Shivapurana 7.2.2
Śivapurāṇa 7.2.2
- Language
- Sanskrit
Contents
7.2.2.1
/
kathaṃ dhaumyāgrajaḥ pṛṣṭaḥ kṛṣṇenākliṣṭakarmaṇā //
/
etatsarvaṃ samācakṣva vāyo śaṃkaravigraha //
7.2.2.2
/
tatsamo na hi vaktāsti trailokyeṣvaparaḥ prabhuḥ //
/
sūta uvāca
ityākarṇya vacasteṣāṃ maharṣīṇāṃ prabhaṃjanaḥ //
7.2.2.3
/
saṃsmṛtya śivamīśānaṃ pravaktumupacakrame //
/
vāyuruvāca
purā sākṣānmaheśena śrīkaṃṭhākhyena mandare //
7.2.2.4
/
devyai devena kathitaṃ jñānaṃ pāśupataṃ param //
/
tadeva pṛṣṭaṃ kṛṣṇena viṣṇunā viśvayoninā //
7.2.2.5
/
paśutvaṃ ca surādīnāṃ patitvaṃ ca śivasya ca //
/
yathopadiṣṭaṃ kṛṣṇāya muninā hyupamanyunā //
7.2.2.6
/
tathā samāsato vakṣye tacchṛṇudhvamataṃdritāḥ //
/
puropamanyumāsīnaṃ viṣṇuḥkṛṣṇavapurdharaḥ //
7.2.2.7
/
praṇipatya yathānyāyamidaṃ vacanamabravīt //
/
śrīkṛṣṇa uvāca
bhagavañchrotumicchāmi devyai devena bhāṣitam //
7.2.2.8
/
divyaṃ pāśupataṃ jñānaṃ vibhūtiṃ vāsya kṛtsnaśaḥ //
/
kathaṃ paśupatirdevaḥ paśavaḥ ke prakīrtitāḥ //
7.2.2.9
/
kaiḥ pāśaiste nibadhyaṃte vimucyaṃte ca te katham //
/
iti saṃcoditaḥ śrīmānupamanyurmahātmanā //
7.2.2.10
/
praṇamya devaṃ devīṃ ca prāha puṣṭo yathā tathā //
/
upamanyuruvāca
brahmādyāḥ sthāvarāṃtāśca devadevasya śūlinaḥ //
7.2.2.11
/
paśavaḥ parikīrtyaṃte saṃsāravaśavartinaḥ //
/
teṣāṃ patitvāddeveśaḥ śivaḥ paśupatiḥ smṛtaḥ //
7.2.2.12
/
malamāyādibhiḥ pāśaiḥ sa badhnāti paśūnpatiḥ //
/
sa eva mocakasteṣāṃ bhaktyā samyagupāsitaḥ //
7.2.2.13
/
caturviṃśatitattvāni māyākarmaguṇā amī //
/
viṣayā iti kathyante pāśā jīvanibandhanāḥ //
7.2.2.14
/
brahmādistambaparyaṃtān paśūnbaddhvā maheśvaraḥ //
/
545b
7.2.2.14.p1
pāśairetaiḥ patirdevaḥ kāryaṃ kārayati svakam //
7.2.2.14.p2
tasyājñayā maheśasya prakṛtiḥ puruṣocitām //
7.2.2.14.p3
buddhiṃ prasūte sā buddhirahaṃkāramahaṃkṛtiḥ //
7.2.2.14.p4
indriyāṇi daśaikaṃ ca tanmātrāpañcakaṃ tathā //
7.2.2.14.p5
śāsanāddevadevasya śivasya śivadāyinaḥ //
7.2.2.14.p6
tanmātrāṇyapi tasyaiva śāsanena mahīyasā //
7.2.2.14.p7
mahābhūtānyaśeṣāṇi bhāvayaṃtyanupūrvaśaḥ //
7.2.2.14.p8
brahmādīnāṃ tṛṇāntānāṃ dehināṃ dehasaṃgatim //
7.2.2.14.p9
mahābhūtānyaśeṣāṇi janayaṃti śivājñayā //
7.2.2.14.p10
adhyavasyati vai buddhirahaṃkārobhimanyate //
7.2.2.14.p11
cittaṃ cetayate cāpi manaḥ saṃkalpayatyapi //
7.2.2.14.p12
śrotrādīni ca gṛhṇanti śabdādīnviṣayān pṛthak //
7.2.2.14.p13
svāneva nānyāndevasya divyenājñābalena vai //
7.2.2.14.p14
vāgādīnyapi yānyāsaṃstāni karmendriyāṇi ca //
7.2.2.14.p15
yathā svaṃ karma kurvanti nānyatkiṃcicchivājñayā //
7.2.2.14.p16
śabdādayopi gṛhyaṃte kriyante vacanādayaḥ //
7.2.2.14.p17
avilaṃghyā hi sarveṣāmājñā śaṃbhorgarīyasī //
7.2.2.14.p18
avakāśamaśeṣāṇāṃ bhūtānāṃ saṃprayacchati //
7.2.2.14.p19
ākāśaḥ parameśasya śāsanādeva sarvagaḥ //
7.2.2.14.p20
prāṇādyaiśca tathā nāmabhedairaṃtarbahirjagat //
7.2.2.14.p21
bibharti sarvaṃ śarvasya śāsanena prabhañjanaḥ //
7.2.2.14.p22
havyaṃ vahati devānāṃ kavyaṃ kavyāśināmapi //
7.2.2.14.p23
pākādyaṃ ca karotyagniḥ parameśvaraśāsanāt //
7.2.2.14.p24
saṃjīvanādyaṃ sarvasya kurvatyāpastadājñayā //
7.2.2.14.p25
viśvambharā jagannityaṃ dhatte viśveśvarājñayā //
7.2.2.14.p26
devānpātyasurān haṃti trilokamabhirakṣati //
7.2.2.14.p27
ājñayā tasya devendraḥ sarvairdevairalaṃghyayā //
7.2.2.14.p28
ādhipatyamapāṃ nityaṃ kurute varuṇassadā //
7.2.2.14.p29
pāśairbadhnāti ca yathā daṃḍyāṃstasyaiva śāsanāt //
7.2.2.14.p30
dadāti nityaṃ yakṣendro draviṇaṃ draviṇeśvaraḥ //
7.2.2.14.p31
puṇyānurūpaṃ bhūtebhyaḥ puruṣasyānuśāsanāt //
7.2.2.14.p32
karoti saṃpadaḥ śaśvajjñānaṃ cāpi sumedhasām //
7.2.2.14.p33
nigrahaṃ cāpyasādhūnāmīśānaśśivaśāsanāt //
7.2.2.14.p34
dhatte tu dharaṇīṃ mūrdhnā śeṣaḥ śivaniyogataḥ //
7.2.2.14.p35
yāmāhustāmasīṃ raudrīṃ mūrtimaṃtakarīṃ hareḥ //
7.2.2.14.p36
sṛjatyaśeṣamīśasya śāsanāccaturānanaḥ //
7.2.2.14.p37
anyābhirmūrtibhiḥ svābhiḥ pāti cāṃte nihanti ca //
7.2.2.14.p38
viṣṇuḥ pālayate viśvaṃ kālakālasya śāsanāt //
7.2.2.14.p39
sṛjate trasate cāpi svakābhistanubhistribhiḥ //
7.2.2.14.p40
haratyaṃte jagatsarvaṃ harastasyaiva śāsanāt //
7.2.2.14.p41
sṛjatyapi ca viśvātmā tridhā bhinnastu rakṣati //
7.2.2.14.p42
kālaḥ karoti sakalaṃ kālassaṃharati prajāḥ //
7.2.2.14.p43
kālaḥ pālayate viśvaṃ kālakālasya śāsanāt //
7.2.2.14.p44
546a
7.2.2.14.p45
tribhiraṃśairjagadbibhrattejobhirvṛṣṭimādiśan //
7.2.2.14.p46
divi varṣatyasau bhānurdevadevasya śāsanāt //
7.2.2.14.p47
puṣṇātyoṣadhijātāni bhūtānyāhlādayatyapi //
7.2.2.14.p48
devaiśca pīyate caṃdraścandrabhūṣaṇaśāsanāt //
7.2.2.14.p49
ādityā vasavo rudrā aśvinau marutastathā //
7.2.2.14.p50
khecarā ṛṣayassiddhā bhogino manujā mṛgāḥ //
7.2.2.14.p51
paśavaḥ pakṣiṇaścaiva kīṭādyāḥ sthāvarāṇi ca //
7.2.2.14.p52
nadyassamudrā girayaḥ kānanāni sarāṃsi ca //
7.2.2.14.p53
vedāḥ sāṃgāśca śāstrāṇi maṃtrastomamakhādayaḥ //
7.2.2.14.p54
kālāgnyādiśivāṃtāni bhuvanāni sahādhipaiḥ //
7.2.2.14.p55
brahmāṃḍānyapyasaṃkhyāni teṣāmāvaraṇāni ca //
7.2.2.14.p56
vartamānānyatītāni bhaviṣyantyapi kṛtsnaśaḥ //
7.2.2.14.p57
diśaśca vidiśaścaiva kālabhedāḥ kalādayaḥ //
7.2.2.14.p58
yacca kiṃcijjagatyasmin dṛśyate śrūyate 'pi vā //
7.2.2.14.p59
tatsarvaṃ śaṃkarasyājñā balena samadhiṣṭhitam //
7.2.2.14.p60
ājñābalāttasya dharā sthiteha dharādharā vāridharāḥ samudrāḥ //
7.2.2.14.p61
jyotirgaṇāḥ śakramukhāśca devāḥ sthiraṃ ciraṃ vā cidacidyadasti //
7.2.2.14.p62
upamanyuruvāca
atyāścaryamidaṃ kṛṣṇa śaṃbhoramitakarmaṇaḥ //
7.2.2.45
/
ājñākṛtaṃ śṛṇuṣvaitacchrutaṃ śrutimukhe mayā //
/
purā kila surāḥ seṃdrā vivadaṃtaḥ parasparam //
7.2.2.46
/
asurānsamare jitvā jetāhamahamityuta //
/
tadā maheśvarasteṣāṃ madhyato varaveṣadhṛk //
7.2.2.47
/
svalakṣaṇairvihīnāṃgaḥ svayaṃ yakṣa ivābhavat //
/
sa tānāha surānekaṃ tṛṇamādāya bhūtale //
7.2.2.48
/
ya etadvikṛtaṃ kartuṃ kṣamate sa tu daityajit //
/
yakṣasya vacanaṃ śrutvā vajrapāṇiḥ śacīpatiḥ //
7.2.2.49
/
kiṃcitkruddho vihasyainaṃ tṛṇamādātumudyataḥ //
/
na tattṛṇamupadātuṃ manasāpi ca śakyate //
7.2.2.50
/
yathā tathāpi tacchettuṃ vajraṃ vajradharo 'sṛjat //
/
tadvajraṃ nijavajreṇa saṃsṛṣṭamiva sarvataḥ //
7.2.2.51
/
tṛṇenābhihataṃ tena tiryagagraṃ papāta ha //
/
tataścānye susaṃrabdhā lokapālā mahābalāḥ //
7.2.2.52
/
sasṛjustṛṇamuddiśya svāyudhāni sahasraśaḥ //
/
prajajjvāla mahāvahniḥ pracaṃḍaḥ pavano vavau //
7.2.2.53
/
pravṛddho 'pāṃpatiryadvatpralaye samupasthite //
/
evaṃ devaissamārabdhaṃ tṛṇamuddiśya yatnataḥ //
7.2.2.54
/
vyarthamāsīdaho kṛṣṇa yakṣasyātmabalena vai //
/
tadāha yakṣaṃ deveṃdraḥ ko bhavānityamarṣitaḥ //
7.2.2.55
/
tatassa paśyatāmeva teṣāmaṃtaradhādatha //
/
tadaṃtare haimavatī devī divyavibhūṣaṇā //
7.2.2.56
/
āvirāsīnnabhoraṃge śobhamānā śucismitā //
/
tāṃ dṛṣṭvā vismayāviṣṭā devāḥ śakrapurogamāḥ //
7.2.2.57
/
546b
7.2.2.57.p1
praṇamya yakṣaṃ papracchuḥ ko 'sau yakṣo vilakṣaṇaḥ //
7.2.2.57.p2
sā 'bravītsasmitaṃ devī sa yuṣmākamagocaraḥ //
7.2.2.57.p3
tenedaṃ bhramyate cakraṃ saṃsārākhyaṃ carācaram //
7.2.2.57.p4
tenādau kriyate viśvaṃ tena saṃhriyate punaḥ //
7.2.2.57.p5
na tanniyantā kaścitsyāttena sarvaṃ niyamyate //
7.2.2.57.p6
ityuktvā sā mahādevī tatraivāṃtaradhatta vai //
7.2.2.57.p7
devāśca vismitāḥ sarve tāṃ praṇamya divaṃ yayuḥ //
7.2.2.57.p8
oṃ iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṃḍe dvitīyo 'dhyāyaḥ
7.2.2.57.p9
Chapter 3
upamanyuruvāca
śṛṇu kṛṣṇa maheśasya śivasya paramātmanaḥ //
Other recensions (1)
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit
Linked texts (2)
- Candrajñānāgama — Sanskrit
- Yogavāsiṣṭha (vulgate) — Sanskrit