etacchivapurāṇaṃ hi yaḥ pratyahamataṃdritaḥ //

### [1.2.21](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.21)

/  
yathāśakti paṭhedbhaktyā sa jīvanmukta ucyate //  
/  
etacchivapurāṇaṃ hi yo bhaktyārcayate sadā //

### [1.2.22](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.22)

/  
dine dine 'śvamedhasya phalaṃ prāpnotyasaṃśayam //  
/  
etacchivapurāṇaṃ yassādhāraṇapadecchayā //

### [1.2.23](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.23)

/  
anyataḥ śṛṇuyātso 'pi matto mucyeta pātakāt //  
/  
etacchivapurāṇaṃ yo namaskuryādadūrataḥ //

### [1.2.24](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.24)

/  
sarvadevārcanaphalaṃ sa prāpnoti na saṃśayaḥ //  
/  
etacchivapurāṇaṃ vai likhitvā pustakaṃ svayam //

### [1.2.25](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.25)

/  
yo dadyācchivabhaktebhyastasya puṇyaphalaṃ śṛṇu //  
/  
adhīteṣu ca śāstreṣu vedeṣu vyākṛteṣu ca //

### [1.2.26](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.26)

/  
yatphalaṃ durlabhaṃ loke tatphalaṃ tasya saṃbhavet //  
/  
etacchivapurāṇaṃ hi caturdaśyāmupoṣitaḥ //

### [1.2.27](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.27)

/  
śivabhaktasabhāyāṃ yo vyākaroti sa uttamaḥ //  
/  
pratyakṣaraṃ tu gāyatrīpuraścaryāphalaṃ labhet //

### [1.2.28](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.28)

/  
iha bhuktvākhilānkāmānaṃte nirvāṇatāṃ vrajet //  
/  
upoṣitaścaturdaśyāṃ rātrau jāgaraṇānvitaḥ //

### [1.2.29](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.29)

/  
yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi tasya puṇyaṃ vadāmyaham //  
/  
kurukṣetrādinikhilapuṇyatīrtheṣvanekaśaḥ //

### [1.2.30](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.30)

/  
ātmatulyadhanaṃ sūryagrahaṇe sarvatomukhe //  
/  
viprebhyo vyāsamukhyebhyo dattvāyatphalamaśnute //

### [1.2.31](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.31)

/  
tatphalaṃ saṃbhavettasya satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ //  
/  
etacchivapurāṇaṃ hi gāyate yopyaharniśam //

### [1.2.32](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.32)

/  
ājñāṃ tasya pratīkṣerandavā indrapurogamāḥ //  
/  
etacchivapurāṇaṃ yaḥ paṭhañchṛṇvanhi nityaśaḥ //

### [1.2.33](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.33)

/  
yadyatkaroti satkarma tatkoṭiguṇitaṃ bhavet //  
/  
samāhitaḥ paṭhedyastu tatra śrīrudrasaṃhitām //

### [1.2.34](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.34)

/  
sa brahmaghno 'pi pūtātmā tribhireva dinairbhavet //  
/  
tāṃ rudrasaṃhitāṃ yastu bhairavapratimāṃtike //

### [1.2.35](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.35)

/  
triḥ paṭhetpratyahaṃ maunī sa kāmānakhilāṃllabhet //  
/  
tāṃ rudrasaṃhitāṃ yastu sapaṭhedvaṭabilvayoḥ //

### [1.2.36](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.36)

/  
pradakṣiṇāṃ prakurvāṇo brahmahatyā nivartate //  
/  
kailāsasaṃhitā tatra tato 'pi paramasmṛtā //

### [1.2.37](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.37)

/  
brahmasvarūpiṇī sākṣātpraṇavārthaprakāśikā //  
/  
kailāsasaṃhitāyāstu māhātmyaṃ vetti śaṃkaraḥ //

### [1.2.38](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.38)

/  
kṛtsnaṃ tadardhaṃ vyāsaśca tadardhaṃ vedmyahaṃ dvijāḥ //  
/  
tatra kiṃcitpravakṣyāmi kṛtsnaṃ vaktuṃ na śakyate //

### [1.2.39](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.39)

/  
yajjñātvā tatkṣaṇāllokaścittaśuddhimavāpnuyāt //  
/  
na nāśayati yatpāpaṃ sā raudrī saṃhitā dvijāḥ //

### [1.2.40](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.40)

/  
tanna paśyāmyahaṃ loke mārgamāṇo 'pi sarvadā //  
/  
śivenopaniṣatsiṃdhumanthanotpāditāṃ mudā //

### [1.2.41](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.41)

/  
kumārāyārpitāṃ tāṃ vai sudhāṃ pītvā 'maro bhavet //  
/  
brahmahatyādipāpānāṃ niṣkṛtiṃ kartumudyataḥ //

### [1.2.42](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.42)

/  
māsamātraṃ saṃhitāṃ tāṃ paṭhitvā mucyate tataḥ //  
/  
duṣpratigrahadurbhojyadurālāpādisaṃbhavam //

### [1.2.43](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.43)

/  
pāpaṃ sakṛtkīrtanena saṃhitā sā vināśayet //  
/  
śivālaye vilvavane saṃhitāṃ tāṃ paṭhettu yaḥ //

### [1.2.44](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.44)

/  
sa tatphalamavāpnoti yadvāco 'pi na gocare //  
/  
saṃhitāṃ tāṃ paṭhan bhaktyā yaḥ śrāddhe bhojayeddvijān //

### [1.2.45](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.45)

/  
tasya ye pitaraḥ sarve yāṃti śaṃbhoḥ paraṃ padam //  
/  
caturdaśyāṃ nirāhāro yaḥ paṭhetsaṃhitāṃ ca tām //

### [1.2.46](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.46)

/  
bilvamūle śivaḥ sākṣātsadevaiśca prapūjyate //  
/  
anyāpi saṃhitā tatra sarvakāmaphalapradā //

### [1.2.47](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.47)

/  
ubhe viśiṣṭe vijñeye līlāvijñānapūrite //  
/  
tadidaṃ śaivamākhyātaṃ purāṇaṃ vedasaṃmitam //

### [1.2.48](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.48)

/  
nirmitaṃ tacchivenaiva prathamaṃ brahmasaṃmitam //  
/  
vidyeśaṃca tathāraudraṃ vaināyakamathaumikam //

### [1.2.49](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.49)

/  
mātraṃ rudraikādaśakaṃ kailāsaṃ śatarudrakam //  
/  
koṭirudrasahasrādyaṃ koṭirudraṃ tathaiva ca //

### [1.2.50](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.50)

/  
vāyavīyaṃ dharmasaṃjñaṃ purāṇamiti bhedataḥ //  
/  
saṃhitā dvādaśamitā mahāpuṇyatarā matā //

### [1.2.51](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.51)

/  
tāsāṃ saṃkhyāṃ bruve viprāḥ śṛṇutādaratokhilam //  
/  
vidyeśaṃ daśāsāhasraṃ rudraṃ vaināyakaṃ tathā //

### [1.2.52](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.52)

/  
aumaṃ mātṛpurāṇākhyaṃ pratyekāṣṭasahasrakam //  
/  
trayodaśasahasraṃ hi rudraikādaśakaṃ dvijāḥ //

### [1.2.53](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.53)

/  
ṣaṭsahasraṃ ca kailāsaṃ śatarudraṃ tadardhakam //  
/  
koṭirudraṃ triguṇitamekādaśasahasrakam //

### [1.2.54](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.54)

/  
sahasrakoṭirudrākhyamuditaṃ graṃthasaṃkhyayā //  
/  
vāyavīyaṃ khābdhiśataṃ gharmaṃ ravisahasrakam //

### [1.2.55](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.55)

/  
tadevaṃ lakṣasaṃkhyākaṃ śaivasaṃkhyāvibhedataḥ //  
/  
vyāsena tattu saṃkṣiptaṃ caturviṃśatsahasrakam //

### [1.2.56](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.56)

/  
śaivaṃ tatra caturthaṃ vai purāṇaṃ saptasaṃhitam //  
/  
śive saṃkalpitaṃ pūrvaṃ purāṇaṃ granthasaṃkhyayā //

### [1.2.57](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.57)

/  
śatakoṭipramāṇaṃ hi purā sṛṣṭau suvismṛtam //  
/  
vyasteṣṭādaśadhā caiva purāṇe dvāparādiṣu //

### [1.2.58](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.58)

/  
caturlakṣeṇa saṃkṣipte kṛte dvaipāyanādibhiḥ //  
/  
proktaṃ śivapurāṇaṃ hi caturviṃśatsahasrakam //

### [1.2.59](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.59)

/  
ślokānāṃ saṃkhyayā saptasaṃhitaṃ brahmasaṃmitam //  
/  
vidyeśvarākhyā tatrādyā raudrī jñeyā dvitīyikā //

### [1.2.60](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.60)

/  
tṛtīyā śatarudrākhyā koṭirudrā caturthikā //  
/  
pañcamī caiva maumākhyā ṣaṣṭhī kailāsasaṃjñikā //

### [1.2.61](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.61)

/  
saptamī vāyavīyākhyā saptaivaṃ saṃhitāmatāḥ //  
/  
sasaptasaṃhitaṃ divyaṃ purāṇaṃ śivasaṃjñakam //

### [1.2.62](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.62)

/  
varīvarti brahmatulyaṃ sarvopari gatipradam //  
/  
etacchivapurāṇaṃ hi saptasaṃhitamādarāt //

### [1.2.63](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.63)

/  
paripūrṇaṃ paṭhedyastu sa jīvanmukta ucyate //  
/  
śrutismṛtipurāṇetihāsāgamaśatāni ca //

### [1.2.64](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.64)

/  
etacchivapurāṇasya nārhaṃtyalpāṃ kalāmapi //  
/  
śaivaṃ purāṇamamalaṃ śivakīrtitaṃ tadvyāsena śaivapravaṇena na saṃgṛhītam //

### [1.2.65](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.65)

/  
saṃkṣepataḥ sakalajīvaguṇopakāre tāpatrayaghnamatulaṃ śivadaṃ satāṃ hi //  
/  
vikaitavo dharma iha pragīto vedāṃtavijñānamayaḥ pradhānaḥ //

### [1.2.66](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.66)

/  
amatsarāṃtarbudhavedyavastu satkḷptamatraiva trivargayuktam //  
/  
śaivaṃ purāṇatilakaṃ khalu satpurāṇaṃ vedāṃtavedavilasatparavastugītam //

### [1.2.67](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.67)

/  
yo vai paṭhecca śṛṇuyātparamādareṇa śaṃbhupriyaḥ sa hi labhetparamāṃ gatiṃ vai //

### [1.2.67.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.67.p1)

iti śrīśivamahāpurāṇe vidyeśvarasaṃhitāyāṃ dvidīyo 'dhyāyaḥ

### [1.2.67.p2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.2.67.p2)

Chapter 3  
vyāsa uvāca  
ityākarṇya vacaḥ sautaṃ procuste paramarṣayaḥ //

### [1.3.1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.3.1)

/  
vedāṃtasārasarvasvaṃ purāṇaṃ śrāvayādbhutam //  
/  
iti śrutvā munīnāṃ sa vacanaṃ supraharṣitaḥ //

### [1.3.2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.3.2)

/  
saṃsmarañchaṃkaraṃ sūtaḥ provāca munisattamān //  
/  
sūta uvāca  
śṛṇvaṃtu ṛṣayaḥ sarve smṛtvā śivamanāmayam //

### [1.3.3](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.3.3)

/  
purāṇapravaṇaṃ śaivaṃ purāṇaṃ vedasārajam //  
/  
yatra gītaṃ trikaṃ prītyā bhaktijñānavirāgakam //

