Skandapurana 85: atha pañcāśītitamo'dhyāyaḥ
Kāśīkhaṇḍaṭīkā 85
- Language
- Sanskrit
atha pañcāśītitamo'dhyāyaḥ
85.1
kāmeśvarotpattiṃ vaktuṃ pratijānīte—jagajjanyā iti |
mahāmarṣo'sahanaśīlo mahākrodha iti vā |
85.3
uṭajāni parṇaśālāḥ |
85.5
pañcāśītitame'dhyāye durvāsovarapūrvakam | śrīmatkāmeśvarotpattirvarṇyate'timanoharā |
85.7
kakṣīti | kakṣīkṛtāḥ kakṣedhṛtā alābvo vibhūtipātrāṇi yaistān | huḍutkāra-jitāmbudān huḍutkāraśabdairjitameghasvanānityarthaḥ | phuḍuditi kvacit |uḍudityanyatra |
85.8
karaṇḍo devādhārapātram |
85.11
jaṭājaṭitamaulikān jaṭāvyāptamastakān |
85.12
vyuṣṭiḥ viśiṣṭaṃ sthānam |
85.13
śubhā āyatiruttarakālīnaphalaṃ yasya saḥ |
85.15
nāgabhūḥ pātālam |
85.16
paśuṣu grāmyeṣu gomahiṣādiṣu | mṛgeṣvāraṇyeṣu hariṇādiṣu | tiryakṣu pakṣiṣu | hṛṣṭiḥ hṛṣṭatā |
85.28
amarṣiṇaḥ asahiṣṇavaḥ |
24 | krudhā krodhena |
25 | nanu yadyevaṃbhūtāstāpasā durvāsaḥprabhṛtayaḥ kathaṃ tarhi tānye tapasvino manyante tatrāha - tathāpīti |
26 | vyānaśe vyāptavān |
27 | vyāpitaṃ vyāptam | yadyasmāttattatsmāt |
85.29
parito dhāmaśāmbhavaṃ śambhordhāmnaḥ ānandakānanasya caturdikṣityarthaḥ |
85.30
antakaḥ kālāgnirudraḥ pralayānala iti yāvat | vidhātā brahmā | lekhā devā indrādayaḥ | paro viṣṇuḥ |
85.31
marusthalīṃ nirudakabhūmim |
85.32
dadhmo dhārayema |
85.33
ā iti kope pīḍāyāṃ vā |
85.34
prasāma iti | yadyapi vārāṇasī bhuvanamadhye na bhavati, tathāpi pratītyabhiprāyeṇedamuktamiti jñeyam |
85.35
śakalīkṛtya khaṇḍaśaḥ kṛtya | pralayānalaṃ durvāsasaḥ krodhavahnim |
85.40
sphoṭayāmaḥ khaṇḍaṃ nayāmaḥ | āsphālayāmo dūre prakṣepsyāmaḥ | anyonyaṃ parasparam | tālavad yathā ekena tālena tālāntaraṃ dūrīkriyate, tenāpyanyattadvadityarthaḥ |
85.41
prābhañjanīṃ vāyusambandhinīm |
85.46
durvāsasaśceti cakāro bhinnakrame | kṣubdheṣu teṣu ceti sambadhyate |
85.47
bhṛṅgiriṭiritīdantatvamārṣam |
85.48
ānasūyeyaḥ anasūyāyāḥ putra ityarthaḥ |
85.49
avan rakṣan |
85.50
anukrośato dayātaḥ |
85.51
aviśaṅkito viśaṅkārahitaḥ san | pāṭhāntare¹ kriyāviśeṣaṇam |
85.52
nanu yadi vāyorapi gatirnāsti kathaṃ candrasūryau praviṣṭāvityata āha - na gaṇairiti | na akṛtānujñau apitu kṛtānujñau | tatra hetustatteja iti | svatejasā niṣprabhau dṛṣṭvā karuṇayā kṛtānujñāvityarthaḥ |
85.54
trailokyābhayadatvamevāha – duḥkhārṇavetyādinā |
85.58
uvāca ceti cakārasyā'grimakarmaṇā sambandhaḥ | na kevalamaparāddhamityuvāca dhiṅmāmiti co vā cetyarthaḥ | bahuśa ityasyobhayatra sambandhaḥ |
85.64
labdhamullabdhaharṣaḥ |
85.66
bhāvi bhaviṣyati |
85.67
nanu kruddhānāṃ kutaḥ ślāghanīyatvaṃ tatrāha-yasyāstīti | kartā kariṣyati kṣīṇa-vṛttivat | yathā daridraḥ kruddho'pi kimapi kartuṃ na śaknoti, tadvadityarthaḥ |
85.70
laukikāni śobhanoktāni vārayati-śrutīritairiti |
85.77
|| iti śrīrāmānandakṛtāyāṃ kāśīkhaṇḍaṭīkāyāṃ pañcāśītitamo'dhyāyaḥ |
85.78
pāpmānaḥ pāpāni |
Linked texts (1)
- Skandapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit