Skandapurana 95
Kāśīkhaṇḍaṭīkā 95
- Language
- Sanskrit
95.1
svasyāgāmivṛttaṃ kathayati-śṛṇu sūteti |
95.6
vibhūtidhāriṇa ityādīnāṃ dvitīyāntānāṃ padānāṃ vilokya sa iti tṛtīyenānvayaḥ |
95.8
viśveśvaracittān | vaco vacanam | punaḥ punariti kvacit |
95.11
naimiṣāraṇyaṃ viśinaṣṭi – yatra santīti | pādādhikenaikena |
95.13
api eva |
95.14
vipakṣe bādhakamāha–vihāyeti |
95.17
tadeva ca vacanamāha – na vedādityādi |
95.19
yadyataḥ |
95.21
viniścayakṛto nirṇayakārakasya |
95.23
viṣṇuṃ vihāyānyaṃ sevamānānāṃ na kevalaṃ saṃsārapraveśamātramapi tu mahatī nindā cetyāha–śārṅgiṇamiti |
95.24
vai niścitam | ṛtamiti kvacit |
95.25
yugadharmābhāve hetumāha–na ca lagneti | na tatretyastyā'yaṃ bhāvaḥ–yugadharma-vaśāttvamevaṃ brūṣe vārāṇasyāṃ gato na vakṣyasīti |
95.26
pādodakaṃ gaṅgāvaraṇasaṅgamam |
95.28
pañcarātraṃ pañcadināni | kṛtvā vaiṣṇavatīrthāni saṃsevyetyarthaḥ | yadvā pañcarātraṃ kṛtvā pañcarātrāgamoktena prakāreṇa mādhavakeśavādīn dṛṣṭvā samarcya sampūjyetyarthaḥ |
95.29
māṇavakā bālakāḥ |
95.30
balarātistuta indranuta |
95.34
viṣvak sarvataścamūḥ senā yasya tatsambodhanaṃ viṣvakkacamūḥ | hrasvābhāvo visargaścārṣaḥ | viṣvaksena mahābāho iti kvacit |
95.35
gopālavallabha gopānāṃ priya |
95.36
jaya viṣṇo ityādīnāṃ ityādināmamālābhiḥ saṃstuvan vyāso viśveśavanaṃ samāyāta ityekādaśenā'nvayaḥ |
95.44
ādau bhava ādyaḥ, na ādyaḥ anādyaḥ, tatsambodhanamanādya | anagheti kvacit |
95.51
tatprasiddhaṃ paramaiśvaryaṃ ca dattam | labdhaṃ varāttata iti | varāccheṣṭhāttasmātparamaiśvaryaṃ labdhamityarthaḥ |
95.52
kaṇṭhakadalīṃ kaṇṭhamūlam |
95.53
bhavāntakaṃ saṃsāranāśakam |
95.54
stambhitaḥ dorlataḥ stimitahastavallikaḥ |
95.55
padaiścitrapadārthāḍhyairaṣṭabhiḥ sumanoramaiḥ | kṛṣṇadvaipāyano'stauṣīd bhavānīśaṃ jagatpatim || tāpatrayātmakaṃ saṃsāraduḥkhaṃ duḥkhaheturvā rut taddrāvayati nāśayatīti rudraḥ – "rudduḥkhaṃ duḥkhaheturvā drāvayatyeṣa naḥ prabhuḥ | rudra ityucyate sadbhiḥ śivaḥ paramakāraṇam" || iti smṛteḥ |
95.56
śemuṣī buddhiḥ | īdaśī matstavanaparā | me stutiḥ pareti kvacit¹ | saṃjñayā netracālanādinā |
yatkīlābhiryasya jvālābhiḥ | yajjvālābhiriti kvacit | kṛṣṇatāṃ navīnameghaśyāmatām | taduktam– viṣeṇottiṣṭhamānena kālānalasamatviṣā | nirdagdho hemagaurāṅgaḥ kṛtaḥ kṛṣṇo janārdanaḥ || iti |
95.57
yad bāṇo yasya śaraḥ | yantā sārathiḥ | lokeśo brahmā | yena śrīrudreṇa |
95.58
aśubhadrāvako rudro yajñahā ca punarvadan | tataḥ smṛtamatho rudraśabdenā'tra vidhīyate || iti | rutāni bhūtāni tvante dravati drāvayatīti vā rudraḥ – rutyā vedarūpayā dharmādīn bodhayati drāvayatīti vā rudraḥ | rutyā praṇavarūpayā svātmānaṃ prāpayatīti vā rudraḥ | rorūyamāṇo dravati praviśati martyāniti vā rudraḥ | "tridhā baddho vṛṣabho roravīti mahodevo martyā āviveśa" iti śruteḥ | bodhikā bandhikā mohikā ca śaktī rut, tadvāṃstasyāḥ drāvayitā bhaktebhya iti vā rudraḥ | rutiṃ śabdaṃ vedātmānaṃ kalpādau brahmaṇe dadātīti rudraḥ | "yo vai vedāṃśca prahiṇoti tasmā" iti śruteḥ | alamativistareṇa | sa ekaḥ sajātīyavijātīyasvagatabhedaśūnyaḥ | etadeva vyatirekamukhenāha–na dvitīya iti | ekatve hetumāha–yatastadbrahmaivaikamiti | padatrayeṇa sajātīyavijātīyasvagatabhedatrayaṃ nirākriyate – ekamevādvitīyamiti | yasyānatyā caikayālpendralakṣmīḥ | 5 hetumāha–neheti | tathā ca śrutirnehādikiñcanāntā yathāpādameva | kutracidveti vāśabdaḥ samuccayārthaḥ | kālaṃ samuccaිnoti| kvacitkāle vetyarthaḥ | kutraciddeśe | tattatpadārtham | madagre mama sammukham | samagreti kvacit |
95.61
ānatyā namaskāramātreṇa |
95.63
sarvaṃ viśvam | sarve iti kvacit | sarvaḥ sarvasvarūpaḥ |
95.64
|| iti śrīrāmānandakṛtāyāṃ kāśīkhaṇḍaṭīkāyāṃ pañcanavatitamo'dhyāyaḥ |
95.69
smāyaṃ smāyaṃ smitvā smitvā punaḥ punarīṣaddhāsyaṃ vidhāyeti yāvat |
Linked texts (1)
- Skandapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit