Skandapurana 22
Skandapurāṇa (early; "Ambikākhaṇḍa") 22
- Language
- Sanskrit
22.1
sanatkumāra uvāca |
22.2
tatastu devadeveśo bhaktyā paramayā yutam |
aśrupūrṇekṣaṇaṃ dīnaṃ pādayoḥ śirasā natam || 1 ||
22.3
karābhyāṃ susukhābhyāṃ tu saṃgṛhya paramārtihā |
utthāpya nayane somaḥ aśrupūrṇe mamārja ha || 2 ||
22.4
uvāca cainaṃ tuṣṭātmā vacasāpyāyayanniva |
nirīkṣya gaṇapānsarvāndevyā saha tadā prabhuḥ || 3 ||
22.5
deva uvāca |
22.6
jāne bhaktiṃ tava mayi jāne cārtiṃ tavānagha |
tasya sarvasya śailāde udarkaṃ saṃniśāmaya || 4 ||
22.7
amaro jarayā tyakto nityaṃ duḥkhavivarjitaḥ |
akṣayaścāvyayaścaiva sapitā sasuhṛjjanaḥ || 5 ||
22.8
mameṣṭo gaṇapaścaiva madvīryo matparākramaḥ |
iṣṭo mama sadā caiva mama pārśvagataḥ sadā |
madrūpaścaiva bhavitā mahāyogabalānvitaḥ || 6 ||
22.9
ṛddhimaccaiva te dvīpaṃ kṣīrodamamṛtākaram |
saṃvāsaṃ samprayacchāmi tatra raṃsyasi sarvadā || 7 ||
22.10
kuśeśayamayīṃ mālāmavamucyātmanastataḥ |
ābabandha mahātejā nandine divyarūpiṇīm || 8 ||
22.11
sa tayā mālayā nandī babhau kaṇṭhāvasaktayā |
tryakṣo daśabhujaḥ śrīmāndvitīya iva śaṃkaraḥ || 9 ||
22.12
tatastaṃ vai samādāya hastena bhagavānharaḥ |
uvāca brūhi kiṃ te 'dya dadāni varamuttamam || 10 ||
22.13
āśramaścāyamatyarthaṃ tapasā tava bhāvitaḥ |
japyeśvara iti khyāto mama guhyo bhaviṣyati || 11 ||
22.14
samantādyojanaṃ kṣetraṃ divyaṃ devagaṇairvṛtam |
siddhacāraṇasaṃkīrṇamapsarogaṇasevitam |
siddhikṣetraṃ paraṃ guhyaṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ || 12 ||
22.15
karmaṇā manasā vācā yatkiṃcitkurute naraḥ |
śubhaṃ vāpyaśubhaṃ vātra sarvaṃ bhavitṛ tacchubham || 13 ||
22.16
jāpyaṃ mānasaṃ tulyaṃ vai rudrāṇāṃ tadbhaviṣyati |
yatra tatra mṛtā martyā yāsyanti tava lokatām || 14 ||
22.17
tato jaṭāsrutaṃ vāri gṛhītvā hāranirmalam |
uktvā nadī bhavasveti visasarja mahātapāḥ || 15 ||
22.18
sā tato divyatoyā ca puṇyā maṇijalā śubhā |
haṃsakāraṇḍavākīrṇā cakravākopaśobhitā |
padmotpalavanopetā prāvartata mahānadī || 16 ||
22.19
strīrūpadhāriṇī caiva prāñjaliḥ śirasā natā |
padmotpaladalābhākṣī mahādevamupasthitā || 17 ||
22.20
tāmuvāca tato devo nadīṃ svayamupasthitām |
yasmājjaṭodakāddevi pravṛttā tvaṃ śubhānane |
tasmājjaṭodā nāmnā tvaṃ bhaviṣyasi saridvarā || 18 ||
22.21
tvayi snānaṃ tu yaḥ kuryācchuciḥ prayatamānasaḥ |
so 'śvamedhaphalaṃ prāpya rudraloke mahīyate || 19 ||
22.22
sanatkumāra uvāca |
22.23
tato devyā mahādevo nandīśvaramatiprabham |
putraste 'yamiti procya pādayostaṃ vyanāmayat || 20 ||
22.24
sā tamāghrāya śirasi pāṇibhyāṃ parimārjatī |
putrapremṇābhyaṣiñcattaṃ srotobhiḥ stanajaistribhiḥ |
payasā śaṅkhagaureṇa devī devaṃ nirīkṣatī || 21 ||
22.25
tāni srotāṃsi trīṇyasyāḥ srutānyoghavatī nadī |
nadīṃ trisrotasīṃ puṇyāṃ tatastāmavadaddharaḥ || 22 ||
22.26
trisrotasaṃ nadīṃ dṛṣṭvā vṛṣaḥ paramaharṣitaḥ |
nanarda nādāttasmācca saridanyā tato 'bhavat || 23 ||
22.27
yasmādvṛṣabhanādena pravṛttā sā mahānadī |
tasmāḍḍhitkirikāṃ tāṃ vai uvāca vṛṣabhadhvajaḥ || 24 ||
22.28
jāmbūnadamayaṃ citraṃ svaṃ devaḥ paramādbhutam |
mukuṭaṃ cābabandhāsmai kuṇḍale cāmṛtodbhave || 25 ||
22.29
taṃ tathābhyarcitaṃ vyomni dṛṣṭvā meghaḥ prabhākaraḥ |
devopavāhyaḥ siṣice sanādaḥ sataḍidguṇaḥ || 26 ||
22.30
tasyābhiṣiktasya tadā pravṛtte srotasī bhṛśam |
yasmātsuvarṇānniḥsṛtya nadyekā sampravartata |
svarṇodaketi nāmnā tāṃ mahādevo 'bhyabhāṣata || 27 ||
22.31
jāmbūnadamayādyasmāddvitīyā mukuṭācchubhāt |
prāvartata nadī puṇyā ūcurjambūnadīti tām || 28 ||
22.32
etatpañcanadaṃ nāma japyeśvarasamīpagam |
vyākhyātaṃ phalametāsāṃ jaṭodāyāṃ mahātmanā || 29 ||
22.33
tacca pañcanadaṃ divyaṃ devaṃ japyeśvaraṃ ca tam |
trirātropoṣito gatvā snātvābhyarcya ca śūlinam || 30 ||
22.34
brāhmaṇāṃśca tarpayitvā yatra tatra mṛto naraḥ |
nandīśvarasyānucaraḥ kṣīrodanilayo bhavet || 31 ||
22.35
yastu japyeśvare prāṇānparityajati dustyajān |
niyamenānyathā vāpi sa me gaṇapatirbhavet || 32 ||
22.36
nandīśvarasamo nityaḥ śāśvataḥ akṣayo 'vyayaḥ |
mama pārśvādanapagaḥ priyaḥ saṃmata eva ca || 33 ||
22.37
japyeśvaraṃ pañcanadaṃ ca tadvai yo mānavo 'bhyetya jahāti deham |
sa me sadā syādgaṇapo variṣṭhastvayā samaḥ kāntivapuśca nityam || 34 ||
22.38
iti skandapurāṇe dvāviṃśatimo 'dhyāyaḥ ||
Other recensions (1)
Linked texts (3)
- Liṅgapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Liṅga — Sanskrit
- Liṅgapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit