Shivapurana 7.2.22
Śivapurāṇa 7.2.22
- Language
- Sanskrit
Contents
- 7.2.22.1 — 126 parts
7.2.22.1
/
sthitirnyāso gṛhasthānāmutpattirbrahmacāriṇām //
/
570a
7.2.22.1.p1
yatīnāṃ saṃhṛtinyāso vanasthānāṃ tathaiva ca //
7.2.22.1.p2
sa eva bhartṛhīnāyāḥ kuṭuṃbinyāḥ sthitirbhavet //
7.2.22.1.p3
kanyāyāḥ punarutpattiṃ vakṣye nyāsasya lakṣaṇam //
7.2.22.1.p4
aṃguṣṭhādikaniṣṭhāṃtaṃ sthitinyāsa udāhṛtaḥ //
7.2.22.1.p5
dakṣiṇāṃguṣṭhamārabhya vāmāṃguṣṭhāntameva ca //
7.2.22.1.p6
utpattinyāsa ākhyāto viparītastu saṃhṛtiḥ //
7.2.22.1.p7
sabiṃdukānnakārādīnvarṇānnyasyedanukramāt //
7.2.22.1.p8
aṃgulīṣu śivaṃ nyasyettalayorapyanāmayoḥ //
7.2.22.1.p9
astranyāsaṃ tataḥ kṛtvā daśadikṣvastramaṃtrataḥ //
7.2.22.1.p10
nivṛttyādikalāḥ pañca pañcabhūtasvarūpiṇīḥ //
7.2.22.1.p11
pañcabhūtādhipaissārdhaṃ tataccihnasamanvitāḥ //
7.2.22.1.p12
hṛtkaṇṭatālubhrūmadhyabrahmarandhrasamāśrayāḥ //
7.2.22.1.p13
tadtadbījena saṃgraṃthīstadtadbījeṣu bhāvayet //
7.2.22.1.p14
tāsāṃ viśodhanārthāya vidyāṃ pañcākṣarīṃ japet //
7.2.22.1.p15
niruddhvā prāṇavāyuṃ ca guṇasaṃkhyānusārataḥ //
7.2.22.1.p16
bhūtagraṃthiṃ tataśchidyādastreṇaivāstramudrayā //
7.2.22.1.p17
nāḍyā suṣumnayātmānaṃ preritaṃ prāṇavāyunā //
7.2.22.1.p18
nirgataṃ brahmarandhreṇa yojayecchivatejasā //
7.2.22.1.p19
viśoṣya vāyunā paścāddehaṃ kālāgninā dahet //
7.2.22.1.p20
tataścoparibhāvena kalāssaṃhṛtya vāyunā //
7.2.22.1.p21
dehaṃ saṃhṛtya vai dagdhaṃ kalāsspṛṣṭvā sahābdhinā //
7.2.22.1.p22
plāvayitvāmṛtairdehaṃ yathāsthānaṃ niveśayet //
7.2.22.1.p23
atha saṃhṛtya vai dagdhaḥ kalāsargaṃ vinaiva tu //
7.2.22.1.p24
amṛtaplāvanaṃ kuryādbhasmībhūtasya vai tataḥ //
7.2.22.1.p25
tato vidyāmaye tasmindehe dīpaśikhākṛtim //
7.2.22.1.p26
śivānnirgatamātmānaṃ brahmaraṃdhreṇa yojayet //
7.2.22.1.p27
dehasyāntaḥ praviṣṭaṃ taṃ dhyātvā hṛdayapaṃkaje //
7.2.22.1.p28
punaścāmṛtavarṣeṇa siṃcedvidyāmayaṃ vapuḥ //
7.2.22.1.p29
tataḥ kuryātkaranyāsaṃ karaśodhanapūrvakam //
7.2.22.1.p30
dehanyāsaṃ tataḥ paścānmahatyā mudrayā caret //
7.2.22.1.p31
aṃganyāsaṃ tataḥ kṛtvā śivoktena tu vartmanā //
7.2.22.1.p32
varṇanyāsaṃ tataḥ kuryāddhastapādādisaṃdhiṣu //
7.2.22.1.p33
ṣaḍaṃgāni tato nyasya jātiṣaṭkayutāni ca //
7.2.22.1.p34
digbaṃdhamācaretpaścādāgneyādi yathākramam //
7.2.22.1.p35
yadvā mūrdhādipañcāṃgaṃ nyāsameva samācaret //
7.2.22.1.p36
tathā ṣaḍaṃganyāsaṃ ca bhūtaśuddhyādikaṃ vinā //
7.2.22.1.p37
evaṃ samāsarūpeṇa kṛtvā dehātmaśodhanam //
7.2.22.1.p38
śivabhāvamupāgamya pūjayetparameśvaram //
7.2.22.1.p39
atha yasyāstyavasaro nāsti vā mativibhramaḥ //
7.2.22.1.p40
sa vistīrṇena kalpena nyāsakarma samācaret //
7.2.22.1.p41
tatrādyo mātṛkānyāso brahmanyāsastataḥ paraḥ //
7.2.22.1.p42
tṛtīyaḥ praṇavanyāso haṃsanyāsastaduttaraḥ //
7.2.22.1.p43
pañcamaḥ kathyate sadbhirnyāsaḥ pañcākṣarātmakaḥ //
7.2.22.1.p44
570b
7.2.22.1.p45
eteṣvekamanekaṃ vā kuryātpūjādi karmasu //
7.2.22.1.p46
akāraṃ mūrdhni vinyasya ākāraṃ ca lalāṭake //
7.2.22.1.p47
iṃ īṃ ca netrayostadvat uṃ ūṃ śravaṇayostathā //
7.2.22.1.p48
ṛṃ ḥṃ kapolayoścaiva ḷṃ ḹṃ nāsāpuṭadvaye //
7.2.22.1.p49
ememoṣṭhadvayoromauṃ daṃtapaṃktidvayoḥ kramāt //
7.2.22.1.p50
aṃ jihvāyāmatho tālunyaḥ prayojyo yathākramam //
7.2.22.1.p51
kavargaṃ dakṣiṇe haste nyasetpañcasu saṃdhiṣu //
7.2.22.1.p52
cavargaṃ ca tathā vāmahastasaṃdhiṣu vinyaset //
7.2.22.1.p53
ṭavargaṃ ca tavargaṃ ca pādayorubhayorapi //
7.2.22.1.p54
paphau tu pārśvayoḥ pṛṣṭhe nābhau cāpi babhau tataḥ //
7.2.22.1.p55
nyasenmakāraṃ hṛdaye tvagādiṣu yathākramam //
7.2.22.1.p56
yakarādisakārāṃtānnyasetsaptasu dhātuṣu //
7.2.22.1.p57
haṃkāraṃ hṛdayasyāṃtaḥ kṣakāraṃ bhrūyugāṃtare //
7.2.22.1.p58
evaṃ varṇānpravinyasya pañcāśadrudravartmanā //
7.2.22.1.p59
aṃgavaktrakalābhedātpañca brahmāṇi vinyaset //
7.2.22.1.p60
karanyāsādyamapi taiḥ kṛtvā vātha na vā kramāt //
7.2.22.1.p61
śirovadanahṛdguhyapādeṣvetāni kalpayet //
7.2.22.1.p62
tataścordhvādivaktrāṇi paścimāṃtāni kalpayet //
7.2.22.1.p63
īśānasya kalāḥ pañca pañcasveteṣu ca kramāt //
7.2.22.1.p64
tataścaturṣu vaktreṣu puruṣasya kalā api //
7.2.22.1.p65
catasraḥ praṇidhātavyāḥ pūrvādikramayogataḥ //
7.2.22.1.p66
hṛtkaṃṭhāṃseṣu nābhau ca kukṣau pṛṣṭhe ca vakṣasi //
7.2.22.1.p67
aghorasya kalāścāṣṭau pādayorapi hastayoḥ //
7.2.22.1.p68
paścāttrayoḥdaśakalāḥ pāyumeḍhrorujānuṣu //
7.2.22.1.p69
jaṃghāsphikkaṭipārśveṣu vāmadevasya bhāvayet //
7.2.22.1.p70
ghrāṇe śirasi bāhvośca kalpayetkalpavittamaḥ //
7.2.22.1.p71
aṣṭatriṃśatkalānyāsamevaṃ kṛtvānupūrvaśaḥ //
7.2.22.1.p72
paścātpraṇavaviddhīmānpraṇavanyāsamācaret //
7.2.22.1.p73
bāhudvaye kūrparayostathā ca maṇibandhayoḥ //
7.2.22.1.p74
pārśvodarorujaṃgheṣu pādayoḥ pṛṣṭhatastathā //
7.2.22.1.p75
itthaṃ praṇavavinyāsaṃ kṛtvā nyāsavicakṣaṇaḥ //
7.2.22.1.p76
haṃsanyāsaṃ prakurvīta śivaśāstre yathoditam //
7.2.22.1.p77
bījaṃ vibhajya haṃsasya netrayorghrāṇayorapi //
7.2.22.1.p78
vibhajya bāhunetrāsyalalāṭe ghrāṇayorapi //
7.2.22.1.p79
kakṣayoḥ skandhayoścaiva pārśvayostanayostathā //
7.2.22.1.p80
kaṭhyoḥ pāṇyorgulphayośca yadvā pañcāṃgavartmanā //
7.2.22.1.p81
haṃsanyāsamimaṃ kṛtvā nyasetpañcākṣarīṃ tataḥ //
7.2.22.1.p82
yathā pūrvoktamārgeṇa śivatvaṃ yena jāyate //
7.2.22.1.p83
nāśivaḥ śivamabhyasyennāśivaḥ śivamarcayet //
7.2.22.1.p84
nāśivastu śivaṃ dhyāyennāśivamprāpnuyācchivam //
7.2.22.1.p85
tasmācchaivīṃ tanuṃ kṛtvā tyaktvā ca paśubhāvanām //
7.2.22.1.p86
śivo 'hamiti saṃcintya śaivaṃ karma samācaret //
7.2.22.1.p87
karmayajñastapoyajño japayajñastaduttaraḥ //
7.2.22.1.p88
dhyānayajño jñānayajñaḥ pañca yajñāḥ prakīrtitāḥ //
7.2.22.1.p89
571a
7.2.22.1.p90
karmayajñaratāḥ kecittapoyajñaratāḥ pare //
7.2.22.1.p91
japayajñaratāścānye dhyānayajñaratāstathā //
7.2.22.1.p92
jñānayajñaratāścānye viśiṣṭāścottarottaram //
7.2.22.1.p93
kramayajño dvidhā proktaḥ kāmākāmavibhedataḥ //
7.2.22.1.p94
kāmānkāmī tato bhuktvā kāmāsaktaḥ punarbhavet //
7.2.22.1.p95
akāme rudrabhavane bhogānbhuktvā tataścyutaḥ //
7.2.22.1.p96
tapoyajñarato bhūtvā jāyate nātra saṃśayaḥ //
7.2.22.1.p97
tapasvī ca punastasminbhogān bhuktvā tataścyutaḥ //
7.2.22.1.p98
japadhyānarato bhūtvā jāyate bhuvi mānavaḥ //
7.2.22.1.p99
japadhyānarato martyastadvaiśiṣṭyavaśādiha //
7.2.22.1.p100
jñānaṃ labdhvācirādeva śivasāyujyamāpnuyāt //
7.2.22.1.p101
tasmānmukto śivājñaptaḥ karmayajño 'pi dehinām //
7.2.22.1.p102
akāmaḥ kāmasaṃyukto bandhāyaiva bhaviṣyati //
7.2.22.1.p103
tasmātpañcasu yajñeṣu dhyānajñānaparo bhavet //
7.2.22.1.p104
dhyānaṃ jñānaṃ ca yasyāsti tīrṇastena bhavārṇavaḥ //
7.2.22.1.p105
hiṃsādidoṣanirmukto viśuddhaścittasādhanaḥ //
7.2.22.1.p106
dhyānayajñaḥ parastasmādapavargaphalapradaḥ //
7.2.22.1.p107
bahiḥ karmakarā yadvannātīva phalabhāginaḥ //
7.2.22.1.p108
dṛṣṭvā narendrabhavane tadvadatrāpi karmiṇaḥ //
7.2.22.1.p109
dhyānināṃ hi vapuḥ sūkṣmaṃ bhavetpratyakṣamaiśvaram //
7.2.22.1.p110
yatheha karmaṇāṃ sthūlaṃ mṛtkāṣṭhādyaiḥ prakalpitam //
7.2.22.1.p111
dhyānayajñaratāstasmāddevānpāṣāṇamṛṇmayān //
7.2.22.1.p112
nātyaṃtaṃ pratipadyaṃte śivayāthātmyavedanāt //
7.2.22.1.p113
ātmasthaṃ yaḥ śivaṃ tyaktvā bahirabhyarcayennaraḥ //
7.2.22.1.p114
hastasthaṃ phalamutsṛjya lihetkūrparamātmanaḥ //
7.2.22.1.p115
jñānāddhyānaṃ bhaveddhyānājjñānaṃ bhūyaḥ pravartate //
7.2.22.1.p116
tadubhābhyāṃ bhavenmuktistasmāddhyānarato bhavet //
7.2.22.1.p117
dvādaśānte tathā mūrdhni lalāṭe bhrūyugāntare //
7.2.22.1.p118
nāsāgre vā tathāsye vā kandhare hṛdaye tathā //
7.2.22.1.p119
nābhau vā śāśvatasthāne śraddhāviddhena cetasā //
7.2.22.1.p120
bahiryāgopacāreṇa devaṃ devīṃ ca pūjayet //
7.2.22.1.p121
athavā pūjayennityaṃ liṃge vā kṛtakepi vā //
7.2.22.1.p122
vahnau vā sthaṇḍile vātha bhaktyā vittānusārataḥ //
7.2.22.1.p123
athavāṃtarbahiścaiva pūjayetparameśvaram //
7.2.22.1.p124
aṃtaryāgarataḥ pūjāṃ bahiḥ kurvīta vā na vā //
7.2.22.1.p125
oṃ iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe śivaśāstroktanityanaimittikakarmavarṇanaṃ nāma dvāviṃśo 'dhyāyaḥ
7.2.22.1.p126
Chapter 23
upamanyuruvāca
vyākhyāṃ pūjāvidhānasya pravadāmi samāsataḥ //
Other recensions (1)
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit
Linked texts (1)
- Vedāntasāravīraśaivacintāmaṇi — Niṣṭhura Nañjanācārya 1700, Sanskrit