Shivapurana 7.2.5
Śivapurāṇa 7.2.5
- Language
- Sanskrit
Contents
7.2.5.1
/
tadevaṃ na vijānaṃti paśavaḥ pāśagauravāt //
/
tamekameva bahudhā vadaṃti yadunaṃdana //
7.2.5.2
/
ajānantaḥ paraṃ bhāvamavikalpaṃ maharṣayaḥ //
/
aparaṃ brahmarūpaṃ ca paraṃ brahmātmakaṃ tathā //
7.2.5.3
/
kecidāhurmahādevamanādinidhanaṃ param //
/
bhūteṃdriyāṃtaḥkaraṇapradhānaviṣayātmakam //
7.2.5.4
/
aparaṃ brahma nirdiṣṭaṃ paraṃ brahma cidātmakam //
/
bṛhattvādbṛhaṇatvādvā brahma cetyabhidhīyate //
7.2.5.5
/
ubhe te brahmaṇo rūpe brahmaṇo 'dhipateḥ prabhoḥ //
/
vidyā 'vidyāsvarūpīti kaiścidīśo nigadyate //
/
vidyāṃ tu cetanāṃ prāhustathāvidyāmacetanām //
7.2.5.6
/
vidyā 'vidyātmakaṃ caiva viśvaṃ viśvagurorvibhoḥ //
/
rūpameva na saṃdeho viśvaṃ tasya vaśe yataḥ //
7.2.5.7
/
bhrāṃtirvidyā parā ceti śārvaṃ rūpaṃ paraṃ viduḥ //
/
ayathābuddhirartheṣu bahudhā bhrāṃtirucyate //
7.2.5.8
/
yathārthākārasaṃvittirvidyeti parikīrtyate //
/
vikalparahitaṃ tattvaṃ paramityabhidhīyate //
7.2.5.9
/
vaiparītyādasacchabdaḥ kathyate vedavādibhiḥ //
/
tayoḥ patitvāttu śivaḥ sadasatpatirucyate //
7.2.5.10
/
kṣarākṣarātmakaṃ prāhuḥ kṣarākṣaraparaṃ pare //
/
kṣarassarvāṇi bhūtāni kūṭastho 'kṣara ucyate //
7.2.5.11
/
ubhe te parameśasya rūpe tasya vaśe yataḥ //
/
tayoḥ paraḥ śivaḥ śāṃtaḥ kṣarākṣarāparassmṛtaḥ //
7.2.5.12
/
samaṣṭivyaṣṭhirūpaṃ ca samaṣṭivyaṣṭikāraṇam //
/
vadaṃti munayaḥ kecicchivaṃ paramakāraṇam //
7.2.5.13
/
samaṣṭimāhuravyaktaṃ vyaṣṭiṃ vyaktaṃ tathaiva ca //
/
te rūpe parameśasya tadicchāyāḥ pravartanāt //
7.2.5.14
/
tayoḥ kāraṇabhāvena śivaṃ paramakāraṇam //
/
kāraṇārthavidaḥ prāhuḥ samaṣṭivyaṣṭikāraṇam //
7.2.5.15
/
jātivyaktisvarūpīti kathyate kaiścidīśvaraḥ //
/
yā piṃḍepyanuvarteta sā jātiriti kathyate //
7.2.5.16
/
vyaktirvyāvṛttirūpaṃ taṃ piṇḍajāteḥ samāśrayam //
/
jātayo vyaktayaścaiva tadājñāparipālitāḥ //
7.2.5.17
/
yatastato mahādevo jātivyaktivapuḥ smṛtaḥ //
/
pradhānapuruṣavyaktakālātmā kathyate śivaḥ //
7.2.5.18
/
pradhānaṃ prakṛtiṃ prāhuḥkṣetrajñaṃ puruṣaṃ tathā //
/
trayoviṃśatitattvāni vyaktamāhurmanīṣiṇaḥ //
7.2.5.19
/
kālaḥ kāryaprapañcasya pariṇāmaikakāraṇam //
/
eṣāmīśo 'dhipo dhātā pravartakanivartakaḥ //
7.2.5.20
/
āvirbhāvatirobhāvaheturekaḥ svarāḍajaḥ //
/
tasmātpradhānapuruṣavyaktakālasvarūpavān //
7.2.5.21
/
550a
7.2.5.21.p1
heturnetādhipasteṣāṃ dhātā coktā maheśvaraḥ //
7.2.5.21.p2
virāḍḍhiraṇyagarbhātmā kaiścidīśo nigadyate //
7.2.5.21.p3