### [1.3.4](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.3.4)

/  
vedāṃtavedyaṃ sadvastu viśeṣeṇa pravarṇitam //

### [1.3.5](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.3.5)

/  
sūta uvāca  
śṛṇvaṃtu ṛṣayaḥ sarve purāṇaṃ vedasārajam //

### [1.3.6](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.3.6)

/  
purā kālena mahatā kalpe 'tīte punaḥpunaḥ //  
/  
asminnupasthite kalpe pravṛtte sṛṣṭikarmaṇi //

### [1.3.7](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.3.7)

/  
munīnāṃ ṣaṭkulīnānāṃ bruvatāmitaretaram //  
/  
idaṃ paramidaṃ neti vivādaḥ sumahānabhūt //

### [1.3.8](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.3.8)

/  
te 'bhijagmurvidhātāraṃ brahmāṇaṃ praṣṭumavyayam //  
/  
vāgbhirvinayagarbhābhiḥ sarve prāṃjalayo 'bruvan //

### [1.3.9](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.3.9)

/  
tvaṃ hi sarvajagaddhātā sarvakāraṇakāraṇam //  
/  
kaḥ pumānsarvatattvebhyaḥ purāṇaḥ parataḥ paraḥ //

### [1.3.10](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.3.10)

/  
brahmovāca  
yato vāco nivartaṃte aprāpya manasā saha //  
/  
yasmātsarvamidaṃ brahmaviṣṇurudreṃdrapūrvakam //

### [1.3.11](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.3.11)

/  
sahabhūteṃdriyaiḥ sarvaiḥ prathamaṃ saṃprasūyate //  
/  
eṣa devo mahādevaḥ sarvajño jagadīśvaraḥ //

### [1.3.12](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.3.12)

/  
ayaṃ tu parayā bhaktyā dṛśyate nā 'nyathā kvacit //  
/  
rudro harirharaścaiva tathānye ca sureśvarāḥ //

### [1.3.13](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.3.13)

/  
bhaktyā paramayā tasya nityaṃ darśanakāṃkṣiṇaḥ //  
/  
bahunātra kimuktena śive bhaktyā vimucyate //

### [1.3.14](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.3.14)

/  
prasādāddevatābhaktiḥ prasādo bhaktisaṃbhavaḥ //  
/  
yathehāṃkurato bījaṃ bījato vā yathāṃkuraḥ //  
/  
tasmādīśaprasādārthaṃ yūyaṃ gatvā bhuvaṃ dvijāḥ //

### [1.3.15](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.3.15)

/  
dīrghasatraṃ samākṛdhvaṃ yūyaṃ varṣasahasrakam //  
/  
amuṣyaivādhvareśasya śivasyaiva prasādataḥ //

### [1.3.16](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.3.16)

/  
vedoktavidyāsāraṃ tu jñāyate sādhyasādhanaṃ //  
/  
munaya ūcuḥ  
atha kiṃ paramaṃ sādhyaṃ kiṃvā tatsādhanaṃ param //

### [1.3.17](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.3.17)

/  
sādhakaḥ kīdṛśastatra tadidaṃ brūhi tattvataḥ //  
/  
brahmovāca  
sādhyaṃ śivapadaprāptiḥ sādhanaṃ tasya sevanam //

### [1.3.18](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.3.18)

/  
sādhakastatprasādādyo 'nityādiphalaniḥspṛhaḥ //  
/  
karma kṛtvā tu vedoktaṃ tadarpitamahāphalam //

### [1.3.19](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.3.19)

/  
parameśapadaprāptaḥ sālokyādikramāttataḥ //  
/  
tattadbhaktyanusāreṇa sarveṣāṃ paramaṃ phalam //

### [1.3.20](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.3.20)

/  
tatsādhanaṃ bahuvidhaṃ sākṣādīśena bodhitam //  
/  
saṃkṣipya tatra vaḥ sāraṃ sādhanaṃ prabravīmyaham //

### [1.3.21](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.3.21)

/  
śrotreṇa śravaṇaṃ tasya vacasā kīrtanaṃ tathā //  
/  
manasā mananaṃ tasya mahāsādhanamucyate //

### [1.3.22](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.3.22)

/  
śrotavyaḥ kīrtitavyaśca mantavyaśca maheśvaraḥ //  
/  
iti śrutipramāṇaṃ naḥ sādhanenā 'munā param //

### [1.3.23](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.3.23)

/  
sādhyaṃ vrajata sarvārthasādhanaikaparāyaṇāḥ //  
/  
pratyakṣaṃ cakṣuṣā dṛṣṭvā tatra lokaḥ pravartate //

### [1.3.24](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.3.24)

/  
apratyakṣaṃ hi sarvatra jñātvā śrotreṇa ceṣṭate //  
/  
tasmācchravaṇamevādau śrutvā gurumukhādbudhaḥ //

### [1.3.25](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.3.25)

/  
tataḥ saṃsādhayedanyatkīrtanaṃ mananaṃ sudhīḥ //  
/  
kramānmananaparyaṃte sādhane 'sminsusādhite //

### [1.3.26](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.3.26)

/  
śivayogo bhavettena sālokyādikramācchanaiḥ //  
/  
sarvāṃgavyādhayaḥ paścātsarvānaṃdaśca līyate //

### [1.3.27](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.3.27)

/  
abhyāsātkleśametadvai paścādādyaṃtamaṃgalam //

### [1.3.27.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.3.27.p1)

iti śrīśivamahāpurāṇe vidyeśvarasaṃhitāyāṃ sādhyasādhanakhaṇḍe tṛtīyo 'dhyāyaḥ

### [1.3.27.p2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.3.27.p2)

Chapter 4  
munaya ūcuḥ  
mananaṃ kīdṛśaṃ brahmañchravaṇaṃ cāpi kīdṛśam //

### [1.4.1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.4.1)

/  
kīrtanaṃ vā kathaṃ tasya kīrtayaitadyathāyatham //  
/  
brahmovaca  
pūjājapeśaguṇarūpavilāsanāmnāṃ yuktipriyeṇa manasā pariśodhanaṃ yat //

### [1.4.2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.4.2)

/  
tatsaṃtataṃ mananamīśvaradṛṣṭilabhyaṃ sarveṣu sādhanavareṣvapi mukhyamukhyam //  
/  
gītātmanā śrutipadena ca bhāṣayā vā śaṃbhupratāpaguṇarūpavilāsanāmnām //

### [1.4.3](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.4.3)

/  
vācā sphuṭaṃ tu rasavatstavanaṃ yadasya tatkīrtanaṃ bhavati sā dhanamatra madhyam //  
/  
yenāpi kena karaṇena ca śabdapuṃjaṃ yatra kvacicchivaparaṃ śravaṇeṃdriyeṇa //

### [1.4.4](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.4.4)

/  
strīkelivaddṛḍhataraṃ praṇidhīyate yattadvai budhāḥ śravaṇamatra jagatprasiddham //  
/  
satsaṃgamena bhavati śravaṇaṃ purastātsaṃkīrtanaṃ paśupateratha taddṛḍhaṃ syāt //

### [1.4.5](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.4.5)

/  
sarvottamaṃ bhavati tanmananaṃ tadaṃte sarvaṃ hi saṃbhavati śaṃkaradṛṣṭipāte //  
/  
sūta uvāca  
asminsādhanamāhatmye purā vṛttaṃ munīśvarāḥ //

### [1.4.6](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.4.6)

/  
yuṣmadarthaṃ pravakṣyāmi śṛṇudhvamavadhānataḥ //  
/  
purā mama gururvyāsaḥ parāśaramuneḥ sutaḥ //

### [1.4.7](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.4.7)

/  
tapaścacāra saṃbhrāṃtaḥ sarasvatyāstaṭe śubhe //  
/  
gacchanyadṛchayā tatra vimānenārkarociṣā //

### [1.4.8](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.4.8)

/  
sanatkumāro bhagavāndadarśa mama deśikam //  
/  
dhyānārūḍhaḥ prabuddho 'sau dadarśa tamajātmajam //

### [1.4.9](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.4.9)

/  
praṇipatyāha saṃbhrāṃtaḥ paraṃ kautūhalaṃ muniḥ //  
/  
dattvārghyamasmai pradadau devayogyaṃ ca viṣṭiram //

### [1.4.10](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.4.10)

/  
prasannaḥ prāha taṃ prahvaṃ prabhurgaṃbhīrayā girā //  
/  
sanatkumāra uvāca  
satyaṃ vastu mune dadhyāḥ sākṣātkaraṇagocaraḥ //

### [1.4.11](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.4.11)

/  
sa śivothāsahāyotra tapaścarasi kiṃ kṛte //  
/  
evamuktaḥ kumāreṇa provāca svāśayaṃ muniḥ //

### [1.4.12](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.4.12)

/  
dharmārthakāmamokṣāśca vedamārge kṛtādarāḥ //  
/  
bahudhā sthāpitā loke mayā tvatkṛpayā tathā //

### [1.4.13](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.4.13)

/  
evaṃ bhutasya mepyevaṃ gurubhūtasya sarvataḥ //  
/  
muktisādhanakaṃ jñānaṃ nodeti paramādbhutam //

### [1.4.14](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.4.14)

/  
tapaścarāmi muktyarthaṃ na jāne tatra kāraṇam //  
/  
itthaṃ kumāro bhagavān vyāsena muninārthitaḥ //

### [1.4.15](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.4.15)

/  
samarthaḥ prāha vipreṃdrā niścayaṃ muktikāraṇam //  
/  
śravaṇaṃ kīrtanaṃ śaṃbhormananaṃ ca mahattaram //

### [1.4.16](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.4.16)

/  
trayaṃ sādhanamuktaṃ ca vidyate vedasaṃmatam //  
/  
purāhamatha saṃbhrāṃto hyanyasādhanasaṃbhramaḥ //

### [1.4.17](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.4.17)

/  
acale maṃdare śaile tapaścaraṇamācaram //  
/  
śivājñayā tataḥ prāpto bhagavānnandikeśvaraḥ //

### [1.4.18](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.4.18)

/  
sa me dayālurbhagavānsarvasākṣī gaṇeśvaraḥ //  
/  
uvāca mahyaṃ sasnehaṃ muktisādhanamuttamam //

### [1.4.19](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.4.19)

/  
śravaṇaṃ kīrtanaṃ śaṃbhormananaṃ vedasaṃmatam //  
/  
trikaṃ ca sādhanaṃ muktau śivena mama bhāṣitam //

### [1.4.20](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.4.20)

/  
śravaṇādiṃ brahmankuruṣveti muhurmuhuḥ //  
/  
evamuktvā tato vyāsaṃ sānugo vidhinaṃdanaḥ //

### [1.4.21](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.4.21)

/  
jagāma svavimānena padaṃ paramaśobhanam //  
/  
evamuktaṃ samāsena pūrvavṛttāṃtamuttamam //

### [1.4.22](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.4.22)

/  
ṛṣaya ūcuḥ  
śravaṇāditrayaṃ sūta muktyopāyastvayeritaḥ //  
/  
śravaṇāditrike 'śaktaḥ kiṃ kṛtvā mucyate janaḥ //

### [1.4.23](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.4.23)

/  
ayatnenaiva muktiḥ syātkarmaṇā kena hetunā //

### [1.4.23.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.4.23.p1)

iti śrīśivamahāpurāṇe prathamāyāṃ vidyeśvarasaṃhitāyaṃ sādhyasādhanakhaṇḍe caturtho 'dhyāyaḥ

### [1.4.23.p2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.4.23.p2)

Chapter 5  
sūta uvāca  
śravaṇāditrike 'śakto liṃgaṃ beraṃ ca śāṃkaram //

### [1.5.1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.5.1)

/  
saṃsthāpya nityamabhyarcya taretsaṃsārasāgaram //  
/  
api dravyaṃ vahedeva yathābalamavaṃcayan //

### [1.5.2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.5.2)

/  
arpayelliṃgaberārthamarcayedapi saṃtatam //  
/  
maṃḍapaṃ gopuraṃ tīrthaṃ maṭhaṃ kṣetraṃ tathotsavam //

### [1.5.3](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.5.3)

/  
vastraṃ gaṃdhaṃ ca mālyaṃ ca dhūpaṃ dīpaṃ ca bhaktitaḥ //  
/  
vividhānnaṃ ca naivedyamapūpavyaṃjanairyutam //

### [1.5.4](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.5.4)

/  
chatraṃ dhvajaṃ ca vyajanaṃ cāmaraṃ cāpi sāṃgakam //  
/  
rājopacāravatsarvaṃ dhārayelliṃgaberayoḥ //

### [1.5.5](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.5.5)

/  
pradakṣiṇāṃ namaskāraṃ yathāśakti japaṃ tathā //  
/  
āvāhanādisargāṃtaṃ nityaṃ kuryātsubhaktitaḥ //

### [1.5.6](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.5.6)

/  
itthamabhyarcya yandevaṃ liṃgebere ca śāṃkare //  
/  
siddhimeti śivaprītyā hitvāpi śravaṇādikam //

### [1.5.7](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.5.7)

/  
liṃgaberārcanāmātrānmuktāḥ purve mahājanāḥ //  
/  
manuya ūcuḥ  
beramātre tu sarvatra pūjyaṃte devatāgaṇāḥ //

### [1.5.8](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.5.8)

/  
liṃgebere ca sarvatra kathaṃ saṃpūjyate śivaḥ //  
/  
sūta uvāca  
aho munīśvarāḥ puṇyaṃ praśnametanmahādbhutam //

### [1.5.9](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.5.9)

/  
atra vaktā mahādevo nānyo 'sti puruṣaḥ kvacit //  
/  
śivenoktaṃ pravakṣyāmi kramādgurumukhācchrutam //

### [1.5.10](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.5.10)

/  
śivaiko brahmarūpatvānniṣkalaḥ parikīrtitaḥ //  
/  
rūpitvātsakalastadvattasmātsakalaniṣkalaḥ //

### [1.5.11](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.5.11)

/  
niṣkalatvānnirākāraṃ liṃgaṃ tasya samāgatam //  
/  
sakalatvāttathā beraṃ sākāraṃ tasya saṃgatam //

### [1.5.12](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.5.12)

/  
sakalākalarūpatvādbrahmaśabdābhidhaḥ paraḥ //  
/  
api liṃge ca bere ca nityamabhyarcyate janaiḥ //

### [1.5.13](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.5.13)

/  
abrahmatvāttadanyeṣāṃ niṣkalatvaṃ na hi kvacit //  
/  
tasmātte niṣkale liṃge nārādhyaṃte sureśvarāḥ //

### [1.5.14](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.5.14)

/  
abrahmatvācca jīvatvāttathānye devatāgaṇāḥ //  
/  
tūṣṇīṃ sakalamātratvādarcyaṃte beramātrake //

### [1.5.15](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.5.15)

/  
jīvatvaṃ śaṃkarānyeṣāṃ brahmatvaṃ śaṃkarasya ca //  
/  
vedāṃtasārasaṃsiddhaṃ praṇavārthe prakāśanāt //

### [1.5.16](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.5.16)

/  
evameva purā pṛṣṭo maṃdare nandikeśvaraḥ //  
/  
sanatkumāramuninā brahmaputreṇa dhīmatā //

### [1.5.17](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.5.17)

/  
sanatkumāra uvāca  
śivānyadevavaśyānāṃ sarveṣāmapi sarvataḥ //  
/  
beramātraṃ ca pūjārthaṃ śrutaṃ dṛṣṭaṃ ca bhūriśaḥ //

### [1.5.18](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.5.18)

/  
śivamātrasya pūjāyāṃ liṃgaṃ beraṃ ca dṛśyate //  
/  
atastadbrūhi kalyāṇa tattvaṃ me sādhubodhanam //

### [1.5.19](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.5.19)

/  
nandikeśvara uvāca  
anuttaramimaṃ praśnaṃ rahasyaṃ brahmalakṣaṇam //  
/  
kathayāmi śivenoktaṃ bhaktiyuktasya te 'nagha //

### [1.5.20](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.5.20)

/  
śivasya brahmarūpatvānniṣkalatvācca niṣkalam //  
/  
liṃgaṃ tasyaiva pūjāyāṃ sarvavedeṣu saṃmatam //

### [1.5.21](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.5.21)

/  
tasyaiva sakalatvācca tathā sakalaniṣkalam //  
/  
sakalaṃ ca tathā beraṃ pūjāyāṃ lokasaṃmatam //

### [1.5.22](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.5.22)

/  
śivānyeṣāṃ ca jīvatvātsakalatvācca sarvataḥ //  
/  
beramātraṃ ca pūjāyāṃ saṃmataṃ vedanirṇaye //

### [1.5.23](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.5.23)

/  
svāvirbhāve ca devānāṃ sakalaṃ rūpameva hi //  
/  
śivasya liṃgaṃ beraṃ ca darśane dṛśyate khalu //

### [1.5.24](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.5.24)

/  
sanatkumāra uvāca  
uktaṃ tvayā mahābhāga liṃgaberapracāraṇam //  
/  
śivasya ca tadanyeṣāṃ vibhajya paramārthataḥ //

### [1.5.25](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.5.25)

/  
tasmāttadeva paramaṃ liṃgaberādisaṃbhavam //  
/  
śrotumicchāmi yogīṃdra liṃgāvirbhāvalakṣaṇam //

### [1.5.26](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.5.26)

/  
nandikeśvara uvāca  
śṛṇu vatsa bhavatprītyā vakṣyāmi paramārthataḥ //  
/  
purā kalpe mahākāle prapanne lokaviśrute //

### [1.5.27](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.5.27)

/  
āyudhyetāṃ mahātmānau brahmaviṣṇū parasparam //  
/  
tayormānaṃ nirākartuṃ tanmadhye parameśvaraḥ //

### [1.5.28](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.5.28)

/  
niṣkalastaṃbharūpeṇa svarūpaṃ samadarśayat //  
/  
tataḥ svaliṃgacihnatvātstambhato niṣkalaṃ śivaḥ //

### [1.5.29](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.5.29)

/  
svaliṃgaṃ darśayāmāsa jagatāṃ hitakāmyayā //  
/  
tadāprabhṛti lokeṣu niṣkalaṃ liṃgamaiśvaram //

### [1.5.30](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.5.30)

/  
sakalaṃ ca tathā beraṃ śivasyaiva prakalpitam //  
/  
śivānyeṣaḥ tu devānāṃ beramātraṃ prakalpitam //

### [1.5.31](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.5.31)

/  
tattadberaṃ tu devānāṃ tattadbhogapradaṃ śubham //  
/  
śivasya liṃgaberatvaṃ bhogamokṣapradaṃ śubham //

### [1.5.31.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.5.31.p1)

iti śrīśivamahāpurāṇe vidyeśvarasaṃhitāyāṃ pañcamo 'dhyāyaḥ

### [1.5.31.p2](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1.5.31.p2)

Chapter 6  
nandikeśvara uvāca  
purā kadācidyogīṃdra viṣṇurviṣadharāsanaḥ //

_First 200 of 1,673 passages. [Read on](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1)_

## Other recensions (2)

- [Śivapurāṇa (complete text)](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.1.1.1) — Sanskrit
- [Śivapurāṇa (complete text)](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete.1.1.1) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1](https://indike.org/pramana/in.purana.siva.1) · Pramāṇa
