Brahmottarakhanda 13
Brahmottarakhaṇḍa 13
- Language
- Sanskrit
Contents
- 13.86 — 1 part
13.1
sūtauvāca
daśārṇādhipatestasyavajrabāhormahābhujaḥ || babhūvaśatrurbalavān rājāmāgadharāṭ tataḥ
13.2
savaihemarathonāmabāhuśālīrathotkaṭaḥ || balenamaha
tāvṛtyadaśārṇanyarudhadvalī
13.3
camūpāstasyadurṣarṣāḥprāpyadeśaṃdaśārṇakam || vyaluṃpanvasuratnānigṛhāṇidadahuḥpare
13.4
keciddhanāni
jagṛhuḥkecidvālāstriyopare || godhanānyaparegṛhnankeciddhānyaparicchadān
13.5
kecidārāmasasyānigṛhodyānānyanāśayan|| evaṃvināśya
tadrājyaṃstrīgodhanajighṛkṣavaḥ
13.6
āvṛttyatasyanagarīṃvajrabāhostumāgadhaḥ || evaṃparyākulaṃvīkṣyarājānagaramevaca
13.7
yuddhāyanirjagāmāśuvajrabāhuḥ sasainikaḥ || vajrabā
huścabhūpālastathāmaṃtripuraḥsarāḥ
13.8
yuyudhurmāgadhaiḥ sārdhaṃnijaghnuḥ śatruvāhinīm || vajrabāhurmaheṣvāsodaṃśitorathamāsthitaḥ
13.9
viki
ranbāṇavarṣāṇicakārakadaṃnama mahat || daśārṇarājaṃyudhyaṃtaṃdṛṣṭvāyadveṣuduḥsaham
13.10
tamevatarasāvabruḥ sarvemāgadhasainikāḥ || kṛtvātusuciraṃyuddhaṃ
māgadhādṛḍhavikramāḥ
13.11
tatsainyaṃnāśayāmāsurlebhirecajayaśriyam || ke, vattasyarathaṃjaghnuḥ kaścittaddhanurācchinat
13.12
sūtaṃtasyaja
ghānaikastvaparaḥ khaḍgamācchinat || saṃchinnakhaḍgadhanvānaṃvirathaṃhatasārathim
13.13
balādgṛhītvābalinobabaṃdhurnṛpatiṃruṣā || tasyamaṃtrigaṇaṃ
sarvaṃtatsainyaṃcavijityate
13.14
māgadhāstasyanagarīṃviviśurjayakāśinaḥ || aśvānrathāngajānuṣṭrānpaśūṃścaivadhanānica
13.15
jagṛhuryuvatīssarvāścārvīṃgvaiśrvakanyakāḥ || rājñobadhūṃrmahiṣīrdāsīśrcaivasahasraśaḥ
13.16
kośaṃcaratnasaṃpūrṇaṃjahrustepyātatāyinaḥ || evaṃvinā
śyanagarīṃhṛtvāstrīgodhanādikam
13.17
vajrabāhuṃbalādbaddvārathesthāpyaviniryayuḥ || evaikolāhalejāterāṣṭranāśecadāruṇe
13.18
rājapu
trothabhadrāyustadvātīmaśṛṇodbalī || pitaraṃśatrunirbaddhaṃpitṛpatnīstathāhṛtāḥ
13.19
naṣṭaṃdaśārṇarāṣṭraṃcaśrutvācukrośāsiṃhavat || sakhaḍgaśaṃ
khāvādāyavaiśyaputrasahāyavān
13.20
daṃśitorathamāruhyakumārovijigīṣayā || javenāgatyataṃdeśaṃmāgadhairabhipūjitam
13.21
dahyamānaṃ
kraṃdamānaṃhatastrīsutagodhanam || dṛṣṭvā rājyajanaṃsarvarājyaṃśūnyaṃbhayākulam
13.22
krodhādhmātamanāstūrṇaṃpraviveśaripuvāhinīm
ākarṇākṛṣṭakodaṃḍovavarṣaśarasaṃtatīḥ
13.23
tehanyamānāripavorājaputreṇasāyakaiḥ || tamabhidrutyavegenaśarairvidhyadhurulbaṇaiḥ
13.24
hanyamānostrapūgenaripubhiryuddhadurmadaiḥ || nacacā
laraṇedhīraḥśivavarmābhirakṣitaḥ
13.25
sostrakarṣaprasahyāśupraviśyagajalīlayā || jaghānāsurathānnāgānpadātīnāpibhūriśaḥ
13.26
tatraikarathinaṃhatvāsasūtaṃtṛpanaṃdanaḥ || tamevarathamāsthāyavaiśyanaṃdanasārathiḥ
13.27
vicacāraraṇedhīraḥsiṃhomṛgakulaṃyathā || athasarvesusaṃra
bdhāḥśūrāḥprodyatakārmukāḥ
13.28
abhisasrustamevaikaṃcamūpabalaśālinaḥ || teṣāmāpatatāmagrekhaḍgamudyamyadāruṇam
13.29
abhyu
dyayaumahāvīrāndarśayantriṣapauruṣam || karālāṃtakajihvābhaṃtasyakhaḍgaṃmahojjvalam
13.30
dṛṣṭvaivasahasāmṛścamṛpāstatprabhāvataḥ || yeye
paśyaṃtitaṃkhaḍgaṃprasphuraṃtaṃraṇāṃgaṇe
13.31
tesarvenidhanaṃjagmurvahniṃprāpyevakīṭakāḥ || athāsausarvasainyānāṃvināśāyamahābhujaḥ
13.32
śaṃkhaṃdadhmaumahārāvaṃpūrayannivarodasī || tenaśaṃkha
ninādenaviṣāktenevabhūyasā
13.33
śrutamātreṇāripavomūrcchitāḥpatitābhuvi || aśvapṛṣṭheratheyecayecadaṃtiṣusaṃsthitāḥ
13.34
tevisaṃjñāḥ
kṣaṇātpetuḥśaṃkhanādahataujasaḥ || tānbhūmaupatitānsarvāñchraṣṭasaṃjñānvirāyudhān
13.35
vigaṇayyaśavaprāyānnāvadhīcchāstradharmavit || ātmanaḥ
pitaraṃbaddhaṃmocayitvāṇājire
13.36
tatpatnīḥśatruvaśagāḥsarvāḥ sadyohyamocayat || patnīścamaṃtrimukhyānāṃtathānyeṣāṃpuraukasām
13.37
striyobāṃlāṃścakanyāścagodhanādīnyanekaṃśaḥ|| mocayitvāripubhayāttamāśvāsayadākulaḥ
13.38
athārisainyeṣucaraṃsteṣāṃjagrāhayoṣitaḥ
marunmanojavānaśvānmātaṃgānnirisannibhān
13.39
syaṃdanānicaraukmāṇidāsīścarucirānanāḥ || sarvamāhṛtyavegenagṛhītvāttaddhanaṃbahu
13.40
māgadheśaṃhemarathāṃnirvabaṃdhaparājitam || tanmaṃ
triṇaścabhūpāṃścatatramukhyāṃścanāyakān
13.41
gṛhītvātarasābaddhvāpurīṃprāveśayaddrutam || pūrvayesamarebhagnāvivṛttāḥ sarvatodiśam
13.42
temaṃtrimukhyāviśvastānāyakāścasamāyayuḥ || kumāravikramaṃdṛṣṭvāsarvevismitamānasāḥ
13.43
taṃmeniresuraśreṣṭhaṃkāraṇādāgataṃbhuvam
ahonaḥsumadbhāgyamahodastapasaḥphalam
13.44
kenāpyanenavīreṇamṛtāḥsaṃjīvitāḥkhalu || eṣakiṃyogasiddhovātapaḥsiddhothavā'maraḥ
13.45
amānuṣamidaṃkarmayadanenakṛtaṃmahat || nūnamasyabhavenmātāsāgaurītiśivaḥpitā
13.46
akṣauhiṇīnāṃnava kaṃjigāyānaṃtaśakti
dhṛk || ityāścaryayutairdṛṣṭaiḥpraśaṃsadbhiḥparasparam
13.47
pṛṣṭomātyajanenāsāvātmānaṃprāhatattvataḥ || samāgataṃsvapitaraṃvismayāhlādaviplutam
13.48
muṃcaṃtamānaṃdajalaṃ vavaṃdepremavihvalaḥ || sarājñāni
japutreṇapraṇayādabhivaṃditaḥ
13.49
āśliṣyagāḍhaṃtarasābabhāṣepremakātaraḥ || kasstvaṃdevomanuṣyovāgaṃdharvvovāmahāmate
13.50
kāmātājanakaḥ
kovākodeśastavanāmākim || kasmānnaḥśatrubhirbaddhānmṛtānivahataujasaḥ
13.51
kāruṇyādihasaṃprāpyasapatnīkānvyamocayaḥ || kutolabdhamidaṃ
śauryyaṃdhairyyaṃtejobalonnatiḥ
13.52
jigīṣasīvalokāṃstrīnsadevāsuramānuṣān || apijanmasahasreṇatavānṛṇyaṃmahaujasaḥ
13.53
kartuṃ nāhaṃ
samarthosmi sahaibhirdārabāṃdhavaiḥ || imānputrānimāḥ patnīridaṃrājyamidaṃpuram
13.54
sarvaṃvihāyamaccittaṃttvayyevapremabaṃdhanam || sarvaṃkathayame
tāta matprāṇaparirakṣaka
13.55
etāsāṃmamapatnīnāṃtvadadhīnaṃhijīvitam|| || sūtauvāca || itipṛṣṭaḥsabhadrāyuḥsvapitrātamabhāṣata
13.56
eṣavaiśyasutorājansunayo
nāmamatsakhā || ahamasyagṛheramyevasāmisahamātṛkaḥ
13.57
bhadrāyurnāmamadbhūtaṃ paścādvijñāpayāmite || puraṃpraviśyabhadraṃtesadāraḥsasuhṛjjanaḥ
13.58
tyaktvābhayamarātibhyoviharasvayathāsukham || naitānmuṃcāripūṃstāvadyāvadāgamanaṃmama
13.59
ahamadyagamiṣyāmiśīghramātmanive
śanam || ityuktvā nṛpamāmaṃtrya bhadrāyurnṛpanaṃdanaḥ
13.60
ājagāmasvabhavanaṃmātresarvantyavedayat || sāpidṛṣṭvāsvatannayaṃ pariraṃbhe'śrulo
canā
13.61
sacavaiśyapatiḥ premṇāpariṣvajyābhyapūjayat || vajrabāhuścarājeṃdraḥ praviṣṭonijamaṃdiram
13.62
strīputrāmātyasahitaḥ
praharṣamatulaṃyayau || tasyāṃniśāyāṃvyuṣṭāyāmṛṣabhoyogināṃvaraḥ
13.63
caṃdrāṃgadaṃsamāgatyasīmaṃtinyāḥpatiṃnṛpam || bhadrāyuṣaḥ samutpattiṃtasyakarmāpyamānuṣam
13.64
āvedyarahasipremṇātvatsutāṃ kīrtimā
linīm || bhadrāyuṣeprayacchetibodhayitvācanaiṣadham
13.65
ṛṣabhonirjagāmāthadeśakālārthatattvavit || athacaṃdrāṃgadorājāsumuhūrtemaṃ
galocite
13.66
bhadrāyuṣaṃsamāhūyaprāyacchatkīrttimālinīm || kṛtodvāhaḥsarājeṃdratanayaḥ sahabhāryayā
13.67
hemāsanasthaḥ
śuśubherohiṇyevaniśākaraḥ || vajrabāhuṃtatpitaraṃsamāhūyasaneṣadhaḥ
13.68
puraṃpraveśyasāmātyaḥ pratyudgamyābhyapūjayat || tatrāpaśyatkṛto
dvāhaṃbhadrāyuṣamariṃdamam
13.69
pādayoḥpatitaṃpremṇāhaṭhāttaṃpariṣasvaje || eṣa meprāṇadovīraeṣaśatruniṣūdanaḥ
13.70
athāpyajñātavaṃśoyaṃmayānaṃtaparākramaḥ || eṣatenṛpajāmātācaṃdrāṃgadamahābalaḥ
13.71
asyavaṃśamathotpattiṃśrotumicchāmitattvataḥ
itthaṃdaśārṇarājenaprārthitoniṣadhādhipaḥ
13.72
viviktamupasaṃgamya prahasannidamabravīt || eṣatetanayorājañchaiśaverogapīḍitaḥ
13.73
tvayāvaneparityaktaḥsahamātrārujārtayā || paribhramaṃtīvipinesānārīśiśunāsaha
13.74
daivādvaiśyagṛhaṃprāptātenavaiśyenarakṣitā || athāsau
bahurogātaumṛtastavakumārakaḥ
13.75
kenāpiyogirājenamṛtaḥsaṃjīvitaḥpunaḥ || ṛṣabhasyaipatasyaivaprabhāvācchivayoginaḥ
13.76
rūpaṃcadevasadṛśaṃprāptaumātṛkumārakauḥ|| tenadattenakhaḍgenaśaṃkhenābhivighātinā
13.77
jigāyasamareśatrūñchivavarmābhirakṣitaḥ || ataenaṃ
samādāyamātaraṃcāsyasuvratām
13.78
gacchasvanagarīṃrājanprāpsyasiśreya uttamam || iticaṃdrāṃgadaḥsarvamākhyāyāṃtargṛhesthitām
13.79
tasyāgrapatnīmāhūyadarśayāmāsabhūṣi
tām || ityādisarvamākarṇyadṛṣṭvācasamahīpatiḥ
13.80
vrīḍitonitarāmmauḍhyātsvakṛtaṃkarmagarhayan || prāptaścaparamānandaṃtayordarśanakau
tukāt
13.81
pulakāṃkitasarvāṃgastāvubhaupariṣasvaje || evanniṣadharājenapūjitaścābhinanditaḥ
13.82
sabhojayitvāttaṃsamyak
svayaṃcasahamaṃtribhiḥ || tāmātmanogramahiṣīṃputraṃtamapitāṃsnuṣām
13.83
ādāyasaparīvārovajrabāhuḥpurīṃyayau || sasaṃbhrameṇamahatābhadrāyuḥ
pitṛmaṃdiram
13.84
saṃprāpyaparamānaṃdaṃcakresarvapuraukasām || kālenadivamārūḍhepitariprāptayauvanaḥ
13.85
bhadrāyuḥ pṛthivīṃsarvāṃśaśāsādbhutavikramaḥ || māgadheśaṃhemarathaṃmocayāmāsabaṃdhanāt || saṃdhāyaimaṃtriparamāṃ brahmarṣīṇāṃcasannidhau
13.86
itthaṃtri
lokyavihitāṃśivayogipūjāṃkṛtvāpurātanabhavepisarājasūnuḥ || nistīryaduḥsahavipadgaṇamāptarājyaścaṃdrāṃgadasyatanayāsahasādhureme
13.86.p1
itiśrīskaṃdapurāṇe brahmottarakhaṃḍebhadrāyurvivāhakathanaṃnāmatrayodaśo'dhyāyaḥ
Linked texts (1)
- Dharmāraṇya — Sanskrit