Brahmottarakhanda 14
Brahmottarakhaṇḍa 14
- Language
- Sanskrit
14.1
cha || || sūtauvāca || || prāptasiṃhāsanovīro
bhadrāyuḥ samahīpatiḥ || praviveśavanaṃramyaṃkadācidbhāryayāsaha
14.2
tasminvikāśitaśokaprasūnanavapallave || protphullamallikākhaṃḍakūjadbhramara
saṃkule
14.3
navakesarasaurabhyabaddharāgijanāetsave || sadyaḥ korakitāśokatamālagāhanāṃtare
14.4
prasūnaprakarānamrama |dhavīvanamaṃḍape || pravālakusumodyotacūtaśākhimiśrite
14.5
punnāgavanavibhrāṃtapuṃskokilavirāviṇi || sarvataḥsama
yeramyevijahāraśriyāsaha
14.6
athāvidūrekrośaṃtaudhāvaṃtaudvijadaṃpatī || anvīyamānauvyāghreṇadadarśannṛpasattamaḥ
14.7
pāhipāhi
mahārājahārājankaruṇānidhe || eṣadhāvatiśārdūlo jagghumāvā̍mahārayaḥ
14.8
eṣaparvatasaṃkāśaḥ sarvaprāṇibhayaṃkaraḥ || yāvannakhādatiprāpya
tāvannorakṣabhūpate
14.9
itthamākraṃditaṃśrutvāsarājādhanuradade || tāvadāgatyaśārdūlomadhyejagrāhatāṃvadhūm
14.10
hānāthanāthahākāṃtahāśaṃbho
jagataḥpate || itirorudyamānāṃtāyāvajjagrāhabhīṣaṇaḥ
14.13
tāvatsarājāniśitairbhallairvyāghramatāḍayat||nacaitairviṃvyathekiṃcidgirirdraivavṛṣṭibhiḥ||11||saśārdūlomahāsattvorājostrairakṛtavyathaḥ|| balādākṛṣya
tāṃnārīmapākrāmatsatvaraḥ||12||vyāghreṇāpahṛtāṃpatnīṃvīkṣyavipro'tiduḥkhitaḥ||harodahāpriyebālehākāṃtehāpativrate
14.14
ekaṃmāmihasaṃtyajya
kathaṃlokāṃtarāṃgatā || prāṇebhyopipiyāṃvyaktavākathaṃjīvitumutsahe
14.15
rājankatemahāstrāṇikateślāghyaṃmahaddhanuḥ || katedvādaśasāhasramahā
nāgāṃtikaṃbalam
14.18
kiṃteśaṃkhenakhaḍgenakiṃtemaṃtrāptavidyayā || kiṃcatenaprayatnenakiṃprabhāveṇabhūyasā||16||tatsarvaṃviphalaṃjātaṃyaccānyattvayi
tiṣṭhati||yastvaṃvanaukasaṃ jaṃtuṃnivārayitumakṣamaḥ||17||kṣātrasyāyaṃparodharmaḥkṣatādyatparirakṣaṇam||tasmātkulocitedharmenaṣṭetvajīvitenākim
14.19
ārtānāṃśaraṇātīnāṃtrāṇaṃkurvatipārthivāḥ || prāṇairathaiścadharmajñāstadvihīnāmṛtopamāḥ
14.20
dhanināṃdānahīnānāṃjīvitaṃmaraṇopamam || ā
rttatrāṇavihīnānāṃgārhasthyādbhikṣutāvaro
14.21
varaṃviṣādanaṃrājñovaramagnaupraveśanam || anāthānāṃprapannānāṃkṛpaṇānāmasakṣaṇāt
14.22
itthaṃ
vilapitaṃtasyasvavīryasyacagarhaṇam || niśamyanṛpatiḥśokādātmanyevamaciṃtayat
14.23
atomepauruṣaṃnaṣṭamadyadaivaviparyayāt || adyakī
rttiścamenaṣṭāpātakaṃprāptamutkaṭam
14.24
dharmaḥkālocitonaṣṭomaṃndabhāgyasyadurmateḥ || nūnaṃmesaṃpadòrājyamāyuṣyaṃkṣayameṣyati
14.25
apuṃ
sāṃsaṃpadobhogāḥputradārādhanānica || daivenakṣaṇamudyaṃtikṣaṇadastaṃtrajaṃtica
14.26
ataenaṃdvijanmānaṃhatadāraṃśucārditam || gataśokaṃkari
ṣyāmidattvāprāṇānapitriyān
14.27
itiniścityamānosaubhadrāyurnṛpasattamaḥ || patitvāpādayostvasyababhāṣeparisāṃtvayan
14.28
kṛpāṃkurumayibrahmankṣatrabaṃdhauhaujasi || śo
kaṃtyajamahābuddhedāsyāmyarthaṃtavepsitam
14.29
idaṃrājyamiyaṃrājñīmamedaṃcakalevaram || tvadadhīnamidaṃsarvaṃkiṃtebhilaṣitaṃvada
14.30
brāhmaṇa
uvāca || kimādarśenacāṃdhasyakiṃgṛhairbhaikṣyajīvinaḥ || kiṃpustakena mūrkhasyahyastrīkasyadhanenakim
14.31
atohaṃgatapatnīkobhuktabhogona
karhicit || imāṃtavāgramahiṣīṃkāmārthaṃdīyatāṃmama
14.32
rājovāca || brahmankimeṣadharmastekimetadguraśāsanam || ātmadehasyavākvāpi
nakalatrasyakarhicit
14.33
paradāropabhogenayatpāpaṃsamupārjitam || natatkṣālayituṃśakyaṃprāyaścittaśatairapi
14.34
brāhmaṇauvāca || apibrahmavadhaṃghoramapi madyāniṣevaṇam || tapasānāśayiṣyāmikiṃpunaḥ pāradārikam
14.35
tasmātprayacchamebhāryāmimāṃ tvaṃdhruvama
nyathā || arakṣaṇādbhayārtānāṃgaṃtāsinirayaṃdhruvam
14.36
itivipragirābhītaściṃtayāmāsapārthivaḥ || arakṣānmahatpāpaṃpatnīdānaṃtatovaram
14.37
ataḥpatnīdvijāyāyadattvānirmuktākilbiṣaḥ || sadyovahniṃpravekṣyāmikīrtiścānahitābhavet
14.38
ititiniścityamanasāsamujjavā
layahutāśanam || taṃbrāhmaṇaṃsamāhūyadadaupatnīṃsahodakām
14.39
svaya̍snātaḥśucirbhūtvāpraṇamyavibudheśvarān || tamagniṃhviḥ parikramyaśivaṃdevaṃ
samāhitaḥ
14.40
tamathāgnaupatiṣyaṃtaṃsvapadāsaktacetasam || pratyadṛśyataviśveśaḥ prādurbhūto jagatpatiḥ
14.41
tamīśvaraṃpaṃcavaktraṃtrinetraṃpinākinaṃcaṃdrakalāvavataṃsam || ālaṃbitāṃpiṃgajaṭākalāpaṃmadhyaṃgatabhāskarakoṭitejasam
14.42
mṛṇālagauraṃgajaca
rmavāsasaṃgaṃgātaraṃgositamaulideśam || nāgeṃdrahārāvalikaṃka lormikākirīṭakoṭyaṃgadakuṃḍaloḷḷvalam
14.43
triśūlakhaṭvāṃgakuṭhāracarma
mṛgābhayeṣṭārthapinākahastam || vṛṣoparisthaṃśitikaṃṭhamīśaṃprodbhūtamagrennṛpatirdadarśa
14.44
athāṃbarādddtapeturdivyāḥkusumavṛṣṭayaḥ || praṇedurve
vattūryāṇidevāścananṛturjaguḥ
14.45
tamājagmunoradādyāḥsanakādyāḥ surarṣayaḥ || iṃdrādyaścalokeśāstathābrahmarṣayomalāḥ
14.46
teṣāṃ
madhyesamāsīnomahādevaḥsahomayā || vavarṣakaruṇāsāraṃbhaktinamremahīpatau
14.47
taddarśanānaṃdavijṛṃbhitāśayaḥpravṛddhabāṣpāṃbupariplutāṃgaḥ
prahṛṣṭaromāgalagadgadākṣaraṃ tuṣṭāvagīrbhirmukulīkṛtāṃjaliḥ
14.48
rājovāca || natosmitedevamanāthamavyayaṃpradhānamavyaktaguṇaṃmahāṃtam||akāraṇaṃkāraṇakāraṇaṃ paraṃśivaṃcidānaṃdamayaṃ praśāṃtam
14.49
tvāviśvasā
kṣījagatosyakarttāvimūḍhadhāmāhradisanniviṣṭaḥ || atovicinvaṃtividhauvipaścitoyogairanekaḥkṛtacittarodhaiḥ
14.50
ekātmatā bhāvayatāṃtva
mekonānādhiyāṃtyastvamanekarūpaḥ || atīṃdriyaṃsākṣyadudayāstavibhramaṃmanaḥpathātsaṃhriyatepadaṃte
14.51
tvāṃḍurāpaṃ vacaso dhiyaścavyapetamohaṃpa
ramātmarūpam || guṇaikaniṣṭhāḥ prakṛtauvilīnāḥkathaṃvapuḥstotumalaṃgirome
14.52
tathāpibhaktyāśrayatāmupeyustvāṃghripadmaṃpraṇatārtibhaṃja
nam || sughorasaṃsāradavāgnipīḍitobhajāminityaṃbhavabhītiśāṃtaye
14.53
namastedevadevāyamahādevāyaśaṃbhave || namastrimūrtirūpāyasargasthityaṃtakāriṇe
14.54
namoviśvādirūpāyaviśvaprathamasākṣiṇe || namaḥsanmātra
tattvāyabodhānaṃdaghanāyaca
14.55
sarvakṣetranivāsāyakṣetrabhinnātmaśaktaye || asaktāyanamastubhyaṃsaktābhāsāyabhūyase
14.56
nirābhāsā
yanityāyasatyajñānāṃtarātmane || viśuddhāyavidūrāyavimuktāśeṣakarmaṇe
14.57
namovedāṃtavedyāyavedamūlanivāsine || namoviviktaceṣṭāya
nivṛttaguṇavṛttaye
14.58
namaḥkalyāṇavīryāyakalyāṇaphaladāyine || namonaṃtāyamahateśāṃtāyaśikharūpiṇe
14.59
aghorāyasughorā
yaghorāghaughavidāriṇe || bhargāyabhavabījānāṃbhaṃjanāyagarīyase
14.60
namovidhvastamohāyaviśadātmaguṇāyaca || pāhimāṃjagatāṃnāthapā
hiśaṃkaraśāśvata || pāhi rudra virūpākṣa pāhi mṛtyuṃjayāvyaya
14.61
śaṃbhośaśāṃkakṛtaśekharaśāṃttamūrtegaurīśagopatiniśāpahutāśanetra || gaṃgādharāṃgajavidāraṇapuṇyakīrtebhūteśabhūdharanivāsasadānamaste
14.62
sūtauvāca || || evaṃstutaḥsabhagavānmahādevomaheśvaraḥ || prasannaḥsahapārvatyāpratyuvācadayānidhiḥ
14.63
īśvara
uvāca || || rājaṃsteparituṣṭosmibhaktyāpuṇyastavenaca || ananyacetāyonityaṃsadāmāṃparyyapūjayat
14.64
tavabhāvaparīkṣārthadvijo
bhūtvāhamāgataḥ || vyāghreṇayāpārigrastāsaiṣādevīgirendrajā
14.65
vyāghromāyāmayoyasteśarairakṣatavigrahaḥ || dhīratāṃdṛṣṭakāmastepatnīṃ
yācitavānaham
14.66
asyāścakīrttimālyāstavabhaktyācamānada || tuṣṭo haṃsaṃprayacchāmivaraṃvarayadurlabham
14.67
rājovāca
eṣaevarodevayaddhavānparameśvaraḥ || bhavatāpaparītasyamamapratyakṣatāṃgataḥ
14.68
nānyaṃvaraṃvṛṇedevabhavatovaradarpabhāt || ahaṃcaseyaṃsārājñīmamamātācamatpitā
14.69
vaiśyaḥpadmākaronāmatatputraḥsunayābhidhaḥ || sarvā
netānmahādevasadātvatpārśvagānkuru
14.70
sūtauvāca || || atharājñīmahābhāgāpraṇatākīrttimālinī || bhaktyāprasādyagiriśaṃyayāce
varamuttamam
14.71
rājñyuvāca || caṃdrāṃgadomamapitāmātāsīmaṃtinīcame || tayoryācemahādevatvatpārśvesaṃnidhiṃsadā
14.72
evamastvi
tigaurīśaḥprasannobhaktavatsalaḥ || tayoḥkāmavaraṃdattvākṣaṇādaṃtarhitobhavat
14.73
sopirājasutaiḥ sārddhaṃprasādaṃprāpyaśūlinaḥ || sahitaḥkī
rttimālinyābubhujeviṣayānpriyān
14.74
kṛtvāvarṣāyutaṃrājyamavyāhatabalonnatiḥ || rājyaṃputreṣuvinyasyabhejeṃśaṃbhoḥparaṃpadam
14.75
caṃdrāṃgadopirājeṃdrorājñīsīmaṃtinīcasā || bhaktyāsaṃpūjyagiriśaṃjagmatuḥśāṃbhavaṃpadam
14.76
etatpavitramaghanāśanaṃkaraṃvicitraṃśaṃbhorguṇānukathanaṃparaṃrahasyam || yaḥśrāvayedvahujanānprayataḥpaṭhedvāsaṃprāpyabhogavibhavaṃśivametisoṃte
14.14-2
itiśrīskaṃdapurāṇebrahmottarakhaṃḍebhadrāyursāhātmyakathanaṃnāmacaturdaśo'dhyāyaḥ
Linked texts (1)
- Dharmāraṇya — Sanskrit