Pramāṇa · Search · About · API

Skandapurana 96: atha ṣaṇṇavatitamo'dhyāyaḥ

Kāśīkhaṇḍaṭīkā 96

Language
Sanskrit

atha ṣaṇṇavatitamo'dhyāyaḥ

96.1

kāśīṃ vyāsaḥ śapsyatīti pūrvameva jānannākṣipati – kṛṣṇadvaipāyana iti |

96.5

kṣetramahimānameva saparikaramāha | atretyārabhyāgasya uvācetyataḥ prāktanena granthena |

96.10

saṃstavanamevāha – kāśyāmiti | kāśyāmityādi sārdhasya iti saṃvyāharannitya-grimeṇā'nvayaḥ |

96.18

tarhyanṛtena pāpamapi syādityāśaṅkyāha– ekasminniti | pāpasyā'lpatvāt puṇyasya bahutvānnānṛtād bhetavyam | yadvā'trānṛte puṇyameva na pāpaṃ yāge paśuhiṃsāyāmiveti bhāvaḥ |

96.19

yogakṣemo yogasahitaḥ kṣemo yogasya kṣema iti vā | tatrālabdhasya lābho yogo labdhasya rakṣaṇaṃ kṣema iti bhedaḥ |

96.22

bhāṣayed vadet | anyān vā bhāṣayediti |

96.24

na hītyatra hetumāha – śarīrasauṣṭhavamiti | sauṣṭhavaṃ pāṭavam | pauṣṭikarmiti pāṭhe puṣṭyupāyamityarthaḥ |

96.25

atrātmatyajanopāyaṃ manasāpi na cintayedityanaśanaṃ vineti boddhavyam | 'vinātmaghātamaśanaṃ tyaktvā prāyopaveśanam | anāśakaṃ yaḥ kurute madbhakta iha suvrataḥ | na tasya punarāvṛtti'rityādyukteḥ |

96.27

sudhiyā na hītyatra sudhiyānna hīti pāṭhe indriyacāñcalyaparihāropayogitayā śarīraśoṣaṇopāyaḥ kartavyo na punaḥ śarīranāśāyetyarthaḥ |

96.41

pare akṣare nitye mahādeve cintite yatpuṇyaṃ bhavati, tadiyaditi nā'haṃ jāne |

96.46

śivayoginaḥ pāśupatān | śivaikabhaktāniti vā |

96.49

yadi cet | yaditi pāṭhe'pyayamevārthaḥ |

96.50

kṛcchracāndrāyaṇādīni kartavyānītyuktaṃ tatra pṛcchati – kṛcchreti |

96.51

kṛcchrādīni vyāsena vakṣyamāṇāni |

96.52

atha kṛcchracāndrāyaṇakaraṇādyanantaraṃ na bādhante tatkartṛnnarānityarthaḥ |

96.53

rājīvaṃ padmam |

96.54

piṇyākaṃ tilapiṣṭaṃ ca | ghṛtaṃ ca taṃkraṃ cāmbu ca saktuśca teṣāṃ pratyekābhyavaharaṇamiti śeṣaḥ |

96.55

trīniti sarvatra sambadhyate | haviṣā trīn divasān prātarityarthaḥ |

96.56

pūrvavat prātarādivat |

96.58

ekabhaktenetyādīnāṃ padyānāmityādi satpravṛttiśceti sārdhasaptaviṃśatitamaślokenā'nvayaḥ |

96.60

ṣaḍahaḥ ṣaḍahāni |

96.61

yāvakaṃ yavānnam | prayojayed bhakṣayedityarthaḥ |

96.65

gomūtramityādīnāmekīkṛtya bhakṣaṇam |

96.66

śiśucāndrāyaṇaṃ brahmacāricāndrāyaṇam |

96.69

tisro'śītīḥ aśītitrayam | yathākathañcidityekādaśyupavāsābhiprāyam |

96.71

bhūtātmā'haṅkāraḥ |

96.72

vyuṣṭaḥ prāptaprātaḥkālaḥ |

96.81

liṅgapūjārcaka iti | pūjā'tra rudriyapāṭhaḥ | vasetpurā| bhaviṣyadarthe puretyatītanirdeśaḥ |

96.82

tasya saśiṣyasya bhikṣāṃ nyaṣedhayat | dūnavat khinnavat |

96.84

chātramiva guruṃ gopāyantīti chātrāḥ śiṣyāstaiḥ |

96.88

bhikṣāṭanaṃ prāpte bhikṣituṃ gate satītyarthaḥ |

96.90

dusthāstu pīḍitā vā | upasargeṇa durnimittena |

96.94

yatlena rakṣitā prayatlena kenacid vāritetyarthaḥ | yatne kṛte'pi ceti pāṭhaḥ sugamaḥ | antevāsinaḥ śiṣyān |

96.106

yādṛśastādṛśa iti ca bahuvacanam |

96.107

nādabindukalātmako nādabindukalāsvarūpaḥ | vācyavācakayorabhedanirdeśāt sāmānādhikaraṇyam | ṣaṣṭhyantapāṭhe¹ tadvācyo viśveśvaro yatrā'stīti pṛthag vākyam |

96.113

caturānanā hiraṇyagarbhasadṛśāḥ | vākcāturyayuktānyānanāni yeṣāṃ te iti vā |

96.116

pañcapīyūṣadhārābhiḥ pañcāmṛtasampātaiḥ |

96.118

tarubhiranyairvṛkṣaiḥ saha | ṛtubhiriti kvacit | nivasantīti śeṣaḥ |

96.119

nīrājayanti nīrājanāṃ prāpayanti |

96.125

śapan śapyati| aśapattviti kvacit| tatra vibhakti vyatyayaśchāndasaḥ |

96.131

etādṛśaśāpe kāraṇamāha – garvaḥ paro'tra vidyānāmiti | paro hyatra vidyeti pāṭhe garvo garvaheturityarthaḥ |

96.137

sudhā'mṛtā'dhiṣṭhātrī devatā |

96.139

bhaktapotapradā saṃsārārṇavatāraṇāya vidyānaupradetyarthaḥ | kimiti sarve saṃsāraṃ na tareyuriti tatrāha - bhaktyeti premalakṣaṇayetyarthaḥ |

96.144

athaveti pakṣāntare | ājñātamiti kvacit |

96.147

viśvāyurviśvaikajīvanetyarthaḥ | taduktam—"yā devī sarvabhūteṣu vṛttirūpeṇa saṃsthiteti" |

96.149

vidheyastvadhīnastvayokta iti yāvat |

96.155

sudhīriti kaṭākṣaḥ |

96.162

sarvaśaḥ sarvaprakāreṇa | tādṛśaśca tā mahilāśca bhāryāstādṛṅmahilāḥ |

96.165

samayā samīpe |

96.166

jyotistatyā jyotiṣo vistāreṇāhitā samarpitā dinaśrīryeṣāṃ te | ¹svarjita-svargamāśriyamiti pāṭhe saudhamadhyaviśeṣaṇam |

96.167

²katicitpariviṣṭānnāḥ katicidbhirjanaiḥ pariviṣṭamannaṃ yebhyaste yathā |

96.168

tanmārgalocanāṃ vyāsāgamavartmadṛṣṭim |

96.169

tadagrataḥ gṛhasthāgrataḥ |

96.171

kaṭākṣitā kaṭākṣeṇa preritā |

96.172

taditi | tasyā bhavānyā ādararūpasudhaiva klinnaṃ supakvaṃ yanmahānnam | yadvā''darasudhayā klinnamārdraṃ tatpūrvakaṃ yanmahānnamityarthaḥ | tasya yaḥ svādastena tarpita iti |

96.174

ghāṇendriyahitā ghrāṇanyastāśca āmodarājayaśca tābhiḥ | ghrāṇaneti kvacit | tatra ghrāṇānamāghrāṇam |

96.179

miṣṭhānnaṃ ca mānaśceti dvandvaḥ |

96.185

tatteṣu dharmeṣu | aikṣi dṛṣṭā | dānaṃ ca aikṣītyanvayaḥ | tadatra tāvannaikṣiṣṭeti kvacitpāṭhaḥ |

96.186

śāpavarjite datto'pi śāpo'tra na prabhavatītyarthaḥ |

96.190

tasya sa śāpaḥ kasya syādityarthaḥ | kasyābhāgyātmakasya¹ sa iti kvacit | abhāgyātsvasyeti cānyatra |

96.196

tvadvidhānāmityayaṃ bhāvaḥ | atratyaiḥ kāmakrodhādirahitairbhāvyamiti |

96.197

svaścāsau aparādhavaśaśca tamātmānaṃ vadatīti tathā | chāndaso lugabhāvaḥ | svāparādhaṃ ca saṃvadanniti kvacit |

96.199

rodhasi tīre |

96.201

pratibhūtaṃ praticaturdaśi |

96.203

|| iti śrīrāmānandakṛtāyāṃ kāśīkhaṇḍaṭīkāyāṃ ṣaṇṇavatitamo'dhyāyaḥ |

96.204

ākhyānatātparyamāha - ata iti |

Linked texts (1)