hiraṇyagarbho lokānāṃ heturviśvātmako virāṭ //
7.2.5.21.p4
aṃtaryāmī paraśceti kathyate kavibhiśśivaḥ //
7.2.5.21.p5
prājñastaijasaviśvātmetyapare saṃpracakṣate //
7.2.5.21.p6
turīyamapare prāhuḥ saumyameva pare viduḥ //
7.2.5.21.p7
mātā mānaṃ ca meyaṃ ca matiṃ cāhurathāpare //
7.2.5.21.p8
kartā kriyā ca kāryaṃ ca karaṇaṃ kāraṇaṃ pare //
7.2.5.21.p9
jāgratsvapnasuṣuptyātmetyapare saṃpracakṣate //
7.2.5.21.p10
turīyamapare prāhusturyātītamitītare //
7.2.5.21.p11
tamāhurviguṇaṃ kecidguṇavantaṃ pare viduḥ //
7.2.5.21.p12
kecitsaṃsāriṇaṃ prāhustamasaṃsāriṇaṃ pare //
7.2.5.21.p13
svataṃtramapare prāhurasvataṃtraṃ pare viduḥ //
7.2.5.21.p14
ghoramityapare prāhuḥ saumyameva pare viduḥ //
7.2.5.21.p15
rāgavaṃtaṃ pare prāhurvītarāgaṃ tathā pare //
7.2.5.21.p16
niṣkriyaṃ ca pare prāhuḥ sakriyaṃ cetare janāḥ //
7.2.5.21.p17
niriṃdriyaṃ pare prāhuḥ seṃdriyaṃ ca tathāpare //
7.2.5.21.p18
dhruvamityapare prāhustamadhruvāmitīrate //
7.2.5.21.p19
arūpaṃ kecidāhurvai rūpavaṃtaṃ pare viduḥ //
7.2.5.21.p20
adṛśyamapare prāhurdṛśyamityapare viduḥ //
7.2.5.21.p21
vācyamityapare prāhuravācyamiti cāpare //
7.2.5.21.p22
śabdātmakaṃ pare prāhuśśabdātītamathāpare //
7.2.5.21.p23
keciccintāmayaṃ prāhuścintayā rahitaṃ pare //
7.2.5.21.p24
jñānātmakaṃ pare prāhurvijñānamiti cāpare //
7.2.5.21.p25
kecicjñeyamiti prāhurajñeyamiti kecana //
7.2.5.21.p26
parameke tamevāhuraparaṃ ca tathā pare //
7.2.5.21.p27
evaṃ vikalpyamānaṃ tu yāthātmyaṃ parameṣṭhinaḥ //
7.2.5.21.p28
nādhyavasyaṃti munayo nānāpratyayakāraṇāt //
7.2.5.21.p29
ye punassarvabhāvena prapannāḥ parameśvaram //
7.2.5.21.p30
te hi jānaṃtyayatnena śivaṃ paramakāraṇam //
7.2.5.21.p31
yāvatpaśurnaiva paśyatyanīśaṃ 1 purāṇaṃ bhuvanasyeśitāram //
7.2.5.36
/
tāvadduḥkhe vartate baddhapāśaḥ saṃsāre 'smiñcakranemikrameṇa //
/
yadā 2 paśyaḥ paśyate rukmavarṇaṃ kartāramīśaṃ puruṣaṃ brahmayonim //
7.2.5.37
/
tadāvidvānpuṇyapāpe vidhūya niraṃjanaḥ paramamupaiti sāmyam //
/
oṃ iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe paśupatitvajñānayogo nāma pañcamo 'dhyāyaḥ
7.2.5.37.p1
1 nāstīśo yasmātso 'nīśa iti bahuvrīhiḥ parantu kliṣṭakalpanāpekṣayā yāvatpaśuśceśvaraṃ na prapaśyediti pāṭhe 'rthassugamaḥ
2 yadā paśyo vīkṣate rukmeti pāṭhe tu bhagnaprakramastasmādātmanepadamārṣamityeva samādhiḥ
550b
Chapter 6
upamanyuruvāca
naśivasyāṇavo baṃdhaḥ kāryo māyeya eva vā //
Other recensions (1)
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit