Pramāṇa · Search · About · API

Skandapurana 82: atha dvyaśītitamo'dhyāyaḥ

Kāśīkhaṇḍaṭīkā 82

Language
Sanskrit

atha dvyaśītitamo'dhyāyaḥ

82.1

vīreśvarasyāvirbhāvaṃ praṣṭumāha–vīreśasyeti |
tatrākhyāyikāmavatārayati–āsīditi | rājānaṃ viśinaṣṭi | ṣaḍakṣarādhikasārdhaṣaḍbhiḥ |

82.4

athāśītitame'dhyāye dvyadhike'tyantasundare | vīreśvarasya liṅgasya prādurbhāvaḥ pratanyate |

82.5

śaucanilayaḥ śaucāśrayaḥ | śaucaniyama iti kvacit |

82.6

saṃkhyāvān vidvān | sadojire sabhāṅgaṇe | jñānavāṃśca paramātmanīti kvacit |

82.8

viṣvak sarvataḥ | ītayo'tidṛṣṭyādayaḥ | taduktam – ativṛṣṭiranāvṛṣṭiḥ śalabhā mūṣakāḥ khagāḥ | pratyarthinaśca rājānaḥ saptaitā¹ ītayaḥ smṛtāḥ|| iti | tābhiḥ rahitam |

82.11

vadānyo dātā |

82.12

hareriti | harerāyatanāni prati pade pade sthāne sthāne uccairunnataṃ saudhaṃ devālayam | mahābhāgyanidhestasya rājye samabhavadityanvayaḥ | visargābhāvapāṭhe¹ devyāḥ sambodhanam | govindetyādiślokānāṃ madhudviṣo govindādināmāni yasya rājye yatra kutrāpi śrūyanta iti navamenā'nvayaḥ |

82.14

kīnāśo mṛtyuḥ |

82.16

samantāt kāyavāṅmana ādibhirviṣṇusātkṛtān viṣṇave samarpitān | taduktaṃ bhāgavate – kāyena vācā manasendriyairvā buddhyātmanā vānusṛtasvabhāvāt | karoti yadyat sakalaṃ parasmai nārāyaṇāyeti samarpayettat || iti |

82.17

durantaka durnivāryamṛtyo | purāntaketi kvacit | dandaśūkeśvareśaya anantaśāyin |

82.19

viṣṭaraśravaḥ yājñavalkyādiṣu śrūyamāṇa | virādhanāmarākṣasāre | vidhe vīreti kvacit |

82.22

jañjapūkā japaśīlāsteṣāmaghanāśana | bhaktānāmiti kvacit |

82.23

na kevalaṃ gṛhe gṛhe vilokyante saudhabhittiṣu ca dṛśyanta iti sambandhaḥ |

82.24

harināmalakṣaṇo yo'ṃśo bhāgastaddhāriṇaḥ |

82.27

surasākānanāni tulasīvanāni śobhano raso rāgo bhagavato yasyāmiti vyutpatteḥ | yadāha dhanvantariḥ –"tulasī surasā gaurī bhūtaghnī bahumañjarīti" | caritrāṇi pūtanāvadhaśakaṭabhañjanādīni |

82.31

na bhajyeta na sevyate |

82.33

dīkṣitā iva yajñādidīkṣāyāṃ dīkṣitā iva | nyavasan bhuvīti kvacit |

82.44

praṇidhānena pūjanena dhyānena vā śīlayitvā pūjayitvā dhyātvā vā |

82.45

sarvatra dehādau | kartavya iti kvacit |

82.47

pāṇigrahaḥ devyoddiṣṭa iti śeṣaḥ |

82.48

hāṭakeśāt pātālasthānāt |

82.49

mohayitvā māyayā mohaṃ sampādya | māṃ jñātvā''treti¹ kvacit |

82.51

sa sveti pāṭhe anvayabhedādapaunaruktyam |

82.52

malayaśabdenātra malayajo lakṣyate| tadvadgandho vartate yasyāḥ sā malayagandhinī |

82.53

yadyadi atrāsminnarthe upacikīrṣuḥ upakartumicchuḥ |

82.54

ā tṛtīyātithīti vacanāttṛtīyāyāṃ vivāho bhaviṣyatīti devyoktamiti jñātavyam |

82.55

māmeva prārthayeti śaṅkāṃ śātayati—tatheti |

82.57

yadīti | ko'pi nara ityanvayaḥ |

82.58

analpā bahulā utkalikā rṃ 'ccho yasya saḥ |

82.59

pūrṇimādivasa iti | caturdaśyāṃ nāradāgamanaṃ pūrṇimāyāṃ samudraprāptirdevīdarśanaṃ ca pratipadi jalapraveśādikaṃ ceti vivekaḥ |

82.61

tatra divyāṅganetyāderayaṃ bhāvaḥ | yayā devyā tasyai varo dattaḥ, saiva tvāṃ tatra netuṃ tvayā tasyāḥ pariṇayanamavaśyaṃ bhāvīti sūcayantī gāthāṃ gāsyatīti |

82.62

gāthāmevāha‑yaditi | tacchubhā'śubhaṃ karma tathyametadavaśyamityarthaḥ | vidhirnodanā, sa eva sūtraṃ rajjustena niyantrito baddhaḥ | vedakiṅkaraḥ sannityarthaḥ | vedagarbhājñālakṣaṇa‑sūtraniyantrita iti vā |

82.63

jīve jjīvaṣyati | tvaddvārā ghātayiṣyati ca | jīvedityatra bāleti vā pāṭhaḥ |

82.65

anayā malayagandhinyā |

82.66

netraprāghuṇikī cakṣuratithiḥ |

82.68

āstuvan ā samantāt kāyavāṅmanobhiḥ | yajñavarāhasya jalakrīḍābhirucitasya¹ | taduktaṃ vanaparvaṇi –"jalakrīḍābhiruciraṃ vārāhaṃ rūpamasmaraditi" | pṛthivyuddharaṇāya jale praviṣṭatvāttatstavanena tena dharāyā iva jalapraveśā'bādhena tvayā malayagandhinyā udvāho bhaviṣyatīti bhāvaḥ |

82.69

kuhūramāvāsyā ca rāhuśca tayorbhayāt |

82.70

seti | sā taṃ rājānaṃ vilokya hṛṣṭatanūruhā''sīditi tṛtīyenānvayaḥ |

82.74

trijagatītyāderitthaṃ tāṃ nirvarṇya vitarkyeti tṛtīyenānvayaḥ | ekikā mukhyā ekākinīti vā |

82.88

kalayan cālayan |

82.90

vasā hṛnmedaḥ | vītasādhvaso gatabhayaḥ | ¹pāṭhāntare varaviśeṣaṇam |

82.95

sukhasandoho vṛttirūpastena meduraḥ pūrṇaḥ | parāṃ nirvṛtiṃ paramānandam | taduktam— ānandaḥ para evātmā bhedasaṃsargavarjitaḥ | sa eva sukharūpeṇa vyajyate puṇyakarmabhiḥ || iti |

82.102

kaṇḍūyanakṣamaḥ kaṇḍūyanakriyāyogyaḥ |

82.110

kāpaṭyameva kvaciddarśayati-balimityādinā |

82.115

kapaṭarūpeṇa hatā ityanvayaḥ |

82.123

purīṃ vārāṇasīmityanena kāśyāṃ sa rājā''sīditi jñeyam |

82.127

paṇīkṛtāṃ vikrītām | jīvāto he jīvanauṣadha |
|| iti śrīrāmānandakṛtāyāṃ kāśīkhaṇḍaṭīkāyāṃ dvyaśītitamo'dhyāyaḥ |

Linked texts (1